The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

เอกสารประกอบการเรียน เรื่อง ระบบสมการเชิงเส้นสองตัวแปร รายวิชา ค23102 คณิตศาสตร์ 6 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปที่ 3

โดย
ครูรมิตา ยุพจันทร์
ครูชำนาญการพิเศษ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย รังสิต

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by mitayupajan, 2021-02-18 05:09:31

เอกสารประกอบการเรียน เรื่อง ระบบสมการเชิงเส้นสองตัวแปร

เอกสารประกอบการเรียน เรื่อง ระบบสมการเชิงเส้นสองตัวแปร รายวิชา ค23102 คณิตศาสตร์ 6 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปที่ 3

โดย
ครูรมิตา ยุพจันทร์
ครูชำนาญการพิเศษ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย รังสิต

MATHEMATICS

SAYSRTEEMAOAFNLIDNEAVROELQUUAMTIOEN

ระบบสมการเชงิ เสน้

วิชาคณิตศาสตร์ 6 รหสั วิชา ค23102

ช่อื - สกลุ .....................................................................
ชน้ั ..................................เลขท.ี่ .......................................
ครผู สู้ อน นางสาวรมติ า ยพุ จันทร์

1

โรงเรียนสวนกหุ ลาบวิทยาลัย รงั สติ

เอกสารประกอบการเรียน
วิชาคณติ ศาสตร์ 5 ค23102 ชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 2

หนว่ ยท่ี 3 เรื่อง ระบบสมการเชิงเสน้
======================================================================
ระบบสมการเชิงเส้นสองตัวแปร

ให้นกั เรยี นพิจารณาข้อความตอ่ ไปนี้
“ผลบวกของสองจำนวนนน้ั มีคา่ เป็น 9 และผลต่างของทง้ั สองจำนวนนัน้ เปน็ 3 จงหาจำนวนท้งั สอง
จำนวนนน้ั ”
จากข้อความดงั กล่าว กำหนดให้จำนวนหนึง่ เป็น x และอีกจำนวนหนึ่งเปน็ y จะเขยี นเป็นสมการดงั นี้

x + y = 9 ------ (1)
x – y = 3 ------ (2)
ระบบท่ปี ระกอบดว้ ยสมการ (1) และ (2) ขา้ งต้น เป็นตวั อยา่ งของ “ระบบสมการเชิงเส้นสองตัวแปร”

ให้ a , b , c , d , e และ f เปน็ จำนวนจริงท่ี a , b ไมเ่ ป็นศูนย์พรอ้ มกัน และ c , d ไมเ่ ป็นศนู ย์พรอ้ มกัน
ระบบที่ประกอบดว้ ยสมการ

ax + by = e
cx + dy = f
เรียกวา่ ระบบสมการเชิงเส้นสองตัวแปรที่มี x และ y เปน็ ตัวแปร
โดยท่ี a และ c เปน็ สมั ประสทิ ธขิ์ อง x
b และ d เป็นสมั ประสิทธิ์ของ y

คำตอบของระบบสมการเชงิ เสน้ สองตวั แปร คือ คู่อนั ดบั (x , y) ท่ีสอดคลอ้ งกบั สมการท้ังสองของระบบ
สมการ หรือ คู่อันดับ (x , y) เมื่อนำไปแทนคา่ ในสมการทงั้ สองแลว้ ทำใหร้ ะบบสมการนั้นเป็นจรงิ

2

การหาคำตอบของระบบสมการเชงิ เสน้ สองตวั แปร

1. การหาคำตอบของระบบสมการเชิงเสน้ สองตวั แปรด้วยการเขียนกราฟ

ตัวอยา่ งท่ี 1 จงหาคำตอบของระบบสมการ โดยการเขียนกราฟของสมการทัง้ สองนี้
3x – y = 3 ------ (1)
2x + y = 2 ------ (2)

เขยี นกราฟของสมการทงั้ สองไดด้ ังน้ี

จากการเขยี นกราฟ จะเห็นวา่ กราฟทั้งสองตดั กนั ทัง้ หมด ......... จดุ ทจี่ ุด .......................
ซง่ึ จะได้วา่ คู่อนั ดับเพยี งค่เู ดยี ว คอื ................. เป็นคำตอบของระบบสมการ
สรุป ถ้ากราฟท้ังสองตัดกนั .................. จุด จะได้ว่า ระบบสมการนั้นมีคำตอบ .......................................................

3

ตัวอยา่ งที่ 2 จงหาคำตอบของระบบสมการ โดยการเขียนกราฟของสมการทั้งสองน้ี
x – 2y = 1 ------ (1)
2x – 4y = 2 ------ (2)

เขยี นกราฟของสมการทั้งสองไดด้ งั น้ี

จากการเขียนกราฟ จะเหน็ วา่ กราฟทั้งสองตดั กันทงั้ หมด .........................................................จุด
หรือกราฟทงั้ สองมลี กั ษณะ.............................................. ซึง่ จะไดว้ ่า .....................................................................
สรปุ ถ้ากราฟทัง้ สองตัดกนั .......................................จะไดว้ ่า ระบบสมการนั้นมคี ำตอบ .........................................

4

ตวั อย่างท่ี 3 จงหาคำตอบของระบบสมการ โดยการเขยี นกราฟของสมการทัง้ สองนี้
3x = 2y – 6 ------ (1)
2y – 3x = -3 ------ (2)

เขยี นกราฟของสมการท้งั สองได้ดังน้ี

จากการเขยี นกราฟ จะเหน็ ว่า กราฟทงั้ สอง .............................................................................................
ซง่ึ จะได้ว่า ระบบสมการนั้น ...................................................................................................................................

สรุป ถ้ากราฟท้ังสอง .............................................จะได้ว่า ระบบสมการนัน้ .......................................................

Concept. เมื่อนำสมการแตล่ ะสมการมาเขียนกราฟ จะสามารถอธิบายคำตอบจากลกั ษณะของกราฟได้ดังนี้
1. กราฟท้ังสองตัดกนั เพียงจุดเดียว จะได้วา่ ระบบสมการนนั้ มคี ำตอบเพียงคำตอบเดยี ว
2. กราฟทั้งสองทบั กันหรือเปน็ เสน้ ตรงเดียวกนั จะไดว้ า่ ระบบสมการน้ันมคี ำตอบมากมายไมจ่ ำกดั
3. กราฟทง้ั สองขนานกัน จะไดว้ ่าระบบสมการนนั้ ไม่มคี ำตอบของระบบสมการ

5

แบบฝกึ หัด 3.1

1. จงเขยี นกราฟของระบบสมการตอ่ ไปน้ี แลว้ หาวา่ ระบบสมการตอ่ ไปน้มี คี ำตอบเดียว มหี ลายคำตอบ
หรือไมม่ คี ำตอบ
1) 2y – x = 6

2y = x – 4

ลกั ษณะคำตอบ .........................................................
2) x + y = 7

x–y=3

ลกั ษณะคำตอบ .........................................................

6

3) y + x = -2
2y + 2x = -4

ลกั ษณะคำตอบ .........................................................
4) 2x – 3y – 14 = 0

3x + 2y = 8

ลกั ษณะคำตอบ ...........................................................

7

2. จงพิจารณากราฟของระบบสมการต่อไปนว้ี า่ มีเพียงคำตอบเดียวหรอื ไม่

1) x + y = 3 กบั y = -x + 3 ...............................................................................................

2) 2y = x + 2 กับ y = 0.5x + 1 ...............................................................................................

3) x + 3y = 9 กับ 3y = -x + 9 ...............................................................................................

4) 4x + y = 1 กับ x – 2y = 7 ...............................................................................................

5) x + 2y = 3 กับ 2x + 4y = 6 ...............................................................................................

6) 2x – y = 1 กับ -4x + 2y = 5 ...............................................................................................

7) y = 3x + 1 กบั 9x – 3y = -3 ...............................................................................................

8) 25x – 5y = 1 กบั y = 5x ...............................................................................................

3. จงพิจารณากราฟของระบบสมการตอ่ ไปน้ีว่ามีคำตอบมากมายนับไมถ่ ้วนหรือไม่

1) 2x + 2y = 6 กบั y = -x + 3 ...............................................................................................

2) y = x + 2 กับ 3x = 3y – 6 ...............................................................................................

3) 2x + y = 9 กับ 2y = -4x + 7 ...............................................................................................

4) 4x + y = 1 กับ 3x – 2y = 9 ...............................................................................................

5) 5x + 2y + 5 = 0 กับ 2.5x + y = 2 .............................................................................................

6) -x – y = 1 กับ 2y = -2x – 2 ...............................................................................................

7) y = 6x + 1 กับ 18x – 3y = -3 ...............................................................................................

8) 7x – 3y = 1 กบั 14x = 6x + 2 ...............................................................................................

4. จงจบั คู่ระบบสมการท่ที ำใหร้ ะบบสมการน้นั ไม่มคี ำตอบ โดยนำอกั ษรท่อี ยูห่ นา้ สมการมาใสห่ น้าหมายเลขข้อ

...............1) y = 2x + 1 ก. -4x = -6y – 3

...............2) 3x = 6y – 5 ข. y = 0.5x

...............3) -4x + 4y = 3 ค. 2y = 8x + 5

...............4) 2y = 12x + 1 ง. 7x – 2y = -5

...............5) 3x – 2y = 0 จ. 2x + y = 5

...............6) 5y = 20x – 3 ฉ. 2y = 10x – 9

...............7) 15x – 3y – 12 = 0 ช. 6x – y = 7

...............8) y = 3.5x ซ. y = x – 4

8

5. จงยกตัวอยา่ งระบบสมการ (ห้ามซำ้ กบั โจท์แบบฝึกหดั ) ท่ีมลี ักษณะคำตอบต่อไปน้ี
1) มีเพียงคำตอบเดียว ..........................................................................................................................
2) มีคำตอบมากมายไมจ่ ำกัด ...................................................................................................................
3) ไม่มีคำตอบของระบบสมการ ..............................................................................................................

9

2. การหาคำตอบของระบบสมการโดยวธิ กี ารแทนคา่

การหาคำตอบของระบบสมการโดยวิธกี ารแทนคา่ สามารถทำได้ดังน้ี
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
ตวั อย่างท่ี 1 จงหาคำตอบของระบบสมการตอ่ ไปน้ี

3x – y = 17
x + 2y = 8
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
ตรวจคำตอบ
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
ตวั อยา่ งที่ 2 จงหาคำตอบของระบบสมการต่อไปน้ี
3x = 9 – 2y
x+y = 3
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
ตรวจคำตอบ
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

10

ตัวอย่างท่ี 3 จงหาคำตอบของระบบสมการต่อไปน้ี
2x – y = -4
4x = 7 + 2y

.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

ตัวอย่างท่ี 4 จงหาคำตอบของระบบสมการตอ่ ไปนี้
x – 3y = 6
12 – 2x = -6y

.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

11

แบบฝกึ หัด 3.2

คำชี้แจง ใหน้ กั เรียนหาคำตอบของระบบสมการต่อไปน้โี ดยใชว้ ิธีการแทนค่า
1. x + 2y = 7

2x – y = 4
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
2. x – 2y = 0

2x – y = 3
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
3. 3y + 5x + 3 = 0

2x – 3y + 30 = 0
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

12

4. 3y – x = 17
6y – 2x = 10

.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
5. 3y – 5x = -3

9y – 15x = -9
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
6. 4(x + 3) = 3y + 7

2(y - 5) = x + 5
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

13

7. m + 3n = 5
-2m + 5n = 1

.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
8. 5x – 6y = -4

3x + 2y = -8
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

14

3. การหาคำตอบของระบบสมการโดยวิธกี ารกำจดั ตัวแปร
การหาคำตอบของระบบสมการโดยวิธกี ารกำจดั ตัวแปร สามารถทำไดด้ งั นี้
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
ตวั อย่างท่ี 1 จงหาคำตอบของระบบสมการตอ่ ไปน้ีโดยวธิ ีการกำจดั ตัวแปร

2x + y = 1
2x – 3y = 13
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
ตวั อยา่ งที่ 2 จงหาคำตอบของระบบสมการต่อไปนโ้ี ดยวธิ กี ารกำจดั ตวั แปร
3x + 2y = 4
2x – 3y = 7
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

15

ตวั อย่างที่ 3 จงหาคำตอบของระบบสมการตอ่ ไปนโ้ี ดยวธิ ีการกำจัดตัวแปร

2x + 3y = 5

7x + 4y = 2

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

ตัวอยา่ งท่ี 4 จงหาคำตอบของระบบสมการตอ่ ไปนีโ้ ดยวธิ ีการกำจดั ตัวแปร

3 x − 3 y = 145
2 4
4 5
3 x − 3 y = 3

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

ตวั อยา่ งที่ 5 จงหาคำตอบของระบบสมการต่อไปนโี้ ดยวิธกี ารกำจดั ตัวแปร

3x − 2y = y – 5x
4

2y – 23x = 5

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

16

ตวั อยา่ งที่ 6 จงหาคำตอบของระบบสมการตอ่ ไปน้ีโดยวิธีการกำจดั ตวั แปร

y − 2x = 4x − 2y
5 3
x+2 1−y
3 = 9

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

17

แบบฝึกหดั 3.3

คำช้ีแจง ใหน้ ักเรยี นหาคำตอบของระบบสมการต่อไปนโี้ ดยวธิ ีการกำจดั ตัวแปร
1. x + 2y = 12

X – 2y = 4
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
2. -2x + 3y = 12

2x + 5y = 36
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
3. q – 6 = 2(p + 3)

q + 2 = -3(p + 2)
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

18

4. 0.03x + 0.2y = 0.07

0.04x + 0.5y = 0.21

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

5. 2(u + 3) + (v - 1) = 6

-(u + 3) + 4(v - 1) = 15

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

6. 1 x + 1 y = 2
2 3 3
1 1 7
3 x + 5 y = 15

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

19

7. 1 − 1 = 1
3x 4y 4
1 1
3x − 2y = 1

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

8. จงหาค่า a ท่ที ำให้ระบบสมการนมี้ ีคำตอบเป็น (1 , -4)
6x – y = 10
-2x + ay = 6

.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
9. จงหาค่า k ท่ีทำให้ระบบสมการนม้ี คี ำตอบมากมายไม่จำกดั

2x – 3y = 8
5x + ky = 20
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
......................... ............................................................................................................................................................

20

10. จงหาค่า m ทที่ ำใหร้ ะบบสมการน้ีไมม่ ีคำตอบ

5x – y = 20

2x + my = 14

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

11. ถา้ (a , b) เป็นคำตอบของระบบสมการ

0.03x + 0.1y = 0.02

0.02x + 0.3y = 0.2

แล้ว ab มคี ่าเทา่ ใด

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................

21

4. โจทยป์ ญั หาระบบสมการเชงิ เสน้ สองตวั แปร

4.1 โจทยป์ ัญหาเกี่ยวกบั ปญั หาทางคณติ ศาสตร์

ตัวอย่างที่ 1 ถา้ คร่ึงหนึ่งของผลบวกของจำนวนสองจำนวนเปน็ 43 และสามเทา่ ของจำนวนน้อย มากกว่าสองเท่าของ
จำนวนมากอยู่ 23 จงหาสองจำนวนนนั้
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
ตัวอยา่ งท่ี 2 เส้นรอบรปู ของรปู สเ่ี หลี่ยมผนื ผ้ารูปหนง่ึ เท่ากับ 10 ฟุต ถา้ สองเท่าของความยาวด้านกวา้ งเทา่ กับ
คร่งึ หน่งึ ของความยาวดา้ นยาว จงหาพนื้ ที่ของรปู สีเ่ หลย่ี มผืนผา้ รูปนี้
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

22

ตวั อย่างที่ 3 เมื่อสิบปีท่แี ลว้ ออฟมีอายุน้อยกวา่ เอฟ 18 ปี ปัจจบุ นั อายุของทงั้ สองคนรวมกันได้ 100 ปี ถา้ ถัด
จากปีปัจจุบนั ไปอีก 5 ปี เอฟจะมีอายุเทา่ ใด
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

23

แบบฝึกหัด 3.4

คำชแ้ี จง จงแสดงวธิ หี าคำตอบของโจทย์ปญั หาต่อไปน้ี
1. จำนวนจำนวนหนงึ่ มากกว่าครึ่งหนง่ึ ของจำนวนอกี จำนวนหนงึ่ อยู่ 4 ผลต่างของจำนวนท้ังสองน้เี ท่ากับ 2 จงหา
จำนวนสองจำนวนน้ี
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
2. ความยาวเส้นรอบรูปของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วเทา่ กบั 32 น้ิว ถ้าความยาวของดา้ นฐานมากกวา่ ครึ่งหน่งึ ของ
ความยาวด้านคู่ท่ยี าวเท่ากนั อยู่ 2 น้วิ จงหาความยาวแตล่ ะดา้ นของรปู สามเหลยี่ มหน้าจว่ั นี้
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
3. ผลรวมอายุพหี่ นอ่ ยและน้องนอ้ ยเท่ากับ 26 ปี ผลตา่ งระหว่างส่เี ทา่ ของอายุพห่ี น่อยและสองเท่าของอายุน้องนอ้ ย
เท่ากบั 28 ปี จงหาอายขุ องพ่หี นอ่ ยและน้องนอ้ ย
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

24

4. จำนวนที่มสี องหลกั จำนวนหนึ่ง มคี ่ามากกว่าผลบวกของเลขโดดในแตล่ ะหลักอยู่ 9 และจำนวนที่มเี ลขโดด
สลบั หลักกันจะมีค่าน้อยกว่าสีเ่ ท่าของจำนวนเดิมอยู่ 3 จงหาจำนวนจำนวนน้ี
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

25

4.2 โจทย์ปัญหาเกี่ยวกบั แรงงาน

ตัวอยา่ งท่ี 4 ภพและนวตั ชว่ ยกนั ทำงานอย่างหนง่ึ จนงานเสร็จ ใชเ้ วลาท้ังสิ้น 28 ชว่ั โมง ถ้าภพทำงานนค้ี นเดียว
เป็นเวลา 8 ชว่ั โมง แล้วจงึ ใหน้ วัตมาทำงานนต้ี ่ออีก 63 ช่วั โมง งานจงึ จะเสรจ็ จงหาว่าถ้าให้แตล่ ะคนทำงานนี้
คนเดียวงานจะเสรจ็ ในเวลากี่ช่วั โมง
....................................................... ..............................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
ตัวอย่างท่ี 5 ผ้ชู าย 3 คน กบั ผหู้ ญิง 4 คน ทาสีตึกหลงั หนึ่งเสรจ็ ใน 14 วัน และผูช้ าย 10 คน กับผู้หญงิ 15 คน
ทาสีตึกแบบเดยี วกนั และขนาดเท่ากนั กับกลุ่มแรก เสรจ็ ใน 4 วนั ถา้ ผู้ชาย 7 คนกับผู้หญงิ 6 คนทาสีตึกแบบเดียวกัน
และขนาดเท่ากันกบั ท้งั สองกล่มุ จะเสร็จในเวลากี่วัน
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

26

ตวั อย่างท่ี 6 เด็ก 3 คน กบั ผู้ใหญ่ 8 คน ทำงานอยา่ งหนง่ึ เสรจ็ ในเวลา 10 วนั และเดก็ 10 คน กับผูใ้ หญ่ 15 คน
ทำงานอยา่ งเดียวกนั น้ี จะแล้วเสร็จในเวลา 4 วนั จงหาวา่ ถ้าเด็ก 5 คน กับผใู้ หญ่ 4 คน ทำงานเดียวกันน้จี ะเสรจ็
ในเวลากี่วัน
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

27

แบบฝกึ หดั 3.5

คำช้แี จง จงแสดงวิธหี าคำตอบของโจทย์ปญั หาตอ่ ไปนี้
1. ชาย 4 คน หญิง 5 คน ชว่ ยกนั ทำงานชิ้นแล้วเสร็จในเวลา 8 วัน แต่ถา้ ชาย 6 คน หญิง 10 คน ช่วยกนั ทำงาน
ชน้ิ เดยี วกันนี้จะแลว้ เสร็จในเวลา 5 วนั จงหาว่า ถ้าหญิง 3 คน กับชาย 5 คน ช่วยกนั ทำงานชิน้ เดยี วกันนี้จะแลว้
เสร็จในเวลากีว่ ัน
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
2. เด็ก 2 คน กบั ผู้ใหญ่ 5 คน ขุดบ่อเสรจ็ ใน 4 วัน ถ้าเด็ก 3 คน กบั ผู้ใหญ่ 4 คนจะขุดบ่อนเี้ สรจ็ ใน 3 วัน

ดังนน้ั ถ้าใหเ้ ด็ก 3 คน จะขดุ บ่อนีเ้ สร็จในเวลากีว่ ัน

.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

28

3. ชาย 2 คน กับหญงิ 5 คน ช่วยกันปกู ระเบื้องพ้นื โรงงานแห่งหนงึ่ เสร็จในเวลา 4 วัน แต่ถ้าให้ชาย 3 คน
กับหญิง 4 คน ปูกระเบอ้ื งโดยใชก้ ระเบ้อื งขนาดเดียวกันและปริมาณงานเทา่ กันกับกลุ่มแรก จะเสร็จในเวลา 3 วนั
จงหาว่าถา้ ให้ผ้ชู ายคนเดยี วปูกระเบ้ืองจะเสรจ็ ในเวลากวี่ นั
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

29

4.3 โจทยป์ ญั หาเกี่ยวกับของผสม

ตัวอยา่ งท่ี 7 ซอื้ สม้ มาสองชนิดราคา 30 บาท และ 40 บาท นำมาคละกนั แลว้ ขายไปในกิโลกรัมละ 35 บาท
ได้เงินเท่าทนุ พอดี จงหาอตั ราส่วนของการผสมของส้มท้ังสองชนดิ
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
ตัวอย่างที่ 8 ผสมแป้งสาลีชนิดหนึ่งราคากิโลกรัมละ 4 บาท กับแปง้ มันชนดิ ราคากิโลกรมั ละ 5.50 บาท จงหาวา่
จะต้องใช้อัตราส่วนผสมของแป้งสาลีตอ่ แป้งมันโดยนำ้ หนกั เปน็ เท่าไร จึงจะขายแป้งผสมในราคากโิ ลกรมั ละ 6 บาท
แล้วยงั ไดก้ ำไร 20%
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

30

ตัวอยา่ งท่ี 9 มีนำ้ เช่อื มเข้มขน้ อยู่ 2 ชนดิ ชนดิ A มนี ้ำตาล 30% ชนดิ B มีน้ำตาล 20% ถ้าตอ้ งการนำนำ้ เชือ่ ม
มาผสมกันใหม้ ีความเข้มข้นของน้ำตาล 25% จำนวน 800 ลกู บาศก์เซนตเิ มตร จะต้องใชน้ ้ำเชื่อมแต่ละชนิดปรมิ าณ
เทา่ ใด
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

31

แบบฝกึ หัด 3.6

คำชี้แจง จงแสดงวธิ ีหาคำตอบของโจทย์ปญั หาต่อไปน้ี
1. ซอ้ื ข้าวสารหอมมะลิแดงกิโลกรมั ละ35 บาท และมะลิพนั ธุ์105 ราคากิโลกรัมละ 45 บาท คิดเป็นเงนิ 550 บาท
เม่ือนำมาผสมกันแล้วขายไปกิโลกรมั ละ 50 บาท ไดเ้ งนิ 700 บาท จงหาว่าซือ้ ข้าวสารมะลิแดง และข้าวสารมะลิพนั ธุ์
105 มาอย่างละกก่ี โิ ลกรมั
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
2. ซื้อนำ้ ตาลทรายสองชนดิ ราคากโิ ลกรมั ละ 18 บาท และ 25 บาท นำมาผสมกันแล้วขายกิโลกรัมละ 24 บาท
ได้กำไร 20% จงหาอตั ราส่วนของการผสม
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

32

3. สารชนิดหนึง่ มีแอลกอฮอล์ 12% สารชนดิ ที่สองมีแอลกอฮอล์ 60% ถา้ นำสารทัง้ สองชนิดมาผสมกันจะได้
สารผสมทม่ี ีแอลกอฮอล์ 24% และมปี รมิ าตร 32 ลติ ร จงหาว่านำสารทัง้ สองมาผสมอย่างละกีล่ ิตร
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

33

4.4 โจทยป์ ัญหาเก่ยี วกับกระแสลมและกระแสน้ำ

อตั ราเร็วเรือตามน้ำ = อตั ราเร็วเรือในนำ้ นงิ่ + อตั ราเร็วของกระแสนำ้
อตั ราเรว็ เรอื ทวนนำ้ = อัตราเร็วเรือในนำ้ นิ่ง – อัตราเรว็ ของกระแสน้ำ

ตัวอยา่ งที่ 10 เรือลำหนึ่งแล่นตามนำ้ ไดร้ ะยะทาง 20 กิโลเมตร ในเวลา 50 นาที ถ้าแล่นทวนนำ้ จะไดร้ ะยะทาง
15 กิโลเมตร ในเวลา 45 นาที จงหาอตั ราเร็วของเรอื ในน้ำนิง่ และอัตราเรว็ ของกระแสน้ำ
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
........................................... ...................... ....................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
ตัวอยา่ งที่ 11 ในเวลา 5 ช่ัวโมง เครื่องบิน บนิ ตามลมไดร้ ะยะทาง 4,000 กโิ ลเมตรในเวลา 5 ชั่วโมง แต่บนิ
ทวนลมไดร้ ะยะทาง 3,000 กิโลเมตร จงหาอตั ราเรว็ ของเคร่ืองบินลำนีเ้ ม่ืลมสงบและอตั ราเรว็ ของกระแสลม
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

34

แบบฝึกหดั 3.7

คำชแี้ จง จงแสดงวิธีหาคำตอบของโจทย์ปัญหาตอ่ ไปนี้
1. กอลลัมพายเรือในนำ้ นิง่ ได้ชว่ั โมงละ 20 กโิ ลเมตร แตถ่ ้าพายเรือทวนนำ้ จะไดร้ ะยะทาง 5 กิโลเมตร โดยใช้เวลา
20 นาที จงอัตราเร็วของกระแสน้ำ
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
2. น้องดอกไม้พายเรอื ตามนำ้ ได้ระยะทาง 20 กิโลเมตร ใช้เวลา 2 ชว่ั โมง แต่ถ้าพายเรือทวนน้ำในระยะทางเทา่ เดมิ
จะใชเ้ วลา 2 ชวั่ โมง 30 นาที จงหาอตั ราเรว็ ของการพายเรือในน้ำนิ่งของน้องดอกไม้
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
............................................................................................................. ........................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................


Click to View FlipBook Version