เสาวณิต กิตตินานนท์ พฤติกรรมการศึกษา (EDUCATIONAL BEHAVIOR)
เป็นคุณลักษณะของผู้เรียนที่เกิดจาก การเรียนรู้ โดยผ่านกิจกรรมการเรียน รู้ตามจุดมุ่งหมายของหลักสูตร พฤติกรรมการศึกษา
BENJAMIN S. BLOOM (1913-1999) "การเรียนการสอนที่จ ที่ ะประสบความสำ เร็จ และมีปมี ระสิท สิ ธิภาพ ผู้สผู้ อนจะต้อ ต้ งกำ หนด จุดมุ่งมุ่ หมายทางการศึก ศึ ษาให้ชั ห้ ด ชั เจน ซึ่งมี ทฤษฎีการเรียนรู้ตามแนวพฤติก ติ รรมนิยม และจิตวิท วิ ยาพื้น พื้ ฐานของมนุษย์เ ย์ป็น ป็ พื้น พื้ ฐาน" BLOOM เชื่อว่า
บลูม และคณะ (Benjamin S. Bloom and Other, 1971) จำ แนกพฤติกรรมทางการศึกษาออกเป็น ป็ 3 ด้าน คือ 1) พฤติกรรมด้านพุท พุ ธิพิสัพิ ย สั (Cognitive Domain) 2) พฤติกรรมด้านจิตพิสัย สั (Affective Domain) 3) พฤติกรรมด้านทักษะพิสัย สั (Psychomotor Domain)
HEAD HAND HEART
1950- 1959 revised
พุทธิพิสัย COGNITIVE DOMAIN พฤติกรรมด้านสมองเป็น ป็ พฤติก ติ รรมเกี่ย กี่ วกับสติปัติ ญ ปั ญา ความรู้ ความคิด คิ ความเฉลีย ลี วฉลาด ความสามารถใน การคิด คิ เรื่องราวต่า ต่ ง ๆ อย่า ย่ งมีปมี ระสิท สิ ธิภาพ ซึ่งเป็น ป็ ความสามารถทางสติปัติ ญ ปั ญา
ความรู้เฉพาะเจาะจง ความรู้เกี่ยวกับวิธีดำ เนิน การเฉพาะอย่าง ความรู้รวบยอดและ นามธรรมในแต่ละเรื่อง ความสามารถในการระลึกถึง เรื่องราวต่างๆ ออกมาได้ อย่างถูกต้องแม่นยำ ความรู้ พุทธิพิสัย COGNITIVE DOMAIN การแปลความ การตีความ การขยายความ สมรรถภาพทางสมองของ บุคคล ในการจัดระเบียบความ คิดแล้วแสดงออกมา และ สามารถที่จะนำ เสนอความรู้ ความคิดที่ชัดเจนกว่าของเดิม ความเข้า ข้ใจ ความสามารถในการประยุกต์ หลักการ เทคนิค แนวคิด หรือ ทฤษฎีต่าง ๆ เพื่อแก้ปัญหาใน สถานการณ์ที่แปลกใหม่ รวม ไปถึงการนำ กฎเกณฑ์หรือหลัก ความรู้ในเรื่องใดเรื่องหนึ่งไป ประยุกต์ใช้ในสถานการณ์ ต่างๆ การนำ ไปใช้
การวิเคราะห์ส่วนประกอบ การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ การวิเคราะห์หลักการ ความสามารถในการแยกแยะ รายละเอียดของเนื้อหาเรื่อง ราว เหตุการณ์ หรือข้อเท็จจริง ให้เห็นส่วนประกอบ สาระ สำ คัญ และความสัมพันธ์ของ ส่วนประกอบ การวิเ วิ คราะห์ พุทธิพิสัย COGNITIVE DOMAIN การสังเคราะห์ข้อความ การสังเคราะห์แผนงาน การสังเคราะห์ความ สัมพันธ์ ความสามารถในการผสมผสาน ส่วนย่อยเข้าด้วยกัน ได้แก่ กระบวนการ การจัดเรียบเรียง และผสมผสานให้เกิดสิ่งใหม่ขึ้น ใช้การดัดแปลงปรับปรุง การสัง สั เคราะห์ การตัดสินโดยอาศัยข้อ เท็จจริงภายในเหตุการณ์ การตัดสินโดยใช้เกณฑ์ ภายนอก การตัดสินเกี่ยวกับคุณค่าของ สิ่งหนึ่งสิ่งใด ทั้งนี้อาจเป็นการ ตัดสินโดยยึดถือตามปริมาณ หรือคุณภาพ การประเมิน มิ ค่า
พุทธิพิสัย COGNITIVE DOMAIN จุดประสงค์ทั่วไป (GENERAL OBJECTIVES) รู้ แก้ปัญหา คาดคะเน วิเคราะห์ เข้าใจ มีความรู้
ทักษะพิสัย PSYCHOMOTOR DOMAIN ความสามารถของบุค บุ คลในการใช้อ ช้ วัย วั วะต่าง ๆ ของ ร่างกายทำ งานอย่างประสานสัม สั พันธ์กัน
เป็นจุดเริ่มต้นของการเกิด พฤติกรรม ด้านการรับ สัมผัสสิ่งเร้าผ่านทาง ประสาทสัมผัสต่างๆ เช่น หู ตา จมูก ลิ้น ผิวกาย การรับ รั รู้ (PERCEPTION) ทักษะพิสัย PSYCHOMOTOR DOMAIN ด้านสมอง ด้านร่างกาย ด้านอารมณ์ การเตรียมตัวกระทำ หรือการ ปรับตัวให้พร้อมที่กระทำ ซึ่ง มี 3 ด้าน คือ การเตรีย รี มความพร้อ ร้ ม (SET) เป็นการเริ่มพัฒนาทักษะ โดย การเลียนแบบตามผู้แนะนำ หรือครู ในขั้นนี้จะเป็นขั้นลอง ผิดลองถูก การตอบสนองตามแนว ชี้แ ชี้ นะ (GUIDED RESPONSE)
การที่บุคคลสามารถปฏิบัติ งานได้ด้วยความเชื่อมั่นใน ตนเอง มีผลสัมฤทธิ์ที่น่า พอใจ การปฏิบัติ บั ติได้ด้วยตนเอง (MECHANISM) ทักษะพิสัย PSYCHOMOTOR DOMAIN ขั้นที่สามารถกระทำ หรือปฏิบัติงาน ที่ซับซ้อนได้ แม้จะต้องใช้ทักษะขั้น สูงก็สามารถทำ ได้อย่างชำ นาญ หรือได้อย่างอัตโนมัติ การตอบสนองที่ซับ ซั ซ้อ ซ้ น (COMPLEX OVERT RESPONSE)
หลังจากที่สามารถปฏิบัติได้อย่าง ชำ นาญแล้วเมื่อบุคคลต้องแก้ ปัญหาบ่อยๆ ก็จะพัฒนาวิธีการ เดิมให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น เพื่อ ลดขั้นตอน ลดเวลา หรือ เพิ่ม คุณภาพผลงาน การดัดแปลง (ADAPTATION) ทักษะพิสัย PSYCHOMOTOR DOMAIN เป็นขั้นสูงสุดของการพัฒนาทักษะ ซึ่งบุคคลสามารถสร้างสรรค์ผล งานใหม่ ด้วยวิธีการใหม่ที่ตนคิด ขึ้นมา โดยใช้สติปัญญาร่วมกับ ประสบการณ์ ด้านทักษะ การริเ ริ ริ่ม ริ่ (ORIGINATION)
ทักษะพิสัย PSYCHOMOTOR DOMAIN จุดประสงค์ทั่วไป (GENERAL OBJECTIVES) กระทำ รักษา ปฏิบัติการ ทดลอง นำ ไปใช้ ประยุกต์ ปฏิบัติ ป้องกัน
จิตพิสัย AFFECTIVE DOMAIN ค่า ค่ นิยม ความรู้สึก สึ ความซาบซึ้ง ทัศนคติความเชื่อ ชื่ ความสนใจและคุณ คุ ธรรม พฤติกรรมด้านนี้อาจไม่เ ม่ กิด ขึ้น ขึ้ทันทีดังนั้น การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนโดย จัดสภาพแวดล้อ ล้ มที่เ ที่ หมาะสม และสอดแทรกสิ่ง สิ่ ที่ดี ที่ ง ดี าม อยู่ตยู่ ลอดเวลา จะทำ ให้พ ห้ ฤติก ติ รรมของผู้เผู้รียน เปลี่ย ลี่ นไปในแนวทางที่พึ ที่ ง พึประสงค์ไค์ ด้
เป็นความรู้สึกที่เกิดขึ้นต่อ ปรากฎการณ์ หรือสิ่งเร้า อย่างใดอย่างหนึ่งซึ่งเป็นไป ในลักษณะของการแปลความ หมายของสิ่งเร้านั้นว่าคือ อะไร แล้วจะแสดงออกมาใน รูปของความรู้สึกที่เกิดขึ้น ขั้น ขั้ รับ รั รู้ (RECEIVING) หลังจากที่รับรู้ในขั้นแรก แล้ว บุคคลจะมีพฤติกรรม ตอบสนองต่อสิ่งเร้าใน ลักษณะที่เต็มใจ หรือไม่ เต็มใจ ยินดีพอใจ หรือไม่ ยินดีพอใจ ขั้น ขั้ ตอบสนอง (RESPONDING) บุคคลเกิดความรู้สึกใน คุณค่าของสิ่งนั้น ซึ่งมัก ยึดถือกฎเกณฑ์ของกลุ่ม หรือสังคมมาใช้ในการตัดสิน ใจให้คุณค่า และกลายเป็นสิ่ง ที่มีอิทธิพลต่อการควบคุม ทิศทางของพฤติกรรม ขั้น ขั้ เห็นคุณ คุ ค่า หรือ รื สร้า ร้ ง ค่านิยม (VALUING) จิตพิสัย AFFECTIVE DOMAIN
บุคคลมีค่านิยมหลายๆ อย่างซึ่ง เป็นค่านิยมย่อยๆ ก็จะเกิดการจัด ระบบค่านิยม โดยการจัดลำ ดับ ความสำ คัญและเชื่อมโยงค่านิยมที่ เกี่ยวข้องกัน กลายเป็นคติหรือ แนวทางการประพฤติปฏิบัติตน ขั้น ขั้ จัด จั ระบบค่านิย นิ ม (ORGANIZATION) การพัฒนาบุคลิกภาพ หรือ ลักษณะ นิสัยของบุคคลให้เป็นรูปแบบที่ ชัดเจน อาจปรับลักษณะนิสัยให้ สอดคล้องกับความคาดหวังของ สังคมเพราะเป็นสิ่งที่ช่วยให้คนเป็น คนดีเป็นที่ยอมรับของผู้อื่น ขั้น ขั้ สร้า ร้ งลักษณะนิสั นิ ย สั จากค่านิย นิ ม (CHARACTERIZATION) จิตพิสัย AFFECTIVE DOMAIN
จิตพิสัย AFFECTIVE DOMAIN มีความสุข มีความสนุกสนาน เห็นความสำ คัญ เห็นคุณค่า ตระหนัก มีความภูมิใจ มีความซาบซึ้ง พอใจ สนใจ มีจิตสำ นึกรับผิดชอบ
จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม (BEHAVIORAL OBJECTIVES) บอก อธิบาย เล่า พิมพ์ คำ นวณ วาด รำ ร้อง ตัดสิน สาธิต ประดิษฐ์ นิยาม แปลความหมาย เขียน ให้
Let' s play game!! Easy 5 score moderate 10 score Hard 20 score
EASY DIFFICULT MODERATE
EASY - 1 พฤติก ติ รรมทางการศึก ศึ ษา แบ่ง บ่ เป็น ป็ กี่ปกี่ ระเภท อะไรบ้า บ้ ง
EASY - 2 กลุ่มลุ่ พฤติก ติ รรมที่เ ที่ กิด กิ จากการใช้ กล้า ล้ มเนื้อและประสาทสัม สั พัน พั ธ์ หรือพฤติก ติ รรมจากการได้ ลงมือ มืปฏิบั ฏิ ติ บั จ ติ ริง เป็น ป็ พฤติก ติ รรม ด้า ด้ นใด
EASY - 3 คุณ คุ ลัก ลั ษณะอัน อั พึง พึประสงค์ จัดเป็น ป็ พฤติก ติ รรมด้า ด้ นใด
MODERATE - 1 บลูม ลู และคณะ จำ แนก พฤติก ติ รรมด้า ด้ นพุท พุ ธิพิสัพิ ย สั ออกเป็น ป็ 6 ระดับ ดั ได้แ ด้ ก่ อะไรบ้า บ้ ง
MODERATE - 2 ประยุท ยุ ธิ์มัก มั ช่ว ช่ ยเหลือ ลื ผู้ที่ด้ ที่ อ ด้ ย กว่า ว่ เสมอและทำ จนเป็น ป็ นิสัย สั พฤติก ติ รรมของประยุท ยุ ธิ์อยู่ใยู่ น ขั้น ขั้ ใดของการพัฒ พั นา พฤติก ติ รรมด้า ด้ นจิตพิสัพิ ย สั
MODERATE - 3 พิธ พิ าเป็น ป็ นักเรียนที่มี ที่ ผ มี ลการ เรียนเฉลี่ย 3.89 มัก มั ได้ค ด้ ะแนน สูง สู ในรายวิช วิ าวิท วิ ยาศาสตร์ และภาษาไทย พิธ พิ ามี พฤติก ติ รรมโดดเด่น ด่ ด้า ด้ นใด
HARD - 1 บรรยาย คำ นวณ แปลคำ ศัพ ศั ท์ จัดเป็น ป็ จุดประสงค์แบบใด และมุ่งมุ่ แสดงพฤติก ติ รรมด้า ด้ นใด
HARD - 2 เรียงลำ ดับ ดั พฤติก ติ รรมทาง การเรียนจากสูง สู ไปต่ำ จำ แนกประเภท เรียงลำ ดับ ดั พัฒ พั นานวัต วั กรรม เปรียบเทีย ที บ บอกความหมาย จับคู่
HARD - 3 การพบทฤษฎีแฎี รงโน้มถ่วถ่ง ของนิวตันตั จัดเป็นป็ กระบวน การทางปัญปั ญาระดับดั ใด
จอบอ ลาก่อ ก่ ยยยยย