สถานการณ์ทิศทางพลังงานโลกและไทย นำเสนอ

สถานการณ์และทศิ ทางพลงั งานโลกและไทย

IEA : Renewables 2020
Analysis and forecast to 2025

• การผลติ ไฟฟา้ จากพลงั งานทดแทนเพม่ิ ขน้ึ ทว่ั โลก 7% ในขณะทก่ี ารใช้
พลงั งานทดแทนในภาคอุตสาหกรรมและขนสง่ ลดลงตามกิจกรรมทาง
เศรษฐกจิ ท่ีลดลง
ในภาพรวมพลังงานทดแทนเพมิ่ ขนึ้ 1% ในปี 2020

• กาลงั การผลติ ตดิ ตงั้ พลงั งานทดแทนท่เี พิ่มในปี 2020 ราว4% ของ
พลังงานทดแทนโลกมาจากจนี และสหรัฐอเมรกิ า

• ส่วนใหญป่ ระมาณรอ้ ยละ 90 ของกาลงั การผลิตติดต้งั ท่เี พม่ิ ข้ึนทวั่ โลก
เป็นพลังงานลมและพลงั น้า

• Covid 19 ส่งผลกระทบแคค่ วามลา่ ช้าในสง่ ช้นิ สว่ นอปุ กรณแ์ ละการกอ่ สรา้ งพลังงานทดแทน
ในช่วง 6 เดอื นแรกของปี 2020 เท่านนั้ แต่ไมส่ ่งผลต่อกาลังการผลิตตดิ ตั้งพลังงานทดแทนใน
ภาพรวม ในปี 2021 คาดว่ากาลงั การผลติ ไฟฟ้าพลงั งานทดแทนจะเพิม่ ขนึ้ เกือบ 10% จาก
โครงการทเี่ ลือ่ นมาจาก Covid 19 รวมถงึ ราคาเทคโนโลยีที่ลดลง

• EU จะมีการพัฒนาพลงั งานทดแทนมากขนึ้ จากนโยบายทตี่ อ้ งการบรรลเุ ปา้ หมายเพม่ิ สดั สว่ น
พลังงานทดแทนเปน็ 33% ในปี 2030

[2]

IEA : Renewables 2020
Analysis and forecast to 2025

• Solar PV และ Onshore wind กลายเป็นโรงไฟฟ้าทมี่ ีราคาถกู ที่สดุ ในการเพมิ่ สดั ส่วนการผลิต
ไฟฟา้ จากพลังงานทดแทนในหลายประเทศ คาดวา่ กาลงั การผลติ ไฟฟ้าใหมข่ องโลกท่จี ะเกดิ ขน้ึ ใน
อนาคตตั้งแต่ปี 2025 เปน็ ต้นไป จะเป็นโรงไฟฟา้ พลงั งานทดแทนถงึ 95% เน่ืองจากราคาท่ี
สามารถแขง่ ขันได้กับโรงไฟฟ้าฟอสซลิ

• ก้าลังการผลติ ตดิ ตงั้ ของ Wind และ Solar PV มแี นวโน้มทจี่ ะสงู กวา่ โรงไฟฟา้ กา๊ ซธรรมชาตใิ น
ปี 2023 และโรงไฟฟา้ ถา่ นหนิ ในปี 2024 โดยเฉพาะการขยายตวั ของ Offshore wind ในตลาด
ใหม่อย่างจนี และสหรัฐอเมริกา ท่มี ีพนื้ ทศี่ ักยภาพเหลือเฟอื

• พลงั งานทดแทนจะเป็นแหลง่ ผลติ ไฟฟา้ ทีใ่ หญ่ทีส่ ุดของโลกแซงถ่านหนิ ในปี 2025 โดยครึง่ หนึ่ง
ของไฟฟา้ จากพลงั งานทดแทนจะมาจาก Hydropower ตามมาด้วย Wind และ Solar PV

• คาดการณ์ว่าระหว่างปี 2020 – 2025 การลงทุนผลติ ไฟฟา้ จากพลงั งานทดแทนจะเพมิ่ ขนึ้ อกี
10 เทา่ จากการท่กี ลมุ่ ธรุ กจิ Oil & gas เข้ามาลงทุนในธรุ กิจนี้

• Net-zero emission targets มสี ว่ นสาคญั ในการเรง่ การพฒั นาพลงั งานทดแทน
กลุม่ ประเทศ EU ญปี่ ุน่ และเกาหลไี ดต้ ้ังเปา้ เป็น Net-zero emission ภายในปี 2050 จนี ต้ังเป้า
ในปี 2060 ซึง่ จะส่งผลตอ่ การพัฒนาพลงั งานทดแทนในตลาดโลก

[3]

IEA : Renewables 2020
Analysis and forecast to 2025

Total installed power capacity by fuel and technology 2019-25, main case

[4]

IEA : Renewables 2020
Analysis and forecast to 2025

Renewable electricity generation by technology, 2010-25

Source: IEA Renewables 2020
Analysis and forecast to 2025

[5]

IEA : Renewables 2020
Analysis and forecast to 2025

Electricity demand increases and renewable energy generation growth,
2019 - 2025

[6]

IEA : Renewables 2020
Analysis and forecast to 2025
ASEAN PV capacity additions 2018-22, average annual additions
2023-25 (left) and total installed capacity 2017-25 (right)

[7]

IEA : Renewables 2020
Analysis and forecast to 2025
ASEAN annual wind capacity additions 2018-22, average annual

additions 2023-25 (left) and total installed wind capacity 2017-25 (right)

[8]

รายงานพลังงานทดแทนของประเทศไทย ปี 2019

[9]

รายงานพลงั งานทดแทนของประเทศไทย ปี 2019

9.4%
7.7%
12%

[10]

ไฟฟา้
ผลการดา้ เนินงานในปี 2562

หน่วย :เมกะวตั ต์ เป้าหมาย 2579 ผลดา้ เนินงาน
ชนดิ พลังงาน 6,000 2,983 (50%)
3,002 1,507 (50%)
แสงอาทิตย์ 376 188 (50%)
ลม 5,570 3,410 (60%)
พลงั น้าขนาดเลก็ 1,280 530 (40%)
ชวี มวล 550 315 (57%)
กา๊ ซชวี ภาพ 2,906
ขยะ - 2,920
พลังนา้ ขนาดใหญ่ 19,684 0.30
11,852
พลังความร้อนใต้พภิ พ
[11]
รวม

ความร้อน
ผลการดา้ เนินงานในปี 2562

หนว่ ย : พันตันเทียบเท่าน้ามันดิบ

ชนดิ พลงั งาน เป้าหมาย 2579 ผลดา้ เนินงาน
10 (0.8%)
แสงอาทติ ย์ 1,200 7,770 (35%)
634 (49%)
ชวี มวล 22,100 111(22%)
-
ก๊าซชวี ภาพ 1,283 8,525

ขยะ 495

อื่นๆ 10

รวม 25,088

[12]

เชือ้ เพลงิ ชีวภาพ
ผลการด้าเนินงานในปี 2562

หน่วย : พนั ตนั เทยี บเทา่ น้ามันดิบ

ชนิดพลังงาน เป้าหมาย 2579 ผลด้าเนนิ งาน
829 (4.5 ML/D)
เอทานอล 2,103 (11ML/D) 543 (4.9 ML/D)

ไบโอดีเซล 4,405 (14 ML/D) -
-
นา้ มันไพโรไลซสิ 171 (0.5 ML/D) -
8,525
กา๊ ซไบโอมเี ทนอัด 2,023 (4.8 kton/D)
[13]
อน่ื ๆ 10

รวม 25,088

พลงั งานลม

Unit: MW ผลปี 2562
รปู แบบ เปา้ หมาย 1,507
ไฟฟา้ 3,002

ปญั หาและอุปสรรค แนวทางการปรบั ปรงุ

1. พื้นท่ีทม่ี ศี ักยภาพพลังงานลมมกั อย่หู า่ งจาก 1. พฒั นาระบบบรหิ ารจดั การพลงั งาน ระบบ

ผใู้ ช้ไฟฟ้า ควบคุมการจา่ ยไฟฟ้าจากพลงั งานลมรว่ มกบั

2. พลังงานลมเป็นพลังงานหมุนเวยี นทม่ี ีความ ระบบกกั เกบ็ พลังงานเพอ่ื ลดปัญหาความผัน

ผนั ผวน (Variable Renewable Energy: VRE) ผวนของพลงั งานลม

ผลิตไฟฟ้าไดไ้ ม่สมา่ เสมอข้นึ กับสภาพอากาศ 2. ผลักดนั ให้ ส.ป.ก. แกไ้ ข/ออกระเบยี บเพม่ิ เติม

3. กฎหมายระเบยี บท่เี กี่ยวข้องในการขออนญุ าต เพื่อให้สามารถใชป้ ระโยชน์ในเขตปฏิรปู ทดี่ นิ

ใช้พ้นื ที่ ได้แก่ พ.ร.บ.การปฏริ ปู ท่ีดินเพ่อื เพอ่ื พฒั นาโครงการพลงั งานลมใหมไ่ ด้

เกษตรกรรม พ.ร.บ.ป่าสงวนแห่งชาติ 3. ปรบั ปรงุ กฎหมายระเบยี บที่เกี่ยวข้องใหเ้ ออื้

พ.ร.บ.ป่าไม้ พ.ร.บ.ผงั เมอื ง ตอ่ การตดิ ตงั้ กงั หันลม

4. ระเบยี บของ กกพ. ทก่ี าหนดระยะหา่ งของ 4. ส่งเสริมการผลติ ชน้ิ สว่ นอปุ กรณก์ งั หนั ลมใน

กังหนั ลม ทาให้หาพน้ื ท่ีทีเ่ ปน็ ไปตามขอ้ กาหนด ประเทศ

ในการตดิ ตง้ั กังหนั ลมได้ยาก 5. ทบทวนอตั รา FiT ให้มคี วามเหมาะสม

[14]

พลงั งานกา๊ ซชีวภาพ

Unit: MW Unit: ktoe Unit: ตนั /วนั

รปู แบบ เป้าหมาย ผลปี 62 รปู แบบ เปา้ หมาย ผลปี 62 รูปแบบ เป้าหมาย ผลปี 62

ไฟฟา้ 1,280 530 ความรอ้ น 1,283 688 CBG 4,800 15

ปญั หาและอุปสรรค แนวทางการปรับปรุง

1. ขอ้ จากดั ของระบบสายสง่ ไฟฟ้าทาให้ไม่ 1. ปรับปรุง FiT ให้สอดคลอ้ งกับต้นทนุ ท่แี ทจ้ ริง
สามารถรับซ้อื ไฟฟา้ จากก๊าซชวี ภาพในบาง 2. พิจารณาทบทวนการใชก้ ๊าซชีวภาพในรูปแบบ
พ้ืนที่ได้
CBG
2. CBG ตน้ ทนุ การผลิตสูง 3. ประชาสมั พันธใ์ หข้ ้อมูลขา่ วสาร และเพิม่ การ
3. ภาคประชาชน/ชมุ ชน ยงั มีสว่ นร่วมค่อนขา้ ง
มสี ว่ นรว่ มของภาคประชาชน
น้อย 4. ส่งเสรมิ การพัฒนาเครอ่ื งจกั รอปุ กรณ์ และ
4. การใช้พืชพลังงานมีความเสย่ี งจากผลผลติ ที่
ระบบผลติ ก๊าซชวี ภาพภายในประเทศใหม้ าก
ไมแ่ นน่ อนตามสภาพพนื้ ทีป่ ลูกและสภาพ ข้ึน
อากาศ
5. เครอื่ งจกั รอปุ กรณ์บางส่วนยังต้องนาเข้าจาก
ตา่ งประเทศทาให้ต้นทุนการผลิตสงู

[15]

พลังงานขยะ

Unit: MW เปา้ หมาย Unit: ktoe เป้าหมาย ผลปี 62
รูปแบบ ผลปี 62 รปู แบบ 495 111
900
ไฟฟา้ : ขยะชุมชน 50 315 ความร้อน
: ขยะอตุ สาหกรรม 32

ปัญหาและอปุ สรรค แนวทางการปรับปรุง

1. การเปิดรับซอ้ื ไฟฟา้ จากขยะท้งิ ชว่ งระยะ 1. ควรเปดิ รบั ซ้อื เปน็ ช่วงระยะเวลาทีย่ าวขน้ึ โดย
เวลานาน ทาใหโ้ ครงการท่ีมคี วามพรอ้ มและมี
ความจาเป็นด้านการจัดการขยะต้องลา่ ช้า โครงการใดพรอ้ มกอ่ นและผ่านความเหน็ ชอบ

2. การคดั คา้ นของชุมชนในพืน้ ที่ทจี่ ะมโี ครงการ จากกระทรวงมหาดไทยแล้วก็สามารถยื่นขอขาย
กาจัดขยะเพือ่ ผลติ กระแสไฟฟ้า
ไฟฟา้ ไดก้ ่อน
3. การนาขยะเชื้อเพลงิ ไปผลติ ความรอ้ นยังขาด
การสง่ เสรมิ เท่าที่ควร 2. สร้างการยอมรับและการมสี ว่ นร่วมของชุมชนใน

พื้นทต่ี ้งั โครงการ

3. หน่วยงานท่เี ก่ียวขอ้ งบูรณาการรว่ มกนั ในการ

ตดิ ตามผลการดาเนนิ การของโรงไฟฟา้ ขยะ

4. ส่งเสรมิ การคดั แยกขยะจากตน้ ทาง เพอ่ื ใหก้ าร

นาขยะมาผลิตมีประสทิ ธิภาพสงู ข้นึ

5. ใหค้ วามรู้และเสนอแนวทางส่งเสรมิ ใชข้ ยะผลติ
[16]
ความร้อนให้มากขนึ้

พลังงานชีวมวล

รูปแบบ เป้าหมาย ผลปี 62 รปู แบบ เป้าหมาย ผลปี 62
ไฟฟา้ 5,570 3,410 ความรอ้ น 22,100 7,770

ปัญหาและอุปสรรค แนวทางการปรบั ปรงุ

1. ชวี มวลแต่ละประเภทมีตน้ ทุนต่างกัน แต่ได้รบั 1. การพฒั นาระบบเก็บเกี่ยวผลผลติ ทาง

อัตรารับซอ้ื ไฟฟ้าเท่ากัน (ยกเวน้ โครงการ การเกษตรเพือ่ นาชวี มวลมาใช้ประโยชน์ให้

โรงไฟฟา้ ชุมชนท่ีมอี ัตรารับซ้อื เฉพาะ) มากขนึ้

2. ข้อจากัดทางเทคนิคทาให้วัสดุทางเกษตรบาง 2. พฒั นาเทคโนโลยใี ห้เหมาะสมกับคุณสมบตั ิ

ประเภทไม่สามารถนามาใช้ไดท้ ง้ั หมด เชน่ ของชวี มวลท่ีหลากหลาย

เตาเผา/หมอ้ ไอนา้ ตอ้ งใชเ้ ช้ือเพลงิ เดิมผสมกบั 3. สง่ เสรมิ การแปรรปู ชีวมวลอัดเมด็ ทีม่ คี ณุ ภาพ

ใบอ้อยได้ในอตั ราส่วนทจี่ ากดั ดี เป็นทางเลือกในการใชช้ ีวมวลได้มากขึ้น

3. ปัญหาการรวบรวมชวี มวล เช่น เครอื่ งจักรไม่ 4. นโยบายดา้ นการเกษตร เชน่ การพฒั นาเพม่ิ

เพยี งพอ สภาพพ้ืนทปี่ ลกู ทใ่ี ชร้ ถตดั ไดย้ าก ผลผลิตการเกษตร การกาหนดพ้ืนที่ปลกู และ

4. ผลตอบแทนจากการขายไมโ้ ตเรว็ เพ่อื ผลิต การปรบั เปลี่ยนมาปลกู พชื พลังงาน เปน็ ต้น

ไฟฟา้ ไม่จงู ใจเกษตรกร 5. การพัฒนาตลาดชวี มวล เพมิ่ ช่องทางในการ

5. การซอ้ื ขายชีวมวลต้องอาศยั คนกลางจดั หา ติดตอ่ ซือ้ ขายชีวมวล เช่น มแี พลตฟอร์ม

และรวบรวม ทาให้มีตน้ ทุนเพม่ิ ข้นึ ออนไลนใ์ นการซื้อขายชีวมวล

[17]

ความร้อนใตพ้ ภิ พ/ไฮโดรเจน

ประเภทพลังงาน ปญั หาและอุปสรรค แนวทางการปรับปรุง
ความรอ้ นใต้พิภพ
1. ข้อจากัดดา้ นการใชพ้ นื้ ทอี่ ทุ ยาน 1. หารือร่วมกับกรมป่าไม้ กรมอุทยาน
น้าพุรอ้ น ก้าลังผลิต
ฝาง 300 และกรมป่าไม้ และหน่วยงานปกครองส่วนท้องถ่ิน

เชยี งใหม่ กิโลวัตต์ เป็นต้น เพื่อพิจารณาการเข้าใช้

ไฮโดรเจน พ้นื ที่อย่างเหมาะสม

2. บูรณาการกับหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้อง

เ พ่ื อ พิ จ า ร ณ า ด า เ นิ น ก า ร พั ฒ น า

โรงไฟฟ้าจากพลังงานความร้อนใต้

พภิ พอยา่ งเหมาะสม

1. ข้อจากัดของการใช้งาน และความ 1. บู ร ณ า ก า ร ร่ ว ม กั บ ห น่ ว ย ง า น ท่ี

ปลอดภัย เก่ียวข้องเพื่อติดตามการผลิต การ

2. ยงั ไม่มีแนวทางการกากับดแู ลการ ใช้ไฮโดรเจน เช่น พพ. ได้เข้าร่วม

ผลิต การใชไ้ ฮโดรเจนเป็นพลงั งาน Hydrogen club Thailand เปน็ ตน้

3. มกี ารใชใ้ นวงจากดั

4. ราคาสงู แขง่ ขนั กับเทคโนโลยีแบบ

อ่ืนไดย้ าก [18]

กรอบความรว่ มมือ
United Nations Framework Convention on Climate Change

(UNFCCC)

ในการประชุมรัฐภาคีอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปล่ียนแปลงสภาพภูมิอากาศ
ครัง้ ที่ 21 หรือ COP 21 ซึ่งจดั ขน้ึ ณ กรุงปารีส ประเทศสมาชิกได้รับรองความตกลงปารีส
(Paris Agreement) ที่มีเป้าหมายรกั ษาอุณหภูมเิ ฉล่ยี ของโลกไมใ่ ห้เกนิ 2 องศาเซลเซียส

รฐั บาลไทยได้ก้าหนดเป้าหมายการลดก๊าซเรอื นกระจกลง
รอ้ ยละ 20 – 25 ภายในปี 2573

โดยมุ่งเนน้ EEP & AEDP

1.ลดการใช้พลงั งานจากฟอสซลิ

2.ผลกั ดนั การใช้พลังงานทดแทนท่ีเปน็ มติ รกับส่ิงแวดล้อม

3. ขจดั การบุกรุกปา่

4. ผลกั ดันการลดการขนสง่ ทางถนนเปลีย่ นเป็นการขนสง่ ทางราง

5. จัดท้าแผนการบริหารจดั การน้าอย่างบูรณาการ [19]

เป้าหมายการลดกา๊ ซเรอื นกระจกของประเทศไทย
ในปี พ.ศ. 2573

[20]

แผนท่ีนา้ ทางการลดก๊าซเรอื นกระจกของประเทศไทย
ปี พ.ศ.2564 - 2573

พลังงานและขนสง่
เป็นสาขาหลักใน
การลดกา๊ ซเรือน
กระจกของประเทศ

[21]

ผลการลดกา๊ ซเรอื นกระจกของไทย (NAMA Tracking)

มาตรการ ปี 2556 ปริมาณกา๊ ซเรือนกระจกที่ลดได้ (MtCO2) ปี 2561
ปี 2557 ปี 2558 ปี 2559 ปี 2560
1. การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานธรรมชาติ 0.98 7.27
(แสงอาทิตย์ พลังลม พลงั นา้ ) 4.04 3.60 3.99 5.53
8.04 11.10
2. การผลิตไฟฟ้าจากพลงั งานชวี ภาพ 8.65 7.96 9.86 9.95
(ชีวมวล กา๊ ซชีวภาพ ขยะ) - 0.03
- 0.01 0.01 0.02 0.03 26.56
3. การผลติ ความร้อนจากพลังงานแสงอาทติ ย์ 2.83 19.10 21.35 23.46 24.04 4.18
4. การผลิตความรอ้ นจากพลงั งานชีวภาพ 2.07 2.84 3.34 3.32 3.76 3.34
5. การใชไ้ บโอดเี ซลในภาคการขนสง่ - 2.55 2.55 2.92 3.13 3.93
6. การใช้เอทานอลในภาคการขนส่ง - 0.28 0.90 1.49 4.56 0.76
7. การเพมิ่ ประสทิ ธิภาพการผลิตไฟฟา้ 13.92 57.17
8. เกณฑม์ าตรฐานและติดฉลากอปุ กรณ์เบอร์ 5 - 0.43 0.62 0.72
4% 37.47 40.14 45.68 51.72 15%
รวม
10% 11% 12% 14%
สัดส่วนทีล่ ดได้จากกรณฐี าน ณ ปี พ.ศ.2563
(ก๊าซกรณีฐาน ปี 2563 = 367 MtCO2eq)

[22]