Havacılık Tıbbı Derneği - Bülten Sayı 32

2 0 1 8 Nisan S a y ı : 3 2

veni sarsan bir başarısızlık olarak
nitelendirildi. Bu arada elektrikli
Tesla otomobillerin satışında pat-
lama oldu. ABD’de fiyatı 35 bin
dolardan başlayan Model 3’e 1 ay
içinde 400 binden fazla sipariş gel-
di. ABD’de teslimatlar başlarken,
aracın Avrupa’ya gelişi 2018 sonu-
nu bulacak. Model 3’ün Türkiye’de
2019’da satışa çıkması; fiyatının da
70 bin Euro olacağı tahmin edili-
yor.

MUSK BUNUNLA NEYİ KANIT- kullandığı 130 ton taşıma kapasiteli Satürn V roketinden
LAMAK İSTİYOR? de daha üstün olması gerekiyor. Amazon milyarderi Jeff
SpaceX ağır yük roketi ile öncelik- Bezos’un uzay seyahati şirketi olan Blue Origin de Fal-
le, uydular gibi ticari yükleri uzaya con Heavy boyutunda “New Glenn” isimli bir ağır yük
götürmek istiyor. Yeni roket yeni roketi üzerinde çalışıyor. Elon Musk’ın diğer projeleri;
olanaklar sağlıyor: Böylelikle aske- Falcon 9, Blok 5, Dragon Two kapsülü, Mars yolculuğu
ri ve sivil amaçlı uydular gelecekte daha büyük ve per- için BFR roketi…
formans açısından önemli ölçüde daha güçlü olabile-
cekler. Yeni ağır yük roketi aynı zamanda onlarca veya BÜTÜN BUNLARIN ELEKTRİKLİ ARABA İLE NE İLGİSİ
yüzlerce küçük uyduyu bir defada ve nispeten ucuza VAR?
nakledebilir. Konu olarak yok tabi ki. Çünkü Tesla’nın görevi sade-
ce muhteşem bir test yükü olmak. Ama Musk bununla
Aslında roket uzun süreden beri Ay’a veya Mars’a insan- pazarlama becerisini tekrardan hatırlatıyor. Çünkü çok
lı uçuş misyonları için tasarlandı. Musk yıllardan beri eski Roadstar’ın Mars’a doğru hareket etmesi, onu hali-
açıkça kırmızı gezegenin kolonileştirilmesini hayal edi- hazırda elektrikli araba üretiminde mücadele ettiği dün-
yor. Falcon Heavy olası Mars misyonu için sadece bir yevi sorunlardan uzaklaştırıyor.
ara adım.

SpaceX’de zaten 30 motorla uçacak daha büyük bir ro-
ket planlamada. Birleşik Devletler Uzay Ajansı NASA da
yeni mega roket Space Launch System’i plânlıyor. Şim-
diye kadarki en güçlü roketin, ABD’nin ilk Ay’a inerken

2017’nin son çeyreğindeki en son
üretim sayılarının gösterdiği gibi,
Tesla’nın yoğun talep ve şiddetli re-
kabet pazarındaki Model 3’ünün
üretimi önceki gibi mükemmel de-
vam etmiyor. Her ne kadar Aralık
ayında bariz olarak haftada yüzler-
ce araç tamamlanmış olsa da, hala
planlamanın çok altındadır.

Hazırlayan: Dr. Tevfik Çakmakçı

1067

Bir Uçak ... 2 0 1 8 Nisan S a y ı : 3 2

CIRRUS SR20/SR22

Tek motorlu, pervaneli uçak pazarında Cirrus, geliştirdiği SR20/SR22
serisi ile kısa sürede kendine bir yer edindi. Tanınmasında iyi tasarımı,
yüksek performansı kadar sırtında taşıdığı paraşüt de etkiliydi. Acil du-
rumlarda pilot başının üzerindeki kolu çekip uçağın sırtındaki paraşütü
açıp uçağıyla emniyetle yere iniyordu. Yaşanan 65 olayda toplam 131
kişinin hayatı bu sistemle kurtulmuştu.
Şirket pervaneli uçaktan sonra tasarladığı tek motorlu jetle yeni bir say-
fa açtı. Cirrus Vision Jet adı verilen uçak, geçtiğimiz aylarda havacılık
otoritelerinden onay aldı ve teslimatlar başladı. Liste satış fiyatı 1 milyon
960 bin dolar olan özel jet, iki pilotla birlikte 5 yolcu taşıyabiliyor. Uçak
sertifikasyonunda da tek pilotla uçuş iznine sahip.
Cirrus’un pervaneli serisinde olduğu gibi uçağın sırtında acil durumlar-
da devreye giren katapultlu paraşüt sistemi bulunuyor. Motor durduğun-
da veya uçak anormal duruma girdiğinde pilot başının üzerindeki, orta
bölümdeki kolu çektiğinde, uçağın üzerinde dev bir paraşüt açılıyor.
Uçak, yolcular içinde, olduğu gibi güvenle yere iniyor.
Kalkış için 621 metre pist yeterli olan Cirrus Vision Jet, 8 bin 500 metre
yüksekliğe çıkıyor. Saatte 555 kilometre hızla uçabiliyor. Menzili 2 bin
kilometre olan Vision Jet için imalatçı 600’ün üzerinde sipariş aldı.
(Uğur Cebeci, Hürriyet 20.9.2017)

1068

Bir Uçak ... 2 0 1 8 Nisan S a y ı : 3 2

HELİ-UÇAK:
Bell Boeing V-22
Osprey Tilt Rotor Aircraft

Helikopter ile uçak arasında bir geçiş formuna sahiptir. şık 3 dakika sonra C-130 uçağı performansındadır. STOL
Bell Helicopter Textron tarafından geliştirildi. Dünyanın haddeleme-kalkış ve iniş kabiliyeti, motor kollarını 45˚’ye
ilk üretim tilt rotorlu hava aracıdır. İlk uçuş Mart 1989’da kadar eğik tutarak elde edilir. Yatay uçuş için 12 saniye
gerçekleşti. ABD Başkanı, Hava ve Deniz Kuvvetleri ta- kadar ileri doğru 90˚ döndürür ve V-22’yi daha verimli,
rafından kullanmaktadır. Çok yönlü dahiyane bir hava daha hızlı turboprop uçaklara dönüştürür. 270 kts max
aracıdır. Her türlü hava şartında operasyon yapabilir. Sıfır hız, 24,000 ft. tavan yüksekliği, 900 nm. mesafe ve 5 saat
görüş, her hava şartında uçuş mümkündür. 4 pilot tarafın- yakıt almadan operasyon yapabilme kapasitesi. 24 kol-
dan uçurulur. Kabin basınç sistemi bulunmaz, tüm yolcu- tuklu bir hava aracı. 9,072 kg dahili kargo ve 6,804 kg.
lar ve personel 10.000 feet’in üzerinde oksijen maskeleri harici kargo taşıma kapasitelidir. Havaalanı (pist) gerek-
takmalıdır. Sivil satışına izin verilmez. Planlanan imalat meden 20 tonluk bir malzemeyi istediği noktaya indire-
sayısı 500’dür. Birim maliyet 70 milyon USD’dir. Deniz bilmektedir. Havadan havaya yakıt alabilir. En zorlu ko-
Piyadeleri için 360, Deniz Kuvvetleri için 44, Hava Kuv- num ve hava şartlarında ABD devlet başkanları bu hava
vetleri için 50 adet kullanmaktadır. aracını kullanırlar. 2000 yılında Afganistan’da 2 adet kı-
Kanatları 54 ft (16,5 m) uzunluğundadır. Her bir kanat rıma uğramış, çok eleştiriler almıştır. Her iki kazanın da
ucunda, 90 dereceye kadar dönebilen, dönen bir kafese pilotaj sebebi ile olması firmayı rahatlatmıştır. En son ola-
tutturulmuş, 38 ft (11,60 m) çapında, 3 bıçaklı bir kom- rak 2017 yılında Avustralya’da USS Ronald Reagan uçak
pozit rotor oturmaktadır. Kalkış ve iniş için tipik olarak gemisine iniş yapmaya çalışırken bir V-22 daha (denize)
helezon dikey ve yatay rotorlar kullanılır. Yatay uçuş için düştü.
12 saniye kadar ileri doğru 90˚ döndürür ve V-22’yi daha
verimli, daha hızlı turboprop uçaklara dönüştürür. Yakla- Hazırlayan: Şeref Sezgin (Airkule, 25.9.2017)

1069

Bir Film ... 2 0 1 8 Nisan S a y ı : 3 2

ASABİYİM BEN

Orijinal adı “Los Relatos Salvajes” olan İspanyol - Ar- ğın kabin amiri olduğunu, az önce kokpite girdiğini
jantin ortak yapımı olarak Uluslararası Cannes Film ve pilotları etkisiz hale getirdiğini söyler. Hostes, işe
Festivalinde Altın Palmiye için yarışan film, 2014 yı- yeni başladıklarında Pasternak’ın kendisine çıkma
lında Arjantin’in “Yabancı Dilde En İyi Film” dalında teklif ettiğini ve onu reddettiğini söyler. Bu sırada sar-
Oscar finalistlerindendi. Film insanın en vahşi doğa- sıntılar başlar, uçak hızla dalışa geçer! Yolculardan
sını anlatan 6 tane kısa gerilim-komedi hikâyesinden biri (Pasternak’ın psikiyatrı) koşarak kokpite gider ve
oluşuyor. yaşadığı zorlukların onun suçu olmadığını, tüm hata-
nın anne ve babasının ona yaşattığı hayal kırıklıkla-
En dikkat çekici hikâyelerinden biri, uçakta seyahat rından kaynaklandığını söyler. (Psikiyatr, Pasternak’a
eden bir kadın ve bir erkek yolcunun sohbet sah- yıllarca psikoterapi uygulamış, ama zam yaptığı
nesiyle başlar. Sohbet sırasında, Gabriel Pasternak için Pasternak’ın kızıp artık gitmeyi bıraktığı kişidir.)
isimli bir adamı ikisinin de tanıdığı ortaya çıkar; bu Film, tüm nefret ettiği insanları aynı uçağa toplayan
adam erkek yolcunun jüri üyesiyken Pasternak’ın uçağı kendi evlerinin bahçesinde oturan
aşağıladığı kişi, kadının ise aldattığı anne babasının üstüne çakmasıyla sonlanır…
eski sevgilisidir. Söze biraz sonra ön sı-
radaki yolcu kadın da katılır, o ise Gab- Trajikomik öyküsü olan film, hayatı boyunca hor gö-
riel Pasternak’ın ilkokul öğretmenidir! rülen, aşağılanan bir kişinin zarar gördüğü insanların
Biraz sonra uçaktaki yolcular arasında hepsini kurnazca bir araya toplayarak intikam alma-
kozmik bağlantılar çıkmaya başlar; sını anlatmaktadır. Bilinçli intihar güdüsünün yoğun
kimi onunla dalga geçen ilkokul ar- öfke ve intikamla birleştiğinde insanın olumsuz tutu-
kadaşıdır, kimi ise onu işten atan eski munun nelerle sonuçlanabileceğinin örneğidir.
patronu. İlerleyen dakikalarda uçak-
taki herkesin Pasternak’a geçmişte bir Hazırlayan: Psk. Zehra Özdil (THY)
şekilde zarar verdiği anlaşılır. İlginç bir
nokta da, tüm yolcuların biletlerinin
başkaları tarafından (Pasternak) alınmış
olmasıdır. Bu arada kadın hostes telaş
içerisinde gelir ve Pasternak’ın o uça-

1070

2 0 1 8 Nisan S a y ı : 3 2

Küçük kazalar, büyük kazalar

Adam işi için Ankara'ya gidiyormuş, tam uçağa binerken kulağında bir ses: "Binme, bu
uçak düşecek...” Dönmüş bakmış, kimse yok ama içine de bir kurt düşmüş, binmemiş...
İkinci uçağı beklerken kara haber ulaşmış: "Uçak düştü kurtulan olmadı!”
Ankara’ya tren bileti almış, tam trene binecek aynı ses kulağında; "Binme bu trene, ray-
dan çıkacak..." Dönmüş bakmış yine kimse yok, trene binmemiş, eve dönmüş. Sabah
gazeteyi açınca tüyleri ürpermiş; Tren Eskişehir'de raydan çıktı, şu kadar ölü, şu kadar
yaralı...
Koşup otobüse bilet almış, tam binerken yine o ses; “Freni patlayacak" Bakmış yine kimse
yok... Dayanamamış, bağırmış:
- Sen kimsin yahu?
- Ben senin altıncı hissinim. Adam iyice kızmış;
- Ulan evlenirken neredeydin? O ses yine dalgalanarak söylenmiş;
- Büyük kazalara karışmıyoruz...

Yamyam ve uçak Ömer sevgilisine aşkını kanıtlıyor

Yamyam çocuğu gökyüzünde ilk kez gördüğü uçağı, - Ne demek bu ilişki için ne yaptın? Ben uçakta her-
babasına sorar: kesin hayatını tehlikeye atarak telefonu açıp sana
- Baba bu kuş yenir mi? Babası yutkunur; mesaj gönderdim!...
- Kabuğu kalındır ama içinde çok güzel ve lezzetli etler
vardır... der.

- Dur tahmin edeyim; sen helikopter pilotu olmak istiyorsun?

1071

DUYURULAR 2 0 1 8 Nisan S a y ı : 3 2

Yeni Üyelerimiz

Prof.Dr. Oğuz Gülecek Yrd.Doç. Ömer Akgül

31 Ocak 2018 günü İstanbul’da vefat etti. Psikolog (Havacılık Psikolojisi sertifika sahi-
Em.Hv.Tbp. Albay; Uçuş Doktoru ve Göz Hast. bi). 2002 yılı H.Ali Yücel Eğitim Fak.Psikoloji
uzmanı idi. Bl. Mezunu. Üsküdar Üniv. Öğretim görev-
lisi. KİM Psikoloji şirketi.
Dr. Doğan İlkor
Dr. Şükrü Hakan Gündüz
10 Şubat 2018 günü Ankara’da vefat etti.
Em.Hv.Tbp. Albay; Uçuş Doktoru ve Çocuk Hava ve Uzay Hekimliği Uzmanı. Sağlık Bil-
Hast. uzmanı idi. imleri Üniversitesi’nde görevli.

Dr. Mustafa Kaya Kpt.Plt. Feza Bilge

1942 Giresun doğumlu, 1968 İstanbul Tıp Atlas Havayollarında kaptan pilot olarak uç-
Fakültesi mezunu, GATA’da ihtisas yapmış makta.
olan Dr. Kaya, 18 Mart 2018 günü İstanbul’da
vefat etti. 1984 yılına kadar Eskişehir Hava Psk. Hande Aydın
Hastanesinde ve 1995 yılına kadar da Hava
Harp Okulu Hastanesinde genel cerrah ve uçuş Klinik psikolog. (Havacılık Psikolojisi serti-
doktoru olarak görev yaptıktan sonra albay rüt- fika sahibi) Madalyon Psikiyatri Merkezinde
besiyle emekli oldu. İstanbul Gaziosmanpaşa (Ankara) çalışmakta.
Hastanesi Havacılık Tıp Merkezinde çalıştı.
Dr. İlknur Çelik
4. Havacılık Tıbbı Kongresi
1997 yılı Cumhuriyet Üniv. Tıp Fak. Me-
Ekim 2018 zunu. Uçuş doktoru (EASA Class 1 AME).
Tıp Hukuku alanında yüksek lisans sahibi.
Sivrihisar Airshow 2018 THY’de çalışmakta.

15-16 Eylül 2018. Sivrihisar Banu Süzen
Necati Artan Tesisleri
Diyetisyen. Ufuk Üniversitesi Tıp Fak. Rıdvan
Üyemiz Dr. Pınar Birler’in Ege Hastanesinde görev yapmakta.
yeni Facebook profili;
“Vintage pilot” Ayça Mumkule Erşipal

Eğitim Danışmanı. Marmara Üniversitesi So-
syal Bilimler Enstitüsü Çalışma Ekonomisi ve
Endüstriyel İlişkiler Yüksek Lisansı. Havacılık
Psikolojisi Sertifikası sahibi.

Batuhan Özkavaf

Elk. ve Haberleşme Müh. Havacılık Psikolo-
jisi Sertifika sahibi. Pilot adayı.

Orhangazi Mah. Küme Sok. Hisarpark. Park-2/C ESKİŞEHİR Psk. Gülden Umurtak
Tel: 0222 3240098
Psikoonkolog, İşyeri psikoloğu. Havacılık
1072 Psikolojisi Sertifika sahibi. İstanbul Ü. Edebi-
yat Fak. Psikoloji Bl. 1986 mezunu.

Doç. Dr. Berkay Ekici

2004 yılı Selçuk Ü. Meram Tıp Fak. Mezunu.
Kardiyoloji Uzmanı, Uçuş Dr. (AME) Ufuk
Üniversitesi Hastanesinde görev yapmakta.