รายงานผลการจัดสัมมนาเพื่อออกแบบปรับปรุงระบบการปฏิบัติงานด้านพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน

การสัมมนาเพือ่ ออกแบบปรบั ปรุงระบบ
การปฏบิ ตั งิ านด้านพลังงานทดแทนและ

อนรุ ักษพ์ ลังงาน

กรมพัฒนาพลงั งานทดแทนและอนรุ กั ษ์พลังงาน
17 กนั ยายน – 22 ตุลาคม 2563

จัดทำโดย กลุ่มพฒั นำระบบบรหิ ำร

คำนำ

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา 65 กาหนดให้รัฐพึงจัดให้มียุทธศาสตร์ชาติเป็นเป้าหมาย
การพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน ตามหลกั ธรรมาภิบาลเพื่อใช้เปน็ กรอบในการจดั ทาแผนต่างๆ ใหส้ อดคล้องและ
บูรณาการกันเพื่อให้เกิดเป็นพลังผลักดันร่วมกันไปสู่เป้าหมายดังกลา่ ว โดยยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561
– 2580) ทั้งหมด 6 ด้าน จะมุ่งเน้นการสร้างสมดุลระหว่างการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และส่ิงแวดล้อม
ซ่ึงยุทธศาสตร์ท่ีเกี่ยวข้องกับกรมมากที่สุด คือ ยุทธศาสตร์ท่ี 5) ด้านการสร้างการเตบิ โตบนคุณภาพชวี ิตท่ีเป็น
มิตรกับสิง่ แวดล้อม และยุทธศาสตรท์ ่ี 6) ดา้ นการปรับสมดลุ และพัฒนาระบบการบริหารจดั การภาครัฐ

โดยภาครัฐตอ้ งมีขนาดทเี่ หมาะสมกบั บทบาท ภารกจิ มคี วามทันสมัย และพร้อมทจี่ ะปรับตัวให้ทันต่อ
การเปลยี่ นแปลงของโลกอยูต่ ลอดเวลา โดยเฉพาะอยา่ งย่งิ การนานวตั กรรม เทคโนโลยีขอ้ มูลขนาดใหญ่ ระบบ
การทางานที่เป็นดิจิทัลเข้ามาประยุกต์ใช้อย่างคุ้มค่า ปฏิบัติงานเทียบได้กับมาตรฐานสากล รวมท้ังมีลักษณะ
เปิดกวา้ งและเชือ่ มโยงถงึ กนั

กรมพัฒนาพลงั งานทดแทนและอนรุ ักษ์พลังงาน จึงไดจ้ ดั การสัมมนาเพื่อออกแบบ ปรับปรุงระบบการ
ปฏิบัติงานด้านพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน ให้เป็นระบบราชการ 4.0 ท่ีสนองความต้องการของ
ประชาชนให้เกิดประสิทธิผลสูงสุด สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติและพันธกิจกรม คือสร้างความย่ังยืนด้าน
พลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงานของประเทศเพ่ือให้เกิดการผลิตและการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ
และเป็นมิตรต่อสงิ่ แวดล้อม

กลุ่มพัฒนาระบบบริหาร ในฐานะผู้จัดการสัมมนาในคร้ังน้ี ขอขอบคุณผู้บริหารท่ีให้ความสาคัญ
ผลักดนั ให้การสัมมนาลุลว่ งไปด้วยดี และทีส่ าคญั อย่างย่ิงคือ ขอขอบคุณผ้เู ข้ารว่ มการสัมมนาทุกท่าน ทีไ่ ด้ร่วม
ออกแบบกระบวนการทางานกรมทั้งภาพรวมและกลุม่ ยอ่ ย รวมถึงได้แสดงความคิดเห็นและข้อเสนอแนะต่างๆ
เพ่ือรว่ มพฒั นากรม ซง่ึ จะเปน็ ส่วนหนงึ่ ในการพฒั นาประสทิ ธิภาพภาครัฐใหป้ ระสบผลสาเรจ็ ตอ่ ไป

นางประภาภรณ์ ทรงประดิษฐ์
หวั หนา้ กลมุ่ พฒั นาระบบบรหิ าร

สารบญั

สารบัญ........................................................................................................................................................... 1
หลักการเหตุผล .............................................................................................................................................. 3
วตั ถปุ ระสงค์................................................................................................................................................... 3
สรุปสาระสาคัญ ............................................................................................................................................. 4
การประเมนิ ความพึงพอใจในการจัดสมั มนา............................................................................................... 37
ภาคผนวก .................................................................................................................................................... 52

ภาคผนวก ก ............................................................................................................................................. 52
รายชื่อผเู้ ขา้ รว่ มการสัมมนา ...................................................................................................................... 52
ภาคผนวก ข ............................................................................................................................................. 60
เอกสารบรรยายของวิทยากร .................................................................................................................... 60
ภาคผนวก ค ............................................................................................................................................. 85
แบบฟอรม์ การประเมินการจัดสัมมนา....................................................................................................... 85
ภาคผนวก ง.............................................................................................................................................. 88
รูปภาพบรรยากาศสัมมนา ........................................................................................................................ 88

2

หลักการเหตผุ ล

จากยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561 – 2580) ท้ังหมด 6 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านความม่ันคง 2) ด้าน
การสร้างขีดความสามารถในการแข่งขัน 3) ด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ 4) ด้าน
การสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม 5) ด้านการสร้างการเติมโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรกับ
สง่ิ แวดล้อม 6) ด้านการปรับสมดุลและพฒั นาระบบการบรหิ ารจัดการภาครฐั

ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี จะมีแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติท้ังหมด 23 แผน โดยแผนแม่บทที่ 20
การบรกิ ารประชาชนและประสิทธิภาพภาครัฐ เป็นเรอื่ งมุ่งเน้นพฒั นาระบบการบรหิ ารจัดการภาครฐั ให้มีความ
ทนั สมัย ภาครัฐมีขนาดเหมาะสมกับภารกิจ มสี มรรถนะสูง ตอบสนองปัญหาความต้องการของประชาชนและ
สนับสนุนให้เป็นประเทศไทย 4.0 ท่ีสามารถก้าวทันความเปล่ียนแปลงและพัฒนาได้อย่างย่ังยืน แผนแม่บทนี้
ยังมี 5 แผนย่อย ได้แก่ 1) การพัฒนาบริการประชาชน 2) การบริหารจัดการการเงินการคลัง 3) การปรับ
สมดุลภาครฐั 4) การพัฒนาระบบบรหิ ารงานภาครฐั 5) การสร้างและพฒั นาบคุ ลากรภาครฐั

ท้ังน้ี เร่ืองการพัฒนาระบบบริหารงานภาครัฐยังสอดคล้องกับยุทธศาสตร์กระทรวงพลังงาน (พ.ศ.
2561 – 2565) ในยุทธศาสตร์ที่ 4 การเป็นองค์กรสมรรถนะสงู ทยี่ ึดม่นั ในหลักธรรมาภิบาล รวมถึงยุทธศาสตร์
พพ. ข้อ 3 ประเด็นการเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการองค์การและพัฒนาองค์ความรู้ด้านพลังงานทดแทนและ
อนุรักษ์พลังงาน

ดังน้ัน กพร. จึงเห็นควรจัดการสัมมนาเพ่ือออกแบบ ปรับปรุงระบบการปฏิบัติงานด้านพลังงาน
ทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน ให้เป็นระบบราชการ 4.0 ที่สนองความต้องการของประชาชนใหเ้ กิดประสิทธิผล
สูงสุด และสอดคล้องกับพันธกิจกรม คือสร้างความยั่งยืนด้านพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงานของ
ประเทศเพอ่ื ให้เกดิ การผลิตและการใช้พลงั งานอย่างมีประสิทธภิ าพและเปน็ มิตรต่อสงิ่ แวดลอ้ ม

วัตถุประสงค์

1. ออกแบบกระบวนการทางานทเี่ ช่ือมโยงตงั้ แตต่ น้ จนจบทั้งในภาพรวมกรม ภาพรวมกอง/ศนู ย์/กลุ่ม
ให้มีความเหมาะสม สอดคล้องกับทิศทาง/นโยบายการพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงานของ
ประเทศในอนาคต รวมถงึ สอดคล้องกับแผนแมบ่ ทภายใต้ยทุ ธศาสตร์ชาติ แผนท่ี 20 การบรกิ ารประชาชนและ
ประสทิ ธิภาพภาครัฐ

2. จัดทาคู่มือการปฏิบัติงานโดยนาเทคโนโลยีดิจิทัลมาปรับใช้ เพ่ือให้สอดคล้องกับไทยแลนด์ 4.0
และเพ่ิมประสิทธิภาพการปฏิบัติงานให้สามารถตอบสนองต่อภารกิจและการปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างมี
ประสทิ ธิภาพและประสทิ ธิผล

3. สร้างนวัตกรรมการบริการและพัฒนาการบริหารจัดการภาครัฐที่ขับเคลื่อนโดยความต้องการของ
ประชาชนและผู้รบั บริการ

3

สรุปสาระสาคัญ

การจัดสัมมนาเพื่อออกแบบปรับปรุงระบบการปฏิบัติงานด้านพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน
ในครัง้ นดี้ าเนินการจดั ท้งั หมด 5 คร้ัง โดยมรี ายละเอยี ดกิจกรรมของโปรแกรมทั้งหมด 5 ครัง้ ดังนี้

1. วันพฤหัสบดีที่ 17 กันยายน 2563 การนาเสนอภาพรวมของการออกแบบกระบวนการทางาน
ระดบั กรม

การสัมมนาในวนั แรกของการสัมมนาทั้งหมด 5 ครั้ง จะเป็นการบรรยายของวิทยากรเพ่ือให้ผู้เข้าร่วม
สมั มนาเขา้ ใจถึงเน้ือหาการออกแบบกระบวนการทางานในภาพรวมก่อน จากนั้นในการสัมมนาครง้ั ทเ่ี หลือ คือ
การลงรายละเอียดในการออกแบบกระบวนการทางานในภาพย่อย โดยผู้เข้าร่วมการสัมมนาในวันแรกจะ
ประกอบด้วยหัวหน้ากลุ่มและเจ้าหน้าที่ของทุกกลุ่มงานในกรม มาร่วมอภิปรายและออกแบบกระบวนการ
ทางานกรมในภาพรวม

การออกแบบกระบวนการทางานองค์การ จะต้องมีการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมทั้งภายในและ
ภายนอก โดยสิ่งแวดล้อมภายนอกประกอบด้วย นโยบายรัฐ เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม เทคโนโลยี
สิ่งแวดล้อม กฎหมาย ส่วนส่ิงแวดล้อมภายในได้แก่ สินทรัพย์และสมรรถนะองค์การ ผู้รับบริการ ผู้มีส่วนได้
ส่วนเสีย คู่แข่ง/คู่เทียบ การออกแบบระบบงานต้องสัมพันธ์กับยุทธศาสตร์กรม และในการที่จะวิเคราะห์หรือ
ออกแบบระบบงานกรมตอ้ งเข้าใจบริบทกรมดว้ ย

ระบบงานที่ดีในองค์การมี 6 ระบบ การนาองค์การ ระบบยทุ ธศาสตร์ ผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้ส่วน
เสีย การวัดวิเคราะห์และการจัดการความรู้ บุคลากร และระบบปฏิบัติการ เราต้องเข้าใจบริบทกรมก่อนถงึ จะ
ออกแบบ 6 ระบบนไ้ี ด้

การออกแบบระบบการทางานแบบจะต้องเร่ิมจากข้ันท่ี 1 การวิเคราะห์เชิงยุทธศาสตร์ (Strategic
Analysis) ก่อน องค์กรหนึ่งควรจะมีทีมนึงที่เก็บและวิเคราะห์ข้อมูลผู้รับบริการ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
สภาพแวดล้อม โอกาส การเปล่ียนแปลงและการแข่งขันต่างๆ จากนั้นข้ันที่ 2 ทีมผู้บริหารระดับสูงจะทาการ
กาหนดทิศทางและระบบการกากับองค์การที่ดี (Guiding Policy & Good Governance System) ภารกิจ
พลังงานทดแทนต้องทาอย่างไร ภารกิจอนุรักษ์พลังงานต้องทาอย่างไร ขั้นที่ 3 การคือการออกแบบพันธกิจ
(Business Unit Strategy) เราต้องมีภารกิจอะไรหรืองานบริการอะไรให้ตอบสนองลูกค้า กรมควรสร้าง
อะไรบ้าง อะไรควรหยุด อะไรควรเริ่ม ควรดาเนินการต่อ งานสนับสนุนก็ต้องดูว่าเรามีงานบริการอะไร
กลุ่มเป้าหมายกลุ่มไหนบ้าง ในแต่ละภารกิจเราควรมีระบบงานหรือบริการอะไรให้กลุ่มเป้าหมายกลุ่มไหนบ้าง
ระบบงานหลักๆ ของเราอะไรที่ควรทาเองคืออะไร ตรงไหนควรให้ใครมาทาแทน ซ่ึงถ้าเราออกแบบแบบนี้
เราจะเห็นพิมพ์เขียวกรม ข้ันที่ 4 funtional Strategy พอเราเห็นพิมพ์เขียวของกรมแล้ว เราก็จะมาปรับ
ระบบคน ปรับระบบการทางานให้สอดคล้องกัน เราต้องวัด วิเคราะห์ ปรับปรุง ระบบงานจะต้องมีความเป็น
Dynamic ทีส่ ามารถวดั ผลได้ วิเคราะห์และปรบั ปรงุ กระบวนการทางานไดต้ ามบรบิ ททีเ่ ปล่ยี นไป

การพัฒนาองค์กรตามมาตรฐาน PMQA องคก์ รจะถูกยกระดบั หรือมีวุฒภิ าวะสูงสดุ มี 4 ระดับ ดงั น้ี
1. องค์กรตั้งรับปัญหา การปฏิบัติการต่างๆ มีลักษณะเป็นกิจกรรมมากกว่ากระบวนการ และส่วน
ใหญจ่ ะตอบสนองความต้องการหรอื แก้ปญั หาเฉพาะหน้า ขาดการกาหนดเปา้ ประสงคท์ ่ดี ี

4

2. องค์กรที่มีแนวทางท่ีเร่ิมเป็นระบบ เร่ิมต้นการปฏิบัติการต่างๆ ด้วยการใช้กระบวนการที่สามารถ
ทาซ้าได้ มีการประเมินผล มีการปรับปรุง และเริ่มมีการประสานงานบ้างระหว่างหน่วยงานต่างๆ ภายใน
หน่วยงาน

3. องค์กรที่มีแนวทางสอดคล้องไปในทิศทางเดียวกัน มีการประเมินผลอย่างสม่าเสมอเพื่อการ
ปรับปรงุ โดยมกี ารแบ่งปนั การเรียนรแู้ ละมีการประสานงานระหว่างหน่วยงานตา่ งๆ ภายในสว่ นราชการ

4. องค์กรท่ีมีแนวทางการบูรณาการ มีการวิเคราะห์ สร้างนวัตกรรม การแบ่งปันสารสนเทศและการ
แลกเปล่ียนเรียนรู้ มีการใช้กระบวนการและตัววัดในการติดตามความก้าวหน้าของเป้าประสงค์ท่ีสาคัญเชิง
ยทุ ธศาสตรแ์ ละของการปฎบิ ตั ิการ

ท้งั น้ี จากผลการประเมนิ ของสานักงาน ก.พ.ร. หนว่ ยงานราชการไทยอยู่ระบบ 2 และ 3
ในการสัมมนาได้มีการให้ทุกคนได้ร่วมกันวิเคราะห์ 6C Analysis ท่ีดึงมาจากแบบฟอร์มลักษณะ
สาคญั ขององค์การ ดังน้ี
C1: Company เราอยากรู้ว่ากรมเรามีขีดความสามารถสาคัญอะไรบ้าง จุดแข็งเราคืออะไร สามารถ
วิเคราะห์สมรรถนะหลักจากโมเดล VRIO ประกอบดว้ ย 1) Valuable เรามีคา่ อย่างไรในสายตาลกู ค้า 2) Rare
เราต้องมีค่าและหายาก 3) Inimitable ยากต่อการลอกเลียนแบบ และ 4) Organized การนาความสามารถ
ท้ังหมดมาใช้ประโยชน์ เราจะเรียกว่า ความได้เปรียบท่ียากต่อการลอกเลียนแบบ เรามาวิเคราะห์ว่าเรามี
VRIO บา้ งหรือไมใ่ น C1
C2: Customers & Stakeholders ใครคือลูกค้าเรา เราต้องวิเคราะห์ว่าเรามีคุณค่าในสายตาอะไร
ของลูกค้าหรือไม่ เราจะตอบสนองอะไรให้ลูกค้าที่สนับสนุนเราได้บ้าง เพราะงานเราจะประสบผลสาเร็จได้
จะต้องมี stakeholders หนุนหลังเรา ถ้าเรารู้ว่าลูกค้ามีความหวังหรือความต้องการอะไรเราก็จะเสนอคุณค่า
ได้
C3: Competitive Factors การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมในการแข่งขันหรือการเปรียบเทียบ ดูว่า
ข้อเสนอของคู่แข่งเป็นอย่างไรบ้าง ประเด็นท่ีผู้รับบริการจะตัดสินว่าอะไรดีไม่ดี ระหว่างเรากับหน่วยงานอื่น
การตัดสินใจในเชิงกลยุทธ์น้ี เราต้องเลือกว่าเราจะชนะประเด็นไหน จะไม่แข่งประเด็นไหน เราคงไม่สามารถ
ชนะหรือแพ้ทุกประเดน็
C4: Compliance Rules of the game กฎ กติกา ข้อบังคับ อะไรที่เราต้องปฏิบัติตามกฎ ห้าม
ละเมิดมีอะไรบา้ ง
C5: Change การเปลี่ยนแปลง หรือจุดเปล่ยี นแปลงสาคัญทก่ี าลังจะเกิดขนึ้ และกระทบต่อการแข่งขัน
ของเรา การเปล่ียนแปลงอาจมีหลายจุด เช่น นโยบายรัฐ การเมือง เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม เทคโนโลยี
การขยายตัวของเมอื ง กฎหมาย กฎระเบยี บ ขอ้ บังคบั ซ่ึงการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้บางอยา่ งเราเห็นความชดั เจน
วา่ จะเกดิ การเปลี่ยนแปลง แตบ่ างอย่างเราไม่สามารถคาดเดาได้ เช่น กรณีการระบาดของ COVID-19 ทก่ี าลัง
เผชิญอยู่ตอนน้ี อนาคตมคี วามเป็นไปได้หลายอยา่ ง (Multiples Future) ซ่ึงมี 3 รูปแบบ คือ 1) Elephant in
the room คือการเปล่ียนแปลงที่เห็นได้ชัด ทุกคนพูดถึง อยากให้เกิดข้ึน 2) Grey Rhino เหตุการณ์หรือ
สถานการณ์ทีม่ ีแนวโน้ม มโี อกาสเกิดขึ้นสงู มาก แต่ยังไม่คอ่ ยมกี ารใหค้ วามสาคัญ 3) Black Swan เหตกุ ารณ์ท่ี
มองไมอ่ อกวา่ จะเกิดข้นึ ได้อยา่ งไร โอกาสเกิดขน้ึ ตา่ มาก แต่หากเกดิ ข้ึนอาจส่งผลกระทบได้
ดงั นั้น เราจะตอ้ งเตรยี มการรบั มอื กบั การเปลยี่ นแปลงทั้ง 3 รปู แบบ
C6: Challenges ความท้าทาย โจทย์สาคัญท่ีเราควรทาเพ่ือมุ่งสู่ความสาเร็จ ซึ่ง Change และ
Challenges ท่ีเราจะต้องวิเคราะห์จะมี 3 ช่วง คอื ระยะสั้น (ภายใน 2 ป)ี ระยะกลาง (2 – 5 ปี) ระยะยาว (5

5

ปีข้ึนไป) มีกระแสอะไรบ้างที่ต้องคานึงถึง ซ่ึงจากท้ังหมด 6C เราจะสามารถตัดสินใจได้แล้วว่าอะไรคือ
ผลิตภัณฑ์หรอื งานบริการทีเ่ ราควรจะผลกั ดัน

Model การวเิ คราะห์ Strategic Analysis Canvas (6Cs Analysis)

ผเู้ ขา้ ร่วมการสัมมนาไดม้ กี ารอภิปรายและรว่ มกันวิเคราะห์โมเดล 6Cs ดังนี้
1. กองกากับและอนุรักษ์พลังงาน

6

2. กองสง่ เสรมิ การอนุรกั ษ์พลงั งาน
3. กองพฒั นาทรพั ยากรบคุ คลดา้ นพลังงาน

7

4. กองวิจัย ค้นคว้าพลังงาน
5. กองพัฒนาเชอื้ เพลงิ ชีวภาพ

8

6. กองถา่ ยทอดและเผยแพร่เทคโนโลยี และสานักงานเลขานกุ ารกรม
7. ศนู ย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร

9

8. ผูเ้ ชย่ี วชาญ กลุ่มตรวจสอบภายใน กลมุ่ พัฒนาระบบบรหิ าร กองพฒั นาพลังงานแสงอาทติ ย์

การออกแบบระบบงาน
การออกแบบระบบงาน เราต้องตัดสินใจเลือกระบบงานและสมรรถนะหลักท่ีจาเป็นในอนาคต โดย
หลกั ในการออกแบบระบบงาน ประกอบดว้ ย 5 ข้อสาคัญ ดังน้ี
1. Expected Result ผลการดาเนนิ งานที่เราปรารถนาคืออะไร อะไรคอื ผลลัพธ์ในการปฏิบัติราชการ
ของกรมเรา ผลลพั ธ์ทก่ี ล่มุ งานด้านอนุรกั ษ์พลงั งานคอื อะไร งานพลงั งานทดแทนคอื อะไร
2. Target Group จากผลลัพธ์ในข้อ 1 กลุ่มเป้าหมายที่เรามุ่งตอบสนองมีก่ีกลุ่ม กลุ่มสาคัญๆ มีกลุ่ม
ไหน ใครบ้าง
3. Output + Value ผลิตภัณฑ์/บริการของเรามีอะไรบ้าง ประโยชน์ที่กลุ่มเป้าหมายแต่ละกลุ่มควร
ไดร้ บั จากเราคืออะไร จากกลุม่ เปา้ หมายแตล่ ะกลุ่ม เราควรเสนอบรกิ ารอะไรใหก้ ลุม่ เป้าหมายไหนบา้ ง อยา่ งไร
4. Key Process กระบวนการหลักท่ีทาให้เกิดผลิตภัณฑ์/บริการของเรามีกระบวนการอะไรบ้าง
สมรรถนะหลัก หรอื แก่นความสามารถที่ยากต่อการลอกเลียนแบบคอื อะไร หน่วยงานทร่ี ่วมปฎบิ ัติทีส่ าคญั ของ
เรามีหน่วยงานอะไรบ้าง กิจกรรมสาคัญอะไรที่ควรทาเองคืออะไร และกิจกรรมท่ีเราไม่ควรทาเองอะไรบ้าง
กจิ กรรมที่เราควรให้ผู้มีสว่ นผ้มู สี ่วนเสยี มาชว่ ยเราทาภารกจิ มอี ะไรบ้าง
5. Supporting Process การที่จะทาให้ Key Process ขับเคลื่อนได้เราจะมีกระบวนการอะไรบ้าง
เรามีวิธีการบริหารและพัฒนาทรัพยากรบุคคลของเราอย่างไร จาเป็นต้องมีสินทรัพย์อะไรเพ่ือสนับสนุนการ
ดาเนินงานของเรา เราจะบรหิ ารสินทรัพยเ์ หล่านน้ั อยา่ งไร

10

Strategic Management Model

Strategic Management Canvas
จากการวิเคราะห์และออกแบบระบบงานทั้ง 5 ข้อตาม Strategic Management Model

แล้ว สงิ่ ท่ีจะต้องเพ่ิมเติมในระบบงาน คือ ระบบการนาองคก์ าร (Leadership) ระบบยุทธศาสตร์และแผนงาน
(Strategy & Planning) ระบบติดตามประเมินผล (Evaluation & Learning) น้ีคือระบบของหน่ึงองค์กรว่า
เราจะมีระบบทางานอย่างไรบ้าง

11

กิจกรรมช่วงบ่ายมีการแบ่งกลุ่มเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มงานด้านพลังงานทดแทน กลุ่มงานอนุรักษ์
พลังงาน และกลุ่มงานสนับสนุน เพ่ือวิเคราะห์และออกแบบกระบวนการทางานทั้งงานด้านพลังงานทดแทน
งานด้านอนุรักษ์พลังงาน และงานสนับสนุน โดยได้วิเคราะห์ Key Process, Out put +Valule และ Taget
Group ซึ่งจากการอภิปรายแต่ละกลุ่มงาน สรปุ ไดด้ ังน้ี

12

13

2. วันจันทร์ที่ 21 กันยายน 2563 การออกแบบกระบวนการทางานของกลุ่มงานด้านอนุรักษ์
พลงั งาน

ผเู้ ข้าร่วมการสัมมนาในกลมุ่ งานดา้ นอนุรักษพ์ ลงั งาน ประกอบดว้ ยหัวหน้ากลุ่มและเจ้าหน้าที่จากกอง
กากับและอนุรักษ์พลังงาน กองส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน กองพัฒนาทรัพยากรบุคคลด้านพลังงาน กอง
ถ่ายทอดและเผยแพร่เทคโนโลยี ท้ังหมดได้ร่วมวิเคราะห์และปรับแก้ร่างกระบวนการทางานกรมท่ีมีการ
ออกแบบจากผู้เข้าร่วมสัมมนาในวันที่ 17 กันยายน 2563 รวมถึงได้วิเคราะห์และหารือเพ่ือ ออกแบบ
กระบวนการทางานย่อยในส่วนของกองพร้อมจัดทาคู่มอื ฏบิ ตั ิงาน

โดยปกตแิ ลว้ โครงสร้างของระบบเอกสารหน่วยงานหนึ่งหนว่ ยงานจะแบ่งเป็น 4 ระดบั ดังนี้
1) คมู่ อื คณุ ภาพ (Quality Manual)
2) ระเบยี บปฏิบตั งิ าน (Procedure Manual) คู่มอื การปฏบิ ัตงิ าน (Work Manual)
3) วธิ ีปฏิบัตงิ าน / วธิ ีการทางาน (Work Instruction)
4) แบบฟอรม์ บนั ทกึ และเอกสารสนับสนนุ (Form, Record and Support document)
ซึ่งคู่มือกระบวนการทางานที่ดีเนื้อหาควรกระชับ ชัดเจน เข้าใจง่าย มีความเป็นปัจจุบัน น่าสนใจ
นา่ ตดิ ตาม และทส่ี าคัญทส่ี ดุ คือ จะตอ้ งเป็นประโยชนส์ าหรบั การทางานของหน่วยงาน

สาระสาคัญของการออกแบบกระบวนการทางานและการจดั ทาคู่มือปฏบิ ัติงานสรุปไดด้ ังน้ี

กองกากับและอนรุ กั ษพ์ ลังงาน
กกอ. ได้วิเคราะห์กระบวนการทางานหลัก (Key Process) และผลลัพธ์จากกระบวนการทางานของ
กอง พรอ้ มออกแบบค่มู อื ปฏิบตั งิ านดังน้ี

Key Process Outputs + Value

1. การแจ้งแตง่ ตั้งผรู้ ับผดิ ชอบด้านพลังงาน 1. ห นั งสื อ แ จ้ งผ ล ก า ร พิ จ าร ณ า แ ต่ งต้ั ง
2. การตรวจสอบและรบั รองการจัดการพลงั งาน ผูร้ บั ผิดชอบด้านพลงั งาน
3. การออกใบอนญุ าตผลิตพลงั งานควบคุม
4. การข้ึนทะเบียนผู้ตรวจสอบและรับรองการ 2. รายงานผลการตรวจสอบและรับรองการจัด
การพลงั งาน
จัดการพลังงาน
5. การจัดทา building energy code 3. ใบอนุญาตผลติ พลังงานควบคุม
6. การส่งเสรมิ สนบั สนุนการอนรุ กั ษ์พลังงาน 4. ใบอนุญาตตรวจสอบและรับรองการจัด

การพลังงาน
5. การจัดทา building energy code

5.1 ผู้ตรวจประเมินแบบอาคารเพื่อการ
อนรุ กั ษ์พลังงาน
5.2 หนังสือรับรองการตรวจประเมินแบบ
อาคารอนุรักษพ์ ลงั งาน
6. การส่งเสริมสนบั สนุนการอนุรกั ษ์พลังงาน

14

กองส่งเสริมการอนรุ กั ษ์พลังงาน
กสอ. ได้วิเคราะห์กระบวนการทางานหลัก (Key Process) และผลลัพธ์จากกระบวนการทางานของ
กอง พร้อมออกแบบคมู่ อื ปฏบิ ตั งิ านดังน้ี

Key Process Outputs + Value

1. งานสง่ เสรมิ การอนุรักษพ์ ลังงาน 1. งานส่งเสรมิ การอนรุ ักษพ์ ลังงาน
- สารวจรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลด้าน -ข้อ มู ล ด้ าน พ ลังงาน อ งค์ ค วาม รู้แ ล ะ
พลงั งาน องค์ความรู้และนวตั กรรม นวัตกรรม
- กาหนดมาตรฐาน แนวทางและแผน - มาตรฐาน แนวทางและแผน
- ดาเนนิ การสง่ เสรมิ การอนรุ ักษ์พลังงาน - ผลการอนุรักษ์พ ลังงานและการเพ่ิ ม
สนับสนนุ และใหค้ าปรกึ ษา ประสทิ ธภิ าพการใช้พลงั งาน
- การเผยแพร่ความรู้แก่ผู้ท่ีเก่ียวข้องเพื่อการ
2. งานมาตรฐานพลังงาน อนรุ กั ษพ์ ลงั งานอย่างย่งั ยืน
- จดั ทาแผนงาน
- แต่งตั้งคณะกรรมการวิชาการ 2. งานมาตรฐานพลังงาน
- ศกึ ษาข้อมลู การตลาด ด้านเทคนิค - ข้อมูลมาตรฐานประสิทธิภาพพลังงานของ
- พิจารณามาตรการวธิ ีการทดสอบ เครือ่ งจักร อปุ กรณแ์ ละวสั ดุ (ผลติ ภัณฑ์)
- วิเคราะหข์ ้อมูลและผลการทดสอบ - กฎกระทรวง ประกาศกระทรวง ประกาศ
- ประชมุ กรรมการวิชาการ หลักเกณฑ์ ร่าง มอก. เพ่ือกาหนด บังคับใช้
- การทาประชาพิจารณ์ สัมมนารับฟัง และส่งเสรมิ
ขอ้ คดิ เห็น

15

กองพฒั นาทรัพยากรบคุ คลดา้ นพลังงาน Outputs + Value

Key Process 1. Material
1. วิเคราะห์ความต้องการหลักสูตรของการ - หลักสูตรการฝกึ อบรม
- คมู่ อื ประกอบการฝึกอบรม
ฝึกอบรม - สอื่ ประกอบการฝกึ อบรม
- หน่วยงานหลัก : กวค./กพช./กกอ./กสอ.
เป็นต้น 2. Man
- นโยบาย/สถานการณ์ - เครือข่ายดา้ นพลังงาน
- ความตอ้ งการของโรงงาน, อาคาร และภาค - องคค์ วามรู้
ประชาชน

16

Key Process Outputs + Value
2. จดั ทา และพัฒนาหลักสูตร - ผู้ผ่านการฝึกอบรมท่ีมีความรู้ทางด้าน
3. จดั ฝึกอบรม พลังงาน
4. ตดิ ตามและประเมนิ ผลผูผ้ ่านการฝึกอบรม
5. งานมาตรฐานพลงั งาน Outputs + Value
1. ท้องถ่ินสามารถพึ่งพาตนเองได้จากศักยภาพ
กองถ่ายทอดและเผยแพร่เทคโนโลยี
พลงั งานทดแทนในท้องถ่ิน
Key Process 2. ผู้ใช้พลังงานใช้พลงั งานอย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ
1. การรวบรวมองค์ความรูด้ า้ น RE และ EE 3. ผู้ที่ขาดแคลนพลังงานสามารถเข้าถึงการใช้
2. การวิเคราะห์บริบทท้องถ่ินและแนวโน้ม
พลงั งาน
พลงั งานในอนาคต
3. พัฒนากระบวนการถ่ายทอดและเผยแพร่ให้

สอดคลอ้ งกบั กลุ่มเปา้ หมาย
4. การดาเนินกิจกรรมการถ่ายทอดองค์ความรู้

ดา้ น RE และ EE

17

3. วันพฤหัสบดีที่ 8 ตุลาคม 2563 การออกแบบกระบวนการทางานของกลุ่มงานด้านพลังงาน
ทดแทน

ผเู้ ขา้ ร่วมการสมั มนาในกลุ่มงานดา้ นพลงั งานทดแทน ประกอบด้วยหวั หน้ากลุม่ และเจ้าหน้าทจี่ ากกอง
วิจัย ค้นควา้ พลังงาน กองพัฒนาพลังงานแสงอาทิตย์ กองพัฒนาเชอื้ เพลิงชีวภาพ กองพัฒนาพลังงานทดแทน
ซ่ึงทั้งหมดได้ร่วมวิเคราะห์และปรับแก้ร่างกระบวนการทางานกรมที่มีการออกแบบจากผู้เข้าร่วมสัมมนาใน
วันที่ 17 กันยายน 2563 รวมถึงได้วิเคราะห์และหารือเพ่ือออกแบบกระบวนการทางานย่อยในส่วนของกอง
โดยได้วิเคราะห์กระบวนการทางานหลัก (Key Process) และผลลัพธ์จากกระบวนการทางานของกอง พร้อม
ออกแบบคูม่ ือปฏบิ ัติงาน สรุปได้ดังน้ี

กองวิจัย ค้นคว้าพลงั งาน Outputs + Value

Key Process 1. ตน้ แบบนวัตกรรมพลังงานทดแทน
1. ศึกษา พัฒนาต้นแบบ ทดสอบ ปรับปรุง 2. บรกิ ารวิชาการด้านพลงั งานทดแทน
3. การส่งเสริมสนับสนุน การผลิตและใช้
เผยแพร่
2. ศึกษา เก็บ/วิเคราะห์ จัดทา/ปรับฐานข้อมูล พลงั งานทดแทน
4. แนวทาง มาตรการเพื่อส่งเสริมพลังงาน
เผยแพร่
3. สารวจ คดั เลือก ติดตัง้ ตดิ ตาม ประเมินผล ทดแทน
4. วิเคราะห์ ข้อมูล ห ารือผู้เกี่ยวข้อง ท า

แนวทาง/มาตรการ

18

กองพฒั นาพลังงานแสงอาทิตย์ Outputs + Value

Key Process 1. การสรา้ งตน้ แบบ/นวัตกรรม
1. การศึกษาพฒั นาและสาธิต - พลังงานความร้อน (อบแหง้ ,นา้ รอ้ น)
2. การจดั ทาแบบมาตรฐาน (ไฟฟา้ ความร้อน) - ผลติ กระแสไฟฟา้
3. การส่งเสรมิ สนับสนนุ (ไฟฟ้า ความร้อน)
4. การติดตาม 2. งานบรกิ ารด้านข้อมลู
5. การประเมนิ ผล - ขอ้ มลู รงั สีแสงอาทติ ย์
- ขอ้ มลู การใชไ้ ฟฟา้

3. มาตรการทางการเงนิ
- สนับสนุนการดาเนินงานการผลิตพลังงาน
ความร้อนจากพลงั งานแสงอาทิตย์

19

กองพฒั นาเช้ือเพลิงชีวภาพ Outputs + Value

Key Process 1. แนวทาง มาตรการในการพัฒนาเทคโนโลยี
1. ศกึ ษา วิจัย พัฒนา เทคโนโลยี การผลติ /การ การผลิต/การใชเ้ อทานอลและไบโอดเี ซล

ใชเ้ อทานอลและไบโอดเี ซล 2. สดั ส่วน+ปรมิ าณการใช้การผลติ /การใช้เอทา
2. สง่ เสริม สนับสนุน การผลิต/การใชเ้ อทานอล นอลและไบโอดเี ซล

และไบโอดีเซล 3. สถิติ+ข้อมูล+ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย
3. ติดตาม ประเมินผล การผลิต/การใช้เอทา สาหรับการปรับปรุงการผลิต/การใช้เอทา
นอลและไบโอดีเซล
นอลและไบโอดเี ซล

กองพัฒนาพลงั งานทดแทน Outputs + Value

Key Process 1. พลงั งานไฟฟา้ ท่ผี ลติ ได้
1. ศึ ก ษ าค ว าม เห ม าะ ส ม แ ล ะ อ อ ก แ บ บ 2. ให้บริการด้านเทคนิค (ซ่อม ตรวจสอบและ

รายละเอยี ด ใหค้ วามร้)ู
2. ศึกษาผลกระทบส่งิ แวดลอ้ ม 3. โรงไฟฟา้ พลังน้า
3. ขออนุญาตใชพ้ ื้นที่
4. ก่อสร้างโครงการ
5. ผลิต – จาหน่าย
6. บารุงรกั ษา - เพ่มิ ประสิทธิภาพ

20

4. วนั พฤหัสบดีที่ 15 ตุลาคม 2563 การออกแบบกระบวนการทางานของกลุ่มงานสนับสนนุ

ผู้เข้าร่วมการสัมมนาในกลุ่มงานสนับสนุน ประกอบด้วยหัวหน้ากลุ่มและเจ้าหน้าท่ีจากสานักงาน
เลขานุการกรม ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการส่ือสาร กองยุทธศาสตร์และแผนงาน กลุ่มพัฒนาระบบ
บริหาร กลุ่มตรวจสอบภายใน และกลุ่มบริหารงานทั่วไปของส่วนงานพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน
ซ่ึงท้ังหมดได้ร่วมวิเคราะห์และหารือเพื่อออกแบบกระบวนการทางานย่อยในส่วนของงานสนับสนุน โดยได้
วิเคราะห์ Key Process และผลลัพธ์จากกระบวนการทางานของกอง พร้อมออกแบบคู่มือปฏิบัติงาน สรุปได้
ดังนี้

สานักงานเลขานกุ ารกรม

Key Process Outputs + Value

1. งานบริหารงานทั่วไป 1. สะดวก รวดเรว็ ถูกตอ้ ง
2. งานพสั ดุ/คลัง 2. ถูกต้องตามระเบียบ สะดวก รวดเรว็
3. งานบรหิ ารทรัพยากรบุคคล 3. มีคณุ ภาพ ถกู ต้องตามระเบียบ
4. งานกฎหมาย 4. ถกู ตอ้ งตามกฎหมายทเี่ ก่ียวข้อง
5. งานประชาสมั พันธ์ 5. เสริมสรา้ งภาพลักษณอ์ งค์กร ขอ้ มูลถกู ต้อง
6. งานช่วยอานวยการ 6. ถกู ตอ้ ง รวดเร็ว

21

22

23

ศูนย์เทคโนโลยสี ารสนเทศและการสอื่ สาร Outputs + Value

Key Process 1. ครุภัณฑ์คอมพวิ เตอร์
1. จดั ซ้ือและจัดหาครภุ ณั ฑ์ 2. ประสทิ ธภิ าพการใชง้ าน
2. บารุงรักษาครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์และระบบ 3. ระบบเผยแพรข่ อ้ มูล (website)
4. ระบบงานสามารถทางานได้ปกติ
เครือข่าย 5. สถิติข้อมูลพลังงาน ภูมิสารสนเทศ องค์
3. พัฒนาระบบงานและฐานขอ้ มลู
4. บารงุ รกั ษาระบบงาน ความรู้
5. บริหารจัดการข้อมูลสถิติ/ภูมิสารสนเทศ/ 6. ข้อมูลจากผู้รับผิดชอบข้อมูลในหน่วยงาน

องคค์ วามรู้/GIS ภายใน พพ.
6. การใหข้ ้อมลู ผา่ นระบบออนไลน์

24

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน Outputs + Value

Key Process 1. การประชุมระหว่างประเทศ/การสร้าง
1. ด้านการประสานความร่วมมอื เครอื ขา่ ยความรว่ มมอื /โครงการความรว่ มมือ
2. ดา้ นการตดิ ตามประเมนิ ผล
3. ดา้ นยุทธศาสตร์และแผนงาน 2. รายงานผลการดาเนินงาน การเบิกจ่าย/
รายงานผลการประเมินโครงการ

3. ยุ ท ธ ศ าส ต ร์ก ร ม /แ ผ น งาน โค รงก าร/
งบประมาณ

25

กลมุ่ พฒั นาระบบบรหิ าร Outputs + Value

Key Process 1. งานประเมนิ ส่วนราชการ
1. กระบวนการประเมินผลการปฏิบัติ 2. งานพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการ

ราชการ ภาครฐั
2. กระบวนการพัฒนาคุณภาพการ 3. งานพัฒนาระบบราชการ

บรหิ ารจัดการภาครฐั
3. กระบวนการพัฒนาระบบราชการ

26

กล่มุ ตรวจสอบภายใน Outputs + Value

Key Process 1. รายงานผลการตรวจสอบ
1. วางแผนตรวจสอบ 2. ผู้บริหารและบุคลากรกรมรับทราบปัญหา
2. ตรวจสอบ
3. รายงานผล โดยให้คาแนะนาเพอื่ ให้ปฏิบตั ิงานได้ถกู ต้อง
4. ติดตามผล

5. วนั พฤหสั บดีท่ี 22 ตลุ าคม 2563 สรปุ ผลการออกแบบกระบวนการทางานท้ังหมดและผู้แทนแต่
ละกอง/ศูนย/์ กลุ่ม นาเสนอกระบวนการทางานย่อยต่อผบู้ ริหาร

การสัมมนาในวันสุดท้ายนเี้ ป็นการสรุปภาพรวมกระบวนการทางานในภาพรวมกรมท่ีหวั หน้ากลมุ่ และ
ผู้แทนทุกกองได้มีส่วนร่วมในการออกแบบจากการสัมมนามาท้ังหมด 4 คร้ัง และมีการนาเสนอภาพรวม
กระบวนการทางานย่อยของแต่ละกอง/ศูนย์/สานัก/กลุ่ม โดยกระบวนการทางานของกรมท่ีได้ร่วมกัน
ออกแบบ ได้แก่

27

จากตารางกระบวนการทางานกรมสามารถสรุปไดด้ ังน้ี
การออกแบบระบบงานจะมี 4 ระบบ คือ 1) ระบบงานท่ีเป็นกระบวนการ ท่ีเป็นข้ันตอนการทางานที่
เป็น flow 2) ระบบการกาหนดนโยบายและการกากับดูแลองค์การท่ีดี 3) ระบบการบริหารยุทธศาสตร์
ถื อ เป็ น หั ว ใจ ส า คั ญ ข อ ง ก ร ม ใน ก า ร จ ะ ส่ งผ ล ให้ ก ร ะ บ ว น ก า ร ท า ง า น เป็ น ไป ใน ทิ ศ ท า งที่ ถู ก ต้ อ งห รื อ ไม่
ถ้ายุทธศาสตร์เปล่ียนตัวระบบงานก็จะต้องปรับตาม รวมท้ังงานสนับสนุน 4) ระบบการติดตามประเมินผล
เป็นการติดตามผลสะท้อนกลับงานผลลัพธ์จากการปฏิบัติงานกรมหรือไม่ ระบบนี้จะเป็นการรับข้อมูล
ป้อนกลับทั้งหมด ตรงไหนควรบูรณาการหรือไม่ต้อง ผลตอบรับจากลูกค้าและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียท่ีระบบควร
วเิ คราะหแ์ ละประเมินผล เพอื่ นาไปสู่การวางแผนกระบวนการทางานกรมตามรอบยทุ ธศาสตรก์ รมทเี่ ปลี่ยนไป
โดยผลลัพธ์ที่เราคาดหวังจากกระบวนการทางานของกรม คือ การใช้พลังงานทดแทนเพ่ิมขึ้นในราคา
ที่เหมาะสมและย่ังยืน และการใช้พลงั งานอยา่ งมปี ระสิทธิภาพ กลุ่มเป้าหมายท่ีเรามุ่งตอบสนองมี 2 กลุ่มหลัก
คือ กลุ่มผู้ผลิตพลังงานทดแทน มีท้ังผู้ผลิตวัตถุดิบสาหรับผลิตพลังงานทดแทนและผู้ผลิตไฟฟ้าจากพลังงาน
ทดแทน และกลุ่มผู้ใช้พลังงานท่ีประกอบด้วย 3 กลุ่มย่อย คือ กลุ่มผู้ประกอบการ ผู้ขอรับใบอนุญาต
หน่วยงานภาครัฐ และจาก 2 กลุ่มน้ี เราได้วิเคราะห์ว่าเราควรเสนองานบริการอะไร ซึ่งปัจจุบันกรมมี 2 งาน
บริการหลัก คือ
1) งานพัฒนาพลังงานทดแทน กรมได้กาหนดกระบวนการสาคัญท่ีสร้างคุณค่าเพ่ือส่งมอบให้
ผู้รับบริการ/ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ได้แก่ 1.1) สร้างต้นแบบนวตั กรรม /ถ่ายทอดเทคโนโลยี 1.2) บริการวิชาการ
1.3) สนับสนุนเทคโนโลยี 1.4 มาตรการทางการเงิน และ 1.5 พัฒนาบุคลากร ถา่ ยทอดและเผยแพร่เทคโนโลยี
พฒั นาหลักสูตรและจดั อบรม

28

2) งานอนุรักษ์พลังงาน กรมได้กาหนดกระบวนการสาคัญที่สร้างคุณค่าเพ่ือส่งมอบให้ผู้รับบริการ/ผู้มี
ส่วนได้ส่วนเสีย ได้แก่ 2.1) งานตามกฎหมายเร่ืองการอนุรักษ์พลังงาน (แต่งต้ังผู้รับผิดชอบ/ตรวจสอบ /
ใบอนุญาต/หนังสือรับรอง) 2.2) งานพัฒนาหลักสูตร จัดอบรม 2.3) การวางแผน ทาสื่อ เผยแพร่และ
ประเมนิ ผล 2.4) สง่ เสรมิ สนับสนุน จัดทามาตรฐาน

จากสองกระบวนการหลักข้างต้นน้ี เราต้องมีอีกระบบงานที่แข็งแรงมาสนับสนนุ 2 ภารกิจหลัก ซึ่งก็
คือ งานวิชาการ งานวิเคราะห์สารสนเทศและสถิติ และงานวิจัย เพื่อสนับสนุนงานหลักท้ังข้อมูล สถิติ ข้อมูล
วจิ ัย จากน้ันก็จะต้องมีกระบวนการสนับสนุนมาส่งเสริมงานหลัก ประกอบด้วย งานบริหารบุคลากร งานพัสดุ
งานคลงั งานไอที งานประชาสมั พนั ธ์ งานกฎหมาย งานพัฒนาระบบบริหาร งานบรหิ ารท่ัวไป

การท่ีเราจะไปสู่ผลลัพธ์ท่ีเราต้องการ ถ้าเรามีกิจกรรมหลักแค่นี้จะไปไม่ถึงเป้าหมายท่ีเราต้องการ
แน่นอน เราต้องดูว่าระบบการทางานของพลังงานทดแทนและการอนุรักษ์พลังงานของทั้งประเทศ ต้องดูว่ามี
players กี่ราย ทั้งภาครัฐ เอกชน รัฐวิสาหกิจ NGOs ปัญหาเร่ืองพลังงานอยู่ตรงไหน ทาไมงานเราไม่เกิด
เราควรมีกิจกรรมสาคัญอะไรบ้าง ถ้าเรามองภาพรวมท้ังประเทศออก เราจะไปไกลกว่าน้ี ทายังไงเราจะมอง
ภาพรวมอุตสาหกรรมพลังงานได้ สิ่งที่เราจะต้องไปทาต่อคือ การไปปรับ infrastructure ของประเทศ ซ่ึงไม่รุ้
วา่ อยใู่ นขอบเขตกรมหรือไม่ หรอื ต้องหาพาร์ทเนอร์ ตอนนี้เราอาจมองแยกสานักอยู่ แตอ่ นาคตเราต้องมองใน
ภาพรวมกรมเพ่อื เป็นภาพรวมประเทศต่อไป

จากภาพรวมกระบวนการทางานของกรม จะเป็นการนาเสนอภาพรวมกระบวนการทางานย่อยแต่ละ
กอง ซง่ึ ไดม้ ีการสรุป Key Process และ Output+Value ไปเบ้ืองต้นแลว้ จึงสรุปกระบวนการทางานย่อยแต่
ละหน่วยงานดังน้ี

1. กองกากับและอนุรักษ์พลงั งาน (กกอ.)
ผลลัพธใ์ นกระบวนการทางานท่ี กกอ. คาดหวังเปน็ เป้าหมายเดยี วกบั กรม คือ การลดการใช้พลงั งาน
อยา่ งมปี ระสิทธภิ าพ และกลุ่มเป้าหมายได้แก่ กล่มุ อาคาร โรงงานควบคุม ผผู้ ลิตพลังงานควบคุม สานักงาน
กากบั กิจการพลงั งาน กล่มุ ผู้ขอรับใบอนุญาตตรวจสอบและรับรองการจดั การพลงั งาน หนว่ ยงานภาครัฐและ
เอกชน สว่ นกระบวนการทางานจะเปน็ งานกากบั ดูแลการอนรุ กั ษพ์ ลงั งานทั้งหมด

29

2. กองส่งเสริมการอนรุ ักษ์พลงั งาน (กสอ.)
กระบวนการทางานหลักๆ ของ กสอ. จะมี 2 กระบวนการ คือ งานส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานและ
งานมาตรฐานพลังงาน โดยกลุ่มเป้าหมายก็จะแบ่งเป็น 2 กลุ่มหลัก คือ กลุ่มผู้ใช้พลังงานและกลุ่มผู้ใช้ที่อยู่ใน
ส่วนผลิตภัณฑ์และเก่ียวข้องกับกฎหมาย โดยท้ัง 2 กลุ่มประกอบด้วยผู้ใช้จากภาครัฐ ภาคอุตสาหกรรม
ภาคเกษตรกรรม ภาคคมนาคม และภาคประชาชน ส่วนผลลัพธ์ท่ีต้องการ คือ เป้าหมายเดียวกันกับกรม คือ
การใช้พลงั งานอย่างมีประสิทธิภาพ

3. กองพฒั นาทรัพยากรบุคคลดา้ นพลงั งาน (กพบ.)
ผลลัพธ์ท่ีคาดหวังจากกระบวนการทางานของ กพบ. แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มพลังงานทดแทน โดย
คาดหวงั ใหผ้ ู้เข้ารับการฝึกอบรมสามารถผลติ และใชพ้ ลงั งานทดแทนได้อยา่ งคุ้มค่า และมเี สถียรภาพ สว่ นกลุ่ม
อนุรักษ์พลังงาน คือ ผู้เข้ารับการฝึกอบรมสามารถดาเนินการอนุรักษ์พลังงาน และใช้พลังงานได้อย่างมี
ประสิทธิภาพ โดยกลุ่มเป้าหมายของ กพบ. คือบุคลากรจากโรงงานควบคุม อาคารควบคุม SME หน่วยงาน
ภาครฐั และเอกชนประชาชนท่ัวไป

30

4. กองถา่ ยทอดและเผยแพรเ่ ทคโนโลยี (กถผ.)
ผลลัพธ์ท่ีคาดหวังจากกระบวนการทางานของ กถผ. คือ การใช้พลังงานในประเทศเป็นไปอย่างมี
ประสิทธิภาพ สัดส่วนการใช้พลังงานทดแทนเพิ่มมากข้ึน ประชาชนมีความเป็นอยู่ท่ีดีขึ้น ส่วนกลุ่มเป้าหมาย
ของภารกิจงาน ได้แก่ ประชาชนทว่ั ไป ส่วนราชการในภมู ิภาค สถาบนั การศกึ ษา องคก์ ารอสิ ระและองค์การไม่
แสวงผลกาไร

5. กองวจิ ัย ค้นควา้ พลังงาน (กวค.)
ผลลัพธ์ที่คาดหวังจากกระบวนการทางานของ กวค. คือ สัดส่วนการใช้พลังงานทดแทนเพิ่มข้ึน
เกิดการต่อยอดจากการวิจัยสู่เชิงพาณิชย์ มีจานวนผู้ผลิตและผู้ใช้พลังงานทดแทนเพ่ิมข้ึน ส่วนกลุ่มเป้าหมาย
แบ่งเป็น 3 กลุ่มหลัก คือ 1) ผู้ผลิต ได้แก่ เกษตรกรและผู้ประกอบการ 2) ผู้ใช้ ประกอบด้วย ผู้ประกอบการ
และหนว่ ยงานภาครัฐ 3) ผู้ผลติ และผใู้ ช้ (Prosumers) ประกอบด้วยผูป้ ระกอบการและประชาชนผูส้ นใจ

31

6. กองพฒั นาพลังงานทดแทน (กพพ.)
ผลลัพธ์ที่คาดหวังของ กพพ. คือ มีการใช้พลังงานทดแทนเพ่ิมข้นึ อย่างย่ังยืน คุ้มค่า มีเสถยี รภาพและ
เพ่ิมคุณภาพชีวิตให้ชุมชนห่างไกล กลุ่มเป้าหมายของการทางาน กพพ. ประกอบด้วย กรมบัญชีกลาง การ
ไฟฟ้าส่วนภูมภิ าค การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย ชุมชนห่างไกล หนว่ ยงานราชการ เช่น อทุ ยานแหง่ ชาติ
เป็นต้น

7. กองพัฒนาเช้อื เพลงิ ชวี ภาพ (กพช.)
ผลลัพธ์ที่คาดหวังของ กพช. คือเป้าหมายเดียวกันกับกรม คือ การใช้พลังงานทดแทนเพิ่มขึ้นอย่าง
ยั่งยืน คุ้มคา่ มีเสถยี รภาพ และการใชพ้ ลังงานอย่างมีประสทิ ธิภาพ ส่วนกลุ่มเป้าหมายของกระบวนการทางาน
ได้แก่ ผผู้ ลติ ผใู้ ช้นา้ มัน หนว่ ยงานราชการ กลุ่มอตุ สาหกรรมและผู้สนใจทัว่ ไป

32

8. กลุม่ พัฒนาพลงั งานแสงอาทติ ย์ (กพส.)
ผลลัพธ์ท่ีคาดหวังของ กพส. คือ สัดส่วนการใช้พลังงานทดแทนเพ่ิมข้ึน ส่วนกลุ่มเป้าหมายของ
กระบวนการทางาน ได้แก่ ผู้ประกอบการด้านพลังงาน หน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน นักเรียน นักศึกษา
นักวจิ ัย และประชาชนที่สนใจ สถาบนั การศกึ ษา เครอื ขา่ ยดา้ นพลังงาน

9. สานกั งานเลขานุการกรม (สล.)
ผลลพั ธ์ที่คาดหวังในกระบวนการทางานของ สล. ได้แก่ ความพึงพอใจของผู้รบั บรกิ าร ความสาเร็จใน
การปฏิบัติงาน ความสาเร็จตามตัวชี้วัด ตอบสนองความต้องการของผู้รับบริการ ส่วนกลุ่มเป้าหมาย
ประกอบด้วย ผบู้ รหิ าร บุคคากรภายในและภายนอกกรม

33

10. ศูนย์เทคโนโลยสี ารสนเทศและการสอ่ื สาร (ศทส.)
ผลลัพธ์ท่ีคาดหวงั จากกระบวนการทางานของ ศทส. คอื ความพึงพอใจของผู้รบั บริการท้ังในเรื่องการ
บริการระบบไอทีและความพึงพอใจของข้อมูลด้านพลังงาน กลุ่มเป้าหมายในกระบวนการทางานของ ศทส.
ได้แก่ บุคลากรภายใน พพ. และประชาชนทีส่ นใจขอ้ มลู ด้านพลงั งาน

34

11. กองยุทธศาสตร์และแผนงาน (กยผ.)
ผลลัพธ์ท่ีคาดหวังของกระบวนการทางานของ กยผ. คือ ส่งเสริมหรือสนับสนุนการผลิตและการใช้
พลังงานทดแทนและการอนุรักษ์พลังงานในประเทศไทย ส่วนกลุ่มเป้าหมายในกระบวนการทางาน
ประกอบด้วย สมาชิกภายใต้กรอบความร่วมมือระหว่างประเทศ เครือข่ายความร่วมมือด้านพลังงานทั้งในและ
ต่างประเทศ องค์การระหว่างประเทศ หน่วยงานภาครัฐท่ีเกี่ยวข้อง ประชาชนท่ีสนใจ ภาคเอกชน สป.พน.
หน่วยงานภายใน พพ.

35

12. กลมุ่ พัฒนาระบบบรหิ าร (กพร.)
ผลลัพธ์ที่คาดหวังจากกระบวนการทางานของ กพร. คือ กรมมีขีดสมรรถนะสูงข้ึน ซ่ึงประกอบด้วย
ผลการประเมินส่วนราชการเป็นไปตามเป้าหมายและหน่วยงานภายในกรมมีการพัฒนาระบบการบริหาร
จดั การที่ดี โดยกลุ่มเป้าหมายในกระบวนการทางานของ กพร. ไดแ้ ก่ ผู้บริหาร หน่วยงานภายใน กพร.สป.พน.
และ สานักงาน ก.พ.ร.

13. กลมุ่ ตรวจสอบภายใน (ตสน.)
ผลลพั ธ์ที่คาดหวังจากกระบวนการทางานของ ตสน. คือ ความพงึ พอใจของผู้บริหาร ผลการ
ตรวจสอบและผรู้ ับบริการสามารถนาข้อเสนอแนะไปปรับปรงุ และปฏิบัติได้ถูกต้อง ซึ่งกลุม่ เป้าหมายของการ
ทางานของ ตสน. มี 2 กล่มุ คือ ผู้บรหิ ารและบคุ ลากรในกรม

36

การประเมนิ ความพงึ พอใจในการจดั สมั มนา

ในการสัมมนาครั้งน้ี ผู้จัดได้จัดทาแบบสอบถามเพื่อประเมินความพึงพอใจของผู้เข้าร่วมสัมมนา
ท้ังหมด 5 คร้ัง โดยแบ่งเป็นประเมินการจัดสัมมนาในภาพรวมและประเมินวิทยากร ซึ่งผลการประเมินในแต่
ละวัน มีรายละเอยี ดดังน้ี
1. วันพฤหสั บดีท่ี 17 กันยายน 2563 (ภาพรวมของการออกแบบกระบวนการทางานระดบั กรม)
ข้อมูลทั่วไป

37

การประเมินผลระดับความพึงพอใจของการจัดสัมมนาและวิทยากร

38

39

วันจันทร์ท่ี 21 กนั ยายน 2563 (การออกแบบกระบวนการทางานของกลุ่มงานด้านอนรุ ักษ์พลงั งาน)
ขอ้ มูลท่ัวไป

40

การประเมินผลระดับความพึงพอใจของการจัดสัมมนาและวิทยากร

41

วันพฤหัสบดีท่ี 8 ตลุ าคม 2563 (การออกแบบกระบวนการทางานของกลุ่มงานด้านพลงั งานทดแทน)
ขอ้ มูลท่ัวไป

42

การประเมินผลระดับความพึงพอใจของการจัดสัมมนาและวิทยากร

43

44

วันพฤหัสบดีที่ 15 ตลุ าคม 2563 (การออกแบบกระบวนการทางานของกลมุ่ งานสนับสนุน)
ขอ้ มูลท่ัวไป

45

การประเมินผลระดับความพึงพอใจของการจัดสัมมนาและวิทยากร

46

47

วันพฤหัสบดีท่ี 22 ตุลาคม 2563 (สรุป+นาเสนอการออกแบบกระบวนการทางานตอ่ ผู้บรหิ าร)
ขอ้ มูลท่ัวไป

48

การประเมินผลระดับความพึงพอใจของการจัดสัมมนาและวิทยากร

49