วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ Best Practices นางสาวธาราทิพย์ ชูธวัช ตำแหน่ง ครู โรงเรียนบ้านสี่แยกคลองศิลา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานีเขต ๓ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ด้านการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชื่อผลงาน การจัดการเรียนรู้ศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) ร่วมกับ PBL(Project Based Learning)
คํานํา แบบเสนอผลงานเพื่อรับรางวัลผลงาน/นวัตกรรมวิธีการปฏิบัติงานที่เป็นเลิศด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Best Practice for Active Learning) เรื่องการจัดการเรียนรู้ศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ โดยใช้กระบวนการคิด เชิงออกแบบ(Design Thinking) ร่วมกับ PBL(Project Based Learning) ของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ จัดทำขึ้นเพื่อประกอบการพิจารณาของคณะกรรมการ ซึ่งผู้จัดทําได้รายงานผลการดำเนินกิจกรรมการจัดการ เรียนรู้ ตามแนวทางการจัดการเรียนรู้เชิงรุก(Active Learning) ในรายวิชาศิลปะ กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ โรงเรียนบ้านสี่แยกคลองศิลา ในปีการศึกษา 2566 ผู้จัดทําหวังเป็นอย่างยิ่งว่าเอกสารประกอบการพิจารณาฉบับ นี้ จะเป็นเครื่องมือประกอบการพิจารณาให้กับคณะกรรมการในลำดับต่อไป หากเอกสารฉบับมีข้อผิดพลาดหรือ ยังไม่สมบูรณ์ประการใด ผู้จัดทําขออภัยมา ณ ที่นี่ นางสาวธาราทิพย์ ชูธวัช
สารบัญ เรื่อง คํานํา สารบัญ ข้อมูลพื้นฐาน ความสําคัญของผลงานหรือนวัตกรรม จุดประสงค์ของการดําเนินงาน กระบวนการผลิตผลงานหรือขั้นตอนการดําเนินงาน ผลการดําเนินงาน/ผลสัมฤทธิ์ ปัจจัยความสําเร็จ บทเรียนที่ได้รับ (Lesson Learned) การเผยแพร่ผลงาน เงื่อนไขความสำเร็จ บรรณานุกรม ภาคผนวก หน้า ก ข ๑๑ ๓ ๓ ๕ ๖ ๗๗ ๑๐ ๑๑ ๑๒
๑ แบบฟอร์มการนำเสนอวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practices) ************************************** ชื่อผลงาน การจัดการเรียนรู้ศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ(Design Thinking) ร่วมกับ PBL(Project Based Learning) ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ชื่อเจ้าของผลงาน นางสาวธาราทิพย์ ชูธวัช โรงเรียนบ้านสี่แยกคลองศิลา สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต ๓ โทรศัพท์ - โทรสาร – โทรศัพท์มือถือ 081-0887107 e-mail [email protected] ประเภทผลงาน ( ) 1. ด้านบริหารจัดการ ( ) การนิเทศภายในสถานศึกษา ( ) การนำผลงานการประเมิน RT , NT , O-Net ไปพัฒนาคุณภาพผู้เรียน ( ) การบริหารจัดการสถานศึกษาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ( ) การจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ( ) 2. ด้านการจัดการเรียนรู้ ( ) ด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) กลุ่มสาระการเรียนรู้ ศิลปะ ( ) การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ระดับปฐมวัย ( ) การพัฒนาเด็กพิการเรียนร่วม ( ) การจัดการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ( ) การพัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 รายละเอียดเอกสารการนำเสนอผลงาน ๑.ความสำคัญของผลงานหรือนวัตกรรมที่นำเสนอ พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๔๒ และแก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่๒)พ.ศ.๒๕๕๕ ได้ กำหนดให้มีการจัดทำหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน เพื่อความเป็นไทย ความเป็นพลเมืองของชาติ การ ดำรงชีวิตและการประกอบอาชีพตลอดจนเพื่อการศึกษาและให้สถานศึกษาขั้นพื้นฐานจัดทำสาระของ หลักสูตรในส่วนที่เกี่ยวกับสภาพปัญหาในชุมชน สังคม ภูมิปัญญาท้องถิ่น สร้างเยาวชนไทยให้มีความรู้ควบคู่
๒ กับการทำงาน พัฒนาคุณภาพชีวิตความเป็นไทย การดำรงชีวิตและการประกอบอาชีพ ตลอดจนเพื่อ การศึกษาต่อ เป็นสมาชิกที่ดีของครอบครัว ชุมชน สังคมประเทศชาติ (กรมวิชาการ.๒๕๕๕หน้า๑๕-๑๖)อีก ทั้งมาตรา๒๔ วรรค๒ ให้สถานศึกษาจัดการฝึกทักษะ กระบวนการคิด การจัดการเผชิญสถานการณ์เรียนรู้ จากประสบการณ์จริง ฝึกการปฏิบัติให้ทำได้ คิดเป็น ทำเป็น ผสานความรู้สาระด้านต่างๆอย่างได้สัดส่วน และสมดุล หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ มีจุดมุ่งหมายมุ่งพัฒนาผู้เรียนให้เป็นคนดี มี ปัญญา มีความสุข มีศักยภาพในการศึกษาต่อและประกอบอาชีพ (กรมวิชาการ.๒๕๕๕หน้า๑๕-๑๖) จึงเป็น เรื่องสำคัญที่สถานศึกษาจะต้องจัดทำและพัฒนาหลักสูตร ดำเนินการตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๔๒ มาตรา๙ และมาตรา๓๙ โดยสามารถดัดแปลงเพิ่มเติมให้เหมาะสมกับสภาพผู้เรียน สถานศึกษา และชุมชนได้ ในกลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะเป็นกลุ่มสาระที่ช่วยพัฒนาให้ผู้เรียนมีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ มี จินตนาการทางศิลปะ ชื่นชมความงาม มีสุนทรียภาพ ความมีคุณค่า ซึ่งมีผลต่อคุณภาพชีวิต มนุษย์ กิจกรรมทางศิลปะช่วยพัฒนาผู้เรียนทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สติปัญญา อารมณ์ สังคม ตลอดจนการ นำไปสู่การพัฒนาสิ่งแวดล้อม ส่งเสริมให้ผู้เรียนมีความเชื่อมั่นในตนเอง อันเป็นพื้นฐานในการศึกษาต่อหรือ ประกอบอาชีพได้(กรมวิชาการ.๒๕๕๑หน้า๙) ซึ่งผู้เรียนสามารถนำความรู้ความสามารถที่ได้จากการเรียน มาปรับใช้และต่อยอดในการประกอบอาชีพได้ ความต้องการของมนุษย์ที่แท้จริงของมนุษย์ในอดีตได้แก่ปัจจัยสี่อันประกอบด้วยอาหาร เครื่องนุ่งห่ม ยารักษาโรค และที่อยู่อาศัย แต่ในยุคปัจจุบันโลกเปลี่ยนไป มนุษย์มีความต้องการความ สะดวกสบายมากยิ่งขึ้น จึงต้องการสิ่งอำนวยความสะดวกมากยิ่งขึ้น จึงมีการเลือกสรรวัสดุพื้นบ้านที่มีอยู่ แล้วตามธรรมชาติมาประดิษฐ์เป็นสิ่งของต่าง ๆ ซึ่งวัสดุที่หาได้ง่ายคือไม้ ถือได้ว่าเป็นสิ่งที่มีคุณค่าต่อการ ดำรงชีวิตของมนุษย์มายาวนาน โดยมุ่งประโยชน์ในด้านการใช้สอยเป็นหลักนอกจากนั้นยังให้ความสำคัญ ในด้านความสวยงามด้วย จนทำให้ผลิตภัณฑ์บางอย่างกลายเป็นงานศิลปหัตถกรรมที่มีคุณค่าเช่น โต๊ะไม้ เก้าอี้ไม้ ป้ายไม้เป็นต้น โรงเรียนบ้านสี่แยกคลองศิลา ได้สอนให้นักเรียนทำโต๊ะไม้ เก้าอี้ไม้ และป้ายชื่อตั้งโต๊ะ เพื่อใช้ ประโยชน์ภายในโรงเรียน และได้ส่งนักเรียนเข้าร่วมการแข่งขันศิลปหัตถกรรมและได้เป็นตัวแทนเข้าร่วม การแข่งขันในระดับชาติ ในกิจกรรมประดิษฐ์ของใช้จากวัสดุธรรมชาติในท้องถิ่น เพื่อส่งเสริมนักเรียนที่มี ความสามารถพิเศษด้านศิลปะประดิษฐ์ ให้นักเรียนมีทักษะในการใช้เครื่องมือ ซึ่งสามารถนำความรู้เทคนิค วิธีการทำไปปรับประยุกต์สร้างชิ้นงานอื่นๆ ที่ใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันและเป็นแนวทางในการประกอบ อาชีพในอนาคตได้ ด้วยเหตุผลและความจำเป็นดังกล่าวจึงจัดทำหลักสูตรวิชาเพิ่มเติม กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ เรื่อง ศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ขึ้น เพื่อให้จัดการเรียนการสอนสอดคล้อง กับศตวรรษที่ ๒๑ ทักษะแหง อนาคตใหม่ในศตวรรษที่ 21 เป็นทักษะที่จำเป็นตอการดำรงชีวิตของ ประชาชนคนไทย ในฐานะการเป็นพลเมืองของโลก อีกทั้งผู้เรียนจำเป็นที่จะต้องมีความสามารถในการ พัฒนานวัตกรรมจึงนำรูปแบบการจัดการเรียนรู้ในรูปแบบใหม่ที่ส่งเสริมและพัฒนาให้นักเรียนออกแบบนัว ตกรรมได้ โดยใชกระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) ในการจัดการเรียนรู้ มีลำดับขั้นตอนดังนี้
๓ ขั้นที่ 1 Empathize การทำความเขาใจกลุมเปาหมาย ขั้นที่ 2 Define การระบุปญหา ขั้นที่ 3 Ideate การสรางความคิดเพื่อแกปญหาขั้นที่ 4 Prototype การสร้างต้นแบบ ขั้นที่ ๕ Test ทดสอบ เพื่อแก้ไข ปัญหาดังกล่าวและพัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะกระบวนการเรียนรู้ศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ ส่งเสริมนักเรียนมี ทักษะในการใช้เครื่องมือ ซึ่งสามารถนำความรู้เทคนิควิธีการทำไปปรับประยุกต์สร้างชิ้นงานอื่นๆ ที่ใช้ ประโยชน์ในชีวิตประจำวันและเป็นแนวทางในการประกอบอาชีพในอนาคตได้ ตลอดจนส่งผลให้ผู้เรียนมี คุณลักษณะและสมรรถนะตรงตามเป้าหมายของหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน ๒.จุดประสงค์และเป้าหมาย ของการดำเนินงาน 1. เพื่อพัฒนาหลักสูตรวิชาเพิ่มเติม เรื่องศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ 3 2. เพื่อจัดการเรียนรู้รายวิชาศิลปะ เรื่องศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้โดยใช้กระบวนการคิดเชิง ออกแบบ(Design Thinking) ร่วมกับ PBL(Project Based Learning) นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 3. เพื่อนำความรู้เรื่องศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ ไปประดิษฐ์ป้ายไม้ โต๊ะ เก้าอี้ ใช้ประโยชน์ใน โรงเรียน และเป็นแนวทางในการประกอบอาชีพได้ 4. เพื่อประเมินความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้รายวิชาศิลปะ เรื่องศิลปะ ประดิษฐ์จากงานไม้ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 3.กระบวนการผลิตผลงานหรือขั้นตอนการดำเนินงาน การพัฒนาหลักสูตรศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ โดยใช้วงจรคุณภาพ PDCA กระบวนการ PLC และ การ จัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการจัดการเรียนการสอนแบบกระบวนการคิดเชิงออกแบบ(Design Thinking)ร่วมกับPBL(Project Based Learning) มีรายละเอียดดังตาราง ตารางที่ ๑ แสดงการพัฒนาหลักสูตรศิลปะการฉลุไม้เพื่อการประกอบอาชีพทางทัศนศิลป์โดยใช้วงจร คุณภาพ PDCA กระบวนการ PLC และการจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการจัดการเรียนการสอนแบบ กระบวนการคิดเชิงออกแบบ(Design Thinking)ร่วมกับPBL(Project Based Learning) ของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 รูปแบบ/กระบวนการ แนวคิดที่เกี่ยวข้อง กิจกรรมปฏิบัติ P (Plan) การวางแผน การมีส่วนร่วมการวางแผน โดยใช้ กระบวนการ PLC ๑)ประชุมคณะครูนักเรียน เพื่อร่วมกันเสนอ ปัญหา และวิเคราะห์ปัญหา ร่วมกัน ๒)วางแผนออกแบบเพื่อเป็นแนวทางในการ จัดทำหลักสูตรและกำหนดปฏิทิน การดำเนินงาน
๔ ตารางที่ ๑ (ต่อ) รูปแบบ/กระบวนการ แนวคิดที่เกี่ยวข้อง กิจกรรมปฏิบัติ D (Do) การปฏิบัติ พัฒนาหลักสูตรศิลปะประดิษฐ์จากงาน ไม้ จัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการ การจัดการเรียนการสอนแบบ กระบวนการคิดเชิงออกแบบ(Design Thinking)ร่วมกับPBL(Project Based Learning) ๑)นำข้อมูลที่ได้มากำหนดโครงร่างของหลักสูตร ประกอบด้วย 2 ส่วน คือ - เอกสารหลักสูตร ประกอบด้วย หลักการของ หลักสูตรจุดหมายเนื้อหา อัตราเวลาเรียน ผลการ เรียนรู้ที่คาดหวังรายปี/รายภาค คำอธิบายรายวิชา หน่วยการเรียนรู้สื่อและแหล่งการเรียนรู้ การวัด และประเมินผลการเรียนรู้ - เอกสารประกอบหลักสูตรประกอบด้วยแผนการ จัดการเรียน รู้ใบความรู้ ใบงาน แบบทดสอบ แบบ สังเกตการทำงาน แบบประเมินชิ้นงาน ๒)นำเอกสารหลักสูตรและเอกสารประกอบ หลักสูตรเสนอ ผู้อำนวยการสถานศึกษา กลุ่มบริหารงานวิชาการ หัวหน้ากลุ่มบริหารงานวิชาการ พิจารณาตรวจสอบ ความสอดคล้องและพิจารณาความ เหมาะสมระหว่างผลการเรียนรู้ทีคาดหวัง เนื้อหาเกี่ยวกับศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ แผนการจัดการเรียนรู้สื่อการเรียนรู้การวัดและ ประเมินผลการเรียนรู้ ๓.นำหลักสูตรไปทดลองใช้กับกลุ่มตัวอย่าง และปรับปรุงแก้ไข ๔.จัดกิจกรรมการเรียนการสอนกับนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ C (Check) การตรวจสอบและ ประเมินผล ตรวจสอบและประเมินผล โดยใช้ กระบวนการ PLC - ครูและนักเรียนร่วมกันตรวจสอบ ประเมินผล และวิเคราะห์ผลการจัดการเรียนการสอน - สรุปและรายงาน A (Action) การปรับปรุงแก้ไข การวิเคราะห์ปัญหา/อุปสรรค วิธีการ แก้ไข โดยใช้กระบวนการ PLC - นำผลการประเมินและและปัญหาจากการจัด กิจกรรมการเรียนการสอนมาวิเคราะห์ร่วมกัน เพื่อที่จะได้นำไปเป็นข้อมูล ในการวางแผนพัฒนา ให้ดียิ่งขึ้น ต่อไป
๕ ภาพที่ ๑ ขั้นตอนการดำเนินงานวงจรคุณภาพ PDCA ๔.ผลการดำเนินการ/ผลสัมฤทธิ์/ประโยชน์ที่ได้รับ ๔.๑ ผลการดำเนินการ 1. โรงเรียนมีหลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติมเรื่องศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ โดยใช้กระบวนการคิดเชิง ออกแบบ(Design Thinking) ร่วมกับ PBL(Project Based Learning) ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ๒. โรงเรียนมีโต๊ะ เก้าอี้ ป้ายไม้ ใช้ประโยชน์ในโรงเรียน และเป็นแนวทางในการประกอบอาชีพได้ ๓. นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้รายวิชาเพิ่มเติมเรื่องศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ระดับมาก P (Plan) การวางแผน ๑.ประชุมคณะครูนักเรียนเพื่อ เสนอปัญหา วิเคราะห์ปัญหา และร่วมกันวางแผนเพื่อเป็น แนวทางในการจัดทำหลักสูตร D (Do) การปฏิบัติ ๑.กำหนดโครงร่างของหลักสูตร -เอกสารหลักสูตร -เอกสารประกอบหลักสูตร ๒.นำเอกสารหลักสูตรและเอกสาร ประกอบหลักสูตรเสนอ -ผู้อำนวยการสถานศึกษา -หัวหน้ากลุ่มบริหารงาน วิชาการ ๓.ทดลองใช้กับกลุ่มตัวอย่างและ ปรับปรุงแก้ไข ๔.จัดกิจกรรมการเรียนการสอน ตามหลักสูตร C (Check) การตรวจสอบและ ประเมินผล ๑.ครูและนักเรียนร่วมกัน ตรวจสอบ ประเมินผล และ วิเคราะห์ผลการจัดการเรียนการ สอน - สรุปและรายงาน A (Action) การปรับปรุงแก้ไข ๑.นำผลการประเมินและปัญหา จากการจัดการเรียนการสอน มา วิเคราะห์ร่วมกัน เพื่อที่จะได้ นำไปเป็นข้อมูล ในการวางแผน พัฒนาให้ดียิ่งขึ้น
๖ ๔.๒ ผลสัมฤทธิ์ของงาน ตารางที่๒ แสดงค่าร้อยละระดับสถานศึกษารายวิชาเพิ่มเติมศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ โดยใช้กระบวนการ คิดเชิงออกแบบ(Design Thinking) ร่วมกับ PBL(Project Based Learning) ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ โรงเรียนบ้านสี่แยกคลองศิลา ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา ๒๕๖๕ รายวิชา จำนวนนักเรียน (คน) ระดับ 3 ขึ้นไป (คน) คิดเป็น ร้อยละ ศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ ๒๘ ๒๕ ๘๙.๒๙ จากตารางที่ ๒ พบว่าจำนวนนักเรียนที่ได้ผลการประเมินระดับสถานศึกษาตั้งแต่ระดับ 3 ขึ้นไป รายวิชาเพิ่มเติมศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ(Design Thinking) ร่วมกับ PBL(Project Based Learning)ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ โรงเรียนบ้านสี่แยกคลองศิลา ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา ๒๕๖๕ พบว่า จำนวนนักเรียนที่ได้ผลการประเมินระดับสถานศึกษาตั้งแต่ระดับ 3 ขึ้นไปคิด เป็นร้อยละ ๘๙.๒๙ ตารางที่ ๓ แสดงร้อยละของนักเรียนที่เรียนรายวิชาเพิ่มเติมศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ โดยใช้กระบวนการ คิดเชิงออกแบบ(Design Thinking) ร่วมกับ PBL(Project Based Learning) ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนบ้านสี่แยกคลองศิลา ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา ๒๕๖๕ ที่ได้ผลการเรียนแต่ละระดับ รายวิชา จำนวนนักเรียนที่ได้ผลการเรียน (คน) 4 3.5 3 2.5 2 1.5 1 0 ร ศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ ๑๙ - ๖ ๓ - - - - ร้อยละ ๖๗.๘๕ - ๒๑.๔๒ 10.๗๑ ๐๐ - - - จากตารางที่ ๓ พบว่านักเรียนที่ได้ผลการเรียน 4 คิดเป็นร้อยละ ๖๗.๘๕ , 3 คิดเป็นร้อยละ ๒๑.๔๒ และ 2.5 คิดเป็นร้อยละ 10.๗๑ ไม่มีนักเรียนที่มีผลการเรียนระดับ 0 หรือ ร ๕.ปัจจัยความสำเร็จ ๕.๑ ผู้อำนวยการโรงเรียนให้ความสำคัญ ส่งเสริมให้กำลังใจ และให้การสนับสนุนในการพัฒนา หลักสูตร ๕.๒ ครูและนักเรียนมีส่วนร่วมในการวางแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เรียนรู้อย่างมีความสุข ๕.๓ นักเรียนให้ความร่วมมือ มีความพร้อมและมีความพึงพอใจในการร่วมกิจกรรม ๕.๔ โรงเรียนสนับสนุนงบประมาณในการจัดซื้ออุปกรณ์ทำให้มีความพร้อมของอุปกรณ์
๗ ๕.๕ ครูผู้สอนมีความพร้อมและความตั้งใจโดยเข้ารับการอบรมกับช่างสิบหมู่นำความรู้และ ประสบการณ์มาพัฒนาการจัดการเรียนการสอน ๖.บทเรียนที่ได้รับ(Lesson Learned) ๖.๑ จากการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนรายวิชาเพิ่มเติมเรื่องศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ โดยใช้ กระบวนการคิดเชิงออกแบบ(Design Thinking) ร่วมกับ PBL(Project Based Learning)ทำให้นักเรียนมี ความสุขการทำงานทำงานเป็นทีม ทำงานอย่างเป็นระบบ มีความคิดสร้างสรรค์ส่งเสริมและพัฒนาให้ นักเรียนออกแบบนวัตกรรมได้ ๖.๒ การปฏิบัติงานที่เป็นระบบมีแนวปฏิบัติที่ชัดเจน มีการสนับสนุน ส่งผลให้การจัดการเรียนรู้ บรรลุผล สำเร็จตามเป้าหมายทำให้นักเรียนมีผลงานเชิงประจักษ์ ๖.๓ เมื่อผู้เรียนมีทักษะจากกระบวนการเรียนรู้ในศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ จะเป็นพื้นฐานในการ ประกอบอาชีพในอนาคต อันส่งผลให้ผู้เรียนมีคุณลักษณะและสมรรถนะตรงตามเป้าหมายของหลักสูตร การศึกษาขั้นพื้นฐาน ๖.๔ โรงเรียนบ้านสี่แยกคลองศิลา มีนักเรียนที่มีความสามารถเข้าร่วมแข่งขันสิ่งประดิษฐ์จากวัสดุ ธรรมชาติในท้องถิ่น ในระดับชาติ ๗. การเผยแพร่ผลงาน ๗.๑ การเผยแพร่ผลงานผ่านทางเพจ facebook tiktok Taratip Chutawach https://www.facebook.com/TARATIP1/?viewas=100000686899395 https://www.tiktok.com/@tle_taratip?
๘ เผยแพร่ผลงานการสอนศิลปะการฉลุป้ายไม้ผ่านทางเฟสบุ๊ค Taratip Chutawach เผยแพร่ผลงานนักเรียนที่มีความสามารถด้านการประดิษฐ์ ในกิจกรรมการแข่งขันประดิษฐ์ของใช้จากวัสดุธรรมชาติใน ท้องถิ่น ในงานศิลปหัตถกรรมระดับชาติ ปีการศึกษา ๒๕๖๕ ทางผ่านทางเฟสบุ๊ค Taratip Chutawach เผยแพร่ผลงานการสอนศิลปะการฉลุป้ายไม้ผ่านทาง tiktok Taratip Chutawach
๙ ๗.๒ การได้รับการยอมรับ / รางวัลที่ได้รับ - ชิ้นงานป้ายตั้งโต๊ะให้เพื่อนครูใช้ประโยชน์ในโรงเรียนและเป็นของที่ระลึกให้กับครูต่างโรงเรียน - - ได้รับรางวัลเหรียญทอง อันดับ 4 การแข่งขันประดิษฐ์ของใช้จากวัสดุธรรมชาติในท้องถิ่น ในงานศิลปหัตถกรรม ระดับชาติ ปีการศึกษา ๒๕๖๕
๑๐ ๘. เงื่อนไขความสำเร็จ ๘.๑ จัดกิจกรรมการเรียนการสอนรายวิชาเพิ่มเติมเรื่องศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ โดยใช้ กระบวนการคิดเชิงออกแบบ(Design Thinking) ร่วมกับ PBL(Project Based Learning)ทำให้นักเรียนมี ความสุขการทำงานทำงานเป็นทีม ทำงานอย่างเป็นระบบ มีความคิดสร้างสรรค์ ส่งเสริมและพัฒนาให้ นักเรียนออกแบบนวัตกรรมได้ ๘.๒ มีการปฏิบัติงานที่เป็นระบบมีแนวปฏิบัติที่ชัดเจน มีการสนับสนุน ส่งผลให้การจัดการเรียนรู้ บรรลุผล สำเร็จตามเป้าหมายทำให้นักเรียนมีผลงานเชิงประจักษ์ ๘.๓ ผู้เรียนมีทักษะจากกระบวนการเรียนรู้ในศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ เป็นพื้นฐานในการ ประกอบอาชีพในอนาคต อันส่งผลให้ผู้เรียนมีคุณลักษณะและสมรรถนะตรงตามเป้าหมายของหลักสูตร การศึกษาขั้นพื้นฐาน ๘.๔ มีนักเรียนที่มีความสามารถเข้าร่วมแข่งขันสิ่งประดิษฐ์จากวัสดุธรรมชาติในท้องถิ่น ใน ระดับชาติ ข้อเสนอแนะ ๑. จัดสอนเสริมนักเรียนในคาบว่างให้นักเรียนที่สนใจ หรือเวลาที่เหมาะสม ๒. แสวงหางบประมาณเพื่อสนับสนุนให้การดำเนินกิจกรรมให้ต่อเนื่องและมีความยั่งยืน
๑๑ ๙.บรรณานุกรม กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๕๑). หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ .กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ คุรุสภา ลาดพร้าว. ธำรง บัวศรี. (2532). ทฤษฎีหลักสูตร : การออกแบบและพัฒนา. กรุงเทพฯ : เอราวัณการพิมพ์. สำนักนายกรัฐมนตรี, สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (๒๕๔๒). พระราชบัญญัติการศึกษา แห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (ร.ส.พ.). สงัด อุทรานันท์. (2527). พื้นฐานและหลักการพัฒนาหลักสูตร. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์วงเดือน. realytrend. (2552). ศิลปะการฉลุลาย . สืบค้น 3 กันยายน 2565, จาก https://realytrend.com/realy/th-th/article/52-stencil.html wazzadu. (2563). เทคนิคการฉลุลายลงบนพื้นผิววัสดุ และรูปแบบที่น่าสนใจ. สืบค้น 3 กันยายน 2565, จากhttps://www.wazzadu.com/article/4804 yothahouse. (2552). เลื่อยมือ ที่ใช้กับงานไม้. สืบค้น 3 กันยายน 2565, จาก https://www.yothahouse.com/article-52-read.html
๑๒ ภาคผนวก
๑๓ การจัดการเรียนรู้ศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ(Design Thinking) ร่วมกับ PBL(Project Based Learning) ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ (ปีการศึกษา๒๕๖๕) การสร้างชิ้นงานศิลปะการฉลุป้ายไม้ เจาะ ตัด ส่วนที่ไม่ต้องการออก ฉลุ ตัวอักษร และยอดลายไทย ตัดป้าย ออกแบบป้ายไม้ ติดแบบลงบนไม้
๑๔ ขัดและ พ้นสี ประกอบป้าย ผลงานสำเร็จ เดินลายขอบป้าย ด้วยทริมเมอร์
๑๕ การสร้างชิ้นงานศิลปะประดิษฐ์ โต๊ะ เก้าอี้ไม้ วาดแบบ วัดไม้ ตัดไม้ตามแบบ เจาะไม้ตามแบบ
๑๖ ประกอบโต๊ะ เก้าอี้ ขัด โต๊ะ เก้าอี้ ลงสี โต๊ะ เก้าอี้
๑๗ ผลงานสำเร็จ
๑๘ การเผยแพร่ผลงานและการนำผลงานไปใช้ 1) นักเรียนที่มีความสามารถพิเศษในรายวิชาศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ ของนักเรียนชั้น มัธยมศึกษาปีที่ ๓ ได้เข้าร่วมการแข่งขัน - ได้รางวัลเหรียญทอง รองชนะเลิศอันดับ 1 ประดิษฐ์ของใช้จากวัสดุธรรมชาติใน ท้องถิ่น งานศิลปหัตถกรรม ระดับเขตพื้นที่ ระดับเขตพื้นที่ จ.สุราษฏร์ธานี ๒). นักเรียนที่มีความสามารถพิเศษในรายวิชาศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ ของนักเรียนชั้น มัธยมศึกษาปีที่ ๓ ได้ถ่ายทอดความรู้เรื่องศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ให้กับรุ่นน้องนักเรียนช่วงชั้น ประถมศึกษาปีที่ 4-๖ ในช่วงหลังเลิกเรียน และวันหยุดเสาร์อาทิตย์ -ได้รางวัล เหรียญทอง ชนะเลิศ การแข่งขันประดิษฐ์ของใช้จากวัสดุธรรมชาติในท้องถิ่น งานศิลปหัตถกรรม ระดับเขตพื้นที่ ได้รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ระดับเขตพื้นที่ จ.สุราษฏร์ธานี -ได้รางวัล เหรียญทอง อันดับที่ ๔ การแข่งขันประดิษฐ์ของใช้จากวัสดุธรรมชาติในท้องถิ่น งานศิลปหัตถกรรม ระดับชาติ ณ จังหวัดสตูล
๑๙ ๓). โต๊ะจากการเรียนในรายวิชาศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ และที่ได้จาก การแข่งขันสามารถนำมาใช้ประโยชน์ ให้นักเรียนนั่งเรียนในโรงเรียนได้ 4).ป้ายตั้งโต๊ะผลงานของนักเรียนมาสามารถนำมาใช้ประโยชน์ในโรงเรียนได้ ตั้งในกิจกรรมต่างๆของโรงเรียน
๒๐ ๕). ป้ายตั้งโต๊ะผลงานของนักเรียนมาสามารถนำไปเป็นของที่ระลึกได้ เป็นของที่ระลึกให้กับ นายนพดล แก้วเรือง ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านคลองโหยน เนื่องในโอกาสเข้าร่วมกิจกรรมกับโรงเรียนบ้านสี่แยกคลองศิลา ๖).นักเรียนที่มีฝีมือได้รับค่าจ้างจากการฉลุลายป้ายไม้เพื่อเป็นของที่ระลึกให้กับครูต่างโรงเรียน
๒๑ ตารางแสดงค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) ของแบบประเมินโครงร่างหลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติม เรื่องศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ประเด็น คะแนนความสอดคล้อง ของผู้เชี่ยวชาญ ค่าดัชนีความ สอดคล้อง คนที่ (IOC) 1 คนที่ 2 คนที่ 3 หลักการของหลักสูตร 1. หลักการของหลักสูตรมีจุดเน้นที่ชัดเจน จุดหมายของหลักสูตร ๒. จุดหมายของหลักสูตรมีความชัดเจน ๓. จุดหมายของหลักสูตรสามารถนำไปปฏิบัติได้จริง ๔. จุดหมายของหลักสูตรครอบคลุมด้านความรู้ ทักษะกระบวนการ คุณธรรมจริยธรรม และค่านิยม โครงสร้างหลักสูตร ๕. สาระการเรียนรู้สอดคล้องกับผลการเรียนรู้ ที่คาดหวัง ๖. หน่วยการเรียนรู้สอดคล้องกับสาระการเรียนรู้ ๗. ผลการเรียนรู้ที่คาดหวังครอบคลุม ด้านความรู้ทักษะกระบวนการ คุณธรรมจริยธรรม และค่านิยม ๘. อัตราเวลาเรียนที่กำหนดไว้เหมาะสมกับ เนื้อหา ๙. เนื้อหาของหลักสูตรในแต่ละหน่วยการเรียนรู้ มีความเหมาะสมตามลำดับขั้นตอนการเรียนรู้ 10. อัตราเวลาเรียนที่กำหนดไว้เหมาะสมกับ กิจกรรมการเรียนรู้ 1๑. การวัดผลประเมินผลมีความเหมาะสม สอดคล้องกับกิจกรรมการเรียนรู้สามารถวัดและ ประเมินผู้เรียนได้ครอบคลุมทุกด้าน 1๒. สื่อการเรียนรู้เหมาะสมตรงตามเนื้อหา +1 +1 +1 +1 +1 +1 +1 +1 +1 +1 +๑ 0 +1 +1 0 +1 +1 +1 +1 +1 +1 +๑ +1 +1 +1 +1 0 +1 +1 +1 0 +1 +๑ 0.๖ 1.0 1.0 0.6 0.6 1.0 1.0 1.0 0.6 1.0 ๑.0
๒๒ ประเด็น คะแนนความสอดคล้องของ ผู้เชี่ยวชาญ ค่าดัชนีความ สอดคล้อง คนที่ (IOC) 1 คนที่ 2 คนที่ 3 ๑๓. ความเหมาะสมของแผนการจัดการเรียนรู้ แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๕ +1 +1 +1 +1 +1 +1 0 0 +1 +1 +1 +1 +1 +1 +1 ๑.0 0.6 0.6 1.0 1.0
๒๓ แบบประเมินความพึงพอใจของนักเรียนต่อการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนของครู ในรายวิชาเพิ่มเติม เรื่องศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ โรงเรียนบ้านสี่แยกคลองศิลา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต ๓ คำชี้แจง ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย ✓ลงในช่องที่ตรงกับระดับความพึงพอใจดังนี้ 5 : มากที่สุด 4 : มาก 3 : ปานกลาง 2 : น้อย 1 : น้อยที่สุด รายการประเมิน ความพึงพอใจ มาก ที่สุด มาก ปาน กลาง น้อย น้อย ที่สุด 1. นักเรียนชอบเรียนหลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติมเรื่อง ศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ 2. นักเรียนคิดว่าการเรียนรู้รายวิชาเพิ่มเติมเรื่องการ ศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้ ทำให้นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจเรื่องศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้มากขึ้น 3. นักเรียนคิดว่าการเรียนรู้รายวิชาเพิ่มเติมเรื่องการ ศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้สามารถนำความรู้ที่ได้รับ ไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ 4. การเรียนรู้รายวิชาเพิ่มเติมเรื่องศิลปะประดิษฐ์ จากงานไม้ทำให้นักเรียนประดิษฐ์ของใช้จากไม้ได้ 5. นักเรียนคิดว่าเนื้อหาในหลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติม เรื่องศิลปะประดิษฐ์จากงานไม้มีควาเหมาะสมกับ นักเรียนและปฏิบัติได้จริง 6. กิจกรรมการเรียนสนุกและน่าสนใจ 7. ครูส่งเสริมให้นักเรียนทำงานร่วมกันเป็นกลุ่ม และรายบุคคล 8. ครูใช้วิธีการสอนและใช้สื่ออย่างหลากหลาย ๙. นักเรียนทราบเกณฑ์การประเมินผลล่วงหน้า ๑0.ครูให้ความสนใจแก่นักเรียนอย่างทั่วถึงขณะสอน สรุปผลการประเมิน 80- 100 ระดับความพึงพอใจมากที่สุด 70-79 ระดับความพึงพอใจมาก 60 -69 ระดับความพึงพอใจปานกลาง 50-59 ระดับความพึงพอใจน้อย น้อยกว่า 50 ระดับความพึงพอใจน้อยที่สุด
๒๔ คิวอาร์โค้ด -Best Practice for Active Learning ศิลปะ นางสาวธาราทิพย์ ชูธวัช -หลักสูตรวิชาเพิ่มเติม ศิลปะประดิษฐ์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ -บทเรียนสำเร็จรูปศิลปะการฉลุไม้ -ใบความรู้ชุดโต๊ะจากไม้ขนุน -ใบความรู้เตียงโซฟาจากไม้ขนุน
๒๕