หน่วยที่ 14 มาตรฐานการติดตั้งไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย

การตดิ ตงั้ ใชง้ าน

จานวนสายไฟฟ้ า ไม่เกนิ ตารางท่ี 5-3
มุมดดั โคง้ ระหว่างจุดดงึ สาย ไม่เกนิ 360 องศา
หา้ มใชเ้ ป็นสายดิน
ขนาดกระแส ตารางท่ี 5-20, 5-23, 5-27 และ 5-29

บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนิล 101

การเดินสายในทอ่ โลหะออ่ นกนั ของเหลว

การใชง้ าน

• ในสถานท่ตี อ้ งการความออ่ นตวั หรอื เพอ่ื ป้ องกนั
สายจากของแข็ง ของเหลว หรอื ในบรเิ วณอนั ตราย

หา้ มใช้ 102

• ในสถานท่อี าจเกดิ ความเสยี หาย
• อณุ หภมู ิสายและอณุ หภมู ิโดยรอบเกนิ อณุ หภมู ิท่อ
• ท่อเลก็ กว่า ½ น้ิว และเป็นสายดิน

การเดนิ สายและตดิ ตงั้ ระบบไฟฟ้า.....ลอื ชยั ทองนลิ

การเดนิ สายในท่อโลหะอ่อนกนั ของเหลว

 จานวนสายไฟฟ้ า ตามตารางท่ี 5-3
 มุมดดั โคง้ ไม่เกนิ 360 องศา
 ตดิ ตงั้ ระบบท่อเสร็จก่อนการเดินสาย
 ขอ้ ต่อยดึ ตอ้ งเป็นชนิดท่ไี ดร้ บั การรบั รอง

การเดนิ สายและตดิ ตงั้ ระบบไฟฟ้า.....ลอื ชยั ทองนลิ 103

การใชง้ าน…ท่ออโลหะแข็ง

ทอ่ ตอ้ งเป็นชนิดท่ที นความช้ืน สภาวะอากาศ และสารเคมี

ทอ่ ท่ใี ชเ้ หนือดิน ตอ้ งตา้ นเปลวเพลงิ
ไม่เสยี สภาพจากการใชง้ าน และทนแสงแดด ถา้ ฝงั ดิน
ตอ้ งรบั น้าหนกั กดภายหลงั การตดิ ตง้ั ได้

การเดนิ สายและตดิ ตง้ั ระบบไฟฟ้า.....ลอื ชยั ทองนลิ 104

การเดินสายรอ้ ยท่ออโลหะแข็ง

การเดนิ สายและตดิ ตง้ั ระบบไฟฟ้า.....ลอื ชยั ทองนลิ 105

การใชง้ าน • เดินในท่ีซ่อน พ้นื และเพดาน
ท่อี นุญาต • ในบรเิ วณท่ีทาใหเ้ กดิ การผกุ ร่อน
• ในท่ีเปี ยก โดยตอ้ งป้ องกนั น้าเขา้ ท่อ
• ในท่ีเปิ ดโลง่
• ใตด้ นิ

การเดินสายและตดิ ตงั้ ระบบไฟฟ้ า.....ลอื ชยั ทองนิล 106

หา้ มใช…้ . ในบรเิ วณอนั ตราย นอกจากจะระบไุ ว้ 107

ใชเ้ ป็ นเคร่อื งจบั ยดึ ดวงโคม
อณุ หภมู สิ ายและอณุ หภมู โิ ดยรอบเกนิ
อณุ หภมู ิใชง้ านของทอ่
ในโรงมหรสพ นอกจากจะรุบไุ ว้

หา้ มใชท้ ่อขนาดเลก็ กว่า 15 มม.

การเดินสายและตดิ ตงั้ ระบบไฟฟ้ า.....ลอื ชยั ทองนิล

การตดิ ตง้ั ปลายท่อตอ้ งมีบชุ ช่ิง หรอื ใชว้ ธิ ีการอน่ื

ขอ้ ตอ่ ยดึ ตอ้ งเป็นชนิดท่ไี ดร้ บั การรบั รอง

มมุ ดดั โคง้ ไมเ่ กนิ 360 องศา

ตดิ ตง้ั ระบบทอ่ ใหเ้ สรจ็ กอ่ นเดินสายไฟ

จานวนสายในทอ่ รอ้ ยสาย 1 2 3 4 เกนิ 4

สายไฟทกุ ชนิด 53 31 40 40 40

ยกเวน้ สายชนิดมปี ลอกตะกว่ั หุม้

สายไฟชนิดกมาีปรลเดอนิ กสตาะยกแวลั่ หะตมุ้ ดิ ตงั้ ระบบไฟฟ้ 5า.5....ลอื ช3ยั0 ทอง4น0ิล 38 35 108

ช่องเดนิ สายอน่ื

ช่องเดินสายอโลหะบนพ้นื ผวิ

รางเดินสาย 109

บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนลิ

ช่องเดินสายอโลหะบนพ้นื ผิว
( Surface Nonmetallic Raceway )

• ทาดว้ ยวสั ดทุ นความช้ืน บรรยากาศ
และสารเคมี ไม่ตดิ ไฟ และบดิ เบ้ยี ว
จากความรอ้ นและสภาวะการใชง้ าน

• ใหใ้ ชส้ าหรบั เดินสายในสถานท่แี หง้
เท่าน้นั

การเดนิ สายและตดิ ตง้ั ระบบไฟฟ้า.....ลอื ชยั ทองนิล 110

การใชง้ าน...หา้ มใช้
 ในท่ซี ่อน
 ท่ซี ่ึงอาจเกดิ ความเสยี หายทางกายภาพได้

นอกจากเป็ นชนิดท่ไี ดร้ บั การรบั รองเพ่อื ใชส้ าหรบั

งานน้นั แลว้
 ในระบบแรงสูง ในปล่องขนของ
 ในบรเิ วณอนั ตราย นอกจากจะระบไุ วเ้ ป็นอยา่ งอน่ื
 ในท่อี ณุ หภมู ิโดยรอบหรอื อณุ หภมู ิสายเกนิ

อณุ หภมู ิช่องเดนิ สายฯ
 ขนาดกระแสใชต้ ามตารางท่ี 5-20 และตอ้ งใชต้ วั

คูณปรบั ค่าตามตารางท่ี 5-8

การเดนิ สายและตดิ ตงั้ ระบบไฟฟ้า.....ลอื ชยั ทองนิล 111

รางเดินสาย (Wireways)

อนุญาตใหใ้ ชร้ างเดินสายไดเ้ ฉพาะการ

ตดิ ตง้ั ในท่เี ปิดโลง่ ซ่ึงสามารถเขา้ ถงึ เพอ่ื

ตรวจสอบและบารุงรกั ษาไดต้ ลอดความ

ยาวของรางเดินสาย
หา้ มเดินในฝ้ าเพดาน
ถา้ ตดิ ตง้ั ภายนอกอาคารตอ้ งเป็นชนิดกนั

ฝน (raintight)
มีความแข็งแรงเพยี งพอท่จี ะไม่เสยี รูป

ภายหลงั การตดิ ตง้ั

การเดินสายและติดตงั้ ระบบไฟฟ้ า 112

หา้ มใช้ 113
ในบรเิ วณท่อี าจเกดิ ความ
เสยี หายทางกายภาพ

ในบรเิ วณท่มี ีไอท่ที าใหผ้ ุกรอ่ น
หรอื ในบรเิ วณอนั ตราย
นอกจากจะระบไุ วเ้ ป็นอย่างอน่ื

รางเดนิ สายขนาดเกนิ
150x300 mm.

การเดนิ สายและตดิ ตงั้ ระบบไฟฟ้ า.....ลอื ชยั ทองนิล

จานวนสายไฟฟ้ าและขนาดกระแส

• จานวนสาย พ้นื ท่หี นา้ ตดั รวมฉนวนและเปลอื กของ
สายทกุ เสน้ รวมกนั ไม่เกนิ 20% ของพ้นื ท่หี นา้ ตดั
รางเดนิ สาย

• ขนาดกระแส ใหใ้ ชค้ า่ กระแสตามตารางท่ี 5-20
หรอื 5-27 กรณีตวั นากระแส 3 เสน้ โดยไม่ตอ้ งใช้
ตวั คูณลดกระแสเร่อื งจานวนสายตามตารางท่ี 5-8
หากตวั นาท่มี กี ระแสไหลรวมกนั ไม่เกนิ 30 เสน้

การเดินสายและตดิ ตงั้ ระบบไฟฟ้ า.....ลอื ชยั ทองนิล 114

การตดิ ตง้ั ใชง้ าน 115

จดุ ปลายรางตอ้ งปิด

จบั ยดึ ทกุ ระยะ 1.5 ม. หรอื มากกว่าไดถ้ า้ จาเป็นแตไ่ ม่เกนิ 3 ม.

หา้ มตอ่ ตรงจดุ ท่ผี ่านผนงั หรอื พ้นื

ต่อสายไดเ้ ฉพาะสว่ นท่เี ปิดและเขา้ ถงึ ไดส้ ะดวกตลอดเวลา

หา้ มใชเ้ ป็นสายดิน
สายไฟแกนเด่ียวของวงจรเดียวกนั รวมทง้ั สายดนิ ตอ้ งวางเป็น
กลมุ่ เดยี วกนั แลว้ มดั รวมเขา้ ดว้ ยกนั

การเดนิ สายและตดิ ตงั้ ระบบไฟฟ้า.....ลอื ชยั ทองนิล

การต่อลงดิน 116
ของรางเดินสาย

รางเดินสายตอ้ งมคี วาม
ต่อเน่ืองทางไฟฟ้ า และต่อ
ลงดนิ

ตอ้ งมกี ารต่อฝากระหว่าง
รางเดนิ สายกบั แผงสวติ ช์

Electrical safety inspection ...ลอื ชยั ทองนลิ

บสั เวยห์ รอื บสั ดกั

ชนิด

• มชี ่องระบายอากาศ
• ชนิดปิดมิดชิด

ตวั นา เป็นทองแดง หรอื อะลมู เิ นียม 117

• ตอ้ งตดิ ตง้ั ในท่เี ปิ ดเผย มองเหน็ ได้ และ
สามารถเขา้ ถงึ ไดเ้ พอ่ื การตรวจสอบและ
การบเดนิาสรายุงแรละกั ตษดิ ตาง้ั รตะบลบไอฟฟด้า.ค....ลวอื าชมยั ทยองานวลิ ทง้ั หมด

การใชง้ าน….หา้ มใช้

ในบรเิ วณท่อี าจเกดิ ความเสยี หายทางกายภาพ หรอื มไี อ
ทาใหผ้ กุ รอ่ น

ในปลอ่ งขนของ หรอื ปลอ่ งลฟิ ต์
ในบรเิ วณอนั ตราย นอกจากจะระบไุ ว้
กลางแจง้ สถานท่เี ปียกช้ืน นอกจากจะเป็นชนิดท่ี

ออกแบบใหใ้ ชไ้ ด้

บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนิล 118

การตดิ ตงั้ ใชง้ าน 119

ตอ้ งตดิ ตง้ั ในท่เี ปิดเผย มองเหน็ ได้ และ

เขา้ ถงึ เพอ่ื บารุงรกั ษาได้ ตลอดความยาว
ยกเวน้ ยอมใหอ้ ยู่ในท่กี าบงั ได้ ถา้ ..ทกุ ขอ้

ไม่มเี คร่อื งป้ องกนั กระแสเกนิ ท่บี สั เวย์
ช่องท่เี ขา้ ถงึ ไดต้ อ้ งไม่ใชเ้ ป็นช่องลมปรบั

อากาศ
เป็นชนิดปิดมดิ ชิด
จุดต่อและเคร่อื งประกอบ ตอ้ งเขา้ ถงึ ไดเ้ พอ่ื

บารุงรกั ษา

บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนิล

การตดิ ตงั้ ใชง้ าน 120

ตอ้ งยึดอยา่ งมนั่ คง ระยะหา่ งระหว่างจุดจบั
ยึดไม่เกนิ 1.5 ม. หรอื ตามการออกแบบของ
ผูผ้ ลติ

การต่อแยก ตอ้ งใชเ้ คร่อื งประกอบท่ี
ออกแบบมาโดยเฉพาะ

การลดขนาด ตอ้ งตดิ ตง้ั เคร่อื งป้ องกนั
กระแสเกนิ ยกเวน้ ..ในงานอตุ สาหกรรมท่ี
บสั เวยท์ ่ีลดมขี นาดกระแสไม่ตา่ กวา่ 1/3
ของพกิ ดั เคร่อื งป้ องกนั กระแสเกนิ ตน้ ทาง
และยาวไม่เกนิ 15 ม. บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนิล

การตดิ ตงั้ ใชง้ าน 121

ตอ้ งไม่ตดิ ตง้ั ใหส้ มั ผสั กบั วสั ดุ
ท่ตี ิดไฟงา่ ย

การตอ่ แยกตอ้ งตดิ ตง้ั เคร่อื ง
ป้ องกนั กระแสเกนิ ทกุ จดุ

เปลอื กโลหะตอ้ งต่อลงดนิ
และใชเ้ ป็นสายดนิ ได้ ถา้ ได้
ออกแบบไวแ้ ลว้

ขนาดกระแส ใชต้ ามผูผ้ ลติ

บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนิล

รางเคเบลิ (Cable Trays)

แบบดา้ นลา่ ง แบบระบาย แบบบนั ได
ทบึ อากาศ
ไม่มฝี าปิด
มี หรือ ไม่มฝี าปิด ไม่มฝี าปิด
122
การเดนิ สายและตดิ ตง้ั ระบบไฟฟ้า.....ลอื ชยั ทองนิล

สายหลายแกน
ทกุ ขนาด

สายแกนเดยี วชนิดมี สาย control
เปลอื กนอกขนาดไม่ ทกุ ขนาด
เลก็ กว่า 25 ตร.มม.

สายชนิด MI, MC สายไฟฟ้ า สายดิน
และ Armored ท่วี างได้ ทกุ ขนาด

Cable

การตดิ ตง้ั ใชง้ าน…หา้ มใช้ 124

ในบรเิ วณอนั ตราย นอกจากจะระบไุ ว้
ในปลอ่ งลฟิ ต์ หรอื ท่อี าจเกดิ ความเสยี หายทางกายภาพ
ในท่ซี ่งึ สายถกู แสงแดดโดยตรง สายตอ้ งทนแดดได้
เป็ นสายดนิ
หา้ ม ท่อสาหรบั งานอน่ื วางบนรางเคเบลิ

การเดนิ สายและตดิ ตงั้ ระบบไฟฟ้า.....ลอื ชยั ทองนลิ

โครงสรา้ ง มผี นงั ดา้ นขา้ ง

ป้ องกนั การผุกร่อน ชนิดอโลหะ ตอ้ งทาจาก
วสั ดุตา้ นเปลวเพลงิ
มคี วามแข็งแรง
ไม่มสี ว่ นแหลมคม

ไม่มผี นงั ดา้ นขา้ ง…ไม่ถูกตอ้ ง

มาตรฐานการตดิ ตงั้ ทางไฟฟ้า 126

การตดิ ตงั้ รางเคเบลิ

ตอ้ งมคี วามต่อเน่ืองทงั้ ทางกลและทางไฟฟ้ า
เมอ่ื เดินสายแยกเขา้ ช่องเดนิ สายอ่นื ตอ้ งจบั ยดึ ใหม้ น่ั คงดว้ ยอุปกรณท์ ่ี

เหมาะสม
หา้ ม ติดตงั้ สายเคเบลิ แรงตา่ รวมกบั แรงสงู นอกจากจะกนั้ ดว้ ยแผนกนั้

ท่แี ข็งแรงและไม่ติดไฟ
ตอ้ งตดิ ตงั้ ในท่เี ปิดเผยและเขา้ ถงึ ได้ และมที ่วี ่างพอเพียงทจ่ี ะ

ปฏบิ ตั ิงานบารุงรกั ษาสายเคเบลิ ไดส้ ะดวก

บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนิล 127

การวางสายไฟฟ้ า และขนาดกระแส

ขนาดกระแสของสายเคเบลิ แรงตา่ ในรางเคเบลิ เป็นไปตามตารางท่ี 5-30 ถงึ 5-33
ถา้ เดินสายมากกว่า 1 กลุ่มวงจร ใหป้ รบั ค่ากระแสตามตารางท่ี 5-40 และ 5-41

สาหรบั รางชนิดดา้ นล่างทบึ มฝี าปิดใหป้ รบั ค่ากระแสตามตารางท่ี 5-8

ลอื ชยั ทองนิล 128

จานวนสายเคเบลิ ระบบแรงตา่ และขนาดกระแส

ตารางท่ี สาย PVC บนรางแบบ
ระบายอากาศและราง
สาย XLPE บน 5-30 แบบบนั ได
รางดา้ นล่างทบึ

ตารางท่ี จานวนสาย และ ตารางท่ี

5-33 ขนาดกระแส 5-31

สาย XLPE สาย PVC บนราง
บนรางแบบระบายอากาศ ตารางท่ี ดา้ นล่างทึบ

และรางแบบบนั ได 5-32 129

การตดิ ตงั้ สายในรางเคเบลิ

 การต่อสายตอ้ งทาใหถ้ ูกตอ้ งตามวธิ กี ารต่อ

สาย จุดต่อสายตอ้ งอยู่ภายในรางเคเบลิ และ

ไม่สงู เลยขอบดา้ นขา้ งของรางเคเบลิ
 เมอ่ื เดนิ สายแกนเดียว สายเสน้ ไฟและเสน้

ศูนยข์ องแต่ละวงจรตอ้ งเดินรวมกนั เป็น

กลุ่มและมดั เขา้ ดว้ ยกนั เพ่ือป้ องกนั กระแส

ไม่สมดุลเน่ืองจากการเหน่ียวนา และ

ป้ องกนั การเคลอ่ื นตวั อย่างรุนแรงเมอ่ื เกดิ

กระแสลดั วงจร 130

บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนิล

อ่นื ๆ 131

 จานวนสายเคเบลิ และขนาด
กระแสระบบแรงสูงในราง
เคเบลิ เป็นไปตามท่กี าหนด
ในตารางท่ี 5-36

 การเดินสายในรางเคเบลิ ให้
ทาไดเ้ ท่าท่กี าหนดไวใ้ นขอ้
5.15 น้ีเท่านนั้

บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนิล

ขอ้ 5.1- 5.15 ขอ้ กาหนดการเดนิ สาย

ขอ้ 5.16 กลอ่ งสาหรบั งานไฟฟ้ า

ขอ้ 5.17 ขอ้ กาหนดสาหรบั แผงสวติ ช์

ขอ้ 5.18 สายไฟฟ้ า 132

หวั ขอ้ บรรยาย

ขอบเขต ขอ้ กาหนดน้ีครอบคลุมการเดนิ สายทงั้ หมด
ยกเวน้ การเดินสายทเ่ี ป็นสว่ นประกอบภายในของบริภณั ฑไ์ ฟฟ้ าเช่น
มอเตอร์ แผงควบคุม ทป่ี ระกอบสาเร็จจากโรงงาน

บทที่ 5…ลอื ชยั ทองนิล

กล่องสาหรบั 133
งานไฟฟ้ า

ครอบคลุม กล่องจุดต่อไฟฟ้ า
กลอ่ งต่อสาย กลอ่ งดึงสาย กล่อง
ต่อแยก และกล่องอน่ื ท่ใี ชเ้ พ่อื การ
เดนิ สาย

บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนิล

กล่องต่อสาย 134

ทาจากวสั ดุป้ องกนั การผุกร่อนท่เี หมาะสม
เม่อื ตดิ ตงั้ แลว้ ตอ้ งเขา้ ถึงไดโ้ ดยไม่ตอ้ งร้ือสว่ น

ของอาคาร และมที ่วี ่างใหท้ างานไดส้ ะดวก
ตอ้ งมฝี าปิด และปิดอย่างแน่นหนา
เม่อื ปิดแลว้ ตอ้ งไม่มรี ูหรือช่องท่วี สั ดุขนาดเสน้

ผ่านศูนยก์ ลาง 7.5 มม. ใสเ่ ขา้ ไปได้

บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนิล

กล่องต่อสาย
ตอ้ งปิดฝา

บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนลิ 135

แผงสวติ ชแ์ ละแผงย่อย

เป็นแผงไฟสาหรบั ควบคุมไฟฟ้ าแสงสว่างและ
ไฟฟ้ ากาลงั

รวมทงั้ แผงชารจ์ ไฟเขา้ แบตเตอร่ี

บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนิล 136

แผงสวติ ช์ (Switchboard) คอื

• แผงขนาดใหญ่แผงเดยี วหรอื หลาย
แผงประกอบกนั ใชต้ ดิ ตง้ั สวติ ช์
เคร่อื งป้ องกนั กระแสเกนิ เคร่อื งวดั ฯ
อน่ื ๆ โดยทวั่ ไปเขา้ ไดท้ ง้ั ดา้ นหนา้ และ
ดา้ นหลงั

การเดินสายและตดิ ตงั้ ระบบไฟฟ้ า.....ลอื ชยั ทองนิล 137

แผงยอ่ ย (Panelboard) คอื

• แผงเด่ยี วหรอื กลมุ่ ของแผงเด่ียวท่อี อกแบบ
ใหป้ ระกอบรวมเป็นแผงเดยี วกนั
ประกอบดว้ ยเคร่อื งป้ องกนั กระแสเกนิ อาจ
มหี รอื ไม่มสี วติ ชก์ ไ็ ด้ แผงยอ่ ยออกแบบให้
ตดิ ตง้ั ในตูห้ รอื กลอ่ งท่ตี ดิ ผนงั เขา้ ถงึ ได้
เฉพาะดา้ นหนา้ เท่าน้นั

การเดินสายและตดิ ตงั้ ระบบไฟฟ้ า.....ลอื ชยั ทองนิล 138

ขอ้ กาหนดทวั่ ไป 139

(ทง้ั แผงสวติ ชแ์ ละแผงย่อย)

• ตอ้ งอยูใ่ นหอ้ งหรอื สถานท่ซี ่งึ จดั ไวโ้ ดยเฉพาะ
• หา้ มมที อ่ หรอื บรภิ ณั ฑอ์ น่ื อยู่ เหนือ ในหอ้ ง ทางเดิน

เขา้ หอ้ ง ยกเวน้ ...
• ระบบดบั เพลงิ สาหรบั แผงสวติ ชฯ์ หรอื แผงย่อย
• ระบบปรบั อากาศและดูดอากาศ

การเดนิ สายและตดิ ตงั้ ระบบไฟฟ้า.....ลอื ชยั ทองนลิ

ยกเวน้ แผงสวติ ชฯ์ ท่ตี ดิ ตง้ั ทวั่ ไป แยกจากบรภิ ณั ฑ์
อน่ื เช่น อยู่ในท่สี ูง ในท่ลี อ้ ม มสี ง่ิ ปกปิ ด มกี าร
ไม่ตอ้ งตดิ ตง้ั ใน ป้ องกนั ทางกล การสมั ผสั ความเสยี หายจาก
หอ้ ง การรวั่ ไหลของระบบท่อต่างๆ

ชนิดตดิ ตง้ั ภายนอกอาคารมเี คร่อื งหอ่ หมุ้ ท่ที น
สภาพอากาศ และมีการป้ องกนั การสมั ผสั พน้
จากยานพาหนะ การรวั่ ไหลของระบบทอ่

การเดินสายและตดิ ตงั้ ระบบไฟฟ้ า.....ลอื ชยั ทองนิล 140

การจบั ยดึ บสั บารแ์ ละตวั นา

ตวั นาและบสั บาร์ ตอ้ งจบั ยดึ อย่างมนั่ คง
ตวั นาของอปุ กรณ์ในช่องใด ตอ้ งเดนิ ในช่องน้นั ยกเวน้ การเช่ือมต่อ

ของสายควบคมุ
บสั บารแ์ ละขว้ั ตอ่ สายตอ้ งมกี ารกน้ั แยกจากสว่ นอน่ื ๆ
การจดั วางบสั บารแ์ ละตวั นา ตอ้ งหลกี เล่ยี งความรอ้ นจากการเหน่ียวนา
การจดั เฟส เฟส A B C เรยี งดนั ้ี

จากดา้ นไปหลงั

จากดา้ นบนลงลา่ ง

จากซา้ ยมือไปขวามอื

บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนลิ 141

การทาเคร่ืองหมายแสดงเฟส…อย่างใดอย่างหน่ึง 142

เป็นตวั อกั ษร

- L1 สาหรบั เฟส 1 หรือเฟส A
- L2 สาหรบั เฟส 2 หรือเฟส B
- L3 สาหรบั เฟส 3 หรือเฟส C
- N สาหรบั นิวทรลั
- E หรือ สาหรบั บสั ดนิ /ขวั้ สายดนิ

เป็ นสี

- สนี า้ ตาล สาหรบั เฟส 1 หรือเฟส A
- สดี า สาหรบั เฟส 2 หรือเฟส B
- สเี ทา สาหรบั เฟส 3 หรือเฟส C
- สฟี ้ า สาหรบั นิวทรลั
- สเี ขียว สาหรบั บสั ดนิ /ขวั้ สายดิน หรือเขียว แถบเหลอื ง

บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนิล

แผงสวติ ช…์ ขอ้ กาหนดการตดิ ตงั้ ทีส่ าคญั

แผงสวติ ชท์ ่มี ีสว่ นท่มี ไี ฟฟ้ าเปิดโลง่ ตอ้ งตดิ ตง้ั ในท่แี หง้ เขา้ ถงึ
ไดเ้ ฉพาะผูม้ หี นา้ ท่เี ท่าน้นั การตดิ ตง้ั นอกอาคาร ตอ้ งมเี คร่อื ง
หอ่ หมุ้ ท่ที นสภาพอากาศ หรอื เป็นชนิดท่เี หมาะสม

ถา้ ตดิ ตง้ั ในพ้นื ท่มี วี ตั ถตุ ดิ ไฟไดง้ า่ ย ตอ้ งป้ องกนั ไม่ใหเ้ กดิ เพลงิ
ไหมก้ บั วตั ถขุ า้ งเคยี ง

สว่ นบนอยู่หา่ งจากเพดานท่ตี ดิ ไฟไดไ้ ม่นอ้ ยกว่า 0.90 ม. หาก
เพดานไม่ตดิ ไฟหรอื มแี ผ่นกน้ั ทนไฟ ระยะหา่ งลดเหลอื 0.60 ม.

บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนลิ 143

แผงย่อย

มพี กิ ดั ไม่ตา่ กวา่ ขนาดสายป้ อนท่คี านวณได้
การตดิ ตง้ั ในท่เี ปียกช้ืน ตอ้ งมกี ารป้ องกนั น้าเขา้ แผง และตดิ ตง้ั หา่ ง

ผนงั ไม่นอ้ ยกว่า 5 มม.
ตวั แผงตอ้ งตดิ ตง้ั ในตู้ และเป็ นแบบดา้ นหนา้ ไม่มีไฟ (ยกเวน้ ขนาดไม่

เกนิ 16 A. 1P)
ฟิ วสอ์ ยูด่ า้ นโหลดของสวติ ช์ และแผงตอ้ งมกี ารต่อลงดิน

บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนลิ 144

แผงย่อย…การป้ องกนั กระแสเกนิ 145

แผงย่อยของวงจรย่อยแสงสว่างและ
เคร่อื งใชไ้ ฟฟ้ าทกุ แผง ตอ้ งมีการป้ องกนั
กระแสเกนิ ดา้ นไฟเขา้ ยกเวน้ สายป้ อนน้นั
มเี คร่อื งป้ องกนั กระแสเกนิ แลว้

แผงยอ่ ยท่ปี ระกอบดว้ ยสวติ ชธ์ รรมดา
ขนาดไมเ่ กนิ 30A หลายตวั ตอ้ งมีเคร่อื ง
ป้ องกนั กระแสเกนิ พกิ ดั ไม่เกนิ 200A

จานวนเคร่อื งป้ องกนั กระแสเกนิ ไม่เกนิ
42 ขว้ั ไม่รวมตวั เมน บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนลิ

โครงสรา้ ง

(แผงสวิตชแ์ ละแผงย่อย)

ทาดว้ ยวสั ดไุ ม่ดูดซบั ความช้ืนและไม่ตดิ ไฟ

วงจรเคร่อื งวดั หลอดไฟสญั ญาณ ตอ้ งใชเ้ คร่อื งป้ องกนั กระแส
เกนิ พกิ ดั ไม่เกนิ 16A. ยกเวน้ การทางานของเคร่อื งป้ องกนั ทา
ใหเ้ กดิ ความเสยี หายตอ่ การทางานของอปุ กรณ์น้นั

ใบมดี ท่เี ปิ ดโลง่ เม่ือปลดตอ้ งไม่มีไฟ ยกเวน้ มีการกน้ั ท่ี
เหมาะสม

การเดนิ สายและตดิ ตงั้ ระบบไฟฟ้ า.....ลอื ชยั ทองนิล 146

แผงสวติ ชแ์ รงสงู ..แรงดนั ไม่เกนิ 33 kV.

ขอ้ กาหนดโครงสรา้ งเหมอื นแรงตา่ และเพ่มิ เติมดงั น้ี

ถา้ เป็นบริภณั ฑป์ ระธาน ตอ้ งเป็นไปตามบริภณั ฑป์ ระธาน ในบทท่ี

3 ดว้ ย

ตวั นาและบสั บาร์ ตอ้ งตดิ ตงั้ อย่างมน่ั คง มกี ารทาเคร่ืองหมายดงั น้ี
แดง สาหรบั เฟส R
เหลอื ง สาหรบั เฟส Y
นา้ เงิน สาหรบั เฟส B

บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนิล 147

แผงสวติ ชแ์ รงสูง..

ตอ้ งมี GROUND BUS ดว้ ย

Copper Bus • ไม่เลก็ กวา่ 95 ตร.มม. สาหรบั 12 KV.
• ไม่เลก็ กวา่ 50 ตร.มม. สาหรบั 24 KV.
• ไม่เลก็ กว่า 35 ตร.มม. สาหรบั 33 เควี

Aluminum

• มขี นาดกระแสไม่นอ้ ยกว่า Copper Bus

Bus

บทท่ี 5…ลอื ชยั ทองนิล 148

Surge Arrester….ถา้ มี

• สายดินของอะเรสเตอรต์ ่อลงดนิ รว่ มกบั ชิลด์ิ
ของสายใตด้ นิ และแยกจาก GROUND BUS
ของแผงสวติ ช์

• สายดนิ ใชส้ ายทองแดงหมุ้ ฉนวนทนแรงดนั ไม่
ตา่ กว่า 1,000 V. ขนาดไมเ่ ลก็ กวา่ 16 ตร.มม.
วางบนลูกถว้ ยพกิ ดั แรงดนั 1,000 V.

การเดนิ สายและตดิ ตง้ั ระบบไฟฟ้า.....ลอื ชยั ทองนิล 149

การต่อลงดิน

• ใชส้ ายตอ่ GROUND BUS ลงดิน

• บานประตูตอ้ งตอ่ ฝากเขา้ กบั ตู้ มีขนาดท่จี ะรบั กระแส
ลดั วงจรได้ หรอื ใชส้ ายทองแดงขนาดไม่เลก็ กวา่ 10
ตร.มม. หรอื ผ่านการทดสอบจากผูผ้ ลติ

• สายดนิ แรงสูงกบั แรงตา่ ตอ้ งแยกจากกนั และแยก
หลกั ดินดว้ ย ยกเวน้ ความตา้ นทานการต่อลงดนิ ไม่
เกนิ 1 โอหม์ และห่างจากสถานียอ่ ยไม่นอ้ ยกว่า 1
กม. ใหต้ ่อหลกั ดินแรงสูงกบั แรงตา่ เขา้ ดว้ ยกนั ได้

การเดนิ สายและตดิ ตงั้ ระบบไฟฟ้า.....ลอื ชยั ทองนิล 150