คำนำ Edward C. Tolman ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้นำของจิตวิทยากลุ่มพฤติกรรมนิยมที่เน้น ความสำคัญของพฤติกรรมที่เกิดขึ้นอย่างมีจุดหมาย ดังนั้นเพื่อให้ผู้ที่สนใจได้ทรามบถึงชีวประวัติ แนวคิด และทฤษฎีต่างๆที่เกี่ยวข้องทาง ผู้จัดทำจึงได้จัดทำหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-Book) ฉบับนี้ขึ้น ทางผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่า หนังสืออิเล็กทรอนิกส์เล่มนี้ จะเป็นประโยชน์แก่ผู้ที่สนใจและมีประโยชน์ต่อผู้อ่านไม่มากก็น้อย หากผิดพลาดประการใดทางผู้จัดทำขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย ผู้จัดทำ นางสาวณัฐวดี กลางโยธี รหัสนักศึกษา 6622610503
สารบัญ ชีวประวัติ 2 ด้านการทำงาน 3 ถึงแก่กรรม 3 การเรียนรู้โดยเครื่องหมายของทอลแมน 4 หลักการเรียนรู้ของทฤษฎี 4 การคาดหมายรางวัล (Reward expectancy) 4 การเรียนรู้สถานที่ (Place learning) 5 การเรียนรู้แฝง (Latent learning) 5 การประยุกต์ทฤษฎีของทอลแมน 6 การนำไปประยุกต์ใช้ในการเรียนการสอน 6 ข้อสรุปจากทฤษฎีการเรียนรู้ 6 สรุปทฤษฎีเครื่องหมาย Sign Theory 7 บรรณานุกรม 8
ชีวประวัติ เอ็ดเวิร์ด ซี ทอลแมน (Edward C. Tolman) เป็นนักจิตวิทยาชาวอเมริกัน มีช่วงชีวิตอยู่ ระหว่างปี ค.ศ 1886-1959 รวมอายุได้ 73 ปี เกิดที่ West Newton รัฐแมซซาชูเสท จบปริญญาตรีทางด้านเคมีไฟฟ้า ต่อมาได้ศึกษาทางด้านจิตวิทยาในระดับปริญญาโทและ ปริญญาเอกมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด เมื่อปี ค.ศ. 1915 เมื่อจบปริญญาเอก ได้เดินทางไปประเทศ เยอรมนีขณะนั้นเป็นยุคที่กลุ่มเกสตัลท์กำลังมีชื่อเสียงโด่งดังเป็นที่ยอมรับกันอย่างกว้างขวางทำให้ เขาได้รับอิทธิพลจากแนวความคิดของกลุ่มเกสตัลท์ด้วย มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ประเทศอังกฤษ นักจิตวิทยากลุ่มเกสตัลท์
ด้านการทำงาน หลังจากเรียบจบ Tolman ได้ไปสอนที่ Northwestern University เป็นเวลา 3 ปี ในระหว่างฤดูร้อนปี ค.ศ. 1918 ได้รับเชิญให้ไปสอนที่ Berkeley University แคลิฟอร์เนีย ทอล แมนได้รับการยกย่องมากในสังคม เขาได้รับเชิญเป็นประธานสามคมจิตเวชชาวอเมริกัน และ ตำแหน่งต่างๆอีกมากมาย ถึงแก่กรรม ทอลแมนได้ถึงแก่กรรมเมื่อเดือนธันวาคมปี ค.ศ. 1959 ที่รัฐแคลิฟอร์เนีย การตายของเขา ไม่เพียงแต่ถูกบันทึกไว้ในวงการจิตวิทยาเท่านั้นแต่ยังได้มีการเผยแพร่ทั่วประเทศโดยเฉพาะ หนังสือพิมพ์ Washington Post เขียนเป็นบทนำในการมรณะของเขาว่า เป็นการสูญเสียมันสมอง ของชาติและกลุ่มสถาบันการศึกษาทั้งมวล Northwestern University Berkeley University
การเรียนรู้โดยเครื่องหมายของทอลแมน หลักการเรียนรู้ของทฤษฎี ทฤษฎีของทอลแมนครั้งแรกเรียกว่า ทฤษฎีของการแสดงพฤติกรรมไปสู่จุดหมาย ต่อมาเปลี่ยนเป็นทฤษฎี เครื่องหมาย (Sign theory) หรือทฤษฎีความคาดหมาย (Expectancy Theory) เน้นถึงการเกิดการเรียนรู้โดยการใช้ความรู้ความเข้าใจ (Congnitive) ซึ่งมีลักษณะ คล้ายคลึงกับของเกสตัลท์ จัดอยู่ในกลุ่มทฤษฎีความรู้ความเข้าใจ (Congnitive Theori) ทอลแมน กล่าวว่า “การเรียนรู้เกิดจากการใช้เครื่องหมายเป็นตัวชี้ทางให้แสดงพฤติกรรมไปสู่จุดหมาย ปลายทาง” แนวความคิดของทอลแมนคล้ายคลึงกับแนวความคิดของพาฟลอฟ คือ เน้นสิ่งเร้า มากกว่าการตอบสนอง ดังนั้นถ้าบทเรียนเป็นสิ่งเร้าสิ่งหนึ่งที่จะต้องมีการตอบสนองบางอย่าง จะต้องใช้เครื่องหมายมาเน้นอีกสิ่งเร้าหนึ่งคู่กับบทเรียน เพื่อให้มีการตอบสนองตามต้องการแสดง เป็นไดอะแกรมดังนี้ บทเรียน (S1)+ เครื่องหมาย (S2) การตอบสนองคือการเรียนรู้ (R) ในการเรียนรู้โดยใช้เครื่องหมายนี้ เกิดดการเรียนรู้ได้ 3 ลักษณะคือ 1.การคาดหมายรางวัล (Reward expectancy) ทอลแมนกล่าวว่า การตอบสนองหรือการเรียนรู้ของอินทรีย์ จะเกิดจากการคาดหมาย รางวัลที่พอใจ กล่าวคือ เนื่องจากมีความแตกต่างระหว่างบุคคล ดังนั้นรางวัลแต่ละอย่างย่อมทำให้ อินทรีย์พอใจแตกต่างกันออกไป บ้างชอบสิ่งหนึ่ง บ้างก็ชอบอีกสิ่งหนึ่ง เช่นแมวชอบปลา สุนัขชอบ เนื้อ ฯลฯ ดังนั้นถ้ารางวัลผู้เรียนคาดว่าจะได้รับ ไม่ตรงตามที่พอใจและต้องการ จะแสดงพฤติกรรม มองหาสิ่งที่ต้องการต่อไป การทดลองที่สนับสนุนเรื่องการคาดหมายรางวัล เป็นการทดลองของ Tinkle paugh ในปีค.ศ. 1928 เริ่มแรกมีจานอยู่ 2 ใบเขานำอาหารใส่จานใบหนึ่งไว้ ในขณะที่ใส่ อาหารที่จานเพียวใบเดียวนั้น ลิงที่ใช้ทดลองจะจับตาดูอยู่ด้วย และถูกกันไม่ให้ที่จานอาหาร ต่อมา จับลิงมาที่จาน 2 ใบ ลิงจะเลือกจานที่มีอาหารคือกล้วยได้อย่างถูกต้อง ต่อมาได้เอากล้วยซ่อนไว้ แล้วเปลี่ยนเอาใบผักกาดหอมใส่ลงไปในจานแทน พบว่าลิงไม่ยอมกินผักแต่เลือกจานที่มีผัก โดย พฤติกรรมมองหากล้วยต่อไป
2.การเรียนรู้สถานที่ (Place learning) ทอลแมนกล่าวว่าผู้เรียนจะเคลื่อนไหวหรือแสดงพฤติกรรมการเรียนรู้จากจุดเริ่มต้น ไปยังจุดหมายปลายทางเป็นลำดับขั้นตอนตามแตน่สถานการณ์ที่เปลี่ยนไป กล่าวคือ ถ้ามีการ เริ่มต้นไปยังจุดหมายปลายทางได้สำเร็จผู้เรียนจะเลือกแสดงพฤติกรรมนั้นก่อน แต่เมื่อต่อมา มีอุปสรรคหรือมีการปิดกั้นเส้นทางที่เคยเดินทางมาสู่จุดหมายปลายทางได้สำเร็จ ผู้เรียนจะเปลี่ยน เส้นทางหรือวิธีการเรียนรู้ไปเรื่อย ๆ เพื่อไปยังจุดหมายปลายทางให้ได้การทดลองที่สนับสนุนเรื่อง การเรียนรู้สถานที่ เป็นการทดลองของทอลแมนร่วมกับริชชี่ (Ritchie) และแคลิช (Kalish) ในปี ค.ศ. 1946 เรียกว่า Place-learning experiment เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองเป็นเขาวงกต รูปตัวที (T maze) เขาฝึกให้หนูวิ่งไปในเขาวงกตรูปตัวที ถ้าหนูวิ่งไปทางซ้ายจะไม่มีอาหารแต่ถ้าวิ่ง ไปทางขวาจะมีอาหาร ฝึกเช่นนี้ไม่นาน ทดสอบโดยเอาเขาวงกตรูปตัวทีที่ไม่มีอาหารทั้งซ้ายและ ขวาแล้วปล่อยให้หนูวิ่ง หนูจะวิ่งไปทางขวาทุกครั้งไม่ว่าจะมีอาหารหรือไม่ก็ตามแสดงว่าหนูเรียนรู้ สถานที่มากกว่าเรียนรู้สิ่งที่ตอบสนองคืออาหาร 3. การเรียนรู้แฝง (Latent learning) ทอลแมนกล่าวว่า การเรียนรู้เป็นการเปลี่ยนแปลงทางด้านคว่ทคิด (Congnitive Domain) ซึ่งเป็นนามธรรมสังเกตเห็นได้ เมื่ออินทรีย์เกิดการเรียนรู้มากเท่าใดไม่ทราบได้เพราะไม่ได้แสดง ออกมา จนกว่าจะถึงเวลาที่จำเป็นหรือเหมาะสมจึงจะนำออกมาใช้การทดลองที่สนับสนุน การเรียนรู้แฝง เป็นการทดลองของทอลแมนร่วมกับฮอนซิค (Honzik) ในปี ค.ศ. 1930 โดยแบ่ง หนูออกเป็น 3 กลุ่ม ให้วิ่งในเขาวงกตรูปตัวที (T maze) (กลุ่มที่ 1) ให้วิ่งในเขาวงกตทีเป็นเวลา 10 วัน โดยไม่ได้รับอาหารปลายทางเขาวงกต จนกระทั่งวันที่ 11 จึงได้รับอาหาร (กลุ่มที่ 2) ให้วิ่งใน เขาวงกตทีโดยได้รับอาหารสม่ำเสมอทุกวัน (กลุ่มที่ 3 เป็นกลุ่มควบคุม) ให้สิ่งในเขาวงกตโดยไม่ได้ รับอาหารเลย ผลปรากฏว่า กลุ่มที่ 1 และกลุ่มที่ 2วิ่งในเขาวงกตถูกต้องและใกล้เคียงกันมากกว่า กลุ่มที่ 3 แสดงว่าวิธีการให้รางวัลมีผลต่อการเรียนรู้บ้าง แต่ไม่มากนักเพราะไม่ว่าจะให้รางวัล สม่ำเสมอ หรือให้บ้างไม่ให้บ้าง ก็มีการแสดงพฤติกรรมไม่แตกต่างกันมากนัก
การประยุกต์ทฤษฎีของทอลแมน ทอลแมนถือว่าการเรียนรู้ไม้ได้อยู่ในลักษณะที่จะสร้างการตอบสนองที่ถูกต้องต่อสิ่งเร้า เฉพาะอย่างแต่การเรียนรู้เป็นเรื่องของกระบวนการทางความคิด เป็นการสร้างความรู้ความเข้าใจ ในสิ่งที่เรียนมามากกว่าห้องเรียนในความคิดของทองแมน อยู่ในรูปของการเรียนเป็นกลุ่มเล็กๆ เพื่อที่ผู้เรียนจะได้ที่โอกาสคิดและอภิปราย ครูจะอยู่ในฐานะให้คำปรึกษาและแนะนำ เพื่อให้ นักเรียนเกิดความกระจ่างในปัญหานั้นๆ ทอลแมนถือว่าการเรียนด้วยการอภอปรายหรือได้รับ คำอธิบายจากหลายๆความคิดย่อมจะมีผลต่อการพัฒนาแผนที่ของความรู้ความเข้าใจของผู้เรียน การนำไปประยุกต์ใช้ในการเรียนการสอน 1) ถ้าต้องการให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้แบบหยั่งเห็น จะต้องใช้เครื่องหมายบางอย่างชี้ทาง ควบคู่ไปด้วย การเรียนรู้เครื่องหมายกฎจราจร หรือเรียนรู้สัญลักษณ์ต่างๆเป็นวิธีการเรียนรู้ โดยใช้เครื่องหมายของทอลแมน 2) ผู้สอนต้องตระหนักว่า ผู้เรียนนั้นอาจเกิดการเรียนรู้แล้วแต่มิได้แสดงออกมา ดังนั้นผู้สอน ควรมีการทดสอบบ่อยๆ จึงจะทราบว่าผู้เรียนเรียนรู้ไปแล้วมากน้อยเพียงใด 3) การเรียนรู้ไม่จำเป็นต้องให้การเสริมแรงมากเท่ากับการจูงใจ โดยการสร้างให้เกิดแรงขับ ( Drive) มากๆ เพื่อตองสนองพฤติกรรมไปยังจุดหมายปลายทางที่ต้องการ ข้อสรุปจากทฤษฎีการเรียนรู้ การเรียนรู้มีหลายทฤษฎี แต่ละทฤษฎีก็แตกต่างกันไปตามความเชื่อถือ ความคิดเห็น การทดลองของนักจิตวิทยาแต่ละกลุ่มทฤษฎีการเรียนรู้ในแต่ละทฤษฎีจะอธิบายการเรียนรู้ บางส่วนไม่สามารถที่จะครอบคลุมไปทุกส่วน ปัจจุบันยังไม่มีทฤษฎีการเรียนรู้ใดที่สามารถอธิบาย พฤติกรรมการเรียนรู้ของมนุษย์ได้แจ่มชัดและคลอบคลุมได้หมด
สรุปทฤษฎีเครื่องหมาย Sign Theory ทอลแมน (Tolman) กล่าวว่า “การเรียนรู้เกิดจากการใช้เครื่องหมาย เป็นตัวชี้ทางให้แสดง พฤติกรรมไปสู่จุดหมายปลายทาง” ทฤษฎีของทอลแมนสรุปได้ดังนี้ 1) ในการเรียนรู้ต่าง ๆ ผู้เรียนมีการคาดหมายรางวัล (reward expectancy) หากรางวัลที่คาด ว่าจะได้รับไม่ตรงตามความพอใจและความต้องการ ผู้เรียนจะพยายามแสวงหารางวัลหรือสิ่งที่ ต้องการต่อไป 2) ขณะที่ผู้เรียนพยายามจะไปให้ถึงจุดหมายปลายทางที่ต้องการ ผู้เรียนจะเกิดการเรียนรู้ เครื่องหมาย สัญลักษณ์สถานที่ (place learning) และสิ่งอื่น ๆ ที่เป็นเครื่องชี้ทางตามไปด้วย 3) ผู้เรียนมีความสามารถที่จะปรับการเรียนรู้ของตนไปตามสถานการณ์ที่เปลี่ยนไปจะไม่กระทํา ซํ้า ๆ ในทางที่ไม่สามารถสนองความต้องการหรือวัตถุประสงค์ของตน 4) การเรียนรู้ที่เกิดขึ้นในบุคคลใดบุคคลหนึ่งนั้น บางครั้งจะไม่แสดงออกในทันที อาจจะแฝงอยู่ใน ตัวผู้เรียนไปก่อนจนกว่าจะถึงเวลาที่เหมาะสม หรือจําเป็นจึงจะแสดงออก (latent learning)
บรรณานุกรม พนารัตน์ วงศ์อกนิษฐ์. ทฤษฎีการเรียนรู้ของทอลแมน. 2549. สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า. http://panaratkmitl1.blogspot.com/2006/08/edward-ctolman.html ชูชีพ อ่อนโคกสูง. จิตวิทยาการศึกษา. 2522 พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : ไทยวัฒนาพานิช กมลรัตน์ หล้าสุวงษ์. จิตวิทยาการศึกษา. 2523 กรุงเทพฯ : คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรี- นครินทรวิโรฒ ประสานมิต ปรียาพร วงศ์อนุตรโรจน์. จิตวิทยาการศึกษา. 2530. กรุงเทพฯ :โครงการตำราคณะครุศาสตร์ อุตสาหกรรมและวิทยาศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้คุณทหารลาดกระบัง พงษ์พันธ์ พงษ์โสภา. จิตวิทยาการศึกษา. 2544. กรุงเทพฯ : พัฒนาศึกษา
1886—1959