RÓŻA VON THUN

OPINIE { PRZECIW CYNIZMOWI I BARBARZYŃSTWU }

widzi się popisy gorliwych obrońców niezwykle wąskiej,

Joanna ale skutecznej grupy biznesowej.
Lichocka
Warto w tym miejscu podać kilka faktów. Eksport branży
PROJEKT
producentów skór to 0,16 proc. polskiego eksportu (1,3 mld zł).
JAK NAJBARDZIEJ
Hodowla zwierząt futerkowych do tylko 0,08 proc. PKB.
PRAWICOWY
Kłamstwem jest, że branża futrzarska zatrudnia jakieś rzesze
Projekt zmiany Ustawy o ochronie zwierząt
wzbudził furię właścicieli ferm norek pracowników – to zaledwie 0,03–0,06 proc. polskiego rynku
i finansowanych przez nich internetowych trolli
oraz, niestety, niektórych publicystów. pracy. Składki ZUS z tytułu hodowli zwierząt futerkowych

P aweł Lisicki, Rafał Ziemkiewicz czy Łukasz odprowadza 846 osób. Wszystkich miejsc pracy w tej branży
Warzecha, którzy współpracowali lub wciąż
współpracują z portalami internetowymi finan- jest ok. 4 tys., z tego połowa to pracownicy z zagranicy.
sowanymi przez hodowców norek, bez żadnego
zażenowania otwarcie lobbują przeciw ustawie. A jakie płyną z hodowli norek podatki? Według danych
Oni, politycy Konfederacji, a także wiele anonimowych
kont w internecie usiłuje przedstawiać projekt ws. ochrony Ministerstwa Finansów za zeszły rok wpływy z podatków
zwierząt jako „lewacki” i „bzdurny”, „zagrażający” lub
wręcz „niszczący” polskie rolnictwo i z gruntu „sprzeczny” z tej branży były takie: PIT 10 948 068,73 zł, CIT -44 312,65 zł
z konserwatyzmem i prawicą. Gdyby potraktować poważ-
nie bzdury, które lobbujący za interesami hodowców norek (wartość ujemna), VAT -27 103 176,17 zł (wartość ujemna).
głoszą, trzeba by uznać, że okrucieństwo wobec zwierząt
jest „prawicowe”, a hodowanie ich dla skór jest przejawem Na marginesie: odpowiednie służby powinny się chyba
„konserwatyzmu”. Bo zwierzętom żadna ochrona się nie
należy, człowiek może je używać wedle upodobania – za- przyjrzeć temu ujemnemu VAT-owi – skoro jest to tak prężna
bijać też. Takie pojmowanie „konserwatyzmu” i „prawi-
cowości” jest jak najbardziej prymitywne i barbarzyńskie, gałąź rolnictwa, jak twierdzą lobbyści, to jakim cudem za-
ale przecież nie chodzi w tej obronie o żadną etykę (tej
po prostu nie ma w tym podejściu) ani o lewicowy czy równo CIT, jak i VAT przyjmują wartości ujemne? PUBLICYSTYKA
prawicowy światopogląd, lecz o duże pieniądze. No
i o walkę z Prawem i Sprawiedliwością. Nie kryją tego Warto sobie także uświadomić, że świat odchodzi od ho-
politycy Konfederacji, którzy – jak Krzysztof Bosak –
otwarcie mówią, że sprawa ta jest pretekstem do frontal- dowania zwierząt na futra i że spada zapotrzebowanie
nego ataku na obóz Zjednoczonej Prawicy, ma PiS „za-
boleć”. Oprócz zatem powodów czysto merkantylnych na skóry norek. Całkowity lub częściowy zakaz tego typu
los zwierząt, ale przede wszystkim ludzi, którzy muszą
mieszkać w okolicy dręczonej skutkami działania gigan- hodowli (niektóre z okresem przejściowym) wprowadziły
tycznych ferm norek – wywołujących odór, mnożenie się
robactwa i owadów oraz inne uciążliwości wynikające już takie państwa europejskie jak: Austria, Belgia, Bośnia
z charakteru tego biznesu (jak skażenie wód gruntowych)
– jest stawiany niżej od celów partyjnej gry. Cynizm i bar- i Hercegowina, Chorwacja, Czechy, Dania, Niemcy, Luk-
barzyństwo – te dwa słowa przychodzą do głowy, gdy
semburg, Holandia, Norwegia, Macedonia, Serbia, Słowacja,

Słowenia, Szwajcaria, Wielka Brytania. Jeśli zostanie

uchwalony projekt, który wpłynął do Sejmu w zeszłym

tygodniu, Polska dołączy do tych krajów z zapisem o za-

kazie chowu lub hodowli zwierząt futerkowych, z wyjątkiem

królika, w celu pozyskania z nich futer. Ale ten projekt

wprowadza także inne istotne zmiany. Reguluje działania

schronisk dla zwierząt – prowadzić je będą mogły tylko

gminne jednostki organizacyjne oraz organizacje społeczne

pożytku publicznego ze statutowym celem ochrony praw

zwierząt. Projekt wprowadza także zakaz stałego trzymania

zwierząt na uwięzi. Wprowadzony zostanie zakaz stoso-

wania kolczatek przy tymczasowym trzymaniu na uwięzi.

Zaproponowana przez Forum Młodych PiS i Jarosława

Kaczyńskiego nowelizacja zakłada także całkowity zakaz

wykorzystywania zwierząt w cyrkach oraz zakaz uboju

rytualnego, z wyjątkiem potrzeb religijnych, ale tylko do-

tyczących członków związków wyznaniowych. Wreszcie

projekt ustawy ustanawia Radę ds. Zwierząt przy ministrze

rolnictwa. Jej zadaniem będzie monitorowanie stanu ochro-

ny zwierząt i przedstawianie co roku sprawozdania na temat

dobrostanu zwierząt w kraju.

Ten projekt jest zatem jak najbardziej prawicowy – o ile

prawicowość definiujemy nie jako tępe, przemocowe

barbarzyństwo, ale wierność tradycyjnemu systemowi

wartości, w którym dobro jest jasno, a nie relatywnie

definiowane, a konserwatyzm to wiara w to, że człowiek

może iść drogą chrześcijańskiej miłości – także tej spod

znaku św. Franciszka. GP

16 WRZEŚNIA 2020 49

OPINIE { DZIWAK BIJE CELEBRYTĘ, A PATOSTREAMERKA INFLUENCERKĘ }

Grzegorz

Wszołek

FAME MMA, CZYLI
PROMOCJA PATOLOGII

PUBLICYSTYKA „Linkimaster”, „Martirenti”, „Tribori”, „Ferrari”, „Hejter” – czy te pseudonimy
coś Państwu mówią? Jeśli nie, to macie Państwo szczęście. Gwiazdy FAME
MMA, bo o nich mowa, niemal wyskakują z każdego zakątka sieci. Próbują
szczęścia w oktagonie, zarabiając dziesiątki tysięcy złotych na prymitywnej
przemocy, która ma przypominać prawdziwy sport. Wystarczy zdobyć sławę
na Instagramie lub w tępym reality show, a klatka staje przed nimi otworem.

W yzwiska, groźne miny, „dis- słynie z ogromu tatuaży na ciele oraz ze liczby obserwujących, to wystarczy zaprosić
sowanie” przeciwnika i za- złotych implantów wszczepionych w miejsce ich do klatki, by sporo zarabiać. Ile? Tego
grzewanie nastoletniej zazwy- uzębienia. Gola i jego wspólnicy: Krzysztof Rozpara,
czaj publiki do wsparcia pod przedsiębiorca Rafał Pasternak i youtuber
hasztagiem „team X” – to Ze sportem ma do czynienia Arkadiusz Michał Baron nie ujawniają. Umowy są ta-
rutyna przed każdą galą walk FAME MMA. „Aroy” Tańcula – ćwiczy na siłowni i prowadzi jemnicą, ale nieoficjalnie wiadomo, że za
Dosłownie tłumacząc, są to pojedynki cele- zajęcia jako trener personalny. Poza tym chce mordobicie każdy zawodnik otrzymuje od
brytów, „freaków”, które w założeniu mają zostać aktorem, gra postać „Ryżego” w serialu kilkudziesięciu do kilkunastu tysięcy złotych
przypominać renomowane imprezy miesza- „Lombard. Życie pod zastaw”, a ostatnio – w tym prowizję za transmisję PPV. Andrzej
nych sztuk walki – MMA. Tyle że poza śpiewa nawet piosenki disco-polo. Kostyra, komentator walk bokserskich,
sztucznym rozgłosem w sieci, systemem ujawnił, że kwoty za stoczony pojedynek nie
pay-per-view, ważeniem i konferencjami Patostreamerzy, youtuberzy, przekroczyły magicznej bariery 500 tys. zł,
uczestników trudno odnaleźć punkty wspólne. instagramerki podczas gdy w KSW takie wynagrodzenie
Sportowców można policzyć na palcach dla największych gwiazd jest normą. Prymi-
jednej ręki. Podczas ostatniej gali FAME Pomysłodawcą wątpliwie renomowanego tywny, ale i pokaźny zarobek za zlanie „freaka”
MMA z 5 września w Łodzi do takiej kate- widowiska jest Wojciech Gola – uczestnik lub potraktowanie siebie jak worka trenin-
gorii zaliczylibyśmy na siłę Marcina Najmana. reality show „Warsaw Shore: Ekipa z War- gowego musi szokować.
Zawodnika, który uchodzi w szeroko pojętym szawy”, emitowanego na antenie MTV.
biznesie za pośmiewisko i maszynkę do bicia W programie kręconym już od siedmiu lat Nie może dziwić natomiast zestaw celebry-
dla przeciwników. Zaletą Najmana jest ren- chodzi o to, by jak najwięcej imprezować tów, których Gola zaprosił do współpracy.
towność – to m.in. ze względu na kolejne i uprawiać seks z kim popadnie w zamknię- Wśród nich są patostreamerzy, youtuberzy,
porażki i kultowe klepnięcia o matę kończące tym domu pod czujnym okiem kamery. Każdy instagramerki czy uczestnicy „Warsaw Shore”.
walki. Widzowie wyczekiwali z utęsknieniem sezon rozrywki nawiązującej do „Big Bro- Najwięcej kontrowersji wzbudza promocja
na pokazy KSW. Bilans Najmana w federacji thera” ogląda około 100 tys. niewybrednych „Linkimaster” – Marty Linkiewicz. Perypetie
MMA to trzy wygrane i pięć porażek. widzów, a na Instagramie oficjalny profil 23-latki z alkoholem i zdjęcia wypiętego tyłka
„Warsaw Shore” śledzi ponad 200 tys. inter- w stringach śledzi już 1,2 mln fanów. Dziew-
Ze sztukami walk zetknął się też Paweł nautów. Doświadczenie Goli w skandalicznym czyna „zasłynęła” patofilmikiem sprzed lat.
Mikołajuw, znany pod pseudonimem „Popek”. programie pozwoliło mu na stworzenie FAME Opowiadała w nim bez skrępowania o seksie
Członek zespołu „Gang Albanii”, oprócz MMA – alternatywy dla sportowej i oficjalnej z raperami amerykańskiej grupy Rae Srem-
charakterystycznego, zachrypniętego głosu, organizacji. Sprytnie sobie wydedukował, że murd, odbytym po koncercie. „Z tym się je…
skoro gwiazdy internetu uzyskują pokaźne

50 16 WRZEŚNIA 2020 www.prenumerata.swsmedia.pl

Wielkie napięcie towarzyszyło też Arkadiu-
szowi „Aroyowi” Tańculi przed walką z Pawłem
Tyburskim „Tybori”, celebrytą z polsatowskiego
reality show „Wyspa Miłości”. Instagramowi
przyjaciele trenera personalnego wyzywali
rywala od „kenów”, „pedałów”, „kretynów”.
Finalnie Tańcula został brutalnie pobity przez
„Tybori”, a na macie polała się krew. Z Tańculą
w FAME MMA zamierza walczyć jego były
przyjaciel z planu „Lombard. Życie pod za-
staw”, Mateusz Murański, a przy okazji wy-
równać z nim rachunki. Na filmiku wrzuconym
przez kogoś, kto ewidentnie źle życzy Murań-
skiemu, widać młodocianego aktora leżącego
na rynku jakiegoś miasta po suto zakrapianej
imprezie. Wygląda zresztą na osobę pod wpły-
wem narkotyków. W reakcji Jacek Murański
– ojciec, również aktor – spamował media
społecznościowe Tańculi, oskarżając go pu-
blicznie o wsypanie zakazanych substancji do
drinka. Zawodnik FAME MMA zapowiedział
proces, jeśli Murański senior nie przeprosi
i nie wycofa stawianych zarzutów. Jak łatwo
się domyślać, słuch o pozwie zaginął.

Jeśli dodamy do tego towarzystwa Monikę
„Esmeraldę” Godlewską, która kiedyś do-
prowadziła do wypadku samochodowego po
pijaku, to mamy pełen obraz parodii, jaką
jest „freakowa” organizacja.
PUBLICYSTYKAam, z tym się ru…łam, temu obciągałam” –ma 25 lat, promuje określone produkty
mówiła, wyraźnie z siebie zadowolona. Nie- w mediach społecznościowych, pokazuje – Walki dziwaków
FOT. MAT PRASdawno „Linkimaster” domagała się zniżek naniezbyt poprawnie technicznie – jak ćwiczyć,
przejazdy „Boltem”. Gdy obsługa firmy zwróciła by się zmienić i chwalić się fantastyczną fi- Niestety, organizatorzy zapowiadają kolejną,
uwagę zawodniczce FAME MMA, że wielo- gurą, oprócz tego często wypina tyłek. Jej
krotnie obrażała przedsiębiorstwo, ta wypaliła profil obserwuje już pół miliona widzów. Gdy „pasjonującą” galę FAME MMA 8 – ta odbę-
na Instagramie: „ J...ło u was ukraińskim ch… wybuchła pandemia koronawirusa, zapragnęła
z podrabianym paszportem, ale pytam o zniżki, wylecieć na wakacje. W relacjach deprecjo- dzie się już 21 listopada. Publika żąda igrzysk,
więc co to ma do rzeczy?”. nowała zarazę, korzystanie z maseczek czy
płynów dezynfekujących. Rentel otrzymała więc Gola ze wspólnikami je zapewnią. Gdy
„Tańcula” kontra zatem propozycję nie do odrzucenia: stoczyć
„Wyspa Miłości” walkę z „legendarną” „Linkimaster”. Co w ubiegłym roku tygodnik „Wprost” mocno
zarobiła to jej, ale starcie trwało jedną rundę
Dodajmy, że zjawisko patostreamu próbuje i skończyło się dla debiutującej „Martirenti” krytykował imprezę, określając ją mianem
z mozołem zwalczać Ministerstwo Cyfryzacji, obiciem twarzy. Przed galą FAME MMA
które organizuje debaty i szkolenia w celu 25-latka zagrzewała fanów do dopingu. Na „walk dziwaków”, udziałowiec Michał Baron
zwrócenia uwagi na problemy młodzieży. udostępnionym filmiku nagrała przygotowa-
Przemoc, seks i zażywanie narkotyków na nia: położyła na worku zdjęcie Linkiewicz bardzo się obruszył.  „Tak jak wcześniej nie
żywo są chlebem powszednim patostreame- i uderzała w plakat, ile tylko starczyło jej sił.
rów. Od nich fatalne wzorce przejmują dzieci Rzeczywistość zweryfikowała poziom „Mar- reagowałem na krytykę ze strony mediów, tak
i nastolatkowie, którzy – co nie dziwi – są tirenti”, która nie oddała ani jednego ciosu
przeważającą widownią spośród kilkuset rywalce, a krótkie chwile w oktagonie przy- teraz muszę zareagować, bo w tym artykule
tysięcy oglądających walki FAME MMA. Jak pominały wyśmiewane zadymy w kisielu.
widać, Gola z premedytacją, tylko dla zysku, „Wygrałam! Odwagę, siłę, charakter” – chwaliła moich zawodników nazwano dziwakami, na
promuje patologię żerującą na najniższych się influencerka, dodatkowo motywowana
instynktach. tego typu tekstami przez tzw. „gimbazę”. Bo co sobie nie pozwolę. Nie pozwolę, by jacyś
trzeba wiedzieć, że jej profil śledzą głównie
Rywalką „Linkimaster” była tym razem dzieci w wieku szkolnym i otrzymują przykład dziennikarze uderzali w nas jakimiś pomyjami.
inna „influencerka” (to określenie osoby w odpłatnej chałturze.
znanej z tego, że jest znana) Marta Rentel Jeżeli już pisać źle, to piszcie w taki sposób,
ps. „Martirenti”. Gwiazdorka Instagrama
by pokazać ogólne walory organizacji, a nie,

że wyciągacie jeden pozytyw i wiele negaty-

wów” – apelował zdenerwowany youtuber.

Aż strach pomyśleć, czym zagrozi po lekturze

niniejszego artykułu. Skutki społeczne – w tym

demoralizacja młodzieży – żyła złota, która

przynosi kilkumilionowe zyski, to przecież

żaden problem. GP

16 WRZEŚNIA 2020 51

OPINIE { GŁOSUJ NA NAS, BĘDZIESZ… LEPSZY }

Dawid

Wildstein

Kastraci
bez właściwości

PUBLICYSTYKA Gdy patrzy się na polską scenę polityczną, trudno się dziwić, że Platforma
Obywatelska i większość celebrytów lgną do siebie. Bo właściwie PO pełni dziś
w polityce analogiczną funkcję jak celebryci w biznesie – i w podobny sposób
usiłuje siebie sprzedawać.

Od wielu lat możemy obserwować się sprowadzać ich najważniejsza rola. Do nigdy rodziny, a najczęściej sam nie pochodził
sukcesywne zwiększanie się obec- skutecznej sprzedaży produktu. Bo tylko tym z żadnego rodu, okazywał się idealnym urzęd-
ności w polskiej debacie publicznej tak naprawdę są celebryci: mechanizmem nikiem. Potrafił reprezentować władzę i pań-
najróżniejszych celebrytów. Co napędowym mającym zwiększać podaż ze stwo – ponieważ nie był związany żadnymi
ciekawe, gdy przychodzi do kwestii strony konsumentów na określone dobra. Ale więzami krwi, nie był lojalny wobec rodów
politycznych, prawie każdy z nich wie, że ma nigdy konkretnie zdefiniowane – celebryta ma ani klanów, nie mógł też swojego założyć. Jak
być wierny jednej partii – PO. Nawet jeśli tak nie tyle reklamować jeden produkt, ile wytwa- zwraca uwagę Gellner, taki eunuch był też
naprawdę nie ma pojęcia, kto ją reprezentuje rzać stałą potrzebę, pragnienie konsumpcji: w związku z tym mobilny. Można go było
– wystarczy przypomnieć Chyrę przekonanego, czegokolwiek, co zostanie przez niego wska- swobodnie przerzucać w różne przestrzenie,
że Komorowski ma na imię Władysław, czy (to zane. I o czym decyduje nie sam celebryta, ale w których znakomicie działał – właśnie z po-
niedawna wpadka) Rozenek zachwycającą się ludzie za nim stojący. wodu swojego braku umocowania w innych
publicznie Bodnarem i kilkakrotnie mylącą jego strukturach lojalności, z powodu braku twardej
imię. Niemniej intuicyjnie wiedzą, że to właśnie Celebryta tak naprawdę sprzedaje swój status tożsamości.
ich mają popierać. społeczny. Podstawowy przekaz, którego jest
on nośnikiem, musi brzmieć: jestem lepszy, Gellner następnie pisze, że wraz z rozwojem
Lepszy świat jestem z lepszego świata, niedostępnego ma- współczesnego świata wielkie korporacje zaczęły
luczkim, ale cokolwiek ode mnie kupisz, przez w podobny sposób modelować tożsamość
Trend wznoszenia na piedestał przypadkowych chwilę możesz poczuć się taki jak ja. Celebryta społeczeństw Europy Zachodniej, narzucając
głupców, których właściwie jedyną zasługą powinien być więc człowiekiem bez jej na nowo specyficzny model eunucha – za-
jest bycie sławnym, tworzenie z nich autory- właściwości. równo konsumenta, jak i pracownika. Otóż
tetów i mędrców, wręcz kapłanów mających człowiek idealny, człowiek, jaki wyłania się
wskazywać właściwy kierunek w życiu ma- Nowi eunuchowie z kolejnych reklam, powinien być możliwie
luczkim, to oczywiście nie tylko casus Polski. kosmopolityczny, być singlem, patrzeć „szerzej”
To już stały element kultury Zachodu, niestety, Wielki XX-wieczny socjolog Ernest Gellner i „wyżej” niż jego państwo czy naród, odrzucać
wręcz konstytutywna dla niego patologia. opisywał w swoich pracach rodzaj „powrotu wspólnotę tradycji w imię wolności, „bycia
eunuchów” we współczesnej mu Europie. sobą”. Ma być indywidualistą, ale za jedyny
Aktorzy, modelki, celebryci wdzięczą się do Niegdyś eunuchowie pełnili ważną rolę w daw- rodzaj wspólnoty, którym nie gardzi, uważają-
nas z każdej prawie powierzchni – i bardzo nych klanowych bądź feudalnych strukturach. cym ludzi mu podobnych.
wyraźnie widać, do czego tak naprawdę ma Otóż takowy kastrat, który nie mógł mieć

52 16 WRZEŚNIA 2020 prenumerata.GazetaPolska.pl

Zaczyna więc pełnić funkcję wspomnianego PUBLICYSTYKAściwym ich wypełnianiu. A im bardziej jednostkakonsumpcji. Jak to mawiał prof. Marcin Król,
eunucha, którego podstawową wartością jest wykorzeniona z rodziny, z praktyki życia,
to, że nic go nie dookreśla i nie definiuje. ŻeFOT. FACEBOOKz własnej wspólnoty, kultury, tradycji – tymEuropejczyk to ktoś, kto wie, jakie wino wypić
wszelkie zależności, konstytuujące nasze życie łatwiej wcisnąć jej cokolwiek, argumentując,
przez wieki, są mu obce. Idealnie pokazuje ten że tak trzeba, że teraz będzie „sobą”. w Toskanii i gdzie w Bretanii zjeść ostrygi.
trend kampania reklamowa, mająca na celu
zwiększenie sprzedaży w Polsce ubrań pewnej Konieczny sojusz A konieczną drogą do tego luksusu i zrozumie-
znanej marki, w której wdzięczyła się do nas
modelka oznajmiająca, że jej „Trójmiasto” to Gdy patrzy się na polską scenę polityczną, nia go jest odpowiednia doza pogardy wobec
Londyn, Paryż i Nowy Jork. Bo taką właśnie trudno się dziwić, że Platforma Obywatelska
wspólnotę proponują swoim odbiorcom cele- i większość celebrytów lgną do siebie. Bo wła- części swoich rodaków i głosowanie na Plat-
bryci – pusty konstrukt reklamowy, owinięty ściwie PO pełni dziś w polityce analogiczną
w kilka sloganów mających się kojarzyć z tym, funkcję jak celebryci w biznesie – i w podobny formę. W pewnym sensie dochodzi więc do
co „światowe” i „lepsze” od polskiego zaścianka. sposób usiłuje siebie sprzedawać. PO nie po-
Oczywiście, tego typu tożsamość błyskawicznie siada żadnej tożsamości ideologicznej. Nie powierzchownego paradoksu: celebryta musi
kończy się prymitywną gloryfikacją konsump- tworzy nawet programu politycznego – bo to
cjonizmu oraz hierarchizacją ludzi w zależności także mogłoby ograniczać jej swobodę do się stać polityczny, wspierając PO – bo tylko
od tego, co mogą kupić. I w tym procesie nie- „sprzedawania” samej siebie elektoratowi. Jej
zbędni są także nasi celebryci kastraci, którzy podstawowym, a wręcz jedynym celem jest w ten sposób jest w stanie odpowiednio siebie
mamią tysiące konsumentów wizją fałszywej odpowiednie zaspokajanie potrzeb aspiracyjnych
wspólnoty z nimi, jeśli tylko dokonają oni od- swoich wyborców. zaprezentować i odegrać swoją rolę. Spór
powiedniego zakupu.
Upraszczając, PO nie mówi: „Głosuj na nas, w Polsce nie jest bowiem normalną debatą
Nic dziwnego, że taki model biznesowy bły- a zyskasz to i tamto”. Mówi: „Głosuj na nas,
skawicznie wchodzi w sojusz z lewicową re- to będziesz taki a taki”. Będziesz lepszy. Bę- o programach, ale konfliktem między różnymi
wolucją obyczajową. Im bardziej plastyczne dziesz członkiem wielkiej wspólnoty postępo-
i zmienne są role społeczne, tym więcej można wych liberałów. Nie będziesz już tylko Polakiem, tożsamościami, jest dużo głębszy. Trwa między
stworzyć dookoła nich kampanii reklamowych będziesz Europejczykiem. Będziesz ponad
i produktów, które będą „niezbędne” we wła- resztą polskiego zaścianka. I oczywiście spro- postpolitycznym, pozbawionym treści bełkotem,
wadza tę całą „europejskość” do rodzaju banalnej
którego jedynym celem jest zarządzanie aspi-

racjami elektoratu i kontrolowaniem go poprzez

odpowiednie generowanie wewnątrzpolskiego

konfliktu, a próbą myślenia całościowego

o państwie i jego przyszłości.

Można więc uznać, że sojusz między Platformą

Obywatelską a najróżniejszymi celebrytami –

aktorami, modelkami, pisarzami czy piosenka-

rzami – to właściwie nie tylko koniunkturalizm.

To także realna bliskość bytów, które nic sobą

nie reprezentują, ale kumulują w sobie, wręcz

uosabiają, ludzką potrzebę bycia lepszym od

innego człowieka, gardzenia nim. GP

16 WRZEŚNIA 2020 53

OBRONA NARODOWA { MSPO, KIELCE, PODSUMOWANIE }

SKROMNIE, ALE Z KLASĄ

Z powodu pandemii koronawirusa zakończona przed kilkoma dniami XVIII edycja Międzynarodowego
Salonu Przemysłu Obronnego (MSPO) w Kielcach była znacznie skromniejsza niż w minionych latach. Mimo
przeciwności najnowocześniejsze rozwiązania w dziedzinie zbrojeń zaprezentowały firmy z kilkunastu krajów
świata. Wydarzenie w Kielcach było jedyną wystawą branży obronnej w tym roku w Europie.

TARGI ZBROJENIOWE W KIELCACH

P rzez długi czas zastanawiano Ostatecznie wydano zgodę na wystawę zakłady tworzące polski przemysł FOT. TOMASZ HAMRAT/GAZETA POLSKA
się, czy tegoroczna, XVIII edy- w Kielcach, co nie oznacza, że obyło zbrojeniowy.
cja MSPO w ogóle dojdzie się bez problemów. Sytuacja epidemicz-
do skutku i czy nie podzieli na w Polsce to jedno, jednak wzrasta- W tym roku na stoiskach można było
losów innych ważnych wystaw jąca liczba zachorowań w innych krajach zobaczyć śmigłowce, sprzęt pancerny
obronnych – paryskich Eurosatorów sprawiła, że mimo zaproszenia wiele i rakietowy, materiały wybuchowe, sprzęt
czy londyńskich targów Defence Sys- firm zbrojeniowych nie zdecydowało i materiały wojsk chemicznych. Firmy
tems and Equipment International – się jednak pokazać w stolicy wojewódz- prezentowały także uzbrojenie i sprzęt
DSEI, które już wcześniej zostały z góry twa świętokrzyskiego. Ostatecznie lotniczy oraz obrony powietrznej, a także
odwołane. Decyzja uzależniona była swoje produkty zaprezentowało 185 firm niezbędne uzbrojenie jednostek mary-
od aktualnej sytuacji epidemiologicznej. z 16 krajów świata, w tym oczywiście narek wojennych. Na MSPO 2020 obecne
były również firmy oferujące nowoczesną

54 16 WRZEŚNIA 2020 www.prenumerata.swsmedia.pl

OKROJONY SKŁAD technikę łączności, sprzęt radioelektro- Huta Stalowa Wola zawarła porozumienie
niczny i optoelektroniczny. Na wystawie
Pandemia koronawirusa znaleźć można było również artykuły z czeską Tatrą w sprawie produkcji w Pol-
sprawiła, że w tym roku żywnościowe i  urządzenia do  przygo-
w Kielcach pojawiło się towywania posiłków oraz przechowy- sce pojazdu z napędem 4x4. Ponadto
185 firm. W ubiegłym roku wania i  transportu żywności, różnego
liczba wystawców przekro- rodzaju mundury, sprzęt i  materiały spółki Jelcz i Wojskowe Zakłady Łącz-
czyła 610. medyczne.
ności nr 2 zawarły w Kielcach umowę
Konrad Londyn deklaruje współpracę
Wysocki na zabudowę i dostawy systemów łącz-
Jednym z kluczowych punktów każdego
W tym roku wystawę Międzynarodowego Salonu Przemysłu ności i informatycznych na podwoziach
narodową na MSPO Obronnego są wystawy narodowe, orga-
przedstawiła Wielka nizowane od 2004 roku. Na przestrzeni ciężarówek Jelcz do pierwszej fazy pro-
Brytania. W jednej z hal ostatnich lat swój potencjał w dziedzinie
na powierzchni 200 mkw. zbrojeń prezentowały m.in. Niemcy, gramu obrony powietrznej pod krypto-
spektrum zbrojeniowych Francja, Izrael czy Stany Zjednoczone.
rozwiązań zaprezentowało W tym roku wystawę narodową na MSPO nimem „Wisła”. WZŁ-2 mają zbudować
ponad 30 brytyjskich firm. przedstawiła Wielka Brytania. W jednej
z hal na powierzchni 200 mkw. spektrum sprzęt łączności i informatyki na 73 pod-
zbrojeniowych rozwiązań przedstawiło
ponad 30 brytyjskich firm. Utrzymanie woziach specjalnych z Jelcza, które wejdą
strategicznego partnerstwa i współpracy
zbrojeniowej jest szczególnie ważne na wyposażenie baterii systemu Wisła.
zwłaszcza teraz, gdy Wielka Brytania
opuściła Unię Europejską. Brytyjski Dostawy przewidziano na lata 2021–2023.
minister ds. zamówień obronnych Jeremy
Quin zapewnił jednak, że między Lon- Warto zaznaczyć, że to tylko niektóre
dynem a Warszawą nic w tej kwestii się
nie zmieniło. „To, co nas łączy, to wspólne z  porozumień i  umów, jakie zawarto
zagrożenie, jakim jest m.in. cyberterro-
ryzm i plaga dezinformacji. Tym bardziej podczas trzech dni trwania targów.
jesteśmy skłonni do wspólnej walki.
Choć opuściliśmy Unię Europejską, so- Tradycją kończącą wystawę w Kielcach
lidarność z naszymi polskimi partnerami
pozostaje niezmieniona, zwłaszcza na are- jest przyznawanie statuetek DEFENDER
nie międzynarodowej” – wskazał brytyjski
minister. „Mamy do  zrobienia dużo dla najbardziej innowacyjnych rozwiązań
wspólnych interesów. Obecnie Wielka
Brytania podejmuje największe wysiłki w  dziedzinie zbrojeń. W  tym roku na-
w  rozwoju obronności od  czasów tzw.
zimnej wojny” – przyznał. grodzono trzy podmioty. Konsorcjum,

Kontrakty i nagrody którego liderem jest Instytut Techniczny

Nieodłącznym elementem każdego MSPO Wojsk Lotniczych z Warszawy, otrzymało
są  zawierane w  jego trakcie umowy.
Podczas tegorocznej edycji europejska statuetkę za „e-NOSP” – sieciocentryczny
grupa MBDA zaktualizowała ofertę nisz-
czyciela czołgów uzbrojonego w pociski system zarządzania gotowością urządzeń
Brimstone, a  koncern BAE Systems
i Polska Grupa Zbrojeniowa zapowie- naziemnej obsługi statków powietrznych
działy współpracę na  rzecz eksportu
samobieżnej armatohaubicy Krab. Z kolei z wykorzystaniem teletransmisji danych.

Statuetkę otrzymał też Wojskowy Instytut

Techniczny Uzbrojenia z Zielonki wraz

z firmą Autocomp Management ze Szcze-

cina za autonomiczny symulator szkolenia

strzelców przenośnego przeciwlotniczego

zestawu rakietowego PPZR Piorun.

DEFENDER powędrował też do wcho-

dzącej w skład PGZ firmy ZURAD Sp.

z  o.o. za robota dekontaminacyjnego,

przeznaczonego do walki z bakteriami,

wirusami i patogenami za pomocą pro-

mieniowania UV-C.

W  trakcie uroczystości kończącej

XVIII edycję MSPO prezes Targów Kielce

Andrzej Mochoń stwierdził, że warto

było powalczyć o  jedyną w  tym roku

wystawę branży obronnej w  Europie.

„Jestem przekonany, że razem wyjdziemy

obronną ręką z kryzysu. Jestem wdzięcz-

ny, że obdarzyliście nas państwo tak

dużym zaufaniem, szczególnie w trudnym

dla świata czasie. To dla nas największe

wyróżnienie. A dbałość o bezpieczeństwo

podczas MSPO była naszą największą

troską” – dodał. GP

16 WRZEŚNIA 2020 55

OBRONA NARODOWA { WYWIAD, MSPO, KIELCE, ZBROJENIA }

Rozwiniemy potencjał
lotniczy Polski

O ŚMIGŁOWCACH I WSPÓŁPRACY Z POLSKĄ

Jesteśmy gotowi, by odpowiedzieć na potrzeby polskiej armii w sposób adekwatny, bazując na wytycznych MON
oraz na stałej, długofalowej współpracy z wybranymi polskimi partnerami – przekonują w rozmowie z „GP”
Joel Best, Director Europe, Global Military Sales and Strategy, oraz Erwin Boone, Manager International Industrial
Cooperation z firmy Bell Textron.

Polska zainteresowana jest pozy- od potrzeb, i chociaż główną domeną działań miały one takie samo wyposażenie FOT. MAT. PRAS.
są operacje na polu walki, to jednak uczest-
skaniem śmigłowców nowej genera- niczymy w budowaniu zarówno zdolności jak samoloty wykorzystywane przez
wojskowych, jak i cywilnych wielu krajów.
cji w ramach aż trzech strategicz- Wiem, że najlepiej byłoby szybko wynego- Korpus Piechoty Morskiej USA
cjować pewne decyzje, ale czasami działając
nych programów – Kruk, Kondor wolniej, podejmuje się bardziej roztropne (USMC)?
ruchy. Niemniej jednak dla programu Kruk Wszystko zależy od decyzji i ewentu-
oraz Perkoz. Jakie konkretnie nasza propozycja to śmigłowiec AH-1Z, dla
Perkoza może to być UH-1Y lub kombinacja alnych negocjacji z  polskim rządem.
rozwiązania proponujecie Państwo hybrydowa różnych maszyn. Tu także mo- Kluczowa jest integracja do aktualnie
żemy stworzyć ofertę skrojoną na miarę posiadanego uzbrojenia, odpowiedź na
polskiej armii? potrzeb użytkownika. W kontekście programu pytanie, kto odpowiadałby za nią i czy
Naszą główną propozycją w kontekście Kondor jesteśmy zaś gotowi do rozmów są warunki do takiego działania. To po-
polskich programów zbrojeniowych jest z naszymi partnerami o różnych opcjach. winno być przedmiotem rozmów. Dziś
zespół śmigłowców H-1. To perfekcyjny W każdym wariancie zapewniamy długofa- US Marine Corps dysponuje określoną
wybór dla polskiej armii, gdyż są one nie- lową współpracę przemysłową i wsparcie technologią, co nie znaczy, że za jakiś
zwykle wszechstronne i przystosowane technologiczne. Teraz czekamy na decyzje czas nie ulegnie ona zmianie. Wszystko
do realizacji wielu misji. Mają one również polskiego rządu. pozostaje oczywiście w sferze uzgodnie-
możliwość modernizacji w zależności od nia. Jesteśmy gotowi na rozmowy w spra-
celów, do których będą wykorzystywane. Czy w przypadku pozyskania przez wie dostosowania wyposażenia naszych
Do tego dochodzi najpotężniejsze uzbroje- śmigłowców do  potrzeb polskich Sił
nie, takie jak pociski kierowane powietrze– Polskę śmigłowców Bell, czy będą Zbrojnych.
powietrze Sidewinder. Trzeba poczekać
jednak na to, jakie polski rząd postawi Ile czasu potrzeba na dostarczenie
wymogi przed nowymi śmigłowcami. Tak
jak wspomniałem, konstrukcja śmigłowca pierwszych śmigłowców od momen-
pozwala na jego modyfikacje w zależności

56 16 WRZEŚNIA 2020 prenumerata.GazetaPolska.pl

tu podpisania ewentualnego kontrak- { Chcemy maksymalnie wykorzystać kompetencje techniczne
tu w Programie Kruk? i kapitał intelektualny polskich firm oraz ośrodków
badawczo-rozwojowych, włączając je w łańcuch dostaw.
Istnieją dwie ścieżki realizacji, jedna dla
partnerów w USA, druga dla partnerów jak wyglądają możliwości technologiczne wych, włączając je w łańcuch dostaw.
zagranicznych. W tym pierwszym przy- firm wchodzących w skład PGZ i innych, Jesteśmy gotowi, by odpowiedzieć na
padku standardowy okres wynosi 36 mie- strategicznych z naszego punktu widzenia. potrzeby polskiej armii w sposób adekwat-
sięcy, ale jest możliwość jego skrócenia. Dostrzegamy polskie know-how i potencjał ny, bazując na wytycznych MON oraz na
W drugim przypadku ważny jest przebieg produkcyjny, skupiony m.in. wokół spółek stałej, długofalowej współpracy z wybra-
ustaleń z zagranicznym partnerem, wiele Polskiej Grupy Zbrojeniowej. Chcemy nymi polskimi partnerami.
od niego zależy. maksymalnie wykorzystać kompetencje
techniczne i kapitał intelektualny polskich Materiał powstał przy współpracy
Jeżeli Polska zdecyduje się na zakup firm oraz ośrodków badawczo-rozwojo- z Bell Textron Inc.
Państwa śmigłowców, jak będzie
wyglądała współpraca z polskim
przemysłem zbrojeniowym?

Już teraz współpracujemy z Polską Gru-
pą Zbrojeniową. Zrobiliśmy analizę tego,

H-1-Viper i Venom to solidne Vince Tobin, wiceprezes Bell Textron przemysłowe, a także otworzy ścieżkę do współ-
narzędzie do uzyskania pracy w ramach Future Vertical Lift, czyli
dominacji na lądzie i morzu części i komponentów. To minimalizuje ich przyszłego transportu pionowego. Sytuacja na
obciążenie logistyczne oraz wydłuża cykl polu walki zmienia się dynamicznie, dlatego
Sytuacja na polu walki zmienia się dyna- życia, a w rezultacie znacznie usprawnia trzeba posiadać takie zdolności, by uzyskać na
micznie, dlatego trzeba posiadać takie także funkcjonowanie na większych dystan- nim przewagę. Wiele krajów w Europie dyspo-
zdolności, by uzyskać na nim przewagę. sach oraz w warunkach ekspedycyjnych. nuje jeszcze śmigłowcami Mi-17 i Mi-24, które
Wiele krajów w Europie dysponuje jeszcze Wszystkie te cechy czynią z duetu H-1-Viper nie dają takiej przewagi, jaką zapewniają
śmigłowcami Mi-17 i Mi-24, które nie i Venom solidne narzędzie do uzyskiwania śmigłowce H-1. Połączona flota sprawdzi
dają takiej przewagi, jaką zapewniają śmi- dominacji na lądzie i morzu, także w Polsce. się i w ochronie Przesmyku Suwalskiego,
głowce H-1. Połączona flota sprawdzi się Dzięki działaniom włożonym w konstrukcję i obszarów krytycznych na Bałtyku.
i w ochronie Przesmyku Suwalskiego, komponenty, takie jak wirnik nośny i ogo-
i obszarów krytycznych na Bałtyku – wska- nowy, mogą bez problemu działać przez co Czy można dowiedzieć się czegoś
zuje w rozmowie z „GP” Vince Tobin, najmniej 5 tys. godzin. Inwestycja Polski
wiceprezes Bell Textron. w konstrukcję H-1 wydatnie zwiększy bez- więcej o wspomnianym programie FVL?
pieczeństwo kraju, podniesie zdolności To program zakładający opracowanie i wdro-
W jaki sposób pozyskanie przez
Polskę tak zaawansowanych techno- żenie do armii śmigłowca przyszłości, który
logicznie śmigłowców wpłynęłoby na zastąpi starsze konstrukcje wykorzystywane
bezpieczeństwo naszego kraju w US Army. Dostrzegamy solidny potencjał
i całego regionu Europy i kompetencje polskiej branży lotniczej i je-
Środkowo-Wschodniej? steśmy gotowi do daleko idącego dialogu
o współpracy przemysłowej. Wejście Bella
Przewagą śmigłowców AH-1Z i UH-1Y w kluczowe programy modernizacji śmigłow-
jest to, że posiadają aż 85 proc. wspólnych ców otworzy nowe możliwości dla branży
lotniczej, a jednocześnie wzmocni bezpie-
czeństwo łańcucha dostaw.

16 WRZEŚNIA 2020 57

ŚWIAT { MERKEL, NAWALNY, NIEMCY, NORD STREAM 2 }

Gazociąg
z nowiczokiem

NORD STREAM 2 I SPRAWA NAWALNEGO

PAntoni Rybczyński wano zakazanym środkiem bojowym z ro- wagę w Berlinie mają zwolennicy dokończenia
rzewiezienie nieprzytomnego Alek- dziny nowiczoków, puścić tego płazem Rosji. Nord Stream 2. Najpewniej więc Merkel
sieja Nawalnego z syberyjskiego Na dodatek jest opcja ukarania Moskwy, będzie w tej sprawie grała na czas, szukała
szpitala do renomowanej berlińskiej która będzie też korzystna dla Berlina. Cho- współodpowiedzialnych za decyzję (nagle
kliniki Charite odbyło się tylko dzi o projekt Nord Stream 2, który amery- Berlin zaczął mówić, że potrzeba wspólnej
dzięki zgodzie Władimira Putina. kańskie sankcje zamroziły, a dalsza jego reakcji UE), a ostateczna decyzja wciąż nie
Pacjent natychmiast uzyskał rangę „gościa obrona przez Niemcy wywoła tylko jeszcze jest przesądzona.
kanclerz RFN”. Już na początku Merkel sroższe represje. Jeśli więc Merkel szukała
położyła w tej kwestii na szali całą swą jak najmniej bolesnej drogi wycofania się Niemiecki dylemat
polityczną reputację. Nie może więc dziś, z gazociągu, to właśnie ją znalazła. Problem
gdy okazało się, że opozycjonistę potrakto- w tym, że Rosjanie mogą zareagować na to Drugiego września niemiecki rząd oficjalnie
gwałtownie, na szali jest coraz lepsza współ- potwierdził, że przy usiłowaniu zabójstwa
praca obu państw. No i wciąż jednak prze- rosyjskiego opozycjonisty Aleksieja Nawal-
nego użyto zakazanego środka chemicznego

58 16 WRZEŚNIA 2020 www.prenumerata.swsmedia.pl

FOT. BERND WÜSTNECK/DPA/PAP Gdyby Angela Merkel nie tą inicjatywą inny kandydat na szefa CDU, projekt oświadczyła 3 września, że „jest
zaangażowała się tak bardzo Friedrich Merz opowiedział się za natych- przekonana, iż mimo obecnego zakłócenia,
w sprawę Aleksieja Nawalnego, miastowym dwuletnim wstrzymaniem prac projekt zostanie zakończony”. Tego samego
pewnie nie byłoby dziś całej przy budowie gazociągu. Przez ten czas dnia minister gospodarki Peter Altmaier
tej awantury o Nord Stream 2. Niemcy miałyby ograniczyć zależność od pytał, jak niemiecka gospodarka ma być
Nowiczok podany Nawalnemu rosyjskich węglowodorów. Warto jednak zasilana energią bez rosyjskiego gazu,
podkreślić, że nawet głosy przeciwne Nord zwłaszcza że Niemcy porzucają węgiel
sprawił, że Berlin ma teraz Stream 2 nie są bezwarunkowe. Wstrzymanie i atom. „Co jest alternatywą, jeśli chcemy
dobry pretekst, by wycofać się projektu (lub nie) uzależniają od tego, czy mniej, a nie więcej rosyjskiego gazu?”
Moskwa będzie współpracować w śledztwie – pytał Altmaier. Oczywiście przeciwko
z projektu już i tak de facto dotyczącym Nawalnego. Tak mówi minister wszelkim decyzjom wymierzonym w Nord
martwego, nie narażając się na obrony Annegret Kramp-Karrenbauer, ale Stream 2 opowiadają się sojusznicy Rosji
zarzut, że ulega Amerykanom. też szef MSZ Heiko Maas. Groźba Maasa z obu skrajnych skrzydeł polityki niemiec-
była jednak specyficzna, bo w tej samej kiej: Die Linke i AfD. Przeciwni projektowi
z grupy nowiczoków. Kanclerz Angela wypowiedzi Niemiec podkreślał, jak poważne są zaś Zieloni (konsekwentnie) i od nie-
Merkel wezwała władze Rosji do wyjaśnienia konsekwencje biznesowe miałoby niedo- dawna liberalna FDP (szef partii  Christian
okoliczności sprawy. Od razu też pojawiła kończenie projektu. „W projekt Nord Stream Lindner: „Reżim, który organizuje truci-
się wizja ewentualnych sankcji, gdyby Mo- 2 zaangażowanych jest ponad 100 spółek cielskie mordy, nie jest żadnym partnerem
skwa jednak nie współpracowała. Nie z 12 europejskich krajów, z czego około dla kooperacyjnych projektów – także
pierwszy to raz, wszak sankcje nakładano połowa z Niemiec” – powiedział Maas projektów rurociągów”).
i po 2014 roku. Ale teraz nagle sytuacja się „Bildowi”. Takie otwarte przyznanie, że
zmieniła. A to za sprawą szefa komisji spraw wstrzymanie projektu boleśnie uderzy nie Moskiewskie kalkulacje
zagranicznych Bundestagu Norberta Röt- tylko w Rosję, osłabia wymowę ultimatum
tgena, jednego z kandydatów na przewod- postawionego przez Maasa Rosjanom. Zdaniem rosyjskiego analityka Michaiła
niczącego CDU. Röttgen już wcześniej, Krutichina, deklaracje Niemców na temat
wbrew wielu swoim partyjnym kolegom, Mimo rosnącego krytycyzmu wobec Rosji losów Nord Stream 2 to „hipokryzja i po-
był wrogiem Nord Stream 2, teraz wezwał w partiach tworzących koalicję rządową zory”. Według niego projekt już i bez tego
do wyjścia Niemiec z projektu. W ślad za wciąż przeważa poparcie dla Nord Stream jest martwy. Wbili mu kołek w pierś Ame-
2. Trzeci z kandydatów na szefa CDU rykanie, ogłaszając sankcje w grudniu
– premier Nadrenii Północnej-Westfalii 2019 roku. Od tamtej pory nic się nie
Armin Laschet – przestrzega przed pośpie- dzieje na budowie. Zaś Rosjanie, zdaniem
chem w sprawie gazociągu. Przewodniczący Krutichina, nie mają środków, by dokoń-
CSU, premier Bawarii Markus Söder, wy- czyć gazociąg. Dlatego obecne niemieckie
raził niechęć wobec stosowania sankcji deklaracje należy uznać za pustosłowie.
ekonomicznych. Jeszcze dobitniej wypo- Ten ceniony rosyjski analityk uważa, że
wiada się premier Saksonii Michel Kret- nie ma żadnych przesłanek dla dokończe-
schmer (CDU): „Nord Stream 2 musi być nia projektu w przewidywalnej perspek-
dokończony. Zależymy od siebie wzajemnie, tywie. Gazprom przyjął więc taktykę,
potrzebujemy tej współpracy”. Obrońcy by przekonać Putina, że zrobił wszystko,
Nord Stream 2 podkreślają, że pięć z sze- co się da w tej sprawie. Dlatego ściągnięto
ściu czołowych koncernów energetycznych z Dalekiego Wschodu statek Akademik
finansujących projekt pochodzi z krajów Czerski. „Zacumowali go w porcie Mukran
UE, że wszystko odbywa się zgodnie z pra- na wyspie Rugia i on tam tak stoi bezczyn-
wem zarówno narodowym, jak i unijnym. nie od marca. Żaden podwykonawca nie
SPD tradycyjnie broni Nord Stream 2, zgodzi się tam pracować”. Krach poniósł
niezależnie od stanowiska Heiko Maasa. też geopolityczny projekt pozbawienia
Za dokończeniem projektu opowiedzieli Ukrainy zysków z tranzytu gazu rosyjskie-
się współprzewodniczący partii Norbert go. W efekcie na plus w tym momencie
Walter-Borjans, przewodniczący klubu wyszli w tym projekcie jedynie biznesowi
parlamentarnego socjaldemokratów w Bun- przyjaciele Putina, którzy dostali zlecenia
destagu Rolf Mützenich, premier Meklem- w budowie gigantycznego połączenie złóż
burgii-Pomorza Przedniego Manuela Schwesig gazowych na Jamale z rosyjskim brzegiem
oraz  premier Brandenburgii Dietmar Bałtyku, gdzie zaczyna się morska część
Woidke. Spółka Uniper SE popierająca Nord Stream 2.

16 WRZEŚNIA 2020 59

ŚWIAT { MERKEL, NAWALNY, NIEMCY, NORD STREAM 2 }

WYCOFAJĄ
SIĘ CZY NIE?

Zdaniem rosyjskiego
analityka Michaiła Krutichi-
na, deklaracje Niemców na
temat losów Nord Stream 2
to „hipokryzja i pozory”.

Dlaczego Kreml zgodził się na przewie- bezpośrednich zamachowców. Bo i nowi- ukończony najdalej na początku 2021 roku.
zienie Nawalnego do Berlina? Zapewne czok nie jest zwykłym pistoletem. Takiej Dziś już wiadomo, że to raczej nierealne,
liczył, że Niemcy broniący ostatnio jak broni nie użyje jakiś zwykły bandyta. tym bardziej że nie wznowiono układania
lew, ramię w ramię z Moskwą, projektu rur na dnie Bałtyku, choć w tym rejonie
Nord Stream 2 i szukający dobrej woli Pod koniec 2019 roku Donald Trump za- znajdują się już przeznaczone do tego statki
Putina w rozwiązywaniu kryzysu biało- legalizował karanie sankcjami firm uczest- rosyjskie, zaś Dania wydała zgodę na bu-
ruskiego, wyżej postawią swą realpolitik niczących w budowie Nord Stream 2. W efekcie dowę. Nawet jeśli Merkel zdecyduje się
i nie ujawnią szokującej prawdy. Dziś z przedsięwzięcia tego wycofała się szwaj-
bliscy Kremlowi tzw. systemowi liberałowie
przekonują Putina, że Moskwa powinna { Kanclerz Angela Merkel wezwała władze Rosji
wszcząć śledztwo, a nie iść w zaparte do wyjaśnienia okoliczności sprawy usiłowania
i udawać, że nic się nie stało. Uruchomie- zabójstwa Nawalnego.
nie dochodzenia częściowo zneutralizo-
wałoby straty wizerunkowe i mogłoby na carska firma Allseas wraz ze swymi dwoma wyjść z projektu, ekipa Putina nie straci na
tym etapie zaspokoić żądania Zachodu. statkami do układania rur na dnie morskim.
Tak było po zamordowaniu Borysa Niem- Gazociąg Nord Stream 2 jest gotowy w 94 proc., Nord Stream 2. Firmy należące do przyjaciół
cowa. Śledztwo było, znaleziono winnych ale od grudnia ub.r. nie prowadzi się przy
i skazano. To, że byli to bezpośredni wy- nim żadnych prac. Z łącznie 2460 km two- rosyjskiego prezydenta już zarobiły miliony FOT. PAP/EPA/HAYOUNG JEON/POOL
konawcy zamachu, a zleceniodawcom, rzących go rur trzeba ułożyć jeszcze 150 km,
a nawet pośrednikom włos z głowy nie w tym 120 km na akwenach duńskich i 30 km na budowie lądowego połączenia złóż Jamału
spadł – to inna sprawa. Problem w tym, na niemieckich. Zadanie to mają teraz wy-
że zamach na Nawalnego różni się zasad- konać dwa statki rosyjskie. Wcześniej Mo- z wybrzeżem Bałtyku. Za budowę rury przez
niczo od zamachu na Niemcowa – zwraca skwa zapowiadała, że gazociąg może być
uwagę rosyjski analityk Aleksandr Goltz. morze i ubezpieczenie projektu też wypła-
Teraz nie da się zamknąć ust Zachodowi
wskazaniem kozłów ofiarnych w postaci cono duże pieniądze. Finansowo więc reżim

Putina nie straci na ewentualnym upadku

Nord Stream 2. Ale geopolitycznie już na

pewno tak.  GP

60 16 WRZEŚNIA 2020 www.prenumerata.swsmedia.pl

ROSJA Wiadomości z kraju wiecznej szczęśliwości, czyli Feliks
cotygodniowy przegląd ciekawostek z Federacji
na Rosyjskiej. Od Kaliningradu pod chińską granicę. Kazański
wesoło Od Moskwy do wiosek na Przywołżu.

Rosja: Horror from real Mordor

Szkodliwy jak Nawalny „Zimą mogą po- amerykańskie Google. I prawie jej się to O SZKODLIWOŚCI HERBATY
drożeć artykuły spożywcze: na ceny wpłynie udało – uruchomiono ją w roku 2014,
choroba Nawalnego” – takie wizje snuje a w 2017 korzystał z niej już niemal 1 proc. „Rosjanom opowiedziano, komu
dziennik „Moskowskij Komsomolec”. Ten użytkowników rosyjskiego segmentu sieci! szkodzi picie herbaty” – takim
Nawalny to naprawdę szkodnik i dywersant. Niestety, zbyt ambitni decydenci z Roste- tytułem opatrzyła agencja RIA
Nie dość, że zachorował na złość rosyjskiej lekomu uznali, że to mimo wszystko trochę Nowosti rozmowę ze znaną
gospodarce, to jeszcze w czasie, gdy z jego za mało i właśnie ogłosili, że Sputnik prze- dietetyczką. Ale w sumie i bez
winy w kraju podrożeją kartofle i kapusta, staje ostatecznie działać. Jakby nie szkoda takich porad Rosjanie wiedzą,
o jego zdrowie i dobre samopoczucie będzie im było zainwestowanych w niego 2 mld komu najbardziej szkodzi herbata.
dbać najlepsza klinika w Berlinie! rubli... Ale kto bogatemu zabroni? Pytanie jest inne: komu zaszkodzi
następnemu?
Zabójcza dieta Główny toksykolog ob- W otoczeniu wrogów Nauczyciele z Peters-
wodu omskiego i Syberyjskiego Obwodu burga dostali pomoce dydaktyczne, z których niejaką Julię Kotkową za to, że zamieściła
Federalnego Aleksandr Sabajew wyklucza, wynika, że w II wojnie światowej Wielka
że Nawalny mógł zostać otruty substancją Brytania i USA były nie sojusznikami, ale ona w internecie zdjęcia... skarpet. Sąd
z grupy nowiczok. Jako możliwą przyczynę wrogami ZSRR. I nie tylko one: na przykład
nagłej choroby opozycjonisty pan doktor Polacy produkowali dla Rzeszy samoloty, uznał, że swoimi działaniami oskarżona
wymienił m.in. niejedzenie śniadań. Dr a Żydzi w Auschwitz – kauczuk, paliwo
Sabajew trafił w punkt! A już w żadnym i materiały wybuchowe. Jasne. A do tego reklamowała narkotyki, gdyż sprzedawała
razie porządnego, domowego śniadania wszystkiego rzekomi alianci wysyłali do ZSRS
nie wolno zastępować podejrzaną, lotni- w ramach programu lend-lease tony popsu- skarpetki z wzorkiem w liście konopi.
skową herbatką! Rezultat może być na- tych konserw z tuszonką, kompletnie niena-
prawdę opłakany. dającą się na zagrychę, co wydatnie obniżało Niewykluczone jednak, że sąd wziął też
morale żołnierzy Armii Czerwonej.
Koniec misji Sputnika Rosyjska wyszu- pod uwagę, iż każde skarpety niezależnie
kiwarka internetowa Sputnik miała bezli- Narkotyczne właściwości Sąd w Penzie
tośnie zmieść na peryferie Runetu wredne skazał na grzywnę w wysokości 4 tys. rubli od wzoru, ale dostatecznie długo noszone,

nabywają właściwości zbieżnych z sub-

stancjami odurzającymi. GP

Fatalne roztargnienie

Zgubne okazało się roztargnienie 32-letniego zbieracza korzeni z Kraju
Ałtajskiego, który podczas obficie zakrapianej biesiady z kolegą nawet nie
zauważył, iż podczas przyjacielskiej sprzeczki został dwukrotnie postrzelony
z broni palnej. Panowie imprezowali dalej, a potem zgodnie poszli spać. Tyle że
jeden potem się nie obudził... Przyczyną zgonu była ponoć utrata krwi, ale nie
można przecież wykluczyć, że denatowi po prostu zaszkodziła zakąska.

Czytajcie więcej na www.facebook.com/RosjaHFRM

16 WRZEŚNIA 2020 61

ŚWIAT { USA, LEWICA, UKRYWANIE POGLĄDÓW }

NOWE, WSPANIAŁE
DWÓJMYŚLENIE

CZY AMERYKANIE DALI SIĘ PRZEKONAĆ LEWICY
Wystarczy rzut oka na
mainstreamowe media, zrozumienie dy w 2016 roku amerykański zawodnicy NBA, robiąc to z błogosławień-
futbolista Colin Kaepernick stwem ligi, która na tę okoliczność spe-
Gklimatu, który panuje w kulturze postanowił zaprotestować prze- cjalnie zmieniła obowiązujące regulacje.
lub w amerykańskim świecie ciwko „brutalności policji”,
klękając podczas odgrywania Na krótko po tragicznej śmierci George-
’a Floyda „New York Times” triumfalnie
amerykańskiego hymnu, dla większości ogłosił, że aż 67 proc. Amerykanów popiera
ruch BLM. „Amerykańska opinia publiczna
korporacyjnym, by stwierdzić, że opinii publicznej był to gest trudny do wykazuje tendencję do przesuwania się
zaakceptowania. Tylko 28 proc. Amery- w stronę równego traktowania” – brzmiał
progresywna lewica w ekspresowym kanów uznało, że taka forma protestu jest komentarz redaktorów gazety.
uzasadniona. W badaniu przeprowadzonym
tempie przejęła rząd dusz w USA. dwa lata później ta liczba wzrosła do Nietrudno jednak zauważyć, że w tej
cukierkowej wizji liberalnych mediów są
Ceną za to zwycięstwo jest powrót 35 proc. W 2020 roku, już w trakcie fali dość istotne niedomówienia. Dlaczego
dwójmyślenia – mechanizmu, protestów pod sztandarami ruchu Black ankietowani popierają BLM, ale gdy pyta
Lives Matter, większość Amerykanów się ich o konkretne postulaty ruchu, to
poparcie jest często kilkakrotnie mniejsze?
w ramach którego wielu Amerykanów (52 proc.) uznała, że działanie Kaepernicka Może wyjaśnieniem jest to, że stworzono
było uzasadnione. Co więcej, ten sam gest
ukrywa swoje prawdziwe preferencje. zaczęli powtarzać przed każdym meczem

62 16 WRZEŚNIA 2020 www.prenumerata.swsmedia.pl

FOT. PAP/EPA/SALVATORE DI NOLFI SILENCE wybierało oddzielenie poglądów prywat- zwolenników Demokratów stwierdziło,
IS VIOLENCE nych od tych deklarowanych publicznie. że czują „potrzebę prowadzenia autocen-
Motyw pojawia się też w „Zniewolonym zury”. 32 proc. badanych przyznało, iż ma
– głosi popularne hasło umyśle” Czesława Miłosza jako ketman obawy, że ich poglądy polityczne mogą
wznoszone podczas prote- – sztuka ukrywania swoich prawdziwych negatywnie wpłynąć na ich karierę.
stów BLM. Nie ma miejsca na przekonań w ramach podwójnej gry pro-
brak zaangażowania czy wadzonej z systemem. Na wyniki badania zwrócił uwagę choćby
neutralność. To nie jest czas popularny lewicowy komik i publicysta
na debatę, to czas maszero- Ważne, by podkreślić, że dwójmyślenie Bill Maher, znany z obrony tradycyjnie
wania w równych szeregach. w rozumieniu Orwellowskim było mecha- rozumianej wolności słowa. Maher spo-
nizmem uruchamianym w pewnym stopniu strzegł też, że coraz częściej nawet na-
Maciej przez samą jednostkę, dla zachowania ukowcy boją się publikować wyniki badań,
Kożuszek elementarnej psychicznej równowagi. które mogłyby ich narazić na negatywne
„Partyjny inteligent wie, kiedy powinien konsekwencje. „Jeśli nauka musi oddać
SZEF DZIAŁU ŚWIAT zmienić swoje wspomnienia, a zatem pierwszeństwo politycznej poprawności,
w pełni się orientuje, że przekręca fakty; to mamy duży problem” – powiedział
klimat moralnego wzburzenia, w którym równocześnie jednak, dzięki dwójmyśleniu, komik w swoim programie.
karze się za sprzeciw wobec obowiązującej święcie wierzy, iż prawda nie została po-
ortodoksji, a wielu zwykłych Amerykanów gwałcona” – głosi kluczowy fragment Wojna to pokój
woli dokonać dla bezpieczeństwa aktu „Roku 1984”.
autocenzury, nie afiszując się ze swoimi O dwójmyśleniu w niekoniecznie totali-
poglądami publicznie? Powszechna tarnym kontekście pisał w 1995 roku
falsyfikacja preferencji ekonomista z Uniwersytetu Duke’a Timur
Ketman ocala Kuran w swojej książce „Private Truths,
przed systemem Mechanizmy dwójmyślenia czy ketmanu Public Lies” (ang.: Prywatne prawdy,
służyły w pewnym sensie do odróżnienia publiczne kłamstwa). Kuran nazywa to
Kategoria dwójmyślenia pojawia się jako systemów totalitarnych od liberalnych. falsyfikacją preferencji, a jego książka jest
kluczowy element ideologii angsocu w „Ro- W jednych narzucano przekaz odgórnie, ciekawa nie tylko ze względu na opis
ku 1984”. „Dwójmyślenie oznacza przede po linii partyjnej, w drugich panowały działania mechanizmu, ale przede wszyst-
wszystkim wyznawanie dwóch sprzecznych wolność słowa i prawo do wyznawania kim z powodu negatywnych konsekwencji,
poglądów i wierzenie w oba naraz” – pisze i głoszenia własnych poglądów. które temu procesowi towarzyszą.
George Orwell. Tego pojęcia używano
często dla opisania życia w systemach Wiele wskazuje jednak na to, że sytuacja Według Kurana dla systemów, które
totalitarnych, w których wiele jednostek uległa drastycznej zmianie. Świadczy o tym opierają się na otwartości debaty, skutki
chociażby ton szantażu, którym wysuwane falsyfikacji preferencji mogą być opłakane,
są dziś kolejne polityczne postulaty. „Si- bo ostatecznie prowadzą do falsyfikacji
lence is violence” (ang.: Milczenie jest wiedzy i sytuacji, w której opinia publiczna
przemocą) – głosi popularne hasło wzno- ma wykrzywiony obraz rzeczywistości. To
szone podczas protestów BLM. Idealnie może prowadzić do sytuacji, w której
oddaje ono nastrój rewolucyjnego ferworu, społeczeństwo znajduje się w stanie fał-
w którym bez specjalnych skrupułów od- szywej harmonii, która bardzo łatwo może
dziela się zwolenników od przeciwników ulec destabilizacji wywołanej nawet przez
i wyklucza możliwość zachowania jakie- drobny incydent.
gokolwiek dystansu lub neutralności. To
nie jest czas na debatę, to czas maszero- Kuran podaje przykład akcji afirmatywnej
wania w równych szeregach. na amerykańskich uniwersytetach, która
pozornie przez długi czas nie spotykała
Jednak to nie tylko analiza nastroju czy się z publiczną opozycją lub krytyką. Jed-
medialnych przekazów. W badaniach nak kilka kontrowersyjnych sytuacji spo-
większość Amerykanów przyznaje, że wodowało przerwanie tamy i wylanie się
w codziennym życiu stosuje strategię fali społecznego niezadowolenia.
ketmanu. W niedawnym badaniu przepro-
wadzonym przez Cato Institute 62 proc. Szantaż emocjonalny i kaganiec nałożony
Amerykanów stwierdziło, że w wielu sy- przez amerykańską lewicę opinii publicznej
tuacjach boi się dzielić swoimi prawdzi- w coraz większym stopniu tworzą właśnie
wymi poglądami. Aż 77 proc. konserwa- taką tykającą bombę społecznego nieza-
tystów, 64 proc. umiarkowanych i 52 proc. dowolenia. Im więcej niepoprawnych
opinii będzie spychanych pod powierzch-

16 WRZEŚNIA 2020 63

ŚWIAT { USA, LEWICA, UKRYWANIE POGLĄDÓW }

Szantaż emocjonalny i kaganiec nałożony przez amerykańską lewicę opinii publicznej w sprawie BLM przyczynia się do powstania tykającej bomby społecznego niezadowolenia.

nię, tym napięcia będą większe i tym statystyki” – brzmiał jeden z ostatnich Amerykanów zgodziło się ze stwierdze-
trudniej będzie komukolwiek przewidzieć, nagłówków „Washington Post”. Już wła-
w jakim momencie i w jakim kontekście ściwie nikogo nie obchodzi fakt, że staty- niem, że „fakt, iż wiele osób wykorzystuje
nastąpi wybuch. styki traktowane są wybiórczo i od dawna
zrezygnowano z jakichkolwiek naukowych sytuację, by łamać prawo, także był istot-
Tym bardziej że radykalna lewica tak prób udowodnienia, że dyskryminacja
naprawdę nie pyta o zdanie opinii pu- rzeczywiście ma wpływ na sytuację czar- nym czynnikiem w trakcie protestów”.
blicznej, dokonując kolejnych przesko- nych Amerykanów.
ków w swojej narracji. Owszem, więk- Tylko 19 proc. badanych stwierdziło,
szość Amerykanów była oburzona Tym bardziej że, jak to zawsze podkreślał
potraktowaniem George’a Floyda i po- ekonomista Thomas Sowell, w przedsta- że aktualne protesty mogą pomóc czarnym
pierała surowe ukaranie funkcjonariusza, wianiu różnic przemilcza się niewygodne
który miał doprowadzić do jego śmierci. fakty. Nie tylko to, że od białych o wiele Amerykanom w osiągnięciu równości
To nie znaczy jednak, że popierano tezę, lepiej radzą sobie Azjaci, ale też to, że
iż rasizm i gorsze traktowanie czarno- imigranci z Ghany czy Nigerii wyprzedzają społecznej.
skórych jest zjawiskiem powszechnym, pod względem wykształcenia i zarobków
który dotyczy amerykańskiej policji nie tylko Amerykanów, z którymi dzielą Dla Czesława Miłosza ketman był spo-
jako całości. kolor skóry, lecz nawet większość amery-
kańskiego społeczeństwa. sobem na ocalenie jego prawdziwych
Tytuły takie jak „New York Times” i „Wa-
shington Post” czy stacja CNN prowadzą Poglądy „niepomyślane” poglądów w sferze prywatnej, grą z sys-
staranną i nachalną kampanię, która ma
doprowadzić do tego, by każdy, kogo obu- Falsyfikacja preferencji może wyjaśnić temem. Wizja Orwella i  Kurana jest
rzyła śmierć Floyda, podpisywał się też fakt, że choć dwie trzecie Amerykanów
np. pod diagnozą, że USA są krajem „sys- deklaruje poparcie dla ruchu BLM, prawie jednak dużo mniej optymistyczna. Dla
temowo rasistowskim”, a każda statystyczna taka sama liczba, 65 proc. ankietowanych,
nierówność między białymi i czarnymi jest stwierdziła, że sprzeciwia się kluczowemu autora „Roku 1984” dwójmyślenie było
wynikiem dyskryminacji. „Jeśli nie wie- postulatowi ruchu, czyli odbieraniu fun-
rzysz w systemowy rasizm, to wyjaśnij te duszy policji. W innym badaniu aż 59 proc. procesem, którego ostatecznym celem

było pozbawienie jednostki autonomii

i podmiotowości, w ramach którego na-

stępowało stopniowe wypłukanie ze

świadomości niepoprawnych myśli. Kuran

ostrzega, że poglądy, których boimy się

głosić publicznie, poglądy „nie do pomy- FOT. PAP/EPA/SALVATORE DI NOLFI

ślenia”, mogą się szybko zamienić w po-

glądy „niepomyślane”, gdy autocenzura

sięga tak głęboko, że zapominamy już,

iż mieliśmy inne zdanie. Powinniśmy

pamiętać o tej przestrodze, bo wkrótce

może już być za późno. GP

64 16 WRZEŚNIA 2020 www.prenumerata.swsmedia.pl

FELIETON { WIDZIANE Z BRUKSELI }

O BŁAZNACH, ZERACH, Ryszard

Czarnecki

SABOTAŻYSTACH I PEWNYM LORDZIE
M edia ujawniły, że warszawski ratusz wydał
300 tysięcy złotych na „paradę błaznów”. { Skoro już mowa o sabotażu, to można RYS. MIROSŁAW ANDRZEJEWSKI
W pierwszej chwili pomyślałem, że w ten przekornie powiedzieć, że sabotażem
sposób ukryto finansowanie zjazdu zało- było wybranie pana Rafała na
życielskiego nowego ruchu politycznego prezydenta Warszawy.
Rafała Trzaskowskiego…
decydujący wpływ na stołeczne i centralne media. Chcia-
Rzeczywiście, specyfika życia w dzisiejszych czasach łoby się powiedzieć, że ma władzę absolutną. Skoro tak,
polega na tym, że trudno odróżnić błaznów prawdziwych to powinniśmy zacytować brytyjskiego polityka Lorda
od tych, którzy błaznów udają. To, co ich jednak łączy, Actona, który stwierdził niegdyś: „Władza deprawuje,
to fakt, że kuda im tam do Stańczyka. Ten to był mędrzec a władza absolutna deprawuje w sposób absolutny”.
zatroskany o losy Rzeczypospolitej, a zza błazeńskiej Oczywiście Lord Acton czasem się mylił. Choćby wtedy,
czapki łatwo było dostrzec twarz wielkiego patrioty. gdy mówił, że to państwa tworzą narody. Tak, owszem,
A teraz? Mój Boże... Cóż, być może każda epoka ma w wielu przypadkach, chociażby w jego ojczyźnie. Ale
takiego Stańczyka, na jakiego zasługuje. w naszym kraju wręcz odwrotnie: to naród tworzył pań-
stwo, a kiedy upadało, tworzył je na nowo.
Czytam, że prezydent Warszawy, a zarazem wiceprze-
wodniczący PO, oświadczył, że w sprawie katastrofy Na koniec cytat amerykańskiego pisarza, uhonorowa-
ekologicznej i wpuszczenia wiadomo czego do Wisły nego przez Ronalda Reagana – Erika Hoffera (skądinąd
podejrzewa sabotaż. Za komuny też tropiono sabotaży- facet o pasjonującym życiorysie): „Władza deprawuje
stów i zwykle ich znajdowano wśród tych, którzy nie nielicznych, a bezsilność – bardzo wielu”.
przepadali za władzą (z wzajemnością). Dzisiaj mamy,
jak widać, powtórkę z PRL-u w wykonaniu władz Miasta Warszawiacy, nie bądźcie bezsilni…
Stołecznego Warszawy.

A skoro już mowa o sabotażu, to można przekornie
powiedzieć, że sabotażem było wybranie pana Rafała na
prezydenta Warszawy. Znam takich, którzy nawet zagło-
sowaliby na niego w wyborach prezydenckich tylko po
to, aby zostawił już w spokoju stolicę i odczepił się od
warszawiaków. Bóg jednak nie wysłuchał mieszkańców
Warszawy i pan Trzaskowski dalej zarządza Warszawą
tak, jak zarządza. Co widać, słychać i – zwłaszcza ostat-
nio – czuć.

Ciekawe, co miał na myśli Stanisław Jerzy Lec, pisząc:
„Nie zgadzam się z matematyką. Uważam, że suma zer
daje groźną liczbę”. Nie wiem, o co wtedy chodziło Le-
cowi. Czy była to aluzja do PRL-u? Ale słowa te w kon-
tekście zarządzania Warszawą nabierają szczególnego
znaczenia.

Takich aluzji do gospodarowania stolicą piątego co do
wielkości państwa Unii Europejskiej można znaleźć
więcej. Na przykład amerykański pisarz Ralph W. Emer-
son twierdził: „Bóg rzekł do człowieka: W życiu możesz
mieć radość i możesz mieć władzę, ale nigdy naraz”.

PO rządzi Warszawą od lat czternastu. Rządzi również,
w tej chwili już bez wyjątków, dzielnicami Warszawy. Ma

16 WRZEŚNIA 2020 65

ŚWIAT { WŁOCHY, COVID-19, SZCZEPIONKA }

Tomasz
Łysiak

KAWALER
W SZPITALU,
A SZCZEPIONKA
W LESIE

WŁOSKI WRZESIEŃ POD HASŁEM „KORONAWIRUS”

We włoskich mediach we wrześniu królują tematy związane z koronawirusem. Rozpoczęcie roku szkolnego

z opóźnieniem, wzrost liczby zakażeń, hospitalizacja Silvia Berlusconiego i wreszcie informacje o załamaniu

się prac nad tzw. szczepionką oksfordzką – to, wraz z politycznymi sporami wokół zmniejszenia liczby

parlamentarzystów, najważniejsze informacje z wrześniowych jedynek gazet.

J est zrozumiałe, że Włosi żywo za- o  jego chorobie były i  są nadal żywo bez symptomów. Potem wywiązało się
interesowali się kwestią zdrowia komentowane. zapalenie płuc i Berlusconi został poddany
„Il Cavaliere”, bowiem były premier leczeniu w szpitalu San Raffaele w Me-
Silvio Berlusconi, nawet jeśli budzi Czy to by go zabiło? diolanie. Tam zajął się nim jego lekarz,
kontrowersje, a  wielu mocno go szef oddziału intensywnej terapii prof.
krytykuje, to jest przecież jedną z naj- Szef Forza Italia zakaził się (jak i jego Alberto Zangrillo. To on właśnie, gdy
bardziej rozpoznawalnych postaci włoskiej najbliższa rodzina) w trakcie sierpniowego w końcu po ponad tygodniu zaczęły się
polityki ostatnich dekad. A że wiek już pobytu na Sardynii. Pierwsze testy dawały pojawiać pozytywne informacje w sprawie
ma słuszny (83 lata), to i informacje wynik negatywny i dopiero jeden z kolej- zdrowia byłego premiera, w rozmowie
nych pokazał, że jest chory, początkowo

66 16 WRZEŚNIA 2020 www.prenumerata.swsmedia.pl

FOT. ADOBE STOCK SZCZEPIONKA reakcji – natychmiastowe przewiezienie regiony przesunęły termin rozpoczęcia
do szpitala, gdy tylko stało się jasne, że roku szkolnego na 24 września. W dodatku
Firma AstraZeneca Berlusconi jest chory i jego stan zaczyna są olbrzymie problemy z transportem – wiele
szykowała się do się pogarszać. „10 godzin potem już byłoby autobusów jest już przestarzałych (a trzeba
produkcji 3 mld za późno, ponieważ jest pacjentem z wy- ich teraz więcej), dochodzi do dantejskich
dawek szczepionki sokim stopniem ryzyka”. Najważniejsze scen w trakcie wsiadania pasażerów, nie-
na koronawirusa zdanie, jakie padło w tej rozmowie, to którzy kierowcy po prostu nie zatrzymują
rocznie. Jednak wskazanie dr Zangrillo, by właśnie tak się na przystankach (gdy osiągną maksi-
prace wstrzymano. podchodzić do zagrożonych pacjentów: mum przepisowego obłożenia), przez
nie czekać, działać natychmiast. co ludzi gromadzi się tam więcej niż zwykle.
na antenie telewizji La7, w programie To generuje często absurdy – zaostrzone
„Piazza pulita”, powiedział, że gdyby szef Ostatnie wieści o stanie zdrowia Berlu- przepisy przestrzegane rygorystycznie
Forza Italia trafił do szpitala w marcu, to sconiego są dobre, ale uwagę mediów przy- w jednym miejscu za chwilę powodują
w kwietniu już by nie żył: „Zawartość kuwa fakt, iż zakażeni zostali inni członkowie problemy i tłok w innym. Wszyscy z nadzieją
materiału wirusowego w próbce była tak rodziny – dzieci Luigi i Barbara oraz Marina, wyczekują wieści o opracowaniu szcze-
duża, że z pewnością nie skończyłoby się szefowa rodzinnej firmy Fininvest. pionki. I właśnie teraz, jak grom z jasnego
to tak dobrze jak teraz”. „Czy to by go nieba, dotarła informacja o niepowodzeniu
zabiło?” – dopytywała prowadząca. „Ab- Także inny magnat związany z przemy- prac nad „szczepionką oksfordzką”.
solutnie tak – odpowiedział Zangrillo. – słem rozrywkowym Italii, tyle że z południa
Bardzo prawdopodobne, że tak, a on to – Aurelio De Laurentiis (producent tele- Szczepionki w „Fazie 3”
wie. I wcale nie przesadzam, jak może się wizyjny, filmowy, właściciel klubu Napoli),
niektórym wydawać z racji tego, że mó- także zachorował na COVID-19. Rzecz Pracowała nad nią międzynarodowa firma
wimy o tak znanej postaci”. tu o tyle znamienna, że brał udział w spo- AstraZeneca i naukowcy z uniwersytetu
tkaniu organizacyjnym związku piłkarskiego w Oksfordzie (stąd nazwa), w tym Włosi,
Potem wyjaśniał, dlaczego tak sądzi. Lega, kierującego rozgrywkami Serie A. świat naukowy pokładał w niej wielkie
Jedna sprawa to sposób leczenia, ale in- Źle się czuł, miał lekką gorączkę, ale ko- nadzieje. Prowadzono już zaawansowane
nym, najważniejszym czynnikiem był czas legom tłumaczył, że to chyba jakaś nie- testy kliniczne. Jak ogłosił Pascal Soriot,
strawność… Drużyna Napoli jest w kło- przedstawiciel AstraZeneca, jedna z osób
pocie, już zaczęły się kwarantanny i izolacje biorących udział w teście miała efekty
także członków samego związku sporto- uboczne. Chodzi o kobietę, która dostała
wego. I mnożą się pytania: jak to wpłynie zapalenia rdzenia kręgowego. To bardzo
na rozgrywki? rzadka przypadłość, występuje z często-
tliwością 1–8 osób na milion w ciągu roku.
Chaos i absurdy Prace natychmiast wstrzymano. Nie tylko
w Wielkiej Brytanii, ale także w innych
Włochy bardzo mocno odczuły kryzys krajach (gdzie również prowadzono testy).
związany z koronawirusem w branży tu- To już drugi raz, gdy procedura zostaje
rystycznej. Wiele hoteli zostało otwartych zatrzymana. Aby zdać sobie sprawę ze
dopiero w lipcu, wakacje w Italii w tym skali, wystarczy wspomnieć, że „szcze-
roku spędzali przede wszystkim sami pionka oksfordzka” jest projektem naj-
Włosi. Właścicielka ośrodka plażowego bardziej zaawansowanym na świecie, jeśli
(plaży z wynajmowanymi leżakami i pa- chodzi o przygotowanie szczepienia
rasolami połączonej z ekskluzywną re- przeciwko COVID-19. Sama Unia Euro-
stauracją) w Amalfi mówiła mi, iż w tym pejska zamówiła już 300 mln sztuk (z moż-
roku ledwo udało im się przetrwać. Wpro- liwością rozszerzenia do 400 mln). Jedna
wadzono masę nowych zasad (żele do de- dawka miała kosztować 2,5 euro. Firma
zynfekcji porozstawiane są wszędzie, AstraZeneca szykowała się już do pro-
zwiększono dystanse między leżakami, dukcji 3 mld dawek rocznie. Szczepionka
jest ich też o 1/3 mniej niż normalnie etc.), przeszła pozytywnie dwie pierwsze fazy
zmieniono sposób funkcjonowania restau- testów. Procedura składa się z kilku kro-
racji, to wszystko zaś kosztowało i kosztuje ków: na początku są to oczywiście prace
dużo wysiłku organizacyjnego. A goście? laboratoryjne prowadzone przez grono
„Gości w tym roku jest połowa” – mówi naukowców, jednym słowem wszystko
właściciel konkurencyjnego punktu. dzieje się „w próbówce”; potem zazwyczaj

Do tego wszystkiego doszedł chaos zwią-
zany ze szkołami – na południu niektóre

16 WRZEŚNIA 2020 67

ŚWIAT { WŁOCHY, COVID-19, SZCZEPIONKA }

FOT. FORTUNATO SERRANO/PAP

Ostatnie wieści o stanie zdrowia Berlusconiego są dobre, ale uwagę mediów przykuwa fakt, iż zakażeni zostali inni członkowie jego rodziny.

wykonuje się testy na zwierzętach. W wy- Możliwe miesiące opóźnienia w całości mniej więcej 1,5 mld dawek
padku koronawirusa SARS-CoV-2 nie
można ich było praktycznie przeprowa- AstraZeneca nie jest jedyną firmą pracu- szczepionki! To są olbrzymie kontrakty.
dzić, gdyż niewiele zwierząt jest w stanie jącą nad szczepionką. Jak pisze „La Re-
się nim zarazić. Potem następuje „Faza pubblica”, powołując się na pismo „Nature”, Tymczasem włoski minister zdrowia Ro-
1”, w której testowi poddaje się 50–100 ochot- obecnie opracowywanych jest 321 „kan-
ników. Tu chodzi o wskazanie, czy nie dydatów” na szczepionkę. 32 to projekty, berto Speranza zapewnił, że Italia będzie
wystąpią ewidentne efekty uboczne. Część w których dokonuje się już testów na lu-
ochotników dostaje placebo, a część dziach (wśród nich jest włoska ReiThera), nadal inwestować w prace nad szczepionką,
szczepionkę. Dalej mamy „Fazę 2”, w któ- 7 zaś jest w finalnej, trzeciej fazie. Oprócz
rej bierze udział 1–3 tys. ochotników. wspomnianej Oxford–AstraZeneca, w „sió- zaś w Wielkiej Brytanii dziennik „Financial
Sprawdza się, czy lek jest skuteczny. demce” są trzy projekty chińskie, Moderna
Wreszcie następuje „Faza 3”, o najwięk- – firma biotechnologiczna ze Stanów Times” po ogłoszeniu zatrzymania prac
szej liczbie uczestników (10–50 tys. ludzi), Zjednoczonych, grupa Pfizer-BioNTech
w niej wyłapuje się rzadsze niebezpieczne oraz amerykański koncern Johnson&John- nad wersją oksfordzką ogłosił, że przerwa
efekty uboczne. I teraz właśnie prowa- son, który jest gotów do wkroczenia w fazę
dzono testy w trzeciej fazie. Brało w nich testów na 60 tys. ochotników. Niektórzy potrwa zapewne tylko tydzień, a potem
udział 50 tys. osób, m.in. w Wielkiej do tej listy dodają jeszcze szczepionkę
Brytanii, Stanach Zjednoczonych, Bra- rosyjską. Komisja Europejska podpisuje prace ruszą dalej. Jednak „La Repubblica”
zylii, Afryce Południowej. I ten jeden z owymi firmami kolejne umowy. I tak
przypadek w Wielkiej Brytanii zatrzymał choćby z Pfizer-BioNTechem parafowano przekonuje, że wypadek kobiety, u której
procedurę na całym świecie. Do tej pory już szóstą (jak podaje „La Repubblica”)
oczekiwano, że prace zakończą się pod umowę wstępną, na 300 mln dawek, dalej doszło do zapalenia rdzenia kręgowego,
koniec września, zaś już w listopadzie idą umowy z AstraZeneca, Sanofi-Gsk,
będą gotowe pierwsze szczepionki. Czy Johnson&Johnson, CureVac i Moderną. oznacza co najmniej kilka miesięcy opóź-
to oznacza, że w najbliższym czasie Wszystko razem jest – poza kwestią czysto
w ogóle ich nie będzie? medyczną – również, co oczywiste, sprawą nienia, zapewne od sześciu do ośmiu.
biznesową. Unia Europejska zamawia
Tak czy inaczej, ów przypadek należy

dobrze zbadać. Antonio Metastasio, psy-

chiatra z Narodowej Służby Zdrowia

w Wielkiej Brytanii współpracujący z grupą

oksfordzką, uspokaja, mówiąc, iż uczest-

niczył już w wielu pracach nad szczepion-

kami i że trzeba zbadać korelację między

występującym zapaleniem a faktem jej

przyjęcia. Sam, jako ochotnik, otrzymał

dawkę szczepionki (lub placebo, tego nigdy

nie wiadomo) i jest pełen spokoju i nadziei,

że prace zakończą się sukcesem. A na taki

sukces czeka cały świat. GP

68 16 WRZEŚNIA 2020 www.prenumerata.swsmedia.pl

FOT. MARCIN PEGAZ/GAZETA POLSA Relacja z Forum Ekonomicznego

Karpacz 2020

Partnerzy dodatku:

16 WRZEŚNIA 2020 69

FORUM EKONOMICZNE W KARPACZU { WSPARCIE DLA FIRM, POLITYKA ENERGETYCZNA }

Przyszłość gospodarki
po pandemii

INWESTYCJE SZANSĄ NA ROZWÓJ W DOBIE KORONAKRYZYSU

Tegoroczną edycję Forum Ekonomicznego, zorganizowanego po raz darczej krajów Europy Środkowo-Wschod-
pierwszy w Karpaczu zamiast, jak dotąd, w Krynicy-Zdroju, zdominował niej w ostatnich 30 latach. – W międzyczasie
temat perspektyw rozwojowych gospodarki, która w wyniku pandemii zdarzyła się pandemia i trzeba było dopisać
koronawirusa przeżywa kryzys. część dotyczącą sytuacji pandemicznej
i gospodarki obecnie a gospodarki w prze-
Maciej 26 latach opresji, reżimu, obudzili się. W tym szłości – poinformował rektor SGH, FOT. MARCIN PEGAZ/GAZETA POLSKA
Pawlak roku chcieliśmy walczyć o nasze prawa. prof. Piotr Wachowiak.
9 sierpnia odbyły się na Białorusi wybory,
J ak co roku Rada Programowa Forum które jak zwykle zostały sfałszowane. Nasz Jego zdaniem kraje Europy Środkowo-
przyznała kilka prestiżowych nagród. były prezydent uznał, że wszyscy głosowali -Wschodniej wykorzystały w tym okresie
Daniel Obajtek, prezes PKN Orlen, na niego. On uzyskał 80 proc. głosów, ale swoją szansę i widać znaczący rozwój
został Człowiekiem Roku Forum to nie jest prawda – opisała pokrótce sytuację gospodarczy. – Polska jest liderem, u nas
Ekonomicznego 2020. Z kolei Zwią- w swoim kraju Cichanouska. – Prosimy widać wzrost gospodarczy najbardziej.
zek Harcerstwa Rzeczypospolitej został każdy kraj, w tym Rosję, o uszanowanie Jednak pandemia spowodowała w gospo-
Organizacją Pozarządową Roku. Tytuł naszej suwerenności. 5 listopada kadencja darce spustoszenie. Polacy są narodem
Firmy Roku przyznano firmie PGNiG SA, naszego prezydenta zakończy się. Od każ- przedsiębiorczym i można mieć nadzieję,
kierowanej przez Jerzego Kwiecińskiego. dego kraju zależy to, jak zachowa się po tej że ze względu na to dobrze poradzimy
dacie. On nie jest prawomocnym prezyden- sobie z pandemią i wykorzystamy swoje
Nagroda specjalna dla tem w oczach naszego narodu – dodała szanse. Drugi raz gospodarki nie da się
Swiatłany Cichanouskiej laureatka nagrody specjalnej. zamrozić – dodał rektor.

Nagroda specjalna przypadła w udziale Pandemia spowodowała W sesji inauguracyjnej Forum Ekonomicz-
Swiatłanie Cichanouskiej, prezydent elekt w gospodarce spustoszenie nego 2020 w Karpaczu, „W poszukiwaniu
Białorusi, startującej w ostatnich wyborach siły napędowej gospodarki”, paneliści dys-
prezydenckich na Białorusi. Tegoroczne Forum w Karpaczu rozpoczęło kutowali o przyszłości biznesu po pandemii
się od prezentacji „Raportu SGH i Forum i rozważali rolę rządów w rozwoju europej-
– Uważa się mnie za wybranego prezydenta Ekonomicznego 2020”, którego głównym skiej gospodarki. Wicepremier, minister
Republiki Białorusi. Nasz kraj jest w głębo- celem było przedstawienie sytuacji gospo- rozwoju Jadwiga Emilewicz, zauważyła, że
kim kryzysie politycznym. Białorusini po po raz pierwszy Europa nie boi się zaciągnąć
wspólnej pożyczki. – Wspólnota Europejska
zdecydowała się na euroobligacje i zaciągnęła
międzypokoleniowy dług. To nie jest czas

70 16 WRZEŚNIA 2020 prenumerata.GazetaPolska.pl

na oszczędzanie. (...) Najbardziej bolesny

{jest spadek inwestycji. W lipcu przekazaliśmy Chcemy podtrzymać tętno inwestycyjne, przede
wszystkim w sektorze publicznym – powiedziała
12 mld zł z budżetu państwa na realizację minister Jadwiga Emilewicz
inwestycji lokalnych, tak aby nie zostały
wstrzymane. Chcemy podtrzymać tętno
inwestycyjne, przede wszystkim w sektorze
publicznym – dodała Emilewicz.
Podczas debaty na temat znaczenia Tarczy

Antykryzysowej dla ratowania kondycji

polskich firm w obecnym okresie pandemii W opinii wiceprezesa ARP, Pawła Kol- szersze niż dotąd wykorzystywanie gazu,

COVID-19 minister rodziny, pracy i polityki czyńskiego, Agencja ta stała się, zwłaszcza by przyspieszyć zeroemisyjność źródeł

społecznej, Marlena Maląg, przypomniała, w pierwszych tygodniach pandemii, swo- wytwarzania energii w  perspektywie

że we wszystkich działaniach rządu od istym centrum zaopatrzenia instytucji 2050 roku – podkreślali uczestnicy de-

początku pandemii koronawirusa chodziło medycznych w sprowadzane, także z za- baty nt. znaczenia infrastruktury

przede wszystkim o ratowanie miejsc pracy. granicy, środki higieny. – Ostatnio prze- energetycznej.

– Tworzyliśmy od podstaw odpowiednie kazaliśmy 50 mln sztuk maseczek do szkół Jak poinformował Tomasz Stępień, prezes

otoczenie prawne, by można było podej- w całej Polsce – zaznaczył. – Obecnie spółki GAZ-System, jego firma znajduje

mować szybkie i skuteczne decyzje dla w ramach ARP proponujemy przedsię- się obecnie w trakcie realizacji programu

ratowania miejsc pracy, bytu rodzin i pod- biorcom instrumenty finansowe z zakresu inwestycyjnego z kilkudziesięcioma pro-

trzymania rządowych programów społecz- refundowania leasingu oraz pożyczki jektami o dużej skali. Największe z nich

nych z „plusem” – dodała minister. obrotowe. Na ten cel, w ramach polityki to rozbudowa terminalu LNG w Świno-

Według Pawła Borysa, prezesa Polskiego nowej szansy, przeznaczamy ponad 1 mld zł ujściu z obecnych 5 do 7,5 mld m3 rocznie

Funduszu Rozwoju, odnotowaliśmy rela- – dodał Kolczyński. mocy przerobowej. Ponadto w trakcie

tywnie mały spadek PKB i poziomu bez- realizacji znajduje się budowa Baltic Pipe

robocia. – Już w III kwartale bieżącego Infrastruktura energetyczna – gazociągu z Norwegii przez Danię

roku powinniśmy mieć wzrost PKB (w po- Chociaż gaz ziemny został uznany przez do Polski, o długości ok. 900 km. – Prze-

równaniu z II kwartałem) o 7–8 proc. Brukselę jako paliwo „przejściowe”, to widujemy, że do 2030 roku zapotrzebo-

A w całym br. PKB, jak szacujemy, spadnie Polska, mając obecnie tak znaczący, bo wanie na to paliwo w naszym kraju zwiększy

o 2–3 proc. w porównaniu z 2019 roku ponad 70-proc. udział węgla w miksie się z obecnych 17 do nawet 29 mld m3 rocz-

– przewiduje Borys. energetycznym, musi przestawić się na nie – stwierdził Stępień..

16 WRZEŚNIA 2020 71

FORUM EKONOMICZNE W KARPACZU { PROBLEMY SEKTORA MŚP W CZASIE PANDEMII }

MŚP wciąż potrzebują wsparcia

ZMIANY INSTYTUCJONALNE W PRAWIE POMOGĄ POLSKIM FIRMOM

Małe i średnie przedsiębiorstwa zajmują szczególne miejsce w polskiej gospodarce, wytwarzając niemal 50 proc.
PKB. W wyniku pandemii koronawirusa firmy tego sektora otrzymały pomoc ze strony państwa. Jedną z debat
Forum Ekonomicznego poświęcono formom dalszego wsparcia.

Konrad Trzonkowski, dyrektor zarządzający w Agencji Rozwoju Przemysłu, przypomniał, że ARP roku powinniśmy wprowadzić tzw. estoński
CIT. Chodzi o to, by zachęcić przynajmniej
przeznaczyła dotąd ok. 700 mln zł na pożyczki na utrzymanie płynności finansowej dla przedsiębiorców. część przedsiębiorców do inwestowania
D yskutanci zwracali uwagę na w rozwój firm – dodał.
fakt, że przekazane przez pań- dyskusji, doszliśmy do przekonania, że
stwo i jego instytucje na rzecz sektor MŚP wymaga dalszej pomocy ze Konrad Trzonkowski, dyrektor zarzą-
sektora MŚP środki w kwocie strony państwa. Jednak w obecnej sytuacji dzający w Agencji Rozwoju Przemysłu,
powinny to być zmiany instytucjonalne przypomniał, że w marcu bieżącego roku,
gdy pojawił się kryzys krótkoterminowych
ponad 200 mld zł w ramach w prawie, które nie obciążyłyby budżetu płatności w sektorze MŚP, państwowe
instytucje, takie jak PFR, BGK i ARP,
tarcz antykryzysowych i finansowych – poinformował Abramowicz. uruchomiły programy wsparcia finanso-
wego dla przedsiębiorców. – Sama ARP
(w tym Tarcz PFR i BGK) nie zniwelowały Jego zdaniem należałoby wprowadzić przeznaczyła dotąd ok. 700 mln zł na
pożyczki na utrzymanie płynności finan-
polskim przedsiębiorcom wszystkich zasadę dobrowolności płacenia składek sowej dla przedsiębiorców. Jesteśmy
gotowi przekazać kolejne 1,7 mld zł na
negatywnych skutków koronakryzysu. ubezpieczeniowych przez przedsiębiorców programy pomocowe tego typu – zade-
klarował. Tym bardziej że, jego zdaniem,
W opinii występującego w dyskusji Adama z ewentualną możliwością ich zmniejszenia MŚP to sektor bardzo czuły na wahania
koniunktury. Obecnie przeżywa problemy
Abramowicza, rzecznika MŚP, obecnie do minimalnych poziomów, analogicznych ze średnioterminową płynnością. FOT. MARCIN PEGAZ/GAZETA POLSKA

nie stać już państwa na dalsze tak zna- do ubezpieczeń rolników w KRUS. – Rzecz – W czasie kryzysu szczególnie państwo
może dalej stymulować rozwój gospo-
czące transfery na rzecz przedsiębiorców jasna niskie składki oznaczałyby niski darki np. dzięki wykorzystywaniu środ-
ków unijnych – przekonywał min.
ani na dłuższe zawieszenie płatności wymiar przyszłej emerytury – dodał. Niedużak.

przez przedsiębiorców składek na ZUS W opinii Marka Niedużaka, wiceministra W opinii dyrektora Trzonkowskiego
obecnie „punktowa” pomoc finansowa
i zdrowotnych. – Wspólnie z ponad 230 or- rozwoju, istotnym problemem dla MŚP państwa dla poszczególnych branż jest
dyskusyjna i wymaga starannego prze-
ganizacjami przedsiębiorców zrzeszonymi są obciążenia składkowe, zwłaszcza na myślenia. Jego zdaniem bowiem część
z nich, która początkowo znalazła się
w Radzie Przedsiębiorczości, po długiej rzecz ZUS. – Dlatego m.in. do końca tego w trudnej sytuacji, jak turystyczna, dała
sobie radę: w lecie Polacy masowo wy-
jeżdżali do naszych miejscowości wypo-
czynkowych. – Przy czym w niedługim
czasie może się okazać, że część branż
straci rentowność w sytuacji, gdy inne,
jak np. e-commerce, będą się dobrze
rozwijać – dodał.

72 16 WRZEŚNIA 2020 prenumerata.GazetaPolska.pl

FORUM EKONOMICZNE W KARPACZU { TARCZA ANTYKRYZYSOWA, WSPARCIE PRZEDSIĘBIORSTW }

Paweł Kolczyński, wiceprezes ARP dowych programów społecznych z „plu-
sem”. Wdrożone instrumenty okazały się
Pionierskie rozwiązania skuteczne – stwierdziła minister.
dla polskich firm
– To były rozwiązania pionierskie – za-
PROGRAM WALKI RZĄDU Z KORONAKRYZYSEM JEST SKUTECZNY uważył Paweł Borys, prezes Polskiego
Funduszu Rozwoju, określając program
Dzięki szybkiemu wdrożeniu Tarczy Antykryzysowej polscy przedsiębiorcy walki rządu z koronakryzysem. – Wciąż
stosunkowo łagodnie odczuli negatywne skutki pandemii koronawirusa rozpatrujemy 17 tys. odwołań firm ubie-
w gospodarce, która zanotowała najniższe spowolnienie gospodarcze gających się o  pomoc z  naszej Tarczy
w całej UE. Dzięki temu nie doszło do masowych upadłości firm, a także Finansowej, a  wnioski o  przyznanie
do zwolnień pracowników. Większość pracodawców wysoko oceniła skalę takiej pomocy ze strony kolejnych 7,5 tys.
i szybkość udzielonej im pomocy. dużych firm są wciąż analizowane przez
PFR. Odnotowaliśmy relatywnie mały
J aka przyszłość czeka polskie firmy działaniach rządu od początku pandemii spadek PKB i poziomu bezrobocia. Już
w kolejnych miesiącach i latach? koronawirusa chodziło przede wszystkim w III kwartale bieżącego roku powinni-
– to temat jednej z debat Forum o ratowanie miejsc pracy. – Tworzyliśmy śmy mieć wzrost PKB (w  porównaniu
Ekonomicznego w Karpaczu. od podstaw odpowiednie otoczenie praw- z II kwartałem) o 7–8 proc. A w całym
Minister rodziny, pracy i polityki ne, by można było podejmować szybkie bieżącym roku PKB, jak szacujemy,
społecznej, Marlena Maląg, przypomniała i skuteczne decyzje dla ratowania miejsc spadnie o  2–3  proc. w  porównaniu
podczas dyskusji, że we wszystkich pracy, bytu rodzin i podtrzymania rzą- z 2019 rokiem, a więc mniej, niż zakłada
w znowelizowanym budżecie rząd – oce-
nił Borys.

Jak zauważył wiceprezes ARP, Paweł
Kolczyński, agencja stała się zwłaszcza
w pierwszych tygodniach pandemii swo-
istym centrum zaopatrzenia instytucji
medycznych w sprowadzane, także z za-
granicy, środki higieny. – Ostatnio prze-
kazaliśmy 50 mln sztuk maseczek do szkół
w całej Polsce – zaznaczył. – W ramach
akcji „Polskie szwalnie” uratowaliśmy
kilkadziesiąt tysięcy miejsc pracy, zama-
wiając u  przedsiębiorców tej branży
szycie maseczek. A jest to u nas dość
rozbudowana branża, ponieważ polskie
firmy wciąż wolą zlecać produkcję odzie-
żową naszym przedsiębiorstwom, a nie
chińskim. Na początku kryzysu wydawało
się, że to nasze firmy transportowe naj-
bardziej odczują jego skutki. Tymczasem
branża ta, lider na rynku unijnym, od-
notowuje w ostatnich miesiącach coraz
szybszy wzrost transportu ładunków
cargo, choć trend ten jak dotąd nie obej-
muje przewozów pasażerskich, poddanych
wciąż znaczącym ograniczeniom z po-
wodu wymogów antypandemijnych
w poszczególnych krajach. Obecnie
w ramach ARP proponujemy przedsię-
biorcom instrumenty finansowe z zakresu
refundowania leasingu oraz pożyczki
obrotowe. Na ten cel przeznaczamy po-
nad 1,7 mld zł.

16 WRZEŚNIA 2020 73

FORUM EKONOMICZNE W KARPACZU { FINANSOWANIE INICJATYW INFRASTRUKTURALNYCH }

Nowe kraje
w Funduszu
Trójmorza

POTRZEBA PONAD 0,5 BLN EURO, ABY DOGONIĆ KRAJE EUROPY ZACHODNIEJ

Zwiększenie konkurencyjności państw regionu Trójmorza poprzez – Fundusz Trójmorza to jeden głos
budowę przejezdnych dróg, sprawnej energetyki i skutecznych połączeń państw, które mają wspólną historię i po-
cyfrowych – stało się celem postawionym przez twórców Funduszu trzeby. To jeden cel, jakim jest rozbudowa
Trójmorza. – Taka infrastruktura, połączywszy w osi północ–południe infrastruktury w 3 sektorach: energetycz-
kraje położone pomiędzy Bałtykiem, Morzem Czarnym i Adriatykiem, da nym, transportowym i cyfrowym – mówiła
nam silny impuls do rozwoju gospodarczego – powiedziała w Karpaczu w Karpaczu szefowa BGK.
Beata Daszyńska-Muzyczka, prezes zarządu Banku Gospodarstwa
Krajowego. Już za miesiąc, na planowanym w październiku szczycie Podkreśliła, że dostęp do mórz może być
Trójmorza w Tallinie, poznamy pierwsze inwestycje, w które zaangażuje doskonałym wehikułem do rozwoju go-
się stworzony z inicjatywy BGK wehikuł finansowy. spodarczego tego regionu. – Pod jednym
warunkiem, że będziemy te morskie bramy
Paweł Trójmorza stanowi wymierne narzędzie re- potrafili połączyć infrastrukturą, której FOT. MARCIN PEGAZ/GAZETA POLSKA
alizacji projektów w obszarach priorytetowych dzisiaj na osi północ–południe bardzo
WWoźniak dla państw należących do tej grupy. brakuje – zauważyła. – Nie można budo-
 swoim wystąpieniu podczas wać wspólnej Europy bez silnego rozwoju
panelu „Fundusz Inwesty- Katalog udziałowców funduszu nie jest naszego regionu – dodała.
cyjny Trójmorza” prezes BGK jeszcze zamknięty. Póki co są to państwowe
przypomniała genezę fun- instytucje rozwoju. – Mamy Polskę i Rumunię Podczas rozmowy prezes BGK przyto-
duszu, będącego ekonomicz- jako dwa państwa założycielskie oraz pięć czyła dane, mówiące, że na wybudowanie
no-finansowym zapleczem prezydenckiej państw reprezentowanych w radzie nadzorczej brakującej w krajach Trójmorza infrastruk-
i rządowej Inicjatywy Trójmorza. Sama – poinformowała szefowa BGK. – W przyszłym tury tylko w tych trzech obszarach potrzeba
inicjatywa została zawiązana w celu wzmoc- tygodniu powinniśmy podpisać akt notarialny, będzie w ciągu dekady 600 mld euro,
nienia naszej części UE i wyrównania różnic rozszerzający udziałowców o Estonię i Łotwę. z czego na transport 290 mld euro, na
w rozwoju infrastrukturalnym i jakości Projekt bardzo mocno przyspieszył, jesteśmy infrastrukturę cyfrową 160 mld euro, a na
życia mieszkańców państw Europy Środ- w procesie uzgodnień dotyczących podpisania energię 88 mld euro. – Potrzebujemy
kowo-Wschodniej z zachodnią częścią UE. aktów notarialnych. Spodziewam się, że na ogromnej kwoty, ponad pół biliona euro,
koniec tego roku liczba państw członków aby dogonić infrastrukturalnie kraje Eu-
Jak mówiła Daszyńska-Muzyczka, utwo- funduszu wyniesie co najmniej pięć – zasy- ropy Zachodniej – zauważyła prezes BGK.
rzony w 2019 roku z inicjatywy BGK Fundusz gnalizowała prezes BGK. – W tym celu musimy połączyć różne
źródła finansowania, w tym środki unijne
i środki Funduszu Trójmorza – dodała.

74 16 WRZEŚNIA 2020 prenumerata.GazetaPolska.pl

{Zgodził się z tym prowadzący dyskusję W przyszłym tygodniu powinniśmy podpisać
akt notarialny, rozszerzający udziałowców
prezes PGNiG Jerzy Kwieciński. – Finan- o Estonię i Łotwę.
sowania trzeba będzie szukać w różnych
miejscach: krajowych, z rynku prywatnego,
ale również wciąż w europejskich – wskazał
Kwieciński.
I właśnie o finansowaniu inwestycji

transportowych, energetycznych i cyfro-

wych z wykorzystaniem środków europej- morza – jest Via Carpatia. Inwestycja jest około 50 projektów, a sześć z nich jest już

skich opowiedziała minister funduszy już realizowana, a Polska ma zabezpieczone na bardzo zaawansowanym etapie. – Po-

i polityki regionalnej Małgorzata Jarosiń- środki jej finansowania. Jednak zdaniem nieważ jesteśmy objęci tajemnicą inwe-

ska-Jedynak. Przypomniała, że w krajach uczestniczącego w rozmowie ministra stycyjną, nie mogę teraz powiedzieć, co

regionu w perspektywie 2014–2020 już infrastruktury Andrzeja Adamczyka, Fun- to za projekty, natomiast na szczycie

zostało zainwestowanych w te trzy obszary dusz Trójmorza może pomóc w realizacji Trójmorza, który odbędzie się w formie

80 mld euro. – To pieniądze, które umoż- tej transgranicznej drogi innym krajom. online 19–20 października, ujawnimy

liwiając realizację takich przedsięwzięć – To jest konieczność wręcz dziejowa przykładowe dwa, trzy projekty – zapo-

dają tak potrzebny impuls rozwojowy – wytworzenia tego typu połączeń komuni- wiedziała prezes BGK.

mówiła minister. Dodała, że wkrótce kacyjnych, które będą stawać się silnikami Prezes poinformowała też, gdzie fundusz

w naszej dyspozycji pojawią się środki rozwoju dla całego regionu – wskazał szuka finansowania. – Udziałowcami

z Funduszu Odbudowy. – Pandemia i wy- Adamczyk. Funduszu Trójmorza, oprócz państwowych

chodzenie z kryzysu to szansa na takie – Via Carpatia pociąga za sobą inne instytucji rozwoju jak BGK, mają być

przemodelowanie naszej gospodarki, wielkie inwestycje, np. w energetyce – za- również międzynarodowe organizacje, jak

abyśmy łańcuchy dostaw mogli realizować uważył Kwieciński. EBI, Bank Światowy czy amerykańska

w ramach naszego regionu. Na tego typu Takich wielkich infrastrukturalnych in- instytucja rozwoju International Deve-

przedsięwzięcia Komisja Europejska prze- westycji jak Via Carpatia, których Trój- lopment Finance Corporation (IDFC) oraz

znacza środki finansowe – wskazała morze potrzebuje, jest jednak znacznie inwestorzy prywatni – mówiła. Jak dodała,

Jarosińska-Jedynak. więcej. Prezes Daszyńska-Muzyczka po- obecnie fundusz poszukuje kapitału za-

Jednym z takich właśnie projektów – pro- informowała, że obecnie, po licznych równo w Stanach Zjednoczonych, jaki

rozwojowych i łączących państwa Trój- analizach, na stole funduszu pozostało i w Azji. GP

16 WRZEŚNIA 2020 75

FORUM EKONOMICZNE W KARPACZU { PRODUKTY BANKOWE, INWESTYCJE }

Czas na tarcze
rozwojowe

JAK POBUDZIĆ MECHANIZMY GOSPODARCZE W CZASIE PANDEMII

Cyfryzacja państwa oraz elastyczne podejście to zdaniem ekspertów biorących udział w panelu „Tarcze
antykryzysowe czy tarcze rozwojowe? Jak pobudzić inwestycje w nowym ładzie gospodarczym?” główne powody,
dla których radzimy sobie z kryzysem. – Wsparcie państwa w takim zakresie jak dotychczas nie może być jednak
długookresowe – zauważa Tomasz Robaczyński, członek zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego. Jak dodaje,
przyszedł czas na nowe rozwiązania, zaprojektowane na nowe czasy.

Paweł kolwiek inna pomoc. Obecny kryzys po- – Czas przechodzić do normalnej gospo- FOT. MARCIN PEGAZ/GAZETA POLSKA
dzielił na trzy etapy. – Pierwszym było darki, ale oczywiście pamiętając, że została
UWoźniak ratowanie przedsiębiorców, drugim – za- ona poważnie naruszona przez COVID.
czestnicy dyskusji zastanawiali pewnienie im płynności finansowej – wska- To m.in. dlatego właśnie firmy powinny
się, czy narzędzia przyznane zał. Wyraził nadzieję, że jesteśmy już na mieć możliwość szerokiego dostępu do kre-
instytucjom publicznym i roz- kolejnym etapie: powrotu do realnej go- dytów, pożyczek czy gwarancji – podkreślił.
wojowym, takim jak PFR czy spodarki. Dlatego zasady wsparcia przed- Dodał, że na tym etapie znowu zwiększa
BGK, wraz z regulacjami pro- siębiorstw znowu muszą się nieco zmienić. się rola Banku Gospodarstwa Krajowego
ponowanymi przez ZUS i ministerstwa, – Wsparcie państwa w takim zakresie jak jako państwowej instytucji oddziałującej
mogą stać się elementem polityki proro- dotychczas nie może być długookresowe, na sektor bankowy. Jego zdaniem zarówno
zwojowej dla polskiego biznesu. bo po pierwsze nikogo nie stać na takie dotychczasowe rozwiązania, jak i inno-
działania w długim okresie, a po drugie wacyjne, „post-covidowe”, przyczynią się
Tomasz Robaczyński wskazał, że BGK mogłoby prowadzić to do zaburzeń me- do powrotu optymizmu inwestycyjnego
uczestniczył w walce z pierwszymi gospo- chanizmów gospodarczych – ostrzegł. wśród przedsiębiorców.
darczymi skutkami, zanim ruszyła jaka-

76 16 WRZEŚNIA 2020 prenumerata.GazetaPolska.pl

Według wiceministra
rozwoju Roberta Nowickiego
czynnikiem, który może
pobudzić inwestycje, będą
odpowiednie zmiany
legislacyjne.

– Dlatego Bank Gospodarstwa Krajowego nie determinacja i profesjonalizm wpro- się e-państwo, trzeba koniecznie konty-
oferuje dotychczasowe produkty, ale rów- wadzenia e-składki czy elektronicznych nuować cyfryzację – ocenił, przypominając,
nież, odpowiadając na błyskawicznie zmie- zwolnień, to w marcu 2020 roku, kiedy że elektronizacja państwowych usług dla
niające się teraz potrzeby, wprowadza nowe, zostało wystawionych prawie 3,3 mln obywateli rozpoczęła się na szeroką skalę
np. gwarancje faktoringowe – zaznaczył. zwolnień, zatopilibyśmy się w papierach wraz z uruchomieniem programów, jak
Jak wyjaśnił, BGK, wspólnie z faktorami, – opowiadała Uścińska. – Procesy wcze- choćby Rodzina 500 Plus. Zwrócił też
czyli bankami i firmami udzielającymi fak- śniej wcale nie projektowane na to, że uwagę na sprawność funkcyjną admini-
toringu, wprowadza unikatowy na skalę będzie pandemia, tylko na to, żeby uspraw- stracji w okresie kryzysowym. – To, co
Unii Europejskiej program gwarancji fak- nić działanie ZUS, zostały przez nas udało się w czasie pandemii COVID-19,
toringowych. – Przecieraliśmy szlaki w Ko- świetnie wykorzystane w tym okresie to dobra współpraca pomiędzy różnymi
misji Europejskiej, bo to był pierwszy taki kryzysowym – podkreśliła. Zaznaczyła, instytucjami i ministerstwami, co pozwoliło
program w Europie – mówił Robaczyński. że dodatek solidarnościowy to kolejny na bardzo sprawną i precyzyjną pomoc
I dodał, że chociaż faktoring jest produktem nowy projekt, który ZUS obsługuje w pełni – wskazał.
dobrze znanym na rynku, to jednak formuła on-line. – Bez papierowych wniosków. To
dzielenia ryzyka limitów faktoringowych się sprawdziło w 100 proc. – dodała. W ocenie Marczuka tarcze pokazały też,
pomiędzy faktorów a BGK w formie udzie- że warto rzetelnie prowadzić firmę – legalnie
lania gwarancji jest nowa. Zdaniem prezes ZUS należy wykorzystać zatrudniać czy uczciwie płacić podatki.
doświadczenie epidemii w kontakcie z płat- Tacy właśnie przedsiębiorcy otrzymywali
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nikami. – Wypracowaliśmy pewne mecha- wsparcie. Według niego tarcze dały funda-
Gertruda Uścińska zauważyła, że poprawa nizmy, które się sprawdziły – podkreśliła. ment do budowania dobrych relacji pomię-
wizerunku ZUS w ostatnich latach idzie dzy państwem i przedsiębiorcami. – Przed-
w parze z wieloma przeprowadzonymi O podobnych doświadczeniach opowie- siębiorcy, korzystając z rozwiązań tarczy,
reformami, m.in. dot. Cyfryzacji. – Gdyby dział Bartosz Marczuk, wiceprezes zarządu czy to nie płacąc składek ZUS-u, czy
Polskiego Funduszu Rozwoju. – Sprawdziło otrzymując wsparcie z Polskiego Funduszu
Rozwoju, przekonali się, że państwo stanęło
na wysokości zadania, że rzeczywiście im
pomogło w tym najtrudniejszym dla nich
momencie – ocenił.

Według wiceministra rozwoju Roberta
Nowickiego czynnikiem, który może po-
budzić inwestycje, będą odpowiednie
zmiany legislacyjne. W tym kontekście
wymienił estoński CIT jako jeden z naj-
bardziej proinwestycyjnych systemów
opodatkowania oraz ulgę na robotyzację.
– Potrzebujemy w tej chwili procesów
automatyzacji – wskazał wiceminister.

Podkreślił jednocześnie, że w sprawnym
zarządzaniem państwem pomaga nam
nasza gospodarka w coraz większym stop-
niu oparta na wiedzy i informacji. GP

16 WRZEŚNIA 2020 77

FORUM EKONOMICZNE W KARPACZU { ENERGETYKA }

Transformacja energetyczna
wyzwaniem przyszłości

Przed nami pokoleniowa szansa na kształtowanie przyszłości Andrzej FOT. MARCIN PEGAZ/GAZETA POLSKA
energetycznej. Nadszedł czas by podjąć wyzwanie niskoemisyjnej
transformacji energetycznej i rozpocząć dekadę dla energii JRatajczyk
i klimatu, której pierwszym impulsem będzie Polityka energetyczna ak poinformował minister Kurtyka,
Polski do 2040 roku – powiedział Michał Kurtyka, minister zakończył się już etap konsultacji
klimatu, podczas panelu zorganizowanego w ramach Forum projektu Polityki energetycznej
Ekonomicznego w Karpaczu. Polski do 2040 roku (PEP2040),
w tym konsultacji transgranicznych.
Nowy projekt PEP opiera się na 3 filarach,
tj. sprawiedliwa transformacja, budowa
równoległego, zeroemisyjnego systemu

78 16 WRZEŚNIA 2020 prenumerata.GazetaPolska.pl

połowę mocy zainstalowanych będą sta- Wodór paliwem przyszłości
nowić źródła zeroemisyjne. W PEP2040 po-
dejmowane są strategiczne decyzje inwe- Zdaniem Pawła Jana Majewskiego, prezesa
stycyjne, mające na celu wykorzystanie Zarządu Grupy LOTOS, polityka Euro-
krajowego potencjału gospodarczego, pejskiego Zielonego Ładu jest wielkim
surowcowego, technologicznego i kadro- wyzwaniem, ale też wielką szansą rozwo-
wego oraz stworzenie poprzez sektor jową. – W perspektywie najbliższych 20 lat
energii dźwigni rozwoju gospodarki. Jak coraz większą rolę będą odgrywały paliwa
podkreślił Michał Kurtyka, Polska stoi obecnie nazywane alternatywnymi. Dlatego
przed wyzwaniem zbudowania nowego już dzisiaj podejmujemy prace badawcze
systemu energetycznego w najbliższym nad wykorzystaniem paliw nowej generacji,
20-leciu. Nie tylko dlatego, że tego wymaga szczególnie wodoru, który w przyszłości
zielona transformacja, ale również dlatego, będzie miał istotne znaczenie w miksie
że gospodarka musi mieć bezpieczne źró- energetycznym. Rozwijamy również ba-
dło produkcji energii elektrycznej, także dania nad LNG, CNG, biogazem – poin-
takie, które jest niezależne od warunków formował prezes Majewski. – Istotne też
pogodowych. – Zapewnienie ciągłości jest wypracowanie nowych regulacji praw-
i stabilności dostaw energii do przemysłu nych, które pozwolą na szersze wykorzy-
i odbiorców, jest nieodzownym elementem stanie wodoru – dodał szef LOTOSU.
przyciągającym inwestycje w kraju – pod-
kreślił Kurtyka. Fuzja koncernów przyniesie

W 2040 roku ponad połowę mocy zain- wiele korzyści
stalowanych będą stanowić źródła zero-
emisyjne. Szczególną rolę odegra w tym Badania nad paliwami przyszłości wymagają
procesie wdrożenie do polskiego systemu
elektroenergetycznego morskiej energetyki dużych nakładów finansowych. – Dzięki
wiatrowej i uruchomienie elektrowni ją-
drowej. Będą to dwa strategiczne nowe połączeniu LOTOSU z Orlenem, a w dłużej
obszary i gałęzie przemysłu, które zostaną
zbudowane w Polsce. – To szansa na roz- perspektywie z PGNiG, zyskamy dużo
wój krajowego przemysłu, rozwój wyspe-
cjalizowanych kompetencji kadrowych, większe możliwości w pozyskiwaniu środ-
nowe miejsca pracy i generowanie wartości
dodanej dla krajowej gospodarki – wyjaśnił ków na badania. Nie będzie też zjawiska
minister Kurtyka. Równolegle do wielko-
skalowej energetyki, rozwijać się będzie dublowania projektów badawczych – stwier-
energetyka rozproszona i obywatelska
– oparta na lokalnym kapitale. – W ostat- dził prezes Majewski. Połączenie wiodących
nim czasie kołem zamachowym rozwoju
energetyki odnawialnej w Polsce stała się koncernów paliwowych na rynku jest
fotowoltaika, która jest najszybciej roz-
wijającym się sektorem OZE w Polsce, co wpisane w politykę energetyczną Polski
związane jest z postępującym spadkiem
kosztów i systemem wsparcia. Transfor- do 2040 roku. Fuzja pozwoli zbudować
macja wymaga również zwiększenia wy-
energetycznego oraz dobra jakość powie- korzystania technologii OZE w wytwarzaniu polski koncern, który będzie w stanie sku-
trza. – Polityka energetyczna Polski ciepła i zwiększenia wykorzystania paliw
do 2040 roku jest kompasem dla przed- alternatywnych w transporcie. Zmiany te tecznie konkurować z zagranicznymi pod-
siębiorców, samorządów i obywateli w za- doprowadzą do gruntownej poprawy ja-
kresie transformacji polskiej gospodarki kości powietrza, redukcji emisji zanie- miotami na rynku europejskim. I co ważne,
w kierunku niskoemisyjnym. Zależy nam, czyszczeń, a przez to poprawy jakości
aby zaangażować wszystkie sektory i grupy życia społeczeństwa – powiedział minister będzie miał w większe możliwości jeśli
interesariuszy oraz budować przemysł Kurtyka.
i nowe miejsca pracy. Jednocześnie chce- chodzi o  inwestycje i prace badawczo-
my zapewnić wsparcie tym grupom i re-
gionom, dla których zmiany te będą -rozwojowe. – Wierzę, że proces przejęcia
największym wyzwaniem – podkreślił
Michał Kurtyka. przez Orlen nie tylko nie przeszkodzi

W stronę zielonej energii w naszych planach rozwoju i badań w ob-

Według ministra klimatu, polska energe- szarze paliw alternatywnych, ale wręcz
tyka stoi w obliczu ogromnej transfor-
macji, która w ciągu najbliższych 10 lat wzmocni możliwości. LOTOS pozostanie
spowoduje, że jedna na trzy MWh wypro-
dukowanej energii będzie pochodziła centrum kompetencyjnym liczącym się na
z jednostek odnawialnych. A za 20 lat
mapie Polski, pozostając w strategicznym

położeniu nadmorskim. Połączenie to wiele

korzyści dla LOTOSU i polskiej gospodarki.

Razem będzie nam po prostu łatwiej stawiać

czoła transformacji energetycznej. Jeżeli

spełnią się plany Orlenu i dołączy do nas

PGNiG, to synergia w obszarze wydobycia

i pracach nad paliwem wodorowym daje

praktycznie nieograniczone możliwości

– zapewnił prezes LOTOSU. GP

16 WRZEŚNIA 2020 79

FORUM EKONOMICZNE W KARPACZU { INFRASTRUKTURA GAZU ZIEMNEGO W EUROPIE }

Wzrasta zapotrzebowanie

na błękitne paliwo

Polski system przesyłowy może odegrać kluczową rolę w procesie – Bez tego nie dokonamy transformacji
rozwoju polskiego rynku gazu i integracji rynków gazu w naszym
rejonie Europy. Przyszłość tego systemu w kontekście zielonej polityki energetycznej – zwracał uwagę Jerzy
UE była tematem jednej z debat Forum.
Kwieciński, prezes PGNiG SA. – O to

przecież zabiegaliśmy w Brukseli, by gaz

został uznany za tzw. paliwo przejściowe,

jako niskoemisyjne źródło energii.

– Obecnie realizujemy bezprecedensowy

program inwestycyjny, zawierający kilka-

dziesiąt projektów o dużej skali – podkreślił

Tomasz Stępień. Jednym z nich jest rozbu-

dowa Terminalu LNG w Świnoujściu z obec-

nych 5 do 7,5 mld m3 rocznie mocy technicznej

na koniec 2021 roku W drugim etapie od

2024 roku zdolność handlowa obiektu będzie

wynosić nawet 8,3 mld m3 rocznie. Inwe-

stycja obejmuje m.in. budowę trzeciego

zbiornika na gaz i drugiego nabrzeża dla

załadunku gazu skroplonego na statki i cy-

sterny. Ponadto w trakcie realizacji jest

budowa Baltic Pipe – gazociągu z Norwegii

przez Danię do Polski (miejsce wyjścia w gm.

Rewal), o długości ok. 900 km, który za dwa

lata ma zacząć funkcjonować. Tą drogą

rocznie możemy pozyskiwać ok. 10 mld

m3 gazu. Znajdujemy się w trakcie kontrak-

towania wykonawców budowy gazociągów

lądowych Baltic Pipe, które pozwolą na

Maciej ternatywą dla wysokoemisyjnych źródeł przesył gazu przez woj. zachodniopomorskie
energii. Musimy przestawić się na szersze
DPawlak niż dotąd wykorzystywanie gazu, by przy- i wielkopolskie do odbiorców w centralnej
obrze rozbudowana infrastruk- spieszyć zero-emisyjność przemysłu i ener-
tura gazowa ma umożliwić getyki w perspektywie 2050 roku – podkreślali i południowej Polsce.
realizację celów unijnej polityki uczestnicy debaty.
klimatyczno-energetycznej. Pol- – Wszystkie inwestycje realizujemy w związ-
ska i inne kraje naszego regionu – Spółka GAZ-SYSTEM jest operatorem
Europy podejmują działania zwiększające sieci przesyłowej i odpowiada za transport ku z prognozowanym w kolejnych latach
dostęp do gazu ziemnego jako niskoemi- gazu ziemnego w Polsce. Rozbudowujemy
syjnego źródła energii w wielu sektorach naszą infrastrukturę gazową, aby zwiększyć wzrostem popytu na gaz. Przewidujemy,
gospodarki. W naszym kraju mamy znaczący dostępność gazu i zapewnić ciągłość dostaw
ponad 70-proc. udział węgla w miksie ener- tego błękitnego paliwa. Wymagania klima- że do 2030 roku zapotrzebowanie na to
getycznym. Pomimo tego, że gaz ziemny tyczne, stawiane przez Unię Europejską,
został uznany przez Brukselę za paliwo możemy spełnić właśnie dzięki korzystaniu paliwo w naszym kraju zwiększy się z 17 do na-
„przejściowe”, pozostaje nadal realną al- z gazu ziemnego – poinformował Tomasz
Stępień, prezes GAZ-SYSTEM. wet 29 mld m3 rocznie – stwierdził Stępień. FOT. MARCIN PEGAZ/GAZETA POLSKA

Myślimy już o kolejnych punktach wejścia

do systemu i wykorzystaniu nowych tech-

nologii, jak np. FSRU czyli statku z rega-

zyfikatorami, który planujemy postawić

w Porcie Gdańskim. Obecnie trwa badanie

rynku na zapotrzebowanie mocy regazyfi-

kacyjnych – dodał Stępień. GP

80 16 WRZEŚNIA 2020 prenumerata.GazetaPolska.pl

Gaz ziemny to paliwo pierwszego wyboru

część środków na cele inwestycyjne pozy-
skujemy z pieniędzy własnych i równolegle
posiłkujemy się kredytem bankowym. W per-
spektywie najbliższych 7 lat środki finansowe
na inwestycje mamy zapewnione.

ROZMOWA Z TOMASZEM STĘPNIEM, PREZESEM GAZ-SYSTEM W najbliższej dekadzie zapotrzebowanie

Zużycie gazu w ostatnich latach w Polsce wzrosło o ponad 30 procent. na gaz w Polsce może się zwiększyć
GAZ-SYSTEM jako operator krajowego systemu przesyłowego musi być
przygotowany na przesyłanie zwiększonych ilości gazu do klientów, którzy z obecnych 17 do nawet 29 mld m3 rocz-
go potrzebują, i m.in. temu służą realizowane inwestycje.
nie. Co jednak, gdy okaże się, że te
Jak wygląda obecnie sytuacja na że całość nakładów na realizację tego wiel-
kiego planu wyniesie ok. 14,5 mld zł. szacunki są nadmiernie optymistyczne?
rynku gazu w Polsce i jak przebiega
Jak będzie wyglądało finansowanie Czy warto wtedy inwestować np.
realizacja projektów inwestycyjnych
inwestycji GAZ-SYSTEM w latach w pływający gazoport w Gdańsku?
GAZ-SYSTEM? To swoisty paradoks, że w Europie rozmawia-
Dynamika zużycia gazu ziemnego w Polsce 2021–2027? my o tym co będzie źródłem energii po paliwach
jest w ostatnich latach wyjątkowa. Plan Nasze najważniejsze projekty inwestycyjne kopalnych, a właściwie każdego roku notujemy
inwestycyjny, który realizujemy jest m.in. finansujemy z trzech źródeł – środków wła- rekordy zapotrzebowania na gaz ziemny. Nasze
odpowiedzią na potrzeby szybko rosnącego snych, środków unijnych i kredytu komer- prognozy zapotrzebowania na gaz ostatnio
rynku. W ciągu najbliższych siedmiu lat cyjnego. Grupa Kapitałowa GAZ-SYSTEM zostały zweryfikowane w górę. Jeszcze rok
zamierzamy zrealizować szereg kluczowych jest jednym z liderów wśród spółek w Polsce temu te prognozy były niższe. Ten ciągły wzrost
inwestycji, które zwiększą bezpieczeństwo pod względem wykorzystania środków unij- ma swoje uzasadnienie. Gaz ziemny stał się
energetyczne Polski i jednocześnie przygotują nych. Na bieżąco współpracujemy z Euro- paliwem pierwszego wyboru dla naszych
naszą sieć przesyłową do obsługi rosnącego pejskim Bankiem Inwestycyjnym. Zapewni- klientów, czyli m.in. spółek produkujących
krajowego popytu na gaz ziemny. Wśród liśmy sobie także dofinansowanie z unijnego energię elektryczną i ciepło. Coraz częściej
nich są sztandarowe projekty, jak Baltic Pipe Funduszu Spójności. Dodatkowo jesteśmy decydują się one na wybór technologii gazowej
oraz rozbudowa Terminalu LNG im. Prezy- beneficjentem unijnego instrumentu „Łącząc dla nowych obiektów lub budowę gazowego
denta Lecha Kaczyńskiego w Świnoujściu. Europę (Connecting Europe Facility – CEF), bloku energetycznego w elektrowni już ist-
Równolegle budujemy połączenia gazowe z którego pozyskaliśmy największe środki niejącej. Przykładowo, ostatnio do sieci prze-
z Litwą i Słowacją, wzmacniamy naszą spośród firm gazowych naszej części Europy. syłowej przyłączyliśmy warszawską elektro-
krajową sieć przesyłową, przyłączamy do sieci Trzy nasze projekty – Baltic Pipe oraz budowy ciepłownię na Żeraniu. Każdy z takich obiektów
kolejne elektrownie i elektrociepłownie interkonektorów Polska–Litwa i Polska–Sło- jak ten na Żeraniu to poważny konsument
i pracujemy nad projektem „pływającego wacja – otrzymały dofinansowanie w wyso- gazu. Zatem kilka takich projektów powoduje,
terminalu” FSRU w Zatoce Gdańskiej, który kości odpowiednio: 266,8 mln euro, ponad że nasz rynek gazu rośnie nawet o kilkanaście
pomoże nam zaspokoić krajowe zapotrze- 260 mln euro i ok. 55 mln euro. Znaczącą procent rocznie.
bowanie na gaz po 2026 roku. Szacujemy
A co z planowanym do realizacji

pływającym terminalem w Gdańsku?
Budowa nowego punktu wejścia do systemu
w postaci FSRU jest odpowiedzią na rosnące
krajowe zapotrzebowanie po 2026 roku, a także
na prognozowany wzrost zużycia LNG w na-
szym regionie Europy. Obecnie prowadzimy
badanie rynku w zakresie zapotrzebowania
na moce regazyfikacyjne dla terminalu FSRU
w Porcie Gdańskim. Na obecnym etapie za-
łożyliśmy postawienie w porcie jednostki
o przepustowości 4,5 mld m3 gazu rocznie.
Jeśli na podstawie trwającego właśnie badania
okaże się, że potrzeby są większe, zaplanujemy
statek FSRU o wyższych parametrach.

16 WRZEŚNIA 2020 81

FORUM EKONOMICZNE W KARPACZU { WYMIANA HANDLOWA }

Eksporterzy odporni na wirusa

WSPARCIE PAŃSTWA NIEZBĘDNE PODCZAS ZDOBYWANIA OBCYCH RYNKÓW

Polski eksport nie ucierpiał z powodu pandemii koronawirusa tak mocno, jak wcześniej
przewidywano. To przede wszystkim zasługa polskich eksporterów, którzy są w stanie zaoferować
swoim zagranicznym kontrahentom towary i usługi wysokiej jakości po przystępnych cenach.
O szansach i problemach eksporterów dyskutowano podczas jednego z paneli zorganizowanego
w ramach Forum Ekonomicznego w Karpaczu.

Andrzej Rozwój eksportu usług nie jest wyprodukowane w Polsce towary. Coraz FOT. MARCIN PEGAZ/GAZETA POLSKA; FORUM EKONOMICZNE
prosty, gdyż wiele krajów stara większa rolę w międzynarodowej wymianie
PRatajczyk się chronić swoje rynki przed gospodarczej odgrywa eksport usług. – W przy-
andemia COVID-19 w znaczący ekspansją zagranicznych firm. padku branży budowlanej mamy do czynienia
sposób wpłynęła na międzynaro- przede wszystkim z eksportem wiedzy
dową wymianę handlową. Ogra- Polska wyeksportował towary o wartości technologicznej i innowacji. Pod tym wzglę-
niczenia wprowadzone w trans- 5,5 mld zł. Naszą misją jest, aby sprzeda- dem nie mamy się czego wstydzić, wyprze-
porcie, zerwane łańcuchy dostaw, wać produkty w jak najlepszej cenie. dziliśmy wiele krajów Europy Zachodniej.
spowodowały ogromne problemy dla eks- I pandemia oraz będący jej efektem kryzys Trzeba pamiętać, że przez ostatnią dekadę
porterów. Ale kryzys wywołany koronawi- tego nie zmienią – stwierdził Piotr Rogow- Polska była największym placem budowy
rusem otwiera też nowe możliwości polskim ski, członek zarządu Lidl Polska. w Europie – powiedział Artur Popko, wice-
firmom w zdobywaniu nowych rynków. prezes zarządu Budimex SA.
– Polska jest krajem, który ma duże zasoby Sukcesy eksportowe odnoszą nie tylko
surowcowe. A polscy producenci potrafią firmy sprzedające na zagranicznych rynkach Rozwój eksportu usług nie jest jednak prostą
produkować w cenach i jakości konkuren- sprawą, gdyż wiele krajów stara się chronić
cyjnych za granicą. W latach 2018–2019 Lidl swoje rynki przed ekspansją zagranicznych
firm. – Chcielibyśmy odwrócić sytuację sprzed
lat, kiedy to zagraniczne firmy budowały
w Polsce. Ale wchodzenie na zagraniczne
rynki nie jest łatwe. Trzeba przejść bardzo
uciążliwy proces certyfikacji i uzyskać wszyst-
kie pozwolenia – stwierdził Artur Popko.
– Musimy pamiętać, że inne kraje nie czekają
na polskie produkty, ponieważ jest to koja-
rzone z tym, że zagraniczni producenci zabiorą
miejsca pracy – zaznaczył Piotr Rogowski.

Jak podkreślił Wojciech Konecki z Kra-
jowej Izby Gospodarczej, w eksporcie
widoczny jest pozytywny trend i wciąż są
duże szanse na wzrost. Dlatego dobrze
byłoby, żeby eksporterzy mieli większe
wsparcie ze strony państwa. – Do inten-
sywnego rozwoju eksportu wsparcie państwa
jest niezbędne. Pokazuje to przykład chiń-
skich firm budowlanych, które dzięki różnym
formom rządowego wsparcia opanowały
rynki budowlane wielu krajów – stwierdził
Artur Popko.

82 16 WRZEŚNIA 2020 prenumerata.GazetaPolska.pl

FORUM EKONOMICZNE W KARPACZU { PERSPEKTYWY DLA SEKTORA ENERGETYCZNEGO }

PGNIG FIRMĄ
ROKU

Podczas Forum
Ekonomicznego
w Karpaczu Prezes
PGNiG Jerzy Kwieciński
odebrał nagrodę
dla Firmy Roku.

Energia dla klimatu

GAZ KLUCZOWYM ELEMENTEM TRANSFORMACJI ENERGETYCZNEJ W POLSCE

W nowym projekcie Polityki Energetycznej Polski do 2040 roku (PEP2040) gaz ziemny został wskazany jako paliwo pomostowe

w drodze do budowania niskoemisyjnego systemu energetycznego. O roli tego surowca oraz paliw alternatywnych, także

w strategii rozwoju spółki, mówił podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu prezes PGNiG, Jerzy Kwieciński.
N ie było jeszcze takiej sytuacji
w historii Unii Europejskiej, Dynamika zmian w sektorze energii spra- razem w potężny program biometanowy
aby sprawy energii i polityki wia, że założenia strategii dla Polski wyma- – tłumaczy prezes Kwieciński. W ten sposób
klimatycznej były tak silnie gają nieustannej rewizji. – Udział gazu kompetencje wydobywcze firmy mają zostać
w elektroenergetyce był przewidywany na połączone z możliwościami wytwórczymi,

obecne w unijnej polityce – pod- 7 proc., a mamy ponad jakie posiada spółka pali-

kreślił prezes Kwieciński. Jak zaznaczył, 9 proc. Zużycie miało prze- Inwestycje w zielone wowa. Na mocy podpisa-
podział środków w budżecie UE, zakła- kraczać 18 mld m3, a w ze- nego na początku września

dający istotne wsparcie dla projektów szłym roku przekroczyło paliwa to część listu intencyjnego współ-
energetycznych, to duża szansa dla Polski. 20 mld m3 i będzie rosnąć praca ta, oprócz działań
opracowywanej
Co istotne, dostrzegają ją także Polacy, – wylicza prezes PGNiG obecnie strategii na rzecz rozwoju bioga-
dla których kwestie klimatu mają coraz i podkreśla, że dotyczy to zowni, ma obejmować
większe znaczenie. nie tylko paliw konwen- także budowę elektrowni

Z perspektywy PGNiG kluczowe jest cjonalnych, ale także gazów PGNiG. Ostrołęka w oparciu o gaz.
miejsce, jakie w procesie transformacji alternatywnych, biometanu Zdaniem prezesa Kwie-

ma zająć gaz ziemny. – To dla nas niezwy- i wodoru. – Ich znaczenie cińskiego transformacja

kle ważne, że KE uznała gaz za paliwo będzie rosnąć zarówno ciepłownictwa oraz rozwój

przejściowe obok atomu – wskazał prezes w  energetyce, jak i  w  ciepłownictwie nowych źródeł energii to proces równole-

Kwieciński. Identyfikacja tego surowca i transporcie. gły. – Nie będziemy wybierali tylko jednego

w PEP2040 jako istotnego elementu kra- Inwestycje w zielone paliwa to część kierunku, bo nie mamy na to czasu. Czeka

jowego miksu energetycznego to dobra opracowywanej obecnie strategii PGNiG. nas głęboka transformacja aktywów wę-

decyzja. – Nie uda nam się skutecznie Partnerem tych działań będzie PKN OR- glowych. Gaz ziemny może być paliwem

przeprowadzić transformacji bez gazu LEN. – Musimy łączyć potencjały naszych wspierającym w tym procesie – podkreślił

ziemnego – dodał. spółek w wielu obszarach. Wchodzimy prezes PGNiG.

16 WRZEŚNIA 2020 83

Ryszard
Kapuściński

PREZES KLUBÓW „GP”

Bieg w setną rocznicę
Bitwy Warszawskiej

W lasach Nadleśnictwa Rybnik w okolicach Smolnicy Bieg Stulecia stał się okazją do promocji patriotyzmu wśród młodzieży. FOT. KLUBY „GP”

koło Gliwic odbył się wielozadaniowy bieg młodzieżowy, wzór – między innymi przez taką zabawę jak dzisiejsza”. Patro-
nat medialny objęły media Strefy Wolnego Słowa: „Gazeta
upamiętniający zwycięską Bitwę Warszawską 1920 roku. Polska”, „Gazeta Polska Codziennie”, miesięcznik „Nowe Pań-
stwo”, Fundacja Niezależne Media i portal Niezależna.pl.
Z  inicjatywą uczczenia historycznego wydarzenia w taki
sposób wystąpiły: Marta Święcicka, przewodnicząca Na Hali Łabowskiej w Beskidzie Sądeckim odprawiono uro-
gliwickiego klubu „GP” im. Marszałka Józefa Piłsud- czystą mszę św. w intencji o. Władysława Gurgacza TJ i pole-
skiego, jednostka gliwicko-zabrzańska Strzelców Rze- głych żołnierzy Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej.
czypospolitej, Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych W uroczystości, jak co roku, uczestniczył nowosądecki klub
w Katowicach i Fundacja Byłych Żołnierzy i Funkcjonariuszy „GP”. Tomasz Baliczek, przewodniczący „młodszych” klubu
Sił Specjalnych „Szturman”. Zawody obejmowały dwa biegi, „GP”, tak opisuje uroczystości: „Tradycyjnie w pierwszą sobotę
indywidualny szybkościowy na 1920 m i marszobieg patrolowy września spotkaliśmy się na Hali Łabowskiej na mszy św. w in-
na spostrzegawczość, który odbył się w czteroosobowych ze- tencji księdza Władysława Gurgacza i żołnierzy antykomuni-
społach – inspiracją był pościg wojsk polskich za uciekającym stycznego powstania. Dumnie uczestniczyliśmy w tym wyda-
nieprzyjacielem w 1920 roku – młodzież poszukiwała przed- rzeniu, oddając hołd bohaterom poległym za naszą wolność.
miotów niebędących naturalną częścią lasu, prawdopodobnie Co roku nabożeństwo gromadzi blisko tysiąc osób. Pierwsza
pozostawionych przez uciekających bolszewików. Odbyły się msza w intencji kapelana Żołnierzy Wyklętych odbyła się
także konkursy: strzelecki – oceniano szybkość i celność strze- w 1998 roku. Sobotniej eucharystii koncelebrowanej przez
lecką – oraz historyczny o Bitwie Warszawskiej. Przed startem dziesięciu kapłanów przewodniczył o. Wiesław Pawłowski SJ.
uczestnicy wysłuchali 15-minutowego referatu o Bitwie War- W wydarzeniu obok przedstawicieli klubu »GP« w Nowym
szawskiej. Organizatorzy zapewnili również wiele innych atrakcji: Sączu uczestniczyli krewni żołnierzy PPAN, parlamentarzyści
na miejscu był nowoczesny pojazd wojskowy typu JLTV – po- z ministrem Antonim Macierewiczem na czele, samorządowcy,
jazdy te mają zastępować stopniowo wycofywane samochody służby mundurowe, leśnicy, delegacje i sympatycy środowisk
typu Humvee, przybył patrol ułański, podano wojskową gro- kombatanckich i patriotycznych, Rycerze Zakonu św. Jana
chówkę. Redakcję i redaktora naczelnego Tomasza Sakiewicza Pawła II, harcerze i liczne poczty sztandarowe. Przy pomniku
reprezentowali Cyntia Harasim i Paweł Piekarczyk, który podczas na Hali Łabowskiej została zaciągnięta warta honorowa grupy
uroczystości wręczenia nagród zaśpiewał trzy piosenki poświę- rekonstrukcyjnej GRH »Żandarmeria«. Po nabożeństwie od-
cone wojnie 1920 roku i Armii Podziemnej. Piekarczyk wraz czytano apel poległych i złożono kwiaty. Organizatorami uro-
z członkiniami gliwickiego klubu „GP” wręczył nagrodę zwy- czystości były Lasy Państwowe, Fundacja Osądź mnie Boże im.
cięskiej drużynie. W rozmowie z portalem Niezalezna.pl Paweł ks. Władysława Gurgacza i PPAN. Po uroczystościach złożyliśmy
Piekarczyk powiedział: „Praca z młodymi ludźmi jest jednym kwiaty przed odsłoniętym w zeszłym roku w Łabowej pomni-
z najważniejszych zadań, jakie przed nami stoją. Wielu z nich kiem niezłomnego kapłana. Ks. Władysław Gurgacz (1914–1949)
w naturalny sposób fascynuje się wojskiem, a wydarzenia takie był kapelanem oddziału partyzanckiego Polskiej Podziemnej
jak zorganizowany dziś bieg wypełniają tę fascynację patrio- Armii Niepodległościowców, działającej na Sądecczyźnie w la-
tyczną treścią – takie było wychowanie młodzieży w II Rzeczy- tach 1947–1949. Partyzanci mieli kryjówki w Beskidzie Sądec-
pospolitej, to właśnie z tego połączenia wojskowej sprawności kim, a jeden z obozów leśnych znajdował się w okolicach Hali
i patriotycznego ducha wyrośli bohaterowie wojny obronnej Łabowskiej. Ks. Gurgacza aresztowano w Krakowie w 1948 roku.
1939 roku, ludzie tworzący i ożywiający Państwo Podziemne,
cichociemni… To właśnie ich, pokolenie legionowe i bohaterów
roku 1920, Powstańców Śląskich, stawiamy dziś młodym za

84 16 WRZEŚNIA 2020 www.prenumerata.swsmedia.pl

w 1932 roku, delegacja poznańskiego klubu „Gazety Polskiej”

uczciła swojego patrona, generała pilota Andrzeja Błasika, który

zginął w katastrofie smoleńskiej. W tym celu członkowie klubu

wybrali się do 31. Bazy Lotnictwa Taktycznego, na terenie której

stoi pomnik generała Andrzeja Błasika, dowódcy tej bazy. Pod

pomnikiem złożono symboliczną wiązankę kwiatów. Kwiaty

złożono także pod tablicą upamiętniającą parę prezydencką

Marię i Lecha Kaczyńskich oraz dowódcę bazy, śp. generała

pilota Stanisława Targosza.

Jak co roku klub „GP” Elbląg II im. Lecha Kaczyńskiego,

wspólnie z kawalerami Orderu Świętego Stanisława przeoratu

pomorskiego, z jej wielkim kanclerzem Stefanem Kukowskim

oraz prezesem Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg El-

bląg, Ireneuszem Ziemińskim, uczestniczył w składaniu kwiatów

i zapaleniu zniczy pod pomnikiem Danuty Siedzikówny „Inki”.

Pomnik powstał w ubiegłym roku według projektu i staraniem

kawalerów Orderu. Uroczystości rozpoczęły się od odśpiewania

W pokazowym procesie został skazany na karę śmierci. Wyrok hymnu, następnie proboszcz parafii św. Maksymiliana Marii
wykonano 14 września 1949 roku w więzieniu Montelupich
w Krakowie. Przed i po uroczystości rozdaliśmy kilkaset sztuk Kolbego w Waplewie, Arkadiusz Borzyszkowski, poprowadził
bezpłatnego wydania »Gazety Polskiej Codziennie«. W tym dniu
miała również inaugurację sprzedaż książki »Tajemnice sądeckiej modlitwy w intencji Najjaśniejszej Rzeczypospolitej. Histo-
bezpieki« naszego klubowego kolegi Sylwestra Adamczyka oraz
śp. Henryka Szewczyka. Książka została objęta patronatem ryczny zarys okresu powojennego, ze szczególnym naciskiem
medialnym przez »Gazetę Polską«, »Gazetę Polską Codziennie«,
Niezalezna.pl i Telewizję Republika”. na działalność „Inki”, zaprezentował Piotr Stec – przeor Prze-

W kościele Miłosierdzia Bożego w Gostyninie odprawiono mszę oratu Pomorskiego Orderu Świętego Stanisława. Głos zabrali
św. w 74. rocznicę śmierci Danuty Siedzikówny ps. Inka i Feliksa
Selmanowicza ps. Zagończyk. Danuta Siedzikówna „Inka”, też kawaler Orderu Świętego Stanisława Bugi Tadrowski,
sanitariuszka 5. Wileńskiej Brygady AK, została zastrzelona wraz
z Feliksem Selmanowiczem w ubeckim więzieniu przy ul. Kur- przewodniczący klubu „GP” Elbląg II im. Lecha Kaczyńskiego,
kowej w Gdańsku. Miejsce ich pochówku do 2014 roku było
nieznane. 28 sierpnia 2016 roku odbył się uroczysty państwowy oraz Ireneusz Ziemiński, prezes Związku Żołnierzy Armii
pogrzeb Danuty Siedzikówny „Inki” oraz Feliksa Selmanowicza
„Zagończyka” na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku. Liturgii Krajowej Okręg Elbląg.
pogrzebowej sprawowanej w bazylice katedralnej w Gdańsku
przewodniczył abp Sławoj Leszek Głódź. Prezydent Andrzej W programie Telewizji Republika „Na wakacje” o działalności
Duda wydał postanowienie o mianowaniu Danuty Siedzikówny
na pierwszy stopień oficerski. – Danuta Siedzikówna „Inka” krakowskiego klubu „GP” opowiedziały wiceprzewodnicząca
i Feliks Selmanowicz „Zagończyk” byli bohaterami polskiej
wolności, autentycznymi patriotami – powiedział metropolita Maria Machl i Stanisława Juszczyk. GP
arcybiskup w homilii podczas mszy św. pogrzebowej.
klubZAoPRwOSeZENIA
Krakowski klub „GP” wraz z nowohuckim klubem „GP”
zorganizowały spektakl o rotmistrzu Pileckim pt. „Melduję Brzesko – powstał 475. klub „GP”, przewodniczącą została
Tobie, Polsko”. Widzowie przy zapełnionej do ostatniego miejsca Barbara Maria Górczewska, tel. 660 244 139, e-mail: klubgp.
sali podziwiali wspaniałe wykonanie monologu w wykonaniu [email protected].
Przemysława Tejkowskiego. Wstrząsające, wzruszające wido-
wisko, niesamowita gra świateł i dźwięków na długo pozostaną Winnipeg (Kanada) – przewodniczącą została Barbara Pawlak,
w pamięci widzów. Klub „GP” w Bochni również zorganizował tel. (204) 269 5519, e-mail: [email protected]. Panu
ten spektakl. Krzysztofowi Garbowiczowi dziękuję za dotychczasową
współpracę.
W święto Lotnictwa Wojskowego, czyli w rocznicę zwycięstwa
kpt. pil. Franciszka Żwirki i inż. pil. Stanisława Wigury w mię- Blaszki – klub „GP” zaprasza mieszkańców gminy Blaszki
dzynarodowych zawodach samolotów turystycznych Challenge na spotkanie z posłem prof. Przemysławem Czarnkiem, 19 wrze-
śnia, g. 17, sala widowiskowa Centrum Kultury Lubanów 27.

Kontakt dla osób, które chcą założyć klub „GP”

Tomasz Sakiewicz Ewa Wójcik

REDAKTOR NACZELNY „GP” BIURO KLUBÓW „GP”
e-mail: [email protected]
ul. Bracka 15, I piętro
Ryszard Kapuściński 31-005 Kraków
e-mail: [email protected]
PREZES KLUBÓW „GP” tel. (12) 422 03 08, 505 038 217
e-mail: ryszard.kapuściń[email protected]

WIĘCEJ INFORMACJI NA WWW.KLUBYGP.PL

RYNEK PRACY { ZMIANA ZATRUDNIENIA, POSZUKIWANIE PRACY KROK PO KROKU }

Nie warto marnować szansy
na dobrą posadę

NAWET W TRUDNYCH CZASACH MOŻNA ZNALEŹĆ PRACĘ

Sytuacja na rynku pracy w Polsce była ustabilizowana, a dane Głównego Urzędu Statystycznego informowały
o kolejnych rekordach niskiego poziomu bezrobocia. I nagle doszło do wstrząsu. Spowodowane wybuchem
pandemii koronawirusa zawirowania w przemyśle, zamrożenie niektórych branż, a także spekulacje
o grupowych zwolnieniach wywołały nerwową reakcję. Wprawdzie dane ekonomiczne – przetwarzane przez
unijne instytucje – wskazują, że polska gospodarka przeszła przez pierwszą fazę kryzysu suchą nogą, ale to
była swoista żółta kartka. Dla pracowników stanowiło ostrzeżenie, podkreślające znaczenie podnoszenia
kwalifikacji zawodowych, zdolność przebranżowienia czy konieczność odbywania specjalistycznych kursów.
Ważna, a wręcz kluczowa stała się również umiejętność sprzedania samego siebie. Nawet jeśli posiadamy
odpowiednie umiejętności, ale nie potrafimy ich właściwie przedstawić w curriculum vitae czy nieprzygotowani
pójdziemy na rozmowę kwalifikacyjną, możemy bezpowrotnie stracić szansę na wymarzoną posadę.

86 516SIWERPZNEŚIANI2A02020 prenumerata.GazetaPolska.pl

Bezpieczeństwo
finansowe

FOT. ADOBE STOCK Grzegorz Specjaliści analizujący rynek pracy „Nie sądzę, by istniała
przestrzegają jednak przed zbyt wczesnym jakakolwiek cecha,
PBroński wyciąganiem kategorycznych wniosków, która przyczynia się
odczas lipcowego szczytu Mię- bo niektóre czynniki mogą mieć długo- do odnoszenia sukcesów
dzynarodowej Organizacji Pracy falowy skutek. Ale wszyscy są zgodni, w większym stopniu
(MOP) światowi przywódcy de- że z  taką sytuacją nie mieliśmy niż wytrwałość”
batowali (zgodnie z duchem czasu, do czynienia. – John D. Rockefeller
czyli wirtualnie) o wpływie pan-
demii koronawirusa i powstałego kryzysu „Kryzys wywołany pandemią koronawi- gotowy do odrodzenia, a gospodarka nadal
na globalny rynek pracy. Szef MOP Guy rusa w kilka tygodni cofnął sytuację na ma znaczne potrzeby zatrudnieniowe".
Ryder użył bardzo mocnych słów: – Ludz- rynku pracy o kilka lat” – alarmował Andrzej
kość stoi w obliczu najgorszego kryzysu od Kubisiak, ekspert Polskiego Instytutu Eko- Mogą one jednak być inne niż dotychczas.
pokoleń – stwierdził dyrektor generalny nomicznego w komentarzu znamiennie Podczas pandemii ogromne znaczenie
MOP i podkreślił, że świat pracy jest pogrą- zatytułowanym „Koronawirus zamroził zaczęła mieć chociażby praca w formie
żony w „bezprecedensowym kryzysie”. popyt na pracę”. Na długo? Raczej nie. zdalnej. I na to pracownicy powinni być
Pracodawcy nie chcą bowiem tracić więcej przygotowani.
Nastroje wśród Polaków są znaczenie cennego czasu. Z „Barometru Ofert Pracy”
łagodniejsze. Z sondażu Centrum Badania opublikowanego przez Biuro Inwestycji W czym pomoże urząd pracy?
Opinii Społecznych wynika, że ze spokojem i Cykli Ekonomicznych wynika, że tuż po Posiadanie stałej posady i regularne wpły-
podchodzimy do rozmaitych zawirowań. zniesieniu lockdownu błyskawicznie wzrosła
Badanie zrealizowano w drugiej połowie liczba nowych ofert pracy. wy na konto dają komfort psychiczny, po-
czerwca, a więc już po zniesieniu większości zwalają łatwiej radzić sobie z codziennymi
restrykcji i odmrożeniu gospodarki, czyli „Reakcja konsumentów i pracodawców problemami, planować cele. Dlatego otrzy-
po najtrudniejszym czasie dla firm. Pomimo na zmniejszenie ograniczeń aktywności
to aż 59 proc. pracujących zawodowo osób gospodarki jest szybka. W czerwcu nowe
oceniało sytuację w swoich zakładach po- wakaty zgłaszały przede wszystkim branże,
zytywnie, jedna czwarta wskazała odpowiedź które wcześniej mocno ucierpiały" – pod-
„ani dobra, ani zła”, zaledwie 11 proc. – kreślono w komentarzu. „Choć ofert pracy
„zła”, a tylko 2 proc. – „bardzo zła”. nadal jest znacznie mniej niż przed epi-
demią, to rynek wakatów pokazuje, że jest

165WSRIEZREPŚNIA 2020 87

RYNEK PRACY { ZMIANA ZATRUDNIENIA, POSZUKIWANIE PRACY KROK PO KROKU }

manie wypowiedzenia lub utrata posady gov.pl. Tam też zamieszczono najważniejsze w pierwszej kolejności brana pod uwagę,
z jakiegokolwiek innego powodu jest bez informacje potrzebne przy załatwianiu gdy pojawia się oferta pracy odpowiadająca
wątpienia przykrym doświadczeniem. Waż- formalności – np. o potrzebnych dokumen- jego kwalifikacjom.
ne, aby bezrobocie trwało jak najkrócej. tach. Ich rodzaj zależy od obecnego statusu,
Nie warto tracić czasu na rozpamiętywanie, choć potwierdzające tożsamość czy wery- Oferty w sieci
choć rzeczowa analiza błędów może się fikujące wykształcenie oraz staż zawodowy Pomimo zawirowań w gospodarce i po-
przydać. Jeśli nie mamy innej propozycji zawsze są priorytetowe.
od nowego pracodawcy, nie należy załamy- wstałych trudności polscy przedsiębiorcy
wać rąk. Pierwszym krokiem powinna być Co zyskuje osoba zarejestrowana jako nie podejmują decyzji pod wpływem emocji.
rejestracja w urzędzie pracy – jako osoby bezrobotna? Lista profitów jest obszerna. To pozwala uniknąć także kadrowych
bezrobotnej lub poszukującej pracy. Na Może nie tylko korzystać nieodpłatnie z usług rewolucji. Z przeprowadzonego na po-
czym polega różnica? „Jako bezrobotny rynku pracy (np. poradnictwo zawodowe), czątku lipca badania Polskiego Funduszu
możesz zarejestrować się, jeśli nie jesteś ale też ubiegać się o udział w szkoleniach Rozwoju (PFR) i Polskiego Instytutu
zatrudniony i nie wykonujesz innej pracy finansowanych ze środków Funduszu Pracy, Ekonomicznego (PIE) wynika, że 79 proc.
zarobkowej, a ponadto jesteś zdolny i go- jednorazowe środki na rozpoczęcie własnej firm planuje utrzymać zatrudnienie. Rów-
towy do podjęcia zatrudnienia” – tłumaczą działalności gospodarczej, finansowanie nocześnie niewielka ich część zamierza
eksperci Centrum Informacyjno-Konsulta- kosztów egzaminów i licencji, a przede ciąć wynagrodzenia.
cyjnego Służb Zatrudnienia „Zielona Linia", wszystkim ubezpieczenie zdrowotne. Oczy-
czyli serwisu stworzonego na potrzeby wiście aplikacja podopiecznego PUP jest PFR i PIE zapytało o obecną sytuację także
urzędów pracy i ich klientów. Bezrobotny pracowników. „52 proc. ankietowanych na
nie może być również uczniem w systemie
dziennym, musi być pełnoletni, bez prawa
do renty lub emerytury, a także bez zareje-
strowanej działalności gospodarczej. „Jako
poszukujący pracy możesz zarejestrować
się, jeśli poszukujesz zatrudnienia lub innej
pracy zarobkowej i nie spełniasz warunków
do uzyskania statusu osoby bezrobotnej”
– wyjaśniają dalej eksperci.

Zarejestrować się można podczas osobistej
wizyty w Powiatowym Urzędzie Pracy
(PUP), na którego terenie działania miesz-
kamy, ale również za pomocą elektronicz-
nego systemu rejestracji na stronie praca.

Jak stworzyć profesjonalne CV?

wskazówki specjalistów zielonalinia.gov.pl

Czytelność Najlepiej legitymacyjne, naturalne,
CV powinno być czytelne, a informacje w schludnym stroju. Powinno być
uporządkowane w sposób achronolo- w dobrej rozdzielczości.
giczny – od najbardziej aktualnych
do najstarszych. Unikaj nadmiaru Dane osobowe to najczęstszy nawyk, a zgodnie
kolorystyki, niedopuszczalne są Zgoda na przetwarzanie danych z prawem pracodawca nie powinien
literówki i błędy językowe. Zbędne osobowych jest niezbędna, inaczej pytać o wiek. Nie musimy podawać
informacje nie są mile widziane. pracodawca nie będzie uprawniony adresu zamieszkania.
do kontaktu z nami. Kandydaci często
Zdjęcie zapominają o podaniu danych
Nie musi być oficjalne, ale też nie kontaktowych. Adres mailowy nie
powinna to być fotografia z wakacji. powinien być w tonie żartobliwym.
Podawanie daty urodzenia

88 516SIWERPZNEŚIANI2A02020 prenumerata.GazetaPolska.pl

Bezpieczeństwo
finansowe

początku lipca otrzymuje takie samo wyna- zdjęciami osób stojących przed tablicami Kogo szukają pracodawcy?
grodzenie jak przed pandemią. Spośród ogłoszeń w urzędach pracy i bacznie wypa- Trendy na rynku pracy regularnie się zmie-
31 proc. tych, którzy zadeklarowali zmniej- trujących nowych propozycji. Takie obrazki niają. Dlatego zdobyte przed kilkunastu
szenie pensji, 79 proc. miało także obniżony to przeszłość, bo obecnie oferty rekruterów laty wykształcenie czy kwalifikacje nie
wymiar czasu pracy. Obniżenie wynagrodzeń publikowane są przede wszystkim w inter- zawsze pomagają zdobyć nową posadę
dotknęło najsilniej osób w wieku 40– 49 lat necie, choć do PUP oczywiście także trafiają. lub zapewnić awans. Niektóre zawody
(37 proc.), a zmniejszony wymiar czasu Powstało bardzo wiele wyspecjalizowanych wręcz znikają... Ma to związek z rozwojem
pracy wskazywali częściej pracownicy sek- serwisów, które zamieszczają dziesiątki technologicznym, pojawianiem się nowych
tora produkcji i osoby młode” – podano tysięcy ogłoszeń  firm działających na terenie branż wymagających szczególnych umie-
w podsumowaniu badania. całego kraju. Istnieją także branżowe serwisy jętności, automatyzacją i wieloma innymi
społecznościowe, które poza listą ofert pracy czynnikami. Niestety spore grono osób
Natomiast z danych Głównego Urzędu umożliwiają użytkownikom wymienianie kurczowo trzyma się zdobytych wcześniej
Statystycznego wynika, że nieznacznie się informacjami o obecnych trendach czy umiejętności, a kluczem do sukcesu może
wzrosła liczba bezrobotnych zarejestro- stawkach płac. W dużej mierze pełnią rolę być zdolność przebranżowienia, odbywanie
wanych w urzędach pracy – w czerwcu archaicznej już poczty pantoflowej, czyli kursów lub szkoleń, a dzięki nim uzyski-
1026,5 tys. wobec 1011,7 tys. osób w maju. kolportowaniu tradycyjnymi metodami wanie dodatkowych kwalifikacji. Dotyczy
Stopa bezrobocia wyniosła 6,1 proc. wiadomości pomiędzy znajomymi. to zarówno pracowników z dużym stażem,
jak i dopiero rozpoczynających zawodową
Do niedawna wszelkie publikacje dotyczące Zasięg takich stron jest gigantyczny. karierę.
sytuacji na rynku pracy ilustrowane były Według danych Gemius/Polskie Badanie
Internetu serwisy ogłoszeniowe przycią- W styczniu Ministerstwo Edukacji Narodowej
gnęły w maju ponad 20 mln użytkowników, przygotowało wykaz 24 zawodów, dla których
którzy wygenerowali 2,66 mld odsłon. prognozowano w 2020 r. szczególne zapotrze-
W czerwcu wartości były bardzo podobne, bowanie na rynku pracy, miało to związek
choć odrobinę niższe. A co kluczowe – z aktywizacją szkolnictwa branżowego (ko-
w sieci oferty pracy na bieżąco są aktuali- lejność alfabetyczna): automatyk, elektrome-
zowane i dostęp do nich ma nieograniczona chanik, elektronik, elektryk, kierowca mechanik,
liczba poszukujących zatrudnienia. Oczy- mechanik– monter maszyn i urządzeń, me-
wiście swoje strony internetowe prowadzą chatronik, murarz– tynkarz, operator maszyn
także powiatowe urzędy pracy, na których i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucz-
zamieszczane są oferty. Dlatego wspo- nych, operator maszyn i urządzeń do robót
mniana wcześnie tablica ogłoszeń na ziemnych i drogowych, operator obrabiarek
korytarzu urzędu ma raczej wartość sen- skrawających, ślusarz, technik automatyk,
tymentalną, ale na pewno nie jest obowią- technik automatyk sterowania ruchem kole-
zującym standardem. jowym, technik budowy dróg, technik elek-

FOT. ADOBE STOCK Wykształcenie danej firmy. Ważny jest też okres Zainteresowania
Nie ma miejsca na kreatywność, należy zatrudnienia na danym stanowisku. Opis zainteresowań nie jest koniecz-
podać informacje, które można Nie ma obowiązku podawania całej ny. A jeśli już to robimy, to niech
udokumentować. historii zatrudnienia, które nic nie będą przydatne podczas obowiąz-
wnosi do stanowiska pracy, o które ków służbowych. Unikaj fantazjowa-
Języki obce się ubiegasz. Nie należy ubarwiać nia – każdą informację z CV można
Znajomość języka obcego łatwo doświadczenia na potrzeby CV. zweryfikować podczas rozmowy
zweryfikować, nie warto więc przece- kwalifikacyjnej.
niać swoich umiejętności. Nie należy Umiejętności
wysyłać CV w innym języku niż polski, Warto się skupić na umiejętnościach, CV jest wizytówką
jeśli pracodawca o to nie prosił. które będą nas wyróżniać na tle innych kandydata. Warto pamiętać, że
kandydatów. Można pochwalić się forma CV jest nie mniej ważna, co
Doświadczenie zawodowe umiejętnościami obsługi konkretnych jego treść. Dobrze napisane CV
Należy precyzyjnie opisać zakres programów czy systemów ważnych dla otwiera drogę do dalszych etapów
obowiązków na poszczególnych zakresu obowiązków na nowym rekrutacji – podkreśla Katarzyna
stanowiskach oraz zakres działalności stanowisku. Zbędne są banalne zwroty Sędziak z „Zielonej Linii”.
np. o umiejętności pracy w grupie.

165WSRIEZREPŚNIA 2020 89

RYNEK PRACY { ZMIANA ZATRUDNIENIA, POSZUKIWANIE PRACY KROK PO KROKU }

troenergetyk transportu szynowego, technik lenie umiejętności i kwalifikacji zawo- CV – pierwszy,
elektronik, technik elektryk, technik energetyk,
technik mechanik, technik mechatronik, dowych lub ogólnych, potrzebnych ale kluczowy krok
technik programista, technik spawalnictwa
i technik transportu kolejowego. do wykonywania pracy. Osoba planująca zmiany w karierze lub

„Według prognoz Polskiej Agencji Rozwoju • Pożyczka szkoleniowa – pożyczka udzie- poszukująca nowego zatrudnienia zazwyczaj
Przedsiębiorczości rok 2020 będzie czasem
specjalistów. Najbardziej poszukiwani będą lana na sfinansowanie kosztów szkolenia, rozsyła do potencjalnych pracodawców
pracownicy na rynku informatycznym i te-
lekomunikacyjnym, a także osoby, których przyznawana na wniosek bezrobotnego dziesiątki egzemplarzy zawodowego życio-
praca związana jest z biotechnologią, ener-
getyką oraz nanotechnologią” – informuje lub poszukującego pracy w celu umoż- rysu, czyli curriculum vitae (CV). Niestety
jeden z serwisów zajmujących się poradami
zawodowymi. Serwis ten przygotował także liwienia podjęcia lub utrzymania zatrud- przy jego pisaniu popełniane są liczne,
listę TOP 10 zawodów przyszłości. Znalazły
się na niej takie profesje jak: nienia, innej pracy zarobkowej lub często powtarzające się błędy. A trzeba mieć

1. Specjalista z branży IT działalności gospodarczej. na uwadze, że to kluczowy etap w cyklu
2. Biotechnolog
3. Logistyk • Finansowanie egza- rekrutacyjnym. Zgodnie
4. Inżynier elektrotechnologii
5. Lekarz / Pracownik usług minów i licencji – „Większość ludzi ze starym porzekadłem
sfinansowanie egza- o efekcie „pierwszego
medycznych
6. Trener / Dietetyk poświęca więcejminów umożliwiających wrażenia”, CV może
7. Specjalista ds. finansowych / otworzyć, ale i skutecznie
uzyskanie świadectw,
Doradca ds. finansów osobistych
8. Analityk big data / Data scientist dyplomów, zaświad- czasu i energii zamknąć drzwi, już na
9. Grafik komputerowy czeń, określonych na roztrząsanie
10. Pracownik naukowy uprawnień zawodo- problemów niż na początku starań
wych lub tytułów
Natomiast eksperci platformy specjali- zawodowych oraz o posadę.
zującej się w rekrutacji inżynierów prze-
konują, że rozwój, a tym samym zapo- Fundamentalny błąd
trzebowanie na nowych pracowników
będzie domeną firm z branży spożywczej, jest popełniany, gdy z za-
farmaceutycznej, kosmetycznej, elektrycz-
nej, automatyki przemysłowej oraz e- pokrycie kosztów ich rozwiązywanie” kurzonego segregatora
-commerce. Przygotowali również listę uzyskania licencji, lub głęboko ukrytego
wysoko wykwalifikowanych pracowników
poszukiwanych przez firmy: programista – Henry Ford.niezbędnych do wy- w komputerze folderu
PLC, elektryk, inżynier sprzedaży, inżynier wyciągamy CV sporzą-
testów i inżynier produkcji. konywania danego

Z reguły nie lubimy nagłych zmian, ale zawodu. dzone kilka lat wcześniej
trwanie w utartych schematach i zwlekanie
z podjęciem decyzji o zmianie zawodu może • Stypendium z tytułu i takie wysyłamy. Nale-
mieć opłakane skutki. Jeśli nie wiemy, jak
zacząć, najlepiej zwrócić się do urzędów podjęcia dalszej nauki – jest skierowane żałoby napisać je od nowa. Poza tym
pracy, które mają spory wachlarz możliwości.
Nie chodzi tylko o oferty pracy, ale również do osób bezrobotnych, które decydują w internecie jest mnóstwo gotowców – jeśli
możliwość podniesienia kwalifikacji. Dla
osób bezrobotnych lub poszukujących pracy się podjąć dalszą naukę w celu pod- szukasz pracy i ściągnąłeś taki szablon,
przygotowano różne formy wsparcia:
niesienia swoich kwalifikacji to od razu… wyrzuć go do kosza. Każde
• Szkolenia – zajęcia mające na celu
uzyskanie, uzupełnienie lub doskona- zawodowych. CV powinno zostać osobiście sporządzone,

• Dofinansowanie studiów podyplomo- już z jego treści będzie wynikała kreatyw-

wych – umożliwia pogłębienie wiedzy ność, a gdy rekruter odkryje, że skopio-

i zdobycie nowych umiejętności. wałeś czyjąś pracę, może nabrać obaw, że

w przyszłości kandydat także będzie szedł

Chcąc oceniać bieżącą sytuację na rodzi- na łatwiznę.

mym rynku pracy nie można abstrahować Trudno o uniwersalną zasadę, jak napisać

od obecności cudzoziemców (zwłaszcza idealne CV. To zależy od predyspozycji

zza wschodniej granicy), którzy chętnie i cech autora. Warto jednak skorzystać

szukają u nas zatrudnienia. Z raportu z podpowiedzi, jakich unikać błędów.

„Imigranci w polskiej gospodarce” przy-

gotowanego na podstawie badań Narodo- Rozmowa kwalifikacyjna.

wego Banku Polskiego wynika, że „problemy Gdzie czyhają pułapki?

związane z epidemią COVID-19 nie wpły- Hipotetyczna sytuacja: przewertowaliśmy

nęły na preferencje dotyczące zatrudnienia setki ogłoszeń, wysłaliśmy dziesiątki CV,

imigrantów ok. 73 proc. firm, ale ok. 15 proc. przeprowadziliśmy mnóstwo rozmów te-

firm wskazywało, że w przyszłości będzie lefonicznych z rekruterami i… nagle jest.

zatrudniać mniej imigrantów niż poprzed- Idealna propozycja pracy od firmy z per-

nio, a 7 proc. firm deklarowało, że będzie spektywami, z zakresem obowiązków

unikać zatrudniania imigrantów. Około pasującym do naszych kompetencji, a pensją

4 proc. deklarowało natomiast szersze pozwalającą na realizację życiowych pla-

korzystanie z pracy imigrantów w przy- nów. Takiej okazji nikt nie chciałby

szłości” – podkreślono. zmarnować.

90 16 WRZEŚNIA 2020 prenumerata.GazetaPolska.pl

Bezpieczeństwo
finansowe

Kluczowa byłaby wówczas rozmowa
kwalifikacyjna. Warto właściwie się do niej
przygotować, aby uniknąć banalnych wpa-
dek. W internecie jest mnóstwo rozmaitych
instruktaży (nierzadko niewiadomego
pochodzenia), ale przy tak poważnej spra-
wie warto opierać się na wskazówkach
sprawdzonych specjalistów, chociażby
przygotowanych przez Ministerstwo Ro-
dziny, Pracy i Polityki Społecznej.

FOT. ADOBE STOCK Przed rozmową kwalifikacyjną: ten sam. Zdobycie dodatkowych informacji średnika innych danych niż numer telefonu,
• zdobądź informacje o firmie i stano- o kandydacie, jego cechach osobowościo- adres e-mail oraz CV. Jeśli ktoś domaga się
wych, predyspozycjach, reakcji na stres. – na wstępnym etapie rekrutacji – dodat-
wisku, o które się ubiegasz; kowych dokumentów, np. zaświadczenia
• zgromadź argumenty popierające Twoją „Assessment Center, czyli Ośrodek Oceny o niepełnosprawności lub niekaralności, to
to jedna z metod rekrutacji, polegająca na możemy czuć się zaniepokojeni. Takie do-
kandydaturę; ocenie kompetencji kandydata poprzez kumenty ewentualnie przedstawiamy dopiero
• zgłoś się punktualnie, bez osoby obserwację jego zachowania w trakcie przy podpisywaniu umowy o pracę.
rozwiązywania specjalnie opracowanych
towarzyszącej. zadań. Sesja prowadzona jest w grupie, Eksperci ostrzegają także, aby zwracać
gdzie kandydat spotyka swoich konkuren- uwagę i wystrzegać się ogłoszeń, w których
W trakcie rozmowy: tów do stanowiska, o które się ubiega. Po pojawia się żądanie od kandydata prze-
• przemawiaj językiem korzyści – co zyska sesji, osoby, które obserwowały kandydatów, słania skanów dokumentów np. dowodu
czyli asesorzy, przygotowują opinię o każ- osobistego, prawa jazdy czy paszportu.
pracodawca zatrudniając Ciebie; dym kandydacie. Opinia ta staje się ważnym Tego w żadnym wypadku nie należy robić.
• wykaż silną motywację do pracy; elementem dalszego procesu decyzyjnego Podobnie jak należy odrzucać wszelkie
• przedstaw konkretne propozycje dzia- dotyczącego zatrudnienia kandydata” – ogłoszenia z żądaniem wpłacenia zaliczki
wyjaśniają autorzy informacji z MRPPS. czy opłaty pod dowolną nazwą.
łań, jakie chcesz podjąć;
• na bieżąco wyjaśniaj wątpliwości po- Nie działaj pochopnie Podobną, jeśli nawet nie większą ostroż-
Jeszcze jeden wątek wymaga poruszenia. ność powinniśmy zachować aplikując
jawiające się w trakcie rozmowy; do pracy poza granicami Polski. Zanim
• posługuj się przekonywującymi argu- Problem wprawdzie jest marginalny, ale podejmiesz decyzję o wyjeździe:
będący przyczyną ogromnych dramatów.
mentami, danymi liczbowymi; Bywa, że ostatecznie odbierających nadzieję • sprawdź adres siedziby firmy, numer
• wypowiadaj się zwięźle i na temat; na lepszą przyszłość. Wprawdzie zdecydo- telefonu i  potwierdź, że naprawdę
• okaż zainteresowanie punktem widze- wana większość ogłoszeń o pracę to oferty istnieje;
uczciwych pracodawców, ale niestety w takiej
nia pracodawcy, działalnością firmy; masie trafiają się także nierzetelni pośred- • w przypadku agencji pracy koniecznie
• zadaj przygotowane pytania w odpo- nicy lub po prostu zwykli naciągacze, których zweryfikuj, czy działa ona legalnie
tak samo można spotkać na innych serwi- (powinna posiadać aktualny numer
wiednim momencie; sach ogłoszeniowych. O ile jednak jesteśmy certyfikatu w  rejestrze agencji
• nie okazuj zdenerwowania, braku wiary już dość ostrożni w analizowaniu ofert np. zatrudnienia);
o sprzedaży samochodów (choć edukacja
w siebie i przewidywania porażki; społeczna, aby unikać „okazji”, trwała • pod żadnym pozorem nie wpłacaj
• nie narzekaj, nie mów źle o kimkolwiek; długo), to znacznie bardziej ufni jesteśmy żadnych pieniędzy ani potencjalnemu
• nie przerywaj wypowiedzi rozmówcy; podczas czytania ogłoszeń o pracę. pracodawcy, ani pośrednikowi;
• nie przechwalaj się, nie bądź arogancki
A warto przestrzegać kilku podstawowych • pytaj o szczegóły związane z posadą,
ani agresywny; zasad, aby nie paść ofiarą cynicznego oszu- np. stawkę, liczbę godzin pracy czy
• nie zaczynaj rozmowy od pytania stwa. Przede wszystkim czujność powinno koszt zakwaterowania.
wzbudzić żądanie od pracodawcy lub po-
o płacę; Więcej informacji na stronie
• nie udzielaj stereotypowych, banalnych www.niezalezna.pl/nbp

odpowiedzi.

Rozmowa kwalifikacyjna może nie być
ostatnim etapem rekrutacji. Pracodawcy
korzystają bowiem także z testów psycho-
logicznych lub Assessment Center. W różnych
firmach będą różniły się konkretnymi pyta-
niami, nawet w ramach jednego przedsię-
biorstwa mogą być modyfikowane w zależ-
ności od stanowiska, ale ich cel zawsze jest

16 WRZEŚNIA 2020 91

HISTORIA { II WOJNA ŚWIATOWA }

SOWIECI
NAPADAJĄ
NA POLSKĘ

SOJUSZ SWASTYKI Z SIERPEM I MŁOTEM www.prenumerata.swsmedia.pl

92 16 WRZEŚNIA 2020

FOT. WIKIPEDIA\NARA Piotr przebiegać będzie w przybliżeniu po linii rzek wschód linii Białystok–Brześć–Lwów. Samoloty
Dmitrowicz Narwi, Wisły i Sanu. Kwestia, czy w obopól- sowieckie rozpoczynają już dzisiaj bombar-
nym interesie będzie pożądane utrzymanie dowanie terenów na wschód od Lwowa”. To
To była najczarniejsza niedziela niezależnego Państwa Polskiego i jakie będą była też najtrudniejsza noc w życiu polskiego
w naszych dziejach. 17 września granice tego państwa, będzie mogła być ambasadora w Moskwie Wacława Grzybow-
1939 roku o świcie, łamiąc ostatecznie wyjaśniona tylko w toku dalszych skiego. Około godziny trzeciej w nocy został
obowiązujący pakt o nieagresji wydarzeń politycznych. W każdym razie oba on wezwany do zastępcy ludowego komisarza
i inne międzynarodowe rządy rozstrzygną tę kwestię na drodze przy- spraw zagranicznych ZSRS Władimira Po-
umowy, Armia Czerwona jaznego porozumienia”. tiomkina. Sowiecki dyplomata odczytał mu
zaatakowała broniące się już treść noty przygotowanej przez kremlowskie
od ponad dwóch tygodni przed Pomimo że nasi zachodni sojusznicy niemal kierownictwo. Grzybowski usłyszał między
Niemcami państwo polskie. od razu otrzymali informację o treści tajnego innymi: „Wojna polsko-niemiecka ujawniła
W tym momencie stało się protokołu zawartego pomiędzy Hitlerem wewnętrzne bankructwo państwa polskiego.
jasne, że w starciu z dwoma i Stalinem, nie uznali za stosowne powiado- W ciągu dziesięciu dni działań wojennych
krwiożerczymi totalitaryzmami mić o tym polskiego rządu. W pierwszych Polska utraciła wszystkie swoje ośrodki prze-
nie mamy najmniejszych szans. dniach września niemieccy politycy domagali mysłowe i centra kulturalne. Warszawa, jako
się intensywnie od strony sowieckiej wypeł- stolica Polski, już nie istnieje. Rząd polski
D opełniał się w ten sposób sojusz nienia swojej części tajnego protokołu. Jednak uległ rozkładowi i nie przejawia oznak życia.
sowiecko-niemiecki, o którym Stalin zwlekał, czekając na reakcję Wielkiej Oznacza to, że państwo polskie i jego rząd
przez całe dziesięciolecia histo- Brytanii i Francji, zachowując przy tym po- faktycznie przestały istnieć. Tym samym utra-
riografia peerelowska i sowiecka zory neutralności. Minister spraw zagranicz- ciły ważność umowy zawarte pomiędzy ZSRS
milczała bądź kłamała. Mimo nych Józef Beck pisał w „Ostatnim raporcie”: a Polską”. W dalszej części noty Sowieci
upływu lat na Kremlu nadal obowiązuje „Zachowanie ambasadora sowieckiego nie „uzasadniali” swoją decyzję o wkroczeniu na
wykładnia o pomocy, jaką 17 września pozostawiało nic do życzenia, zdradzał on ziemie polskie, pisząc między innymi:
1939 roku Związek Sowiecki udzielił miesz- nawet chęć rozmów, co do możliwości do-
kańcom „zachodniej Białorusi i zachodniej wozu pewnych towarów przez ZSRR”. Była „Rząd Sowiecki nie może pozostać obojętny
Ukrainy”. to tylko gra pozorów. Sowieckie przygoto- na fakt, że zamieszkująca terytorium Polski
wania do ataku szły pełną parą. Już 24 sierpnia pobratymcza ludność ukraińska i białoruska,
Układ Hitler–Stalin 1939 roku Sowieci rozpoczęli koncentrację pozostawiona własnemu losowi, stała się
wojsk. O tym, że sojusz swastyki z sierpem bezbronna. Wobec powyższych okoliczności
Rosyjski atak na Polskę był realizacją paktu i młotem miał się znakomicie, świadczą Rząd Sowiecki polecił Naczelnemu Dowódz-
zawartego pomiędzy Związkiem Sowieckim choćby słowa Wiaczesława Mołotowa, który twu Armii Czerwonej, aby nakazało wojskom
a III Rzeszą 23 sierpnia 1939 roku w Moskwie. 8 września 1939 roku po nieprawdziwym, przekroczyć granicę i wziąć pod swoją opiekę
W dokumencie podpisanym przez ówczesnego jak się okazało, komunikacie niemieckim życie i mienie ludności Zachodniej Ukrainy
niemieckiego ministra spraw zagranicznych o zdobyciu Warszawy, zatelefonował do i Zachodniej Białorusi. Rząd Sowiecki za-
Joachima von Ribbentropa i sowieckiego ambasadora III Rzeszy w Moskwie, mówiąc: mierza równocześnie podjąć wszelkie środki,
ludowego komisarza spraw zagranicznych „Otrzymałem wasz komunikat o wejściu mające na celu wywikłanie narodu polskiego
Wiaczesława Mołotowa znalazł się tajny wojsk niemieckich do Warszawy. Proszę z nieszczęsnej wojny, w którą wepchnęli go
protokół, którego drugi punkt miał dla Polski przyjąć moje gratulacje i pozdrowienia dla nierozumni przywódcy, i umożliwienie mu
tragiczne konsekwencje. Obie umawiające rządu Rzeszy Niemieckiej”. Dziewięć dni zażycia pokojowej egzystencji”. Niezwykle
się strony zgadzały się że: „W wypadku tery- później Związek Sowiecki postanowił zre- zdenerwowany ambasador Grzybowski od-
torialnych i politycznych przekształceń na alizować swoją część układu z Hitlerem. mówił przyjęcia sowieckiej noty, co było
terenach należących do Państwa Polskiego oczywiście pięknym gestem, ale bez żadnego
granica stref interesów Niemiec i ZSRS Czarna niedziela wpływu na polityczną rzeczywistość. „Od-
nosząc się do naszego wstąpienia na polskie
Friedrich von Schulenburg, ówczesny amba- terytorium – notował Potiomkin słowa pol-
sador niemiecki w Moskwie, raportował skiego ambasadora – wykrzykiwał, iż jeśli to
17 września do swojego przełożonego Joachima nastąpi, będzie oznaczać czwarty rozbiór
von Ribbentropa: „Stalin przyjął mnie o drugiej i zniszczenie Polski”. Niestety, polski dyplo-
w nocy w obecności Mołotowa oraz Woro- mata miał rację.
szyłowa i oświadczył, że Armia Czerwona
przekroczy dziś rano o godzinie szóstej granicę Idzie na nas Azja
sowiecką na całej linii […]. Dla uniknięcia
nieporozumień, Stalin prosi pilnie, aby lotnic- W momencie, kiedy Grzybowski wysłuchiwał
two niemieckie od dzisiaj nie przekraczało na butnego komisarza, na całej, liczącej 1400 ki-

16 WRZEŚNIA 2020 93

HISTORIA { II WOJNA ŚWIATOWA }

DANE

Według niepewnych
szacunków w walce
z Armią Czerwoną
zginęło około 2,5 tysią-
ca polskich żołnierzy,
zaś do niewoli dostało
się około 250 tysięcy.

lometrów granicy polsko-sowieckiej do ataku rozbite wojsko polskie, wyłapując drobne był on do końca precyzyjny i wprowadzał
gotowych było 620 tysięcy czerwonoarmistów oddziały lub pojedynczych oficerów i żołnierzy, spory zamęt. Nie dotarł też do wszystkich
wspieranych przez 4700 czołgów i 3300 sa- których obdzierano z odzieży, bito i rozstrze- dowódców, a część z nich uznała go za fał-
molotów. Całość sił rzuconych przez towarzysza liwano. Na przykład jednego z żołnierzy szywkę. Tak więc obok walczących od pierw-
Stalina na Polskę wynosiła około 1,5 miliona przywiązano do konia i tak długo włóczono szej minuty sowieckiej agresji żołnierzy
żołnierzy. Dla Polaków ze wschodnich woje- po kamienistych brzegach Stryja, aż pozostały Korpusu Ochrony Pogranicza, w kolejnych
wództw wkroczenie Sowietów było prawdzi- po nim strzępy”. Przez całe dziesięciolecia dniach września dochodziło do wielu starć
wym szokiem. Maria Bieniasz, nauczycielka sowieckie zbrodnie popełnione we wrześniu i potyczek z Armią Czerwoną, jak choćby
z Nowego Sioła na Wołyniu, wspominała: 1939 roku były ukrywane bądź pozostawały pod Szackiem, gdzie żołnierze gen. Wilhelma
„Dostrzegłam na horyzoncie masę ruchomych, nieznane, jak w przypadku wymordowania Orlika Ruckemanna dzielnie dawali odpór.
ciemnych punkcików. Z każdą chwilą powięk- ponad 300 obrońców Grodna, gdzie Sowieci Według niepewnych szacunków w walce
szały się, były bliżej. Widok ten sprawiał używali polskich dzieci jako żywych tarczy. z Armią Czerwoną zginęło około 2,5 tysiąca
wrażenie szarańczy. […] Wojsko to dosłownie Podobnie przez lata milczano na temat zbrodni polskich żołnierzy, zaś do niewoli dostało się
zalało pola, drogi, zagajniki. Za piechotą w Mokranach, gdzie rozstrzelano oficerów około 250 tysięcy.
ukazały się wolno poruszające się czołgi. […] Flotylli Pińskiej.
Przerażona ludność stała przed domami, Garść polskiej ziemi
pytała, co się dzieje. Pytania były zbędne: było Sowiety wkroczyły…
oczywiste, że idzie na nas Azja”. Od pierw- Żołnierze, którzy nie trafili do sowieckiej
szego momentu wkroczenia na ziemie polskie Już pierwszego dnia po wkroczeniu Rosjan
Sowieci dokonywali zbrodni zarówno na naczelny wódz Edward Rydz-Śmigły wydał niewoli, chcieli bić się dalej. Jedyną szansą
jeńcach wojennych, jak i na ludności cywilnej. rozkaz, w którym można było przeczytać:
Tak wydarzenia z Rohatynia w województwie „Sowiety wkroczyły. Nakazuję ogólne wy- było przekroczenie granicy z Rumunią. To
stanisławowskim opisywał jeden ze świadków: cofanie na Rumunię i Węgry najkrótszymi
„Wojsko sowieckie wkroczyło około godziny drogami. Z bolszewikami nie walczyć, chyba dawało nadzieję, ale budziło też skrajne emo-
16-tej i natychmiast przystąpiło do okrutnej w razie natarcia z ich strony albo próby roz-
rzezi i bestialskiego znęcania się nad ofiarami, brojenia oddziałów. Zadanie Warszawy i miast, cje. Kapitan Zygmunt Wasilewski zanotował:
co trwało przez cały dzień. Mordowano nie które miały się bronić przed Niemcami – bez
tylko policję i wojskowych, ale tak zwaną zmian. Miasta, do których podejdą bolsze- „Wszyscy mieliśmy łzy w oczach. Niektórzy
burżuazję, nie wyłączając kobiet i dzieci”. wicy, powinny z nimi pertraktować w sprawie
Inny ze świadków wspominał: „[…] Armia wyjścia garnizonów do Węgier lub Rumunii”. całowali biało-czerwoną barierę, inni ziemię
Czerwona rozciągnęła całą sieć zasadzek na Rozkaz naczelnego wodza jest zazwyczaj
krytycznie oceniany przez historyków – nie lub budkę strażnika. Kilku żołnierzy szlochało

głośno, kilku modliło się, klęcząc. Każdy

prawie zabierał coś na pamiątkę. Jeden ze-

skrobał scyzorykiem trochę biało-czerwonej

farby ze słupa granicznego, drugi – zawiązał

w chusteczce garść ziemi, trzeci zerwał jakiś FOT. ARCH.

kwiatek… Wreszcie oglądając się za siebie,

przeszliśmy granicę”.  GP

94 16 WRZEŚNIA 2020 www.prenumerata.swsmedia.pl

{ PRZESZŁOŚĆ FELIETON
POWRÓCI IDEĄ }

GRODNO

SEMPER FIDELIS Tadeusz

Grodno było pierwszym zbombardowanym Płużański nam... Dla mnie on nie istnieje, widzę tylko
oczy dziecka, pełne strachu i męki. I widzę,
przez Niemców polskim miastem poza

Wieluniem i składnicą wojskową na Wester- jak uwolnione z więzów ramionka wyciągają

platte. Ale obrona przeciwlotnicza zestrzeliła się do nas z bezgraniczną ufnością. Wysoka

też dwa niemieckie bombowce. Prawdziwy Danka jednym ruchem unosi dziecko z czołgu

koszmar zaczął się później. Bo Kresy II RP i składa na nosze”. 13-letni chłopczyk Tadeusz

nie były gotowe na odparcie drugiego napastnika. Wal- Jasiński skonał w szpitalu wojskowym. Ale w objęciach

czyły, ponieważ jedyną alternatywą była niewola. Walczyły matki i na skrawku wolnej Polski. Podzielił los ponad

z regularnymi jednostkami Armii Czerwonej, ale też 1000 – na ogół ochotniczych – obrońców miasta zamor-

z bandami oprychów, które na sygnał komitetów rewo- dowanych z pogwałceniem wszelkich zasad. W tym na

lucyjnych i na podstawie list proskrypcyjnych mordowały Psiej Górze około 300 uczniów grodzieńskich szkół,

bezbronną ludność polską. Obronę „rozpoczął strzelec których czerwoni barbarzyńcy przez trzy dni nie pozwolili

Sławomir Werakso, rzucając pod nadjeżdżający czołg pochować. Dwudniowa obrona Grodna zakończyła

wiązkę granatów” – wspominał harcerz Jan Siemiński. zbrojną aneksję Kresów. Generał Władysław Sikorski,

A Grażyna Lipińska, komendantka Pogotowia Społecz- w grudniu 1941 roku, w rozmowie z ocalałymi obrońcami

nego w Grodnie, napisała: „Czołg staje tuż przede mną. Grodna stwierdził: „Jesteście nowymi orlętami. Postaram

Na łbie czołgu rozkrzyżowane dziecko, chłopczyk. Krew się, żeby wasze miasto otrzymało Virtuti Militari i tytuł

z  jego ran płynie strużkami po żelazie. Zaczynamy Zawsze Wiernego”. Niestety, historia potoczyła się ina-

z Danką uwalniać rozkrzyżowane, skrępowane gałganami czej. Pozostała płyta z napisem „Grodno” umieszczona

ramiona chłopca. (…) A z czołgu wyskakuje czarny na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie. Hołd dla

tankista. W dłoni trzyma brauning, za nim drugi – grozi poległych bohaterów. GP

REKLAMA

PARTNER GENERALNY PARTNER STRATEGICZNY WSPÓŁFINANSOWANIE

. & + ı # ) « - 2 « . - + ( - $ « - « « 6 6 6
%12$S2IE3R(P6NIA +20-20- 6
/9+5

HISTORIA { WOLNOŚĆ SŁOWA }

Tomasz
Panfil

BEN IPN

W PRL-U

Cenzor pilnował, żeby tekst
„nie godził w ustrój”, nie
nawoływał do jego obale-
nia, nie lżył go i nie wyszy-
dzał, nie godził w sojusze
PRL i zasady polityki
zagranicznej, nie zdradzał
tajemnic państwowych.

O CENZURZE W DZIEJACH

[– – – –]

Artykuły w gazetach, tygodnikach i innych periodykach, widowiska teatralne i przedstawienia rozrywkowe,
audycje radiowe i telewizyjne, wystawy, druki ulotne, plakaty, etykiety na słoikach i informacje na produktach,
mapy i przeźrocza, a także nekrologi. Jednym słowem WSZYSTKO podlegało w okresie PRL skrupulatnej cenzurze
prewencyjnej. Tak w praktyce wyglądała realizacja artykułu 71 konstytucji z 22 lipca 1952 roku, w którym
komunistyczna władza zapewniała, że „Polska Rzeczpospolita Ludowa zapewnia obywatelom wolność słowa,
druku, zgromadzeń i wieców, pochodów i manifestacji. Urzeczywistnieniu tej wolności służy oddanie do użytku
ludu pracującego drukarni, zasobów papieru, gmachów publicznych i sal, środków łączności, radia oraz innych
niezbędnych środków materialnych”.

96 16 WRZEŚNIA 2020 www.prenumerata.swsmedia.pl

FOT. ADRIAN GRYCUK/WIKIPEDIA W ujęciu marksistowskim wolność wypracowano dwa podstawowe systemy cen- srożyła się powszechnie. Jak wspominał Ignacy
słowa i druku miała charakter zury: represyjną i prewencyjną. Ta pierwsza Daszyński, starosta w Nowym Sączu zabronił
klasowy, co oznaczało, że prasa uniemożliwiała rozpowszechnianie tekstu, ta wywrotowego wykładu o… systemie koperni-
i inne środki masowego prze- druga nie dopuszczała do jego opublikowania, kańskim, w Buczaczu odwołano prelekcję
kazu mają służyć upowszech- a często nawet do powstania. o krążeniu wody w przyrodzie, w Brodach
nianiu informacji niezbędnych klasie panującej o gwiazdach, w Borysławiu o Słońcu. Ocen-
do sprawowania władzy. Konsekwentnie zatem Wykazy ksiąg zakazanych zurowano „Wesele” Wyspiańskiego, zabraniając
– w myśl zasad dialektyki – informacje mogące używania na scenie słów „rosyjski” i „kosa”,
władzę tę osłabiać nie powinny docierać do Dzięki Swetoniuszowi wiemy sporo o cenzurze konfiskowano utwory Kasprowicza, Żerom-
szerokiej publiczności. Społeczeństwo bowiem, w cesarskim Rzymie. Swobody obywatelskie skiego, Przybyszewskiego. „Rozum staje dęba
zgodnie z doktryną, nie było tak dobrze uświa- z czasów republiki ukrócił znacznie Oktawian – pisał Daszyński – kiedy się rozważa te po-
domione politycznie jak jego przewodnia siła August. Cenzura w jego wydaniu przybierała tworne idiotyzmy »inteligentnej« administracji
– partia komunistyczna. Instytucja cenzury rozmaite formy: zabronił upowszechniać ste- polskiej, uprawiane na scenie w Krakowie
zatem wpisywała się w gigantyczne kłamstwo, nogramy z obrad senatu (które publikować i Lwowie”. Daszyński doskonale znał cenzurę
będące fundamentem ustroju komunistycznego nakazał Juliusz Cezar), wdrażał śledztwa prze- austriacką: wydając pisma socjalistyczne, stał
w Polsce. Komuniści tę instytucję rozbudowali ciwko tym, którzy „ulotki czy wierszydła wydają się częstym gościem sal rozpraw galicyjskich
i wzmocnili jak nikt nigdy przed nimi, choć pod fałszywym nazwiskiem, aby kogoś znie- sądów. Numer po numerze czasopisma „Na-
cenzura jako narzędzie sprawowania władzy sławić”, a zwoje z niepomyślnymi proroctwami przód” był przejmowany przez prokuratora,
znana jest od starożytności. To w antycznym i wróżbami kazał po prostu palić. Zwłaszcza który zgodnie z obowiązującym w Austro-Wę-
Rzymie, państwie opartym na kulturze pisma, w tym ostatnim wypadku wyraźnie widzimy grzech systemem cenzury represyjnej, reagował
docenianie mocy tekstu pisanego: by słowo nie dopiero po wydrukowaniu pisma. Zanim
kształtowało rzeczywistości w sposób przez przybyli policjanci z nakazem konfiskaty, część
władzę niepożądany, należy zakazać pisania. nakładu wyciekała jednak z drukarni i rozcho-
To właśnie obawę przed mocą słowa Umberto dziła się nielegalnie za wyższą cenę, co rekom-
Eco w powieści „Imię Róży” uczynił osią zawiłej pensowało redakcji straty wynikające z „aresz-
intrygi oraz powodem wielu zbrodni w średnio- towania” wydania.
wiecznym italskim klasztorze. W kolejnych
wiekach powstawały rozmaite wykazy ksiąg Białe plamy
zakazanych – wydawał takie na przykład król II Rzeczypospolitej
Zygmunt Stary – z najsłynniejszym papieskim
Index librorum prohibitorum, powstającym od Cenzura represyjna istniała również w wol-
1559 aż do 1948 roku. W tym przypadku za- nej Rzeczypospolitej. Zajmował się nią
braniano nie tworzenia i rozpowszechniania, Departament Społeczno-Polityczny MSW,
lecz posiadania i czytania ksiąg sprzecznych zaś w terenie wykonywali ją wojewodowie,
z nauką Kościoła. starostowie i prezydenci miast. Czasopisma
zatrudniały wówczas redaktorów, których
Albo dobrze, albo wcale zadaniem było m.in. odsiadywanie wyro-
ków nakładanych na wydawców. Brzmi
Okres „świetności” cenzury związany jest to groźnie, jednak wyroki – jeśli się zda-
jednak z wiekiem XIX, czyli wiekiem rzały – nie były wysokie, z reguły kończyło
gwałtownego rozwoju prasy wielkonakła- się na grzywnie i konfiskowaniu nakładu
dowej. Oto co pisał Bolesław Prus o doli – o ile nie zdążył się rozejść. Z czasem
publicysty w zaborze rosyjskim: „Polski wypracowano model pośredni: wydawca
publicysta przez całe życie znajdował się przekazywał urzędnikowi tekst przygoto-
pod macierzyńską opieką dwu cenzur. wany do druku, jeśli cenzor nakazywał
Jedną była rządowa i wykreślała wszystko, usunąć jakiś fragment, dokonywano tego
co mogło »zagrażać« państwu rosyjskiemu, już w drukarni i wówczas gazeta ukazy-
Cerkwi, bliższym i dalszym władzom, wała się z białą plamą w miejscu zakwe-
wyższym i niższym urzędnikom, a nawet stionowanego tekstu. Polska cenzura była
ich kuzynom i znajomym; drugą była dość liberalna, zaostrzyła się nieco po
cenzura »opinii publicznej«, która sądziła zamachu majowym i po roku 1938, kiedy
nas, niekiedy bardzo surowo, za »szkody uchwalono ustawę o ochronie dobrego
wyrządzane sprawie narodu«”. imienia nieżyjącego już wówczas Marszałka
Piłsudskiego.  
W potocznym mniemaniu zabór austriacki
był najbardziej liberalny. Lecz i tam cenzura

16 WRZEŚNIA 2020 97

HISTORIA { WOLNOŚĆ SŁOWA }

koordynują każdy swój krok z partią. Towarzy-

sze! Nikomu korona z głowy nie spadnie, jeżeli

uświadomi sobie i głośno powie: nie wiem, jak

postąpić. Nie spadnie korona, jeżeli zapyta się,

skoordynuje swój krok, a najlepiej żebyście

skoordynowali z nami, z partią” – instruował

cenzorów w 1954 roku Antoni Bida, dyrektor

Urzędu do spraw Wyznań.

Zgodnie z ustawą, cenzor pilnował, żeby

tekst „nie godził w ustrój”, nie nawoływał

do jego obalenia, nie lżył go i nie wyszydzał,

nie godził w sojusze PRL i zasady polityki

zagranicznej, nie zdradzał tajemnic pań-

stwowych. Znalazł się też punkt mówiący

o nienaruszaniu uczuć religijnych i niena-

woływaniu do przestępstw. Te bardzo szerokie

– i nadzwyczaj ogólnikowo sformułowane

– kompetencje dawały cenzorom wielką

władzę. Cenzor zatem wiedział, że ma skru-

pulatnie wykreślać wszelkie wzmianki

o najeździe Armii Czerwonej na Polskę we

wrześniu 1939 roku, o Katyniu jako zbrodni

Okres „świetności” cenzury związany jest sowieckiej, o mordach dokonywanych przez
z wiekiem XIX, czyli czasem gwałtownego
rozwoju prasy wielkonakładowej. UB i o tysiącach innych zdarzeń. Ogólniko-

wość zapisów ustawy stała się też przyczyną

powstania „Książki zapisów i zaleceń”, czyli

swoistej „ściągi” dla pracowników cenzury.

Potężnym ciosem dla PZPR udającej w la-

tach 70. XX wieku, że jest partią socjali-

styczną podobną do partii świata demokra-

Wolność nie dla wrogów wzięli w swoje ręce w ramach „bratniej pomocy” tycznego, było wywiezienie owej ściśle tajnej
towarzysze z Moskwy. Do Lublina przyjechali
Zapowiedź cenzury prewencyjnej zawarli pracownicy sowieckiego Gławlitu, czyli Głów- „Książki zapisów i zaleceń” przez Tomasza
komuniści już w swym sztandarowym doku- nego Urzędu Ochrony Tajemnicy Państwowej
mencie, „Manifeście Lipcowym”. Znajdujemy i Prasy. Wedle opracowanych przez „sowietni- Strzyżewskiego na Zachód i jej publikacja.
w nim taki oto fragment: „Polski Komitet ków” dokumentów powołano w styczniu 1945
Wyzwolenia Narodowego przystępuje do od- roku Centralne Biuro Kontroli Prasy. Tym razem Skoro istnienie cenzury w PRL przestało
budowy państwowości polskiej, deklaruje już podporządkowano je „fachowcom” z Mi-
uroczyście przywrócenie wszystkich swobód nisterstwa Bezpieczeństwa Publicznego. W li- być tajemnicą, w 1981 roku władze zgodziły
demokratycznych, równości wszystkich oby- stopadzie CBKP zostało przekształcone w Główny
wateli bez różnicy rasy, wyznania i narodowości, Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, się, by redakcje zaznaczały w druku miejsca
wolności organizacji politycznych, zawodowych, który istniał do kwietnia 1990 roku, choć w 1981
prasy, sumienia. Demokratyczne swobody nie z nazwy usunięto słowo „Prasy”. ingerencji. Z prawa tego korzystały nieliczne
mogą jednak służyć wrogom demokracji”. Czyli
wolność, ale reglamentowana, równość, ale Koordynacja z partią redakcje i wtedy czytelnik co chwila potykał
nie wobec wszystkich, swobody, ale wedle
uznania. To władza dysponująca aparatem Cenzurowanie traktowano w PRL jako swoistą się na fragmencie wyglądającym tak:  [– –
przymusu rezerwowała dla siebie przywilej sztukę. Tylko niedouczeni nadgorliwcy hołdo-
określania, kto na wolność zasługuje i w jakim wali zasadzie, że lepiej wykonać dwie zbędne – –]  Ustawa z 31 lipca 1981  o kontroli
stopniu, a kto jest „wrogiem demokracji”. ingerencje w tekst niż popełnić jedno przeocze-
nie. Cenzor musiał być czujny i politycznie publikacji i widowisk (Dz. U. 1981 Nr 20
Początkowo cenzurą zajmował się Resort uświadomiony: „Zasada jest taka: jak się nie
Informacji i Propagandy oraz działający w jego wie, jak postąpić, to trzeba zapytać. Kto pyta, poz. 99, art. 2 pkt. 2).
ramach Wydział Prasowo-Informacyjny kiero- nie błądzi. Trzeba umieć koordynować. Resorty
wany przez Jerzego Borejszę. Potem sprawy Polacy, przyzwyczajeni do „czytania

między wierszami”, umieli zdobywać

prawdziwe informacje wbrew wysiłkom

cenzorów. Gorszym efektem działania

cenzury było wychowywanie dziennikarzy

na konformistów i obłudników. Wiedząc

z praktyki, co jest źle widziane przez cen-

zurę i władzę, zaczynali stosować auto-

cenzurę, sprzeniewierzając się w ten sposób FOT. WIKIPEDIA

dziennikarskim zasadom, z zasadą nieza-

leżności na czele. GP

98 16 WRZEŚNIA 2020 www.prenumerata.swsmedia.pl