วิทยาการคำนวณ ม.6

ค่มู อื คร ู รายวชิ าพนื้ ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี กจิ กรรมท่ี 5 | โรงเรียนอจั ฉริยะ 45
เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

2 ใหน้ กั เรยี นสรา้ งระบบการเปดิ ปดิ ไฟในหอ้ งเรยี น โดยถา้ มนี กั เรยี นเดนิ เขา้ มาในหอ้ งใหไ้ ฟเปดิ อตั โนมตั ิ
และถ้าไม่มผี ใู้ ดอยู่ในหอ้ งใหไ้ ฟปดิ อตั โนมัติ พร้อมควบคมุ ปรมิ าณแสง ถ้ามแี สงมากให้เปิดไฟครงึ่ ห้อง
แต่ถา้ แสงสวา่ งน้อยให้เปิดไฟท้ังห้อง
2.1 การออกแบบระบบ

2.2 อปุ กรณท์ ใี่ ชใ้ นการสรา้ งระบบ ลักษณะการใช้งาน
อปุ กรณ์

2.3 กลุ่มบล็อกคำ�สั่งท่ใี ช้ ลกั ษณะการใช้งาน
บล็อกค�ำ สัง่

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

46 กจิ กรรมที่ 5 | โรงเรยี นอจั ฉริยะ ค่มู ือครู รายวชิ าพน้ื ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
เทคโนโลยี (วิทยาการคำ�นวณ)
2.4 ขน้ั ตอนการท�ำ งานของโปรแกรม

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

คมู่ ือคร ู รายวชิ าพนื้ ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี กจิ กรรมท่ี 5 | โรงเรยี นอัจฉรยิ ะ 47
เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

ใบกิจกรรมท่ี 5.4 (ก) ระบบควบคมุ หอ้ งเรยี นผา่ นอนิ เทอรเ์ นต็ ดว้ ย beebotte

1 ชอ่ื -สกลุ เลขที่ 2 ช่ือ-สกุล เลขที่

1 ใหน้ กั เรียนสร้างระบบการเปิด-ปิดเครอ่ื งปรบั อากาศในห้องเรียน oho.ipst.ac.th/m6/5411
(จ�ำ ลอง NeoPixel เป็นไฟแสดงสถานะของเครื่องปรับอากาศ)
ทสี่ ามารถควบคุมผ่านอินเทอร์เน็ตหรอื สมารต์ โฟนได้ โดยมอี ีเวนต์ท่ี

ใช้งานดงั นี้

1 สรา้ งระบบควบคมุ https://beebotte.com/

2 ต้งั คา่ เชื่อมตอ่ กบั โปรแกรม รหัส wifi

ช่อื wifi

Secret Key https://beebotte.com/
ชือ่ อปุ กรณ์
ชื่อ Resource ทีใ่ ช้เกบ็ ขอ้ มลู ใน beebotte

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

48 กิจกรรมท่ี 5 | โรงเรยี นอจั ฉริยะ คูม่ อื ครู รายวชิ าพน้ื ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
เทคโนโลยี (วทิ ยาการค�ำ นวณ)

3 หนา้ จอ OLED แสดงผล Air off เมอื่ ปิดเครื่องปรับอากาศ
และแสดงผล Air on เมอ่ื เปิดเครื่องปรบั อากาศ

ตดั คา่ ขอ้ ความจาก beebotte

จ�ำ ลองเปดิ เครือ่ งปรบั อากาศ
จำ�ลองปิดเครอ่ื งปรับอากาศ

2 ให้นกั เรยี นสรา้ งห้องเรียนเพิม่ อีก 1 ห้อง โดยระบบควบคมุ การเปิด-ปิด
ยงั สามารถควบคมุ เครอื่ งปรับอากาศไดท้ ้ัง 2 หอ้ ง

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

คมู่ อื คร ู รายวชิ าพน้ื ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี กจิ กรรมท่ี 5 | โรงเรยี นอจั ฉรยิ ะ 49
เทคโนโลยี (วทิ ยาการคำ�นวณ)

ใบกิจกรรมท่ี 5.4 (ข) ระบบควบคุมหอ้ งเรยี นผ่านอนิ เทอรเ์ นต็ ดว้ ย hivemq

1 ชือ่ -สกุล เลขท่ี 2 ชอ่ื -สกลุ เลขที่

1 ให้นักเรียนสร้างระบบการเปิด-ปิดเคร่ืองปรับอากาศในห้องเรียน ท่ี
สามารถควบคุมโดยใช้อุปกรณ์ท่ีอยู่อีกห้องหน่ึง ผ่านอินเทอร์เน็ตได้
โดยมขี ้ันตอนการท�ำ งานดังน้ี
1.1 ตง้ั ค่าเช่อื มตอ่ กับ hivemq.com

oho.ipst.ac.th/m6/5412

HOST = broker.hivemq.com
PORT = 1883
ตั้งช่อื MQTT SUBSCRIBE (Topic)
ตอ้ งไมซ่ ้ำ�กัน เช่น ชือ่ โรงเรียน/ชือ่ อุปกรณ์ เปน็ ต้น

1.2 เขยี นโปรแกรมควบคมุ เคร่อื งปรับอากาศ ผา่ น hivemq.com

ตรวจสอบช่อื อปุ กรณ์จาก hivemq

ตรวจสอบสถานะจาก hivemq
จำ�ลองเปิดเครือ่ งปรบั อากาศ

จ�ำ ลองปิดเคร่ืองปรบั อากาศ
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

50 กจิ กรรมท่ี 5 | โรงเรยี นอจั ฉรยิ ะ ค่มู อื ครู รายวชิ าพน้ื ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

ตรวจสอบการกดปมุ่

แจ้งสถานะปิดกบั hivemq
แจง้ สถานะเปดิ กับ hivemq

3 ใหน้ กั เรยี นสร้างหอ้ งเรยี นเพิ่มอกี 1 ห้อง โดยระบบควบคมุ การเปดิ -ปิด
ยงั สามารถควบคมุ เครอ่ื งปรบั อากาศได้ทงั้ 2 หอ้ ง

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

คมู่ ือคร ู รายวชิ าพน้ื ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี กิจกรรมท่ี 6 | AR - VR 51
เทคโนโลยี (วิทยาการคำ�นวณ)
คาบท่ี 29 - 32 | เวลา 4 ชวั่ โมง
กิจกรรมท่ี 6 AR - VR

1 ตวั ชี้วดั 5 ความรเู้ ดมิ ท่นี ักเรียนต้องมี
ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการนำ�เสนอและ -
แบ่งปันข้อมูลอย่างปลอดภัย มีจริยธรรม และ
วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีสารสนเทศท่ีมี 6 สาระสำ�คัญ
ผลต่อการด�ำ เนนิ ชวี ติ อาชีพ สงั คม และวฒั นธรรม Augmented Reality (AR) หรอื ความเปน็
จริงเสริม เป็นการรวมสภาพแวดล้อมจริงกับวัตถุ
2 สาระการเรยี นรู้ เสมือนเข้าด้วยกัน กระบวนการทำ�งานของ AR
2.1 แนวคดิ และความส�ำ คญั ของเทคโนโลย ี เป็นการนำ�เข้าสภาพแวดล้อมจริงผ่านกล้องถ่ายรูป
AR และ VR ซึ่งจะนำ�ไปแสดงเป็นฉากหลัง และเพิ่มวัตถุเสมือน
2.2 การประยกุ ตใ์ ชเ้ ทคโนโลยี AR และ VR ซอ้ นทบั ฉากหลงั เพอื่ ใหไ้ ดภ้ าพซอ้ นทบั ทเ่ี สมอื นจรงิ
Virtual Reality (VR) หรือความเป็นจริง
3 จดุ ประสงค์ ให้ผเู้ รียนสามารถ เสมือน เป็นเทคโนโลยีที่นำ�เสนอภาพและเน้ือหาท่ี
3.1 อธิบายแนวคิดและความสำ�คัญของ สร้างด้วยคอมพิวเตอร์เพื่อจำ�ลองโลกในความจริง
เทคโนโลยี AR และ VR โดยมีจุดมุ่งหมายให้ผู้ใช้รู้สึกเสมือนอยู่ในสภาพ
3.2 ค้นหาและประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AR แวดลอ้ มจรงิ ผา่ นประสาทสมั ผสั ตา่ ง ๆ เชน่ การมอง
และ VR เห็น การไดย้ ิน การสัมผสั

4 ทักษะและกระบวนการ
4.1 ทกั ษะการวเิ คราะห์
4.2 ทกั ษะการแก้ปัญหา
4.3 ทักษะการส่ือสารและการรว่ มมอื

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

52 กจิ กรรมที่ 6 | AR - VR คูม่ ือครู รายวชิ าพนื้ ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
เทคโนโลยี (วทิ ยาการค�ำ นวณ)

7 สอ่ื และอุปกรณ์
7.1 ใบกจิ กรรม

ใบกิจกรรมท่ี เร่อื ง เวลา (นาที)
6.1 เทา่ ไหร่ถึงจะพอ 60
6.2 D.I.Y. Google Cardboard VR 120

7.2 ใบความรู้
-

7.3 อ่นื ๆ
หนังสือเรียน รายวิชาพ้ืนฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เทคโนโลยี (วิทยาการคำ�นวณ)
ชั้นมัธยมศึกษาปที ่ี 6 ของสถาบันสง่ เสรมิ การสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

8 แนวทางการจัดการเรียนรู้
8.1 การจดั เตรียม
8.1.1 ใบกิจกรรมที่ 6.1 เทา่ ไหร่ถงึ จะพอ ตามจำ�นวนผู้เรียน
8.1.2 ใบกิจกรรมที่ 6.2 D.I.Y. Google Cardboard VR ตามจ�ำ นวนกลมุ่

8.2 ขัน้ ตอนการดำ�เนินการ
8.2.1 ผู้สอนนำ�เข้าสู่บทเรียนโดยให้ผู้เรียนชมวิดีโอ เร่ือง “Introducing AR view” และ
“Google Earth VR” หรือ “VR Flight Simulator U.S. Air Force” ตามล�ำ ดบั
พรอ้ มตง้ั ค�ำ ถาม “เทคโนโลยที ป่ี รากฏในวดิ โี อชว่ ยอ�ำ นวยความสะดวกในชวี ติ ประจ�ำ วนั
ไดอ้ ย่างไร”

แนวค�ำ ตอบ
จำ�ลองการผ่าตดั ของแพทย์
จำ�ลองตัวอย่างสินคา้ ก่อนการตัดสินใจซอ้ื
จ�ำ ลองการบินของนกั บิน

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

คูม่ อื คร ู รายวชิ าพนื้ ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี กิจกรรมท่ี 6 | AR - VR 53
เทคโนโลยี (วิทยาการคำ�นวณ)

8.2.2 ผู้เรยี นศกึ ษาหัวขอ้ ท่ี 2.4 เทคโนโลยเี สมอื นจริง ในหนงั สอื เรียน
8.2.3 ผู้เรียนท�ำ ใบกิจกรรมที่ 6.1 เท่าไหร่ถงึ จะพอ
8.2.4 ผู้สอนตั้งคำ�ถาม “กลุ่มใดใช้เงินค่ากระเบื้องและวอลเปเปอร์น้อยท่ีสุด” พร้อมให้กลุ่ม

ดงั กล่าวนำ�เสนอวิธกี ารปฏิบัติและขัน้ ตอนการคำ�นวณ และอภปิ รายรว่ มกัน
8.2.5 ผู้สอนตั้งคำ�ถามเพ่ิมเติม เช่น “มีวิธีอื่นในการคำ�นวณค่ากระเบ้ืองและวอลเปเปอร์ท่ี

อยากนำ�เสนออกี หรือไม”่ พรอ้ มแลกเปลี่ยนเรียนรรู้ ะหว่างกัน
8.2.6 ผเู้ รยี นศึกษาและทำ�ใบกิจกรรมท่ี 6.2 D.I.Y. Google Cardboard VR
8.2.7 ผู้สอนและผู้เรียนรว่ มกนั สรปุ ความร้ทู ีไ่ ด้ และยกตัวอยา่ ง AR และ VR เพิ่มเตมิ

9 การวดั และประเมนิ ผล
9.1 ประเมินจากใบกจิ กรรม
9.2 สังเกตพฤตกิ รรมการทำ�งานกลมุ่

10 สอ่ื และแหล่งข้อมลู
10.1 วดิ ีโอเรอ่ื ง “Introducing AR view” https://youtu.be/uhdOzpblrm0
10.2 วดิ ีโอเรื่อง “Google Earth VR” https://youtu.be/SCrkZOx5Q1M
10.3 วดิ โี อเรื่อง “VR Flight Simulator U.S Air Force” https://youtu.be/18rLyCEsdOQ

11 ข้อเสนอแนะ
กจิ กรรม “เท่าไหรถ่ งึ จะพอ” ใช้แอปพลเิ คชันช่อื Magic Plan ซ่งึ เป็นเคร่อื งมือในการ
ออกแบบแปลนบ้าน (floor plan) และตกแต่งภายใน โดยแสดงผลในรปู แบบโครงสรา้ ง
ภาพ 3 มิติ ที่สามารถใช้ได้ท้ังระบบปฏิบัติการ Andriod และ iOS เป็นอีกหน่ึง
แอปพลิเคชันที่ใช้เทคโนโลยี AR เข้ามาช่วยในการจับภาพและวัดขนาดของ
โครงสร้างของห้องในแต่ละมุม แต่ละจุด ท่ีประกอบไปด้วย ขนาด
ความกว้าง ความยาว ความสูงหรือความลึก จนได้เป็นแปลนบ้าน
แบบ 3 มติ ิ ผสู้ อนอาจหาแอปพลเิ คชนั อน่ื ทม่ี กี ารท�ำ งานใกลเ้ คยี งกนั
เพ่อื ใหส้ ามารถปฏบิ ัตกิ จิ กรรมในลกั ษณะเดียวกนั ได้

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

54 กจิ กรรมท่ี 6 | AR - VR คู่มอื ครู รายวชิ าพนื้ ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

ใบกจิ กรรมท่ี 6.1 เท่าไหรถ่ ึงจะพอ

1 ชือ่ -สกลุ เลขท่ี 2 ชื่อ-สกลุ เลขท่ี

ใหศ้ ึกษาการใช้งานแอปพลิเคชัน ดงั นี้ สมมุติให้นักเรียนเป็นช่างรับ
1 ศึกษาวิธกี ารใช้งานแอปพลิเคชนั จาก เหมาก่อสร้าง ซึ่งมีหน้าท่ีปูกระเบื้อง
และตดิ วอลเปเปอรร์ อบหอ้ ง นกั เรยี น
https://youtu.be/6k-SrZW3CLo จะต้องใช้กระเบ้ืองและวอลเปเปอร์
2 ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน Magic Plan จาก จ�ำ นวนทงั้ หมดอยา่ งละเทา่ ใด และจะ
ต้ อ ง จ่ า ย เ งิ น ซื้ อ ท้ั ง ก ร ะ เ บ้ื อ ง แ ล ะ
App Store หรอื Google Play แลว้ ติดตงั้ ลง วอลเปเปอรเ์ ทา่ ใดใหป้ ระหยดั ทีส่ ดุ
ในสมารต์ โฟนของตนเอง
3 สมคั รสมาชกิ ในแอปพลเิ คชนั และยนื ยนั ตวั ตน หมายเหตุ กำ�หนดประเภทของห้อง
จากอีเมลที่ใช้สมัคร (หากไม่สมัครจะไม่ เปน็ หอ้ งนง่ั เลน่ (Living Room) โดย
สามารถดแู บบแปลนในรปู แบบสามมติ ไิ ด้) จะต้องตั้งค่าในแอปพลิเคชันเป็น
4 ให้นกั เรยี นใช้แอปพลเิ คชนั Magicplan จาก Living Room
สมารต์ โฟน แล้วท�ำ การวัดขนาดรอบห้องและ
ความสูงของห้อง จากนั้นอ่านค่าท่ีได้จากการ
วัดแล้วทำ�การคำ�นวณจำ�นวนกระเบ้ืองและ
วอลเปเปอร์ท่ีจะต้องใช้ และบนั ทึกข้อมูล โดย
มสี ถานการณ์ดังน้ี

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

คู่มือคร ู รายวชิ าพนื้ ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี กจิ กรรมที่ 6 | AR - VR 55
เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

ก�ำ หนดใหร้ าคาและขนาดของวสั ดตุ ่าง ๆ เป็นดงั นี้

ขนาดของกระเบื้อง 30 x 30 ซม. วอลเปเปอร์ขนาด 90 x 200 ซม.
ราคาแผน่ ละ 78 บาท ราคาแผ่นละ 1,600 บาท

ท่ี รายการ จำ�นวน (แผน่ ) ราคาต่อแผน่ (บาท) คิดเปน็ เงนิ (บาท)
1 กระเบ้ือง รวม
2 วอลเปเปอร์

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

56 กจิ กรรมท่ี 6 | AR - VR ค่มู อื ครู รายวชิ าพนื้ ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
เทคโนโลยี (วทิ ยาการคำ�นวณ)

ใบกิจกรรมที่ 6.2 D.I.Y. Google Cardboard VR

ชือ่ -สกลุ ชน้ั เลขท่ี

คำ�ช้ีแจง: ให้นักเรียนประดิษฐ์แว่น IPST VR Cardboard และสำ�รวจสถานที่ท่ีตนเองสนใจผ่าน
แอปพลเิ คชัน Google Street View และตอบคำ�ถาม ดงั นี้

ตอนท่ี 1 ประดษิ ฐ์แวน่ IPST VR Cardboard Google Cardboard

วสั ดุอุปกรณ์
1 แมแ่ บบ IPST VR Cardboard
2 กระดาษลัง
3 เวลโครเทป (เทปตีนตุ๊กแก)
4 ขวดนำ�้ พลาสติกทรงมน
5 กาวสำ�หรบั ตดิ พลาสติก

แมแ่ บบและข้นั ตอนการประดษิ ฐ์ ชมจากวดิ ีโอสาธติ oho.ipst.ac.th/m6/vr

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

คู่มอื คร ู รายวชิ าพนื้ ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 6 | AR - VR 57
เทคโนโลยี (วทิ ยาการค�ำ นวณ)

ตอนที่ 2 สำ�รวจโลกผา่ น Google Street View

1 ศกึ ษาวิธกี ารใช้งานแอปพลเิ คชนั จาก
https://youtu.be/7IPUbwH8XT8

2 ดาวน์โหลดแอปพลเิ คชัน Street View จาก App Store หรือ
Google Play แลว้ ติดต้ังลงในสมารท์ โฟนของตนเอง

ค�ำ ถาม
1 นกั เรียนเลอื กส�ำ รวจสถานท่ใี ดบ้าง เพราะอะไร









2 นกั เรยี นเหน็ อะไรบา้ งจากการสำ�รวจสถานทด่ี ังกลา่ ว






3 นักเรยี นสามารถน�ำ เทคโนโลยี VR ชว่ ยอ�ำ นวยความสะดวกในชวี ิตประจำ�วนั ไดอ้ ย่างไร






สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

58 กิจกรรมท่ี 7 | พลเมอื งดจิ ิทลั คู่มอื ครู รายวชิ าพน้ื ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)
กิจกรรมที่ 7 พลเมอื งดจิ ทิ ลั
คาบที่ 33 - 34 | เวลา 2 ชว่ั โมง

1 ตัวชี้วัด 5 ความรเู้ ดมิ ที่นกั เรียนตอ้ งมี
ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการนำ�เสนอและ -
แบ่งปันข้อมูลอย่างปลอดภัย มีจริยธรรมและ
วิเคราะห์การเปล่ียนแปลงเทคโนโลยีสารสนเทศ 6 สาระสำ�คัญ
ผลตอ่ การด�ำ เนนิ ชวี ติ อาชพี สงั คมและวัฒนธรรม การเปน็ พลเมอื งดจิ ทิ ลั (Digital citizenship)
เป็นแนวคดิ และแนวปฏิบัติทสี่ ำ�คญั ของพลเมือง ใน
2 สาระการเรียนรู้ การเรยี นรู้ การใชป้ ระโยชนจ์ ากเทคโนโลยดี จิ ทิ ลั และ
2.1 การเปน็ พลเมอื งดจิ ิทัล การปอ้ งกันตนเองจากความเส่ียงตา่ ง ๆ รวมท้งั ร้จู ัก
2.2 ความฉลาดทางดจิ ิทัล เคารพสิทธิของตนเองและผู้อ่ืน มีความรับผิดชอบ
ต่อสังคมในโลกยุคใหม่ ไปจนถึงผลกระทบของ
3 จุดประสงค์ ให้ผเู้ รยี นสามารถ เทคโนโลยดี จิ ทิ ลั ทม่ี ตี อ่ สงั คม การเปน็ พลเมอื งดจิ ทิ ลั
3.1 ปฏิบัติตนตามบทบาทของการเป็น จำ�เป็นต้องมีความฉลาดทางดิจิทัล (DQ : Digital
พลเมอื งดจิ ทิ ัลยุคใหม่ intelligence Quotient) ซ่ึงครอบคลุมท้ังความรู้
3.2 ใช้ความฉลาดทางดิจิทัลในการอยู่ร่วม ทกั ษะ ทศั นคตแิ ละคา่ นยิ มทจ่ี �ำ เปน็ ตอ่ การใชช้ วี ติ ใน
กนั ในสังคมออนไลน์ ฐานะสมาชกิ ของโลกออนไลน์ ทกั ษะการใช้สอื่ และ
การเข้าสังคมในโลกออนไลน์ มีความสามารถทาง
4 ทักษะและกระบวนการ สังคม อารมณ์และการรับรู้ สามารถเผชิญกับ
4.1 ทกั ษะการคิดวเิ คราะห์ ความท้าทายในการสร้างการเปล่ียนแปลงสังคม
4.2 ทักษะการคิดอย่างมีวจิ ารณญาณ เชงิ บวก
4.3 ทกั ษะการสอื่ สารและร่วมมือ

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

คมู่ ือคร ู รายวชิ าพน้ื ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี กิจกรรมท่ี 7 | พลเมืองดจิ ิทลั 59
เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

7 ส่อื และอุปกรณ์
7.1 ใบกิจกรรม

ใบกิจกรรมที่ เร่อื ง เวลา (นาที)
7.1 เสน้ ทางการเป็นพลเมอื งดจิ ทิ ัล 30

7.2 ใบความรู้
-

7.3 อื่นๆ
หนังสือเรียน รายวิชาพ้ืนฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เทคโนโลยี (วิทยาการคำ�นวณ)
ช้ันมัธยมศกึ ษาปีท่ี 6 ของสถาบันส่งเสรมิ การสอนวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี

8 แนวทางการจัดการเรียนรู้
8.1 การจดั เตรียม
8.1.1 ใบกิจกรรมที่ 7.1 เสน้ ทางการเปน็ พลเมอื งดิจิทลั ตามจำ�นวนกลมุ่
8.1.2 แบบส�ำ รวจการเป็นพลเมืองดจิ ิทัลยคุ ใหม่ ตามจำ�นวนผูเ้ รยี น

8.2 ขั้นตอนการดำ�เนินการ
8.2.1 ผสู้ อนน�ำ เขา้ สบู่ ทเรยี นโดยถามผเู้ รยี นวา่ “ในชวี ติ ประจ�ำ วนั ของนกั เรยี นมคี วามเกยี่ วขอ้ ง
กับเทคโนโลยีดิจทิ ลั อะไรบา้ ง และใช้งานเทคโนโลยดี ิจิทัลน้นั อยา่ งไร” ผู้สอนเน้นย�้ำ ให้
ผู้เรียนทราบว่า ในชีวิตประจำ�วัน ผู้เรียนมีบทบาทเกี่ยวข้องกับการเป็นพลเมืองดิจิทัล
(Digital Citizenship)
8.2.2 ผเู้ รยี นดวู ดิ โี อเกย่ี วกบั พลเมอื งดจิ ทิ ลั โดยตง้ั ประเดน็ ค�ำ ถาม “การเปน็ พลเมอื งดจิ ทิ ลั ยคุ
ใหม่ควรมคี ณุ ลกั ษณะอยา่ งไร” และรว่ มกนั อภปิ รายประเด็นความรจู้ ากวดิ โี อ
8.2.3 ผเู้ รียนศึกษาหัวข้อ 3.1 การเปน็ พลเมืองดิจิทัล และ 3.2 การป้องกันตนเองและผู้อ่ืน
จากหนังสือเรียน แล้วร่วมกันอภิปรายแนวทางการเป็นพลเมืองดิจิทัลรวมถึง
การปอ้ งกนั ตนเองและผอู้ ่นื
8.2.4 ผู้สอนถามผู้เรียนว่า “เมื่อผู้เรียนเป็นพลเมืองดิจิทัลแล้ว ผู้เรียนอาจจะต้องประสบกับ
ภัยจากสงั คมออนไลน์อยา่ งไรบา้ ง”

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

60 กิจกรรมท่ี 7 | พลเมืองดิจิทลั ค่มู อื ครู รายวชิ าพนื้ ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
เทคโนโลยี (วทิ ยาการค�ำ นวณ)

8.2.5 ผู้เรียนดูวิดีโอเก่ียวกับภัยคุกคามในสังคมออนไลน์ และให้สมาชิกในกลุ่มร่วมกันสรุป
ประเดน็ สาระทไ่ี ดจ้ ากการดูวิดโี อ

8.2.6 ผู้สอนกล่าวเน้นยำ้�ผู้เรียนว่า “การปฏิบัติตนให้ปลอดภัยจากภัยคุกคามในสังคม
ออนไลน์ นอกจากจะมี IQ (ความฉลาดทางเชาวป์ ัญญา) และ EQ (ความฉลาดทาง
อารมณ)์ แล้ว ผู้เรียนจะต้องมี DQ (ความฉลาดทางดิจทิ ัล) ดว้ ย”

8.2.7 ผ้เู รยี นดูวิดโี อเรื่อง “DQ : ความฉลาดทางดจิ ทิ ลั ”
8.2.8 ผู้สอนแบง่ ผเู้ รยี นออกเปน็ กลุม่ กล่มุ ละ 5-6 คน และแตล่ ะกลุม่ ท�ำ ใบกจิ กรรมที่ 7.1

เส้นทางการเป็นพลเมืองดิจทิ ัล
8.2.9 ผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันอภิปรายสรุปความรู้และความเข้าใจในบทบาทหน้าท่ีของผู้

เรียนในฐานะพลเมืองดิจิทัลและความฉลาดทางดิจิทัล และทำ�แบบสำ�รวจการเป็น
พลเมืองดจิ ิทัลยคุ ใหม่เพือ่ ประเมินผเู้ รียน

9 การวดั และประเมนิ ผล
9.1 ประเมินจากการท�ำ กจิ กรรม
9.2 สงั เกตพฤตกิ รรมจากการมสี ่วนร่วมในชัน้ เรียน
9.3 ประเมินจากแบบส�ำ รวจการเปน็ พลเมอื งดิจิทลั ยุคใหม่

10 ส่อื และแหลง่ ขอ้ มูล
10.1 วดิ ีโอเกยี่ วกบั พลเมืองดจิ ิทัล
https://www.youtube.com/watch?v=u9ASzo-m2qo
https://www.youtube.com/watch?v=NbjF3Ei-WNs
https://www.youtube.com/watch?v=Xi8O6dIxPzY
10.2 วิดโี อเก่ยี วกับภยั คุกคามในสังคมออนไลน์
https://www.youtube.com/watch?v=9ITCQ67274Q
https://www.youtube.com/watch?v=ZosESE-5N48
https://www.youtube.com/watch?v=HhMfUmT3EHU

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

คูม่ อื คร ู รายวชิ าพน้ื ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี กจิ กรรมท่ี 7 | พลเมืองดจิ ทิ ลั 61
เทคโนโลยี (วิทยาการคำ�นวณ)

10.3 วิดีโอเรอ่ื ง “DQ : ความฉลาดทางดิจทิ ัล”
https://youtu.be/1IwZLH82PYM

10.4 วดิ ีโอเรอ่ื ง “ชวั ร์ก่อนแชร์ : ภูมคิ ุม้ กนั โซเชียล 2562”
https://www.youtube.com/watch?v=J90Xx0LusAg

11 ขอ้ เสนอแนะ
ผ้สู อนเลอื กวิดีโอใหผ้ ูเ้ รยี นชมตามความเหมาะสมกับบริบทเวลาในการจดั การเรยี นรู้

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

62 กิจกรรมที่ 7 | พลเมอื งดจิ ทิ ลั คู่มอื ครู รายวชิ าพน้ื ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

ใบกิจกรรมที่ 7.1 เสน้ ทางการเปน็ พลเมอื งดิจทิ ัล

ผเู้ ลน่ คณะลกู ขุน

1 ชื่อ-สกุล เลขที่ 1 ชอ่ื -สกุล เลขที่

2 ชอ่ื -สกลุ เลขที่ 2 ชือ่ -สกุล เลขที่

3 ชอ่ื -สกุล เลขที่ 3 ชอ่ื -สกุล เลขท่ี

คำ�ช้ีแจง: ให้นักเรียนแต่ละกลุ่ม แบ่งเป็นสองกลุ่มย่อย คือกลุ่มผู้เล่นและคณะลูกขุน โดย
กล่มุ ผเู้ ล่นมี 2-3 คน แตค่ ณะลูกขนุ จะตอ้ งมี 3 คนเท่าน้นั

กติกาการเล่น

1 ผู้เล่นจะต้องเดนิ ทางตามเสน้ ทาง ไปยังจดุ หมายเพอ่ื เป็นพลเมืองดิจิทัล
2 ในแต่ละรอบผูเ้ ลน่ จะต้องผลัดกนั เดิน
3 ก่อนการเดินทุกครั้งผู้เล่นแต่ละคนจะต้องหยิบ “บัตรสถานการณ์” จากกอง และตอบคำ�ถาม

ทอี่ ยูภ่ ายในบัตรค�ำ ถามน้ันว่าเป็นพฤตกิ รรมทีเ่ หมาะสมหรอื ไม่
4 คณะลูกขุนทงั้ 3 คน จะตัดสินค�ำ ตอบ หากคณะลูกขนุ เห็นดว้ ยอย่างน้อย 2 ใน 3 คน จะถอื วา่

ผ้เู ลน่ ตอบค�ำ ถามถกู ตอ้ ง และให้ทอยลูกเตา๋ เพอื่ สุ่มจ�ำ นวนช่องในการเดิน
5 แตห่ ากคณะลกู ขุนไมเ่ หน็ ดว้ ยอย่างน้อย 2 ใน 3 จะไม่สามารถทอยลกู เตา๋ เพือ่ สมุ่ จ�ำ นวนช่องใน

การเดินของรอบนน้ั ๆ ได้
6 ผเู้ ลน่ คนใดเดินทางถงึ จุดหมายเปน็ คนแรก จะถือวา่ เป็นผู้ชนะ

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

คูม่ อื คร ู รายวชิ าพนื้ ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี กิจกรรมท่ี 7 | พลเมืองดิจิทัล 63
เทคโนโลยี (วทิ ยาการค�ำ นวณ)

ตัวอ ่ยางกระดานเ ้สนทางพลเ ืมองดิ ิจ ัทล

20 100

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

64 กิจกรรมที่ 7 | พลเมืองดจิ ิทลั คู่มอื ครู รายวชิ าพนื้ ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
เทคโนโลยี (วทิ ยาการคำ�นวณ)

ตัวอย่างบตั รสถานการณ์

สถานการณท์ ่ี 1 สถานการณท์ ี่ 2

ก๊ิกก๊กั ใหเ พ่ือนสนิทคือพชี ชี่ สงั่ ซื้อเสือ้ ผาจากรา นคาออนไลน โดยใชห มายเลข แมนไดสนทนากับหญงิ สาวคนหนึ่งในสือ่ สังคมออนไลนโดยที่ไมเ คยพบหนากนั
บตั รประจำตัวประชาชน และบตั รเครดิตของตนในการชำระคาสนิ คา และพีชชีไ่ มลบขอ มลู มากอน ในการสนทนาบอยครั้ง หญิงสาวจะบอกกลา วถงึ ปญ หาดานการเงนิ ของตนเอง เชน
ใด ๆ บนเครื่องคอมพิวเตอรข องตนหลงั จากซอื้ สนิ คา เสรจ็ สิ้นแลว ไมม ีเงินจายคาเทอม แมนจงึ โอนเงินใหหญิงสาว

แนวคำตอบ แนวคำตอบ
ขาดความเขา ใจดานการปกปองขอ มลู สว นบคุ คล เชน หมายเลขบัตรประจำตัวประชาชน ขาดทกั ษะในดา นความปลอดภัยในโลกดจิ ลั ถกู ลอ ลวงดว ยเน้ือหา หรือคำพูดทำใหถูกหลอก
ขอ มลู บัตรเครดิต และเสยี ทรัพย

สถานการณท์ ี่ 3 สถานการณ์ท่ี 4

ววี เี่ ปดระบบการสแกนใบหนาในการเขาใชง านสมารตโฟนของตนเองเพอ่ื สะดวกตอ เอกสิทธล์ิ งชื่อเขา ใชง านเฟซบกุ ที่รานอนิ เทอรเนต็ คาเฟ และเบราวเ ซอรแ จงเตอื น
การเขาใชงานในแตละครง้ั แทนการใชรหัสผานในการใชงาน ใหบนั ทึกรหสั ผา น เอกสทิ ธจ์ิ งึ ทำการคลิกปุมบนั ทกึ รหัสผานเอาไว จะไดไมตอ งกรอกรหัสผาน
และเขา ใชงานไดเ ลยในคร้ังตอ ไป
แนวคำตอบ
มคี วามรู ความเขาใจในเทคโนโลยสี มยั ใหม เชน เทคโนโลยปี ญญาประดิษฐ และ สามารถใชงาน แนวคำตอบ
ไดอยางเกดิ ประโยชนก ับตนเอง ขาดความเขาใจในเรือ่ งการรักษาความปลอดภยั ของรหัสผา น ซึ่งอาจเสยี งตอการถูกโจรกรรม
หรือสวมรอยเปน ตนเองจากการใชงานทีไ่ มร ะมดั ระวัง

ดาวนโ์ หลดไฟลส์ อ่ื กจิ กรรมท่ี 7.1
เส้นทางการเป็นพลเมืองดจิ ทิ ัลทง้ั หมดได้ท่ี oho.ipst.ac.th/m6/DL

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี