2564_รายงานผลการพัฒนารูปแบบและกลไกการพัฒนาและส่งเสริมพหุปัญญาเพื่อการพัฒนาศักยภาพผู้เรียน (ฉบับสรุป)

เชาวนป์ ญั ญา พฤตกิ รรมของผเู้ รยี น สม่�ำเสมอ ไมส่ ม่�ำเสมอ

2. ด้าน 2.1 คิดจ่ายเงิน ทอนเงินได้อย่าง
ตรรกะและ คลอ่ งแคลว่
คณติ ศาสตร์ 2.2 คิดเลขเกง่ ชอบคดิ เลข

2.3 มีวิธีคิดวิเคราะห์ท่ีเป็นระบบ
เปน็ ข้นั ตอน

2.4 ชอบแกป้ ญั หาที่ซบั ซ้อน และ
คาดเดาค�ำตอบ

2.5 รจู้ ักใชเ้ หตุผล

3. ด้านมติ ิ 3.1 เกง่ การใชแ้ ผนทแี่ ละจบั ทศิ ทาง
สัมพนั ธ์ 3.2 เก่งเร่ืองการจัดหมวดหมู่

จัดสิ่งของเข้าท่ี

3.3 ตาไว สายตาดี บอกรายละเอยี ด
ของสง่ิ ทม่ี องเหน็ ไดอ้ ยา่ งรวดเรว็

3.4 ชอบวาดภาพ ระบายสี ออกแบบ
โปสเตอร์ จดั นทิ รรศการ

3.5 ชอบตอ่ จกิ๊ ซอร์ เลน่ เกมจบั คภู่ าพ
จัดสิ่งของให้พอดีกับพื้นที่

รายงานผลการพัฒนารูปแบบและกลไกการพัฒนา 43
และส่งเสริมพหุปัญญาเพ่ือการพัฒนาศักยภาพผเู้ รียน (ฉบบั สรุป)

เชาวนป์ ญั ญา พฤตกิ รรมของผู้เรียน สม�่ำเสมอ ไม่สม่ำ� เสมอ

4. ดา้ น 4.1 เรียนรู้งานท่ีต้องลงมือปฏิบัติ
รา่ งกาย ได้ดี
และการ
เคล่ือนไหว 4.2 ใช้ส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย
ปฏบิ ตั ิกิจกรรมได้ดี

4.3 ชอบแสดงท่าทางประกอบ
การพูด แสดงท่าทางเพื่อ
สอื่ ความหมาย

4.4 เคล่ือนไหวร่างกายได้อย่าง
คล่องแคล่ว มีการทรงตัวได้ดี

4.5 ชอบกจิ กรรมทม่ี กี ารเคลอ่ื นไหว
ร่างกาย เช่น การแสดง
การฟ้อนร�ำ เตน้ ร�ำ

ที่มา : www.freepik.com
44 รายงานผลการพัฒนารปู แบบและกลไกการพัฒนา

และส่งเสริมพหุปัญญาเพื่อการพัฒนาศักยภาพผ้เู รียน (ฉบับสรปุ )

เชาวนป์ ญั ญา พฤตกิ รรมของผ้เู รียน สมำ่� เสมอ ไมส่ ม�ำ่ เสมอ

5. ด้านดนตรี 5.1 มีความสามารถในการได้ยิน
เสยี งดนตรี จบั จงั หวะของเสยี ง
และท่วงท�ำนองไดด้ ี

5.2 สรา้ งหรอื เลยี นแบบเสยี งดนตรี
ได้เก่ง

5.3 ชอบเลน่ ดนตรเี ปน็ งานอดเิ รก
ชอบสะสมเรื่องราวทางดนตรี

5.4 ชอบเครื่องดนตรี เรียนรู้
การเลน่ เครอ่ื งดนตรไี ดร้ วดเรว็

5.5 ชอบดัดแปลงเนื้อเพลง
แต่งเพลงเพื่อให้จ�ำเนื้อหา
ที่เรยี น

6. ดา้ นการ 6.1 อ่านใจคนเกง่
เขา้ ใจ 6.2 เข้าถึงความชอบ ความคิด
ระหวา่ ง
บุคคล แรงจงู ใจของคนอื่นไดด้ ี
6.3 ไวต่อการรับรู้ความรู้สึกของ

คนรอบขา้ ง จบั ความรสู้ กึ ของ
ผ้อู นื่ ไดด้ ี

6.4 เข้ากับคนง่าย มีปฏิสัมพันธ์
กบั ผอู้ ่นื ได้ดี

6.5 ชอบท�ำงานเป็นกลุ่ม

รายงานผลการพัฒนารูปแบบและกลไกการพัฒนา 45
และส่งเสรมิ พหุปัญญาเพื่อการพัฒนาศักยภาพผ้เู รยี น (ฉบบั สรปุ )

เชาวนป์ ญั ญา พฤตกิ รรมของผเู้ รยี น สม่�ำเสมอ ไมส่ ม�ำ่ เสมอ

7. ด้านการ 7.1 รู้จักและเข้าใจตนเอง
เขา้ ใจตนเอง บอกข้อดีข้อเสยี ของตนเองได้
8. ดา้ น
ธรรมชาติ 7.2 บอกได้ว่าตนเองมีความคิด
วิทยา และความร้สู ึกอยา่ งไร

7.3 พ่ึงตนเอง มีความรับผิดชอบ
ในตัวเอง

7.4 ชอบเขียนบันทึกเรื่องของ
ตนเอง

7.5 ชอบเล่นเกมผจญภัยหรือ
สวมบทบาทเป็นตัวละคร
หลาย ๆ ประเภท

8.1 รอบรู้เรื่องพืชและสัตว์
ช่างสังเกต จดจ�ำและจ�ำแนก
ประเภทพชื และสตั วร์ อบตวั ได้

8.2 อ่อนไหวต่อการเปล่ียนแปลง
ของสภาพแวดลอ้ ม

8.3 ชอบอยู่ท่ามกลางธรรมชาติ
มคี วามสขุ เมอื่ อยกู่ บั ธรรมชาติ

8.4 เข้าใจและสนใจปรากฏการณ์
ทางธรรมชาติ

8.5 เป็นนักอนุรักษ์ธรรมชาติ
ชอบกิจกรรมท�ำความสะอาด
ส่ิงแวดล้อมของโรงเรียนและ
ชุมชน

46 รายงานผลการพัฒนารปู แบบและกลไกการพัฒนา
และส่งเสรมิ พหุปัญญาเพื่อการพัฒนาศักยภาพผู้เรยี น (ฉบบั สรปุ )

เชาวนป์ ญั ญา พฤติกรรมของผเู้ รียน สม�่ำเสมอ ไม่สม�่ำเสมอ

9. ด้านการ 9.1 ชอบฝกึ สมาธิ
ด�ำรงอยู่ของ
ชวี ิต 9.2 มคี วามเชอื่ ในเรอื่ งจติ วญิ ญาณ

9.3 สนใจและปฏิบัติตามหลัก
ค�ำสอนทางศาสนา

9.4 ชอบตั้งค�ำถามเกีย่ วกบั คณุ ค่า
ของมนษุ ย์ทม่ี ีตอ่ โลก

9.5 รกั เมตตามนษุ ยแ์ ละสตั วโ์ ลก

เกณฑก์ ารให้คะแนน
- การปฏิบัติสม่�ำเสมอมีคะแนนเท่ากับ 2
- การปฏิบัติไม่สม่�ำเสมอมีคะแนนเท่ากับ 1

การแปลผลคะแนน แยกแต่ละดา้ น
- คะแนน 1 – 8 แปลว่า ผู้เรยี นมีเชาวนป์ ญั ญาปกตเิ ชน่ เดยี วกบั บคุ คลทวั่ ไป
- คะแนน 9 – 10 แปลว่า ผเู้ รยี นมเี ชาวนป์ ญั ญาโดดเดน่ กวา่ คนทวั่ ไป

รายงานผลการพัฒนารูปแบบและกลไกการพัฒนา 47
และส่งเสริมพหุปัญญาเพื่อการพัฒนาศักยภาพผเู้ รยี น (ฉบับสรุป)

ทีม่ า : www.freepik.com

5. ผลการส�ำรวจพหปุ ญั ญาของผเู้ รยี น

ผเู้ รยี นระดบั ประถมศกึ ษาและมธั ยมศกึ ษาทไี่ ดร้ บั การประเมนิ เชาวนป์ ญั ญา
ด้วยแบบคัดกรองพหุปัญญา มีจ�ำนวนรวม 460 คน ส่วนใหญ่เป็นผู้เรียน
ระดบั ประถมศกึ ษา มจี �ำนวน 308 คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ 66.96 เมอ่ื พจิ ารณาตามระดบั
ช้ันเรียนพบว่า ในระดับประถมศึกษาส่วนใหญ่เป็นผู้เรียนช้ันประถมศึกษาปีที่ 5
มจี �ำนวน 110 คน คิดเปน็ ร้อยละ 23.91 และในระดับมธั ยมศึกษาส่วนใหญ่ คือ
ผู้เรียนช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 3 มีจ�ำนวน 61 คน คิดเป็นร้อยละ 18.48

เม่ือพิจารณาจากผลการประเมินระดับเชาวน์ปัญญาจ�ำแนกรายด้าน
พบว่า ผู้เรียนส่วนใหญ่มีความโดดเด่นของเชาวน์ปัญญาด้านร่างกายและ
ความเคล่ือนไหว คิดเป็นร้อยละ 40.4 ในขณะท่ีเชาวน์ปัญญาด้านท่ีผู้เรียน
มีความโดดเด่นน้อยที่สุด คือ ด้านดนตรี คิดเป็นร้อยละ 16.2 ดังแสดง
รายละเอยี ดในภาพประกอบ 3

48 รายงานผลการพัฒนารปู แบบและกลไกการพัฒนา
และส่งเสรมิ พหุปัญญาเพื่อการพัฒนาศักยภาพผเู้ รียน (ฉบับสรปุ )

ภาพประกอบ 3 รอ้ ยละของผูเ้ รยี นจ�ำแนกตามระดับพหปุ ญั ญา 9 ด้าน ร้อยละของผูเ้ รียนจำ� แนกตามระดบั พหปุ ญั ญา

รายงานผลการพัฒนารปู แบบและกลไกการพัฒนา ภาษา ตรรกะและคณิตศาสตร์ มติ สิ ัมพนั ธ์รา่ งกายและการเคล่อื นไหวท่มี า : www.freepik.com ดนตรี การเขา้ ใจระหวา่ งบุคคล การเข้าใจตนเอง ธรรมชาตวิ ิทยา การด�ำรงอย่ขู องชวี ติ
และส่งเสริมพหุปัญญาเพ่ือการพัฒนาศักยภาพผู้เรยี น (ฉบับสรุป)
ระดับพหุปญั ญาโดดเดน่ ระดับพหปุ ญั ญาปกติ

49

ท่มี า : www.freepik.com

ขอ้ เสนอเชิงนโยบายในการพัฒนาและส่งเสริม
พหปุ ัญญาเพื่อการพัฒนาศักยภาพผู้เรียน

จากการศึกษาท�ำให้ได้สารสนเทศท่ีส�ำคัญผ่านการวิพากษ์จาก
ผู้ทรงคุณวุฒิและผู้ที่มีส่วนเก่ียวข้องกับการจัดการศึกษาในระดับนโยบายและ
ระดับปฏิบัติ จึงมีข้อเสนอเชิงนโยบายการพัฒนาและส่งเสริมพหุปัญญาเพื่อ
การพัฒนาศักยภาพผเู้ รียน 2 ดา้ น ประกอบดว้ ยข้อเสนอเชิงนโยบายการสง่ เสริม
ให้ผู้เรียนได้พัฒนาพหุปัญญาเต็มศักยภาพ 15 ข้อ และข้อเสนอเชิงนโยบาย
การวางรากฐานการจัดการเรยี นรู้ทีเ่ ข้าถงึ รูปแบบ A2D 7 ขอ้ ที่จะเปน็ ประโยชน์
ต่อการวางรากฐานการจัดการเรียนรู้และส่งเสริมให้ผู้เรียนได้พัฒนาพหุปัญญา
เต็มศกั ยภาพ ดงั น้ี

50 รายงานผลการพัฒนารูปแบบและกลไกการพัฒนา
และส่งเสริมพหปุ ัญญาเพื่อการพัฒนาศักยภาพผเู้ รยี น (ฉบบั สรุป)

ทมี่ า : www.freepik.com

ขอ้ เสนอเชิงนโยบายการส่งเสรมิ ให้ผู้เรยี น
ได้พัฒนาพหปุ ญั ญาเต็มศักยภาพ

1) รัฐควรมีแผนการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในระยะยาวเพื่อเสริมสร้าง
ศักยภาพในการแข่งขันของประเทศ ด้วยการพัฒนาเชาวน์ปัญญาในกลุ่ม
การพนิ จิ พจิ ารณา (Introspective) ทเี่ น้นการจินตนาการ และกลมุ่ การวเิ คราะห์
(Analytic) คือ ที่มุ่งเน้นกระบวนการคิดวิเคราะห์ ท่ีมีความจ�ำเป็น
ต่อการเพ่ิมก�ำลังคนที่มีการคิดสร้างสรรค์นวัตกรรม ซึ่งจะเป็นก�ำลังส�ำคัญใน
การพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยขี องประเทศในอนาคต

รายงานผลการพัฒนารปู แบบและกลไกการพัฒนา 51
และส่งเสริมพหปุ ัญญาเพื่อการพัฒนาศักยภาพผ้เู รียน (ฉบับสรุป)

2) รัฐควรก�ำหนดเส้นทางความร่วมมือ (Collaborative pathway)
และการเช่ือมโยง (Connective pathway) ในแนวระนาบและแนวดิ่ง
(Horizontal & Vertical) กล่าวคอื แสดงใหเ้ หน็ วา่ ในระดบั หน่วยงานนโยบาย
ระดับชาติ หน่วยงานนโยบายระดับท้องถิ่น หรือหน่วยงานระดับปฏิบัติ
มหี นว่ ยงานใดบา้ งทตี่ อ้ งเขา้ มามคี วามรว่ มมอื ในการพฒั นาผเู้ รยี น ในขณะเดยี วกนั
ต้องแสดงให้เห็นว่า หน่วยงานนโยบายระดับชาติต้องเช่ือมโยงความร่วมมือกับ
หน่วยงานนโยบายระดับท้องถ่ิน และหน่วยงานระดับปฏิบัติอย่างไร จึงจะเกิด
ความร่วมมือในการพัฒนาพหุปัญญาของผู้เรียนอย่างเป็นรูปธรรม และ
จะเกิดแรงผลักดันให้เกิดความร่วมมือในระยะยาวอย่างต่อเน่ืองเพื่อให้
เกิดความยั่งยนื
3) กระทรวงศึกษาธิการควรมีการพัฒนาระบบการส่งต่อผู้เรียนแบบ
ดจิ ิทลั สมบรู ณ์ (Completely digital) ท่ไี ม่มีเอกสารเข้ามาเก่ยี วข้อง จะชว่ ยให้
สารสนเทศที่ส่งเข้าระบบสามารถสร้างความหมายเชิงลึกเก่ียวกับพัฒนาการทาง
เชาวนป์ ัญญาของผูเ้ รยี น ไม่ตอ้ งมพี นื้ ท่ีจัดเก็บเอกสาร ไม่ตอ้ งสง่ ตอ่ เอกสาร และ
สามารถใช้ในการสนับสนุนและสร้างคุณค่าให้กับผู้เรียน ครูประจ�ำช้ันและ
ครูฝ่ายปกครอง สามารถใช้ในการกระตุ้นทัศนคติเชิงบวกที่จะสร้างความรู้สึก
ภาคภูมิใจแก่ผู้เรียนได้ อีกท้ังเป็นสารสนเทศที่เชื่อมโยงกับตัวผู้เรียนไม่ใช่อ้างอิง
กบั เอกสารหรอื สถานศกึ ษา
4) กระทรวงศึกษาธิการควรมีนโยบายในการส่งเสริมและสนับสนุนให้
ครูผู้สอนใช้แบบคัดกรองพหุปัญญาในการประเมินพหุปัญญาของผู้เรียนแต่ละ
คน โดยมีการประเมนิ ผู้เรียนต้ังแตเ่ ม่ือเร่มิ เขา้ ระบบการศกึ ษา และมกี ารประเมนิ
เม่ือสิ้นสุดทุกภาคการศึกษาหรือเมื่อส้ินสุดปีการศึกษาอย่างต่อเน่ือง เพ่ือเป็น
การติดตามและแสดงภาพพัฒนาการด้านการเจริญเติบโต (Growth curve)
ของเชานป์ ัญญาแต่ละด้านของผูเ้ รียนเปน็ รายบุคคล (Individual MI profile)

52 รายงานผลการพัฒนารูปแบบและกลไกการพัฒนา
และส่งเสริมพหุปัญญาเพ่ือการพัฒนาศักยภาพผ้เู รยี น (ฉบบั สรุป)

5) กระทรวงศึกษาธิการควรก�ำหนดนโยบายให้มีการบูรณาการรูปแบบ
A2D เขา้ กบั หลกั สตู รแกนกลางเพอื่ บรู ณาการการพฒั นาพหุปัญญาอย่างเป็นระบบ
และมคี วามตอ่ เนอื่ ง โดยมงุ่ เนน้ ใหม้ กี ารพฒั นาเชาวนป์ ญั ญาทง้ั 9 ดา้ น ผา่ นการเรยี นรู้
ในหลักสูตร จากการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ การออกแบบประสบการณ์
ในห้องเรียนและนอกห้องเรียน และการออกแบบการประเมินจากครู เพื่อน
และตนเอง โดยมดี จิ ทิ ลั เปน็ ฐานในการพฒั นาการเรยี นรขู้ องผเู้ รยี น
6) ผบู้ รหิ ารสถานศกึ ษาควรส่งเสริมและพัฒนาให้ครูสามารถออกแบบ
กลยุทธ์การสอนท่ีส่งเสริมพหุปัญญาเพื่อให้ผู้เรียนสามารถเข้าถึงการเรียนรู้
แบบลึกทสี่ ามารถเพม่ิ พูนปรมิ าณและคณุ ภาพของสง่ิ ทไ่ี ดเ้ รียนรู้
7) ผบู้ รหิ ารสถานศกึ ษาควรสง่ เสรมิ ให้ผเู้ รยี น ครผู ูส้ อน และผ้ปู กครองได้
รับการพัฒนาให้ตระหนักถึงความส�ำคัญของกลไกที่ขับเคลื่อนรูปแบบ A2D
ทั้ง 8 กลไก เพ่ือให้การพัฒนาผู้เรียนเป็นไปอย่างต่อเนื่องจนกระทั่งผู้เรียน
มคี วามเข้าใจเป้าหมายของการเรยี นรู้ และสามารถเรยี นรู้แบบน�ำตนเอง (Self –
directed learning) ได้
8) สถานศึกษาควรส่งเสริมและพัฒนาผู้เรียนแบบองค์รวม ท้ังด้าน
รา่ งกาย เชาวป์ ัญญา จติ ใจ คณุ ธรรมและจรยิ ธรรม ใหผ้ เู้ รยี นไดม้ กี ารพฒั นาทส่ี มดลุ
มีความสุขในการเรียนรู้ ได้เรียนรู้ตามความถนัด รู้จักช่วยเหลือผู้อื่นและสังคม
รอบข้าง โดยจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่มีความหลากหลาย เน้นการฝึกคิด
ฝึกปฏิบัติด้วยตนเอง กระตุ้นให้ผู้เรียนได้ค้นพบตนเองผ่านกิจกรรมและโจทย์
สถานการณ์ท่ีแปลกใหม่ รวมท้ังส่งเสริมให้ผู้เรียนได้เชื่อมโยงการเรียนรู้กับ
ชวี ติ จรงิ เพอื่ ใหผ้ เู้ รยี นเขา้ ถงึ การมชี วี ติ เพอื่ ประโยชนข์ องบคุ คลอน่ื เพอ่ื ประโยชน์
ของสังคม เพ่อื ประโยชนข์ องโลก และการเตบิ โตเป็นคนทม่ี ีความสมบูรณ์ทงั้ ทาง
ร่างกายและจติ ใจ

รายงานผลการพัฒนารปู แบบและกลไกการพัฒนา 53
และส่งเสรมิ พหุปัญญาเพื่อการพัฒนาศักยภาพผู้เรยี น (ฉบับสรปุ )

ที่มา : www.freepik.com

ขอ้ เสนอเชงิ นโยบายการวางรากฐาน
การจดั การเรียนรู้ทเี่ ขา้ ถงึ รูปแบบ A2D

1) หน่วยงานนโยบายระดับชาติที่เก่ียวข้องกับการพัฒนาโครงสร้าง
พื้นฐานดิจิทัล การจัดการศึกษา และการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ได้แก่
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กระทรวง
ศึกษาธิการ (ศธ.) และกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
(พม.) ควรมีความร่วมมือกันในการก�ำหนดแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาการศึกษา
ทสี่ �ำคญั คอื การจดั สรรงบประมาณและก�ำหนดแผนการด�ำเนนิ งานแบบบรู ณาการ
ระหว่างกัน เพ่ือการพัฒนาโครงสร้างพ้ืนฐานดิจิทัลท่ีสร้างโอกาสในการเข้าถึง
เทคโนโลยีดิจิทัลเพ่ือการเรียนรู้ส�ำหรับพัฒนาพหุปัญญาของผู้เรียนทุกพ้ืนท่ีของ
ประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้เรียนชายขอบและผู้เรียนในพื้นที่ห่างไกล เพ่ือลด
ช่องว่างของโอกาสในการเรียนรู้ของผู้เรียนที่อาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อม
เทคโนโลยีดิจทิ ัลทแ่ี ตกตา่ งกนั ทง้ั ในระยะเร่งด่วนและระยะยาว

54 รายงานผลการพัฒนารปู แบบและกลไกการพัฒนา
และส่งเสรมิ พหุปัญญาเพื่อการพัฒนาศักยภาพผ้เู รียน (ฉบับสรุป)

2) หนว่ ยงานระดบั พน้ื ทสี่ งั กดั กระทรวงศกึ ษาธกิ าร ไดแ้ ก่ ศกึ ษาธกิ ารภาค
ศึกษาธกิ ารจังหวัด และส�ำนกั งานเขตพืน้ ท่ีการศกึ ษา จะต้องเปน็ หน่วยงานหลกั
ในการประสานความร่วมมือกับภาคีเครือข่ายความร่วมมือกับหน่วยงาน/
องค์กรภาคเอกชนและภาคประชาสังคม เพื่อสนับสนุนการพัฒนาและการใช้
ประโยชน์จากโครงสร้างพ้ืนฐานดิจิทัลส�ำหรับการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนา
พหุปัญญาของผู้เรียนในท้องถ่ิน และการเร่งรัดพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาให้
เป็นผนู้ �ำการเปลย่ี นแปลงดจิ ทิ ลั เพอ่ื ใหม้ ีการบูรณาการความคิดเชิงดิจิทัลเข้าสู่
การบรหิ ารงานในสถานศกึ ษา พฒั นาสมรรถนะทางดจิ ทิ ลั ของครู และสถานศึกษา

3) รัฐควรมีมาตรการทางภาษีหรือการลงทุนท่ีจูงใจให้ภาคเอกชน
เข้าร่วมการลงทุนทางดิจิทัลแพลตฟอร์ม หรือเครือข่ายดิจิทัลทางการศึกษา
หรอื เครอื ขา่ ยดจิ ิทลั ในสถานศึกษาและชมุ ชนเพื่อการพัฒนาพหปุ ญั ญาของผเู้ รยี น
เป็นการแบ่งเบาภาระของภาครัฐ และเร่งรัดพัฒนาระบบดิจิทัลทางการศึกษา
ทมี่ ปี ระสทิ ธภิ าพมากกวา่ การด�ำเนนิ การของภาครฐั เพยี งฝา่ ยเดยี ว

4) กระทรวงศึกษาธิการต้องจัดสรรทรัพยากรส�ำหรับการพัฒนา
สถานศกึ ษาดว้ ยหลกั ความเสมอภาค เพ่ือเพิ่มความทัดเทียมของสถานศึกษาและ
ผู้เรียนที่แตกต่างกัน โดยเฉพาะอย่างย่ิงสถานศึกษาขนาดเล็กในพ้ืนที่ห่างไกล
เพราะขนาดและสภาพพ้ืนที่ของสถานศึกษาที่แตกต่างกันส่งผลให้มีภาพสะท้อน
ของความเหลื่อมล้�ำทางการศึกษา รวมท้ังความเหล่ือมล้�ำของโอกาสทาง
การศกึ ษาของผู้เรียนในพนื้ ท่ีหา่ งไกลและกลุ่มผูเ้ รียนชายขอบ

5) ผู้บริหารสถานศึกษาและคณะกรรมการสถานศึกษาต้องร่วมมือ
กันในการสร้างความเชอื่ มโยงการเรยี นรขู้ องผเู้ รยี นจากสถานศกึ ษาเขา้ สกู่ ารเรยี นรู้
ท่ีบ้าน และการสร้างชุมชนการเรียนรู้ของผู้เรียน เช่น การใช้ไฮเปอร์เท็กซ์
(Learning in hypertext) การเรยี นรบู้ นเครอื ขา่ ย (Network – based learning)
และการเรียนรู้ผ่านการส่ือสารเสมือนจริง (Learning through virtual
communication)

รายงานผลการพัฒนารปู แบบและกลไกการพัฒนา 55
และส่งเสรมิ พหปุ ัญญาเพ่ือการพัฒนาศักยภาพผู้เรียน (ฉบบั สรปุ )

6) ผู้บริหารสถานศึกษาและคณะกรรมการสถานศึกษาต้องร่วมมือกัน
ในการสร้างภาคีเครือข่ายความร่วมมือของสถานศึกษากับองค์กรภาคเอกชน
และประชาสังคมในชุมชนเพื่อสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ดิจิทัลในชุมชน
ให้เหมาะสมกับการเรียนรู้เชิงรุก เพ่ือให้ผู้เรียนสามารถเช่ือมโยงการเรียนรู้จาก
สถานศึกษาเข้าสู่การเรียนรู้ที่บ้าน โดยส่งเสริมการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตของผู้เรียน
ตลอด 24 ช่ัวโมง ได้แก่ การใช้ Wifi hotspot หรือ Wifi router หรือ
Wifi on wheels ของหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคชุมชน
โดยการขยายจุดเชือ่ มตอ่ อนิ เทอรเ์ นต็ ไร้สายให้ถึงบ้านของผู้เรยี น

7) ผู้บริหารสถานศึกษาต้องเร่งรัดพัฒนาศักยภาพครูผู้สอนด้าน
การจัดการเรียนรู้ยุคดิจิทัล เพ่ือให้ครูผู้สอนสามารถใช้แหล่งข้อมูลสารสนเทศ
ท่ีทันสมัยมากกว่าเนื้อหาสาระในต�ำรา มีความตระหนักถึงการใช้กลโกงทาง
เทคโนโลยีข้ันสูง มีความสามารถในการบูรณาการกับเครื่องมือดิจิทัลเพื่อ
ตอบสนองความต้องการในการเรียนรู้ของผู้เรียน มุ่งม่ันที่จะลดช่องว่างระหว่าง
ผูเ้ รยี นและครอบครัวของผู้เรียน

56 รายงานผลการพัฒนารปู แบบและกลไกการพัฒนา
และส่งเสรมิ พหปุ ัญญาเพ่ือการพัฒนาศักยภาพผู้เรียน (ฉบับสรุป)

บรรณานกุ รม

เฉลียวศรี พิบูลชล. (2554). 108 วิธีวัดและประเมินพหุปัญญา = Multiple
assessments for multiple intelligences. กรุงเทพฯ: เพียร์สัน
เอ็ดดูเคชน่ั อินโดไชนา่ .
เยาวพา เดชะคุปต์. (2550). การพัฒนารูปแบบพหปุ ญั ญาเพื่อการเรียนรูส้ �ำหรบั
การจัดการศึกษา ส�ำหรับเด็กไทยในบริบทของสังคมไทย. สืบค้นจาก
0473b69d36c674c3f7dee93dde4bc66c.pdf (thaiedresearch.org)
เบลเรนก้า, เจมส์. (2544). 108 วิธีวัดและประเมินพหุปัญญา. แปลจาก
Multiple Assessments for Multiple Intelligences. แปลโดย
เฉลยี วศรี พบิ ลู ชล. กรุงเทพฯ: เพียร์สนั เอ็ดดูเคชัน่ อินโดไชน่า.
สุนทร โคตรบรรเทา. (2548). ทฤษฎีพหุปัญญา = Theory of multiple
intelligence. กรงุ เทพฯ: สถาบนั พัฒนาผูบ้ รหิ ารการศึกษา.
Bidshahri, R. (2018). The Importance of Existential Intelligence.
Retrieved from https://medium.com/awecademy/
the-importance-of-existential-intelligence-b86ec3714cd4
Biggs, J. B. (1989). Approaches to the enhancement of tertiary teaching.
Higher education. Research and development, 8(1), 7 – 25.
Bredekamp, S. &, Rosegrant, ​(1992). Reaching potentials:
Appropriate curriculum and assessment for young children.
Volume 1. Washington, DC: National Association for the
Education of Young Children.

รายงานผลการพัฒนารปู แบบและกลไกการพัฒนา 57
และส่งเสรมิ พหปุ ัญญาเพื่อการพัฒนาศักยภาพผู้เรยี น (ฉบบั สรุป)

Gagne, R.M. (1977) The conditions of learning. 3rd Edition,
Holt, Rinehart, and Winston, New York. Retrieved from
https://www.scirp.org/(S(351jmbntvnsjt1aadkposzje))/
reference/ReferencesPapers.aspx?ReferenceID=1062513
Gardner, H. (1993b). Multiple intelligences: The theory in
practice. NY: Basic Books.
Gardner, H. (1995). Reflections on multiple intelligences:
Myths and messages. Phi Delta Kappan, 77(3), 200–208.
Gardner, H. (1999). Intelligence reframed: Multiple intelligences for
the 21st century. NY: Basic Books.
Gardner H. (2003, April 21). Multiple intelligences after twenty years.
Paper presented at the annual meeting of the American
Educational Research Association, Chicago.
Gardner, H. (2004). Audiences for the theory of multiple
intelligences. Teachers College Record, 106(1), 212.
Gardner, H. (2006a). Multiple intelligences: New horizons in
theory and practice. New York: Basic Books.
Gardner, H. (2006b). On failing to grasp the core of MI theory:
A response to Visser et al. Intelligence, 34(5), 503–505.
Gardner, H. (2006c). Replies to my critics. In J. A. Schaler (Ed.),
Howard Gardner under fire: The rebel psychologist faces his
critics (pp. 277–307). Chicago: Open Court.

58 รายงานผลการพัฒนารปู แบบและกลไกการพัฒนา
และส่งเสริมพหุปัญญาเพื่อการพัฒนาศักยภาพผ้เู รยี น (ฉบับสรุป)

Gardner, H. (2011). Frames of mind: The theory of multiple
intelligences. NY: Basics Books.
Gardner, H., Feldman, D. H., & Krechevsky, M. (Eds.). (1998a). Project
Zero frameworks for early childhood education, Vol. 1:
Building on children’s strengths: The experience of Project
Spectrum. NY: Teachers College Press.
Gardner, H., Feldman, D. H., & Krechevsky, M. (Eds.). (1998b). Project
Zero frameworks for early childhood education, Vol. 2:
Project Spectrum: Early learning activities. NY: Teachers
College Press.
Gardner, H., Feldman, D. H., & Krechevsky, M. (Eds.). (1998c).
Project Zero frameworks for early childhood education,
Vol. 3: Project Spectrum: Preschool assessment handbook.
NY: Teachers College Press.
Gardner, H. & Hatch, T. (1989). Multiple Intelligences Go to School:
Educational Implications of the Theory of Multiple Intelligences.
Educational Researcher, 18(8), 4 – 10. Retrieved from
https://doi.org/10.2307/1176460
Gardner, H., & Moran, S. (2006). The science of multiple
intelligences theory: A response to Lynn Waterhouse.
Educational Psychologist, 4(4), 227–232.
Joyce, B & Weil, M. (1985). Models of teaching. 2 nd ed.
New Delhi: Prentice–Hall.

รายงานผลการพัฒนารูปแบบและกลไกการพัฒนา 59
และส่งเสริมพหุปัญญาเพื่อการพัฒนาศักยภาพผู้เรียน (ฉบับสรุป)

Lee, N. T. (2020). Bridging digital divides between schools and
communities. Retrieved from https://www.brookings.edu/
research/bridging-digital-divides-between-schools-and-
communities/
Lynch, M. (2018). DIGITAL LEARNING THEORIES AND MODELS THAT
ALL EDUCATORS SHOULD KNOW. Retrieved from
https://www.theedadvocate.org/digital-learning-
theories-and-models-that-all-educators-should-know/
Mckenzie, W. (n.d.). Multiple Intelligence Domains. Retrieved from
http://surfaquarium.com/MI/mi_domains.htm
Meador, D. (2020). A Teacher’s Basic Guide to Making a Referral.
Retrieved from https://www.thoughtco.com/a-teachers-basic-
guide-to-making-a-referral-3194361
Newman. P. (2020). 5 Positive Office Referral Examples for Students.
Retrieved from https://www.kickboardforschools.com/
school-culture-climate/5-positive-office-referral-
examples-for-students/
PBIS Rewards. (2021). Advanced Referral System. Retrieved from
https://www.pbisrewards.com/add-on/advanced-
referral-system/
Peters, O. (2020). Digital Learning Environments: New possibilities and
opportunities. Retrieved from http://www.irrodl.org/index.
php/irrodl/article/view/3/336

60 รายงานผลการพัฒนารปู แบบและกลไกการพัฒนา
และส่งเสรมิ พหปุ ัญญาเพื่อการพัฒนาศักยภาพผเู้ รียน (ฉบบั สรปุ )

Sieber, S.; Kagner, E.; and Zamora, J. (2013). How to be a digital
leader. Retrieved from http://www.forbes.com/sites/
iese/2013/ 08/ 23/how-to-be-a-digital-leader
Shearer, B. (2018). Multiple Intelligences in Teaching and Education:
Lessons Learned from Neuroscience. Journal of Intelligence,
6(3), 38, 2 – 8. https://doi.org/10.3390/jintellgence
6030038 Retrieved from https://www.mdpi.com/
2079-3200/6/3/38
Unesco, (2021). Early childhood care and education. Retrieved from
https://en.unesco.org/themes/early-childhood-care-and-ed
ucation
Winarti, A., Yuanita, L., & Nur, M. (2019). The effectiveness of multiple
intelligences-based teaching strategy in enhancing the
multiple intelligences and Science Process Skills of junior
high school students. Journal of Technology and Science
Education, 9(2), 122-135. https://doi.org/10.3926/jotse.404

รายงานผลการพัฒนารปู แบบและกลไกการพัฒนา 61
และส่งเสริมพหุปัญญาเพื่อการพัฒนาศักยภาพผ้เู รียน (ฉบบั สรุป)

คณะผู้จัดท�ำ

ทปี่ รึกษา เลขาธิการสภาการศกึ ษา
รองเลขาธิการสภาการศึกษา
ดร.อ�ำนาจ วิชยานวุ ัต ิ ผู้อ�ำนวยการส�ำนักมาตรฐานการศึกษา
ดร.อุษณยี ์ ธโนศวรรย์ และพัฒนาการเรียนรู้
นายส�ำเนา เน้ือทอง



คณะนักวจิ ยั

อาจารย์ ดร.พนัส จนั ทร์เปล่ง
อาจารย์ จอมทัพ ขวญั ราช
อาจารย์ ดร.อมรา วสิ ตู รานกุ ลู
ผชู้ ่วยศาสตราจารย์ ดร.กาญจนา ภทั ราวิวัฒน์

ท่ปี รึกษาวิจยั

รองศาสตราจารย์ ดร.ส. วาสนา ประวาลพฤกษ์
รองศาสตราจารย์ ดร.วิชุดา กิจธรธรรม

ผรู้ บั ผดิ ชอบ ผอู้ �ำนวยการกลมุ่ พฒั นานโยบายดา้ นการเรยี นรู้
นกั วิชาการศกึ ษาช�ำนาญการพิเศษ
นางสาวอษุ า คงสาย นกั วชิ าการศึกษาช�ำนาญการพเิ ศษ
นางสาวศศริ ศั ม์ วรี ะไวทยะ นักวชิ าการศึกษาช�ำนาญการพิเศษ
นางสาวณตุ ตรา แทนข�ำ นักวิชาการศึกษาช�ำนาญการ
นายธรี ะพจน์ ค�ำรณฤทธิศร นักวิชาการศกึ ษาปฏิบัตกิ าร
นายสมชาย นัยเนตร นักวิชาการศกึ ษาปฏิบัตกิ าร
นางฐิตวิ รดา แหว้ เพ็ชร นักวชิ าการศึกษาปฏิบตั กิ าร
นางสาวบุญนภัส ข�ำหนิ ตงั้
นางสาวปณัฐฐา น้อยเนียม

62 รายงานผลการพัฒนารูปแบบและกลไกการพัฒนา
และส่งเสรมิ พหปุ ัญญาเพ่ือการพัฒนาศักยภาพผเู้ รียน (ฉบบั สรปุ )

ประสานงานการจดั พิมพ์

นางฐิติวรดา แห้วเพช็ ร นกั วิชาการศกึ ษาปฏิบัติการ

หน่วยงานทีร่ บั ผิดชอบ

ส�ำนกั มาตรฐานการศึกษาและพัฒนาการเรียนรู้
ส�ำนักงานเลขาธกิ ารสภาการศกึ ษาธกิ าร กระทรวงศึกษาธิการ
99/20 ถนนสโุ ขทัย เขตดสุ ติ กรงุ เทพฯ 10300
โทร 0 2668 7123 ต่อ 2516-9 โทรสาร 0 2243 1129
เวบ็ ไซต์ http://onec.go.th

รายงานผลการพัฒนารปู แบบและกลไกการพัฒนา 63
และส่งเสริมพหปุ ัญญาเพ่ือการพัฒนาศักยภาพผเู้ รยี น (ฉบบั สรุป)

64 รายงานผลการพัฒนารูปแบบและกลไกการพัฒนา
และส่งเสรมิ พหุปัญญาเพื่อการพัฒนาศักยภาพผ้เู รยี น (ฉบบั สรปุ )