แผนการจัดการเรียนรู้ วิทยาการคำนวณ ม.3

ฟง" ก

กช% นั

ครณู ฐั พล บวั อไุ ร โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลยั รงั สติ

ฟ"งก

ฟ"งก%ชัน (function) หรือโปรแกรมย+อย (
สำหรับอIางอิงแทนกลุ+มคำสั่งเหล+านั้น เพื่อใหIสาม
ประกอบกนั ข้นึ เป9นฟUงกVชนั จะทำหนาI ทอ่ี ยา+ งใดอยา+ ง

ก%ชนั

(subroutine) เป9นกลุ+มคำสั่งที่มีการนิยามชื่อที่ใชI
มารถเรียกทำงานไดIตามตIองการ กลุ+มของคำสั่งที่
งหนง่ึ โดยเฉพาะ

การสรา% งฟ(งก)ชันทำได%ดงั นี้

def ช่ือฟง& ก)ชนั ():
กลมุG ของคำส่งั ที่จะใหท>

ชือ่ ฟ&งกช) นั เปน. ไปตามหลักการต้งั ช่อื ของไพท
ตอG ท>าย

กลGุมของคำสัง่ หรอื บล็อก (block) เริ่มต>นด>ว
ระยะเยอื้ ง (indentation) ของบล็อก และสน้ิ สุดบล
เดียวกนั ต>องมีระยะเย้ืองทเ่ี ทาG กนั โดยระยะเย้อื งทน่ี
แปน\ แท็บ 1 ครัง้

ทำงานในฟ&งกช) นั นี้

ทอน โดยตอ> งมเี คร่ืองหมายวงเล็บเปDดและวงเลบ็ ปดD
วยการใชเ> ครื่องหมายทวิภาค ( : ) รGวมกบั การใช>
ล็อกเม่ือยตุ กิ ารใชร> ะยะเยื้องนั้น อยGางไรก็ตามบล็อก
นยิ มใช>กนั เป.นการเคาะแปน\ วรรค 4 คร้ัง หรือเคาะ

ตัวอยา& งการสรา, งฟง. กช/ นั แสดงขอ, มลู ส

บรรทดั ที่ 1 สรา+ งฟง/ กช1 นั ช่อื show_info()
บรรทดั ที่ 2 แสดงขอ+ ความ “My name is Nat
บรรทดั ท่ี 3 แสดงขอ+ ความ “My classroom i
บรรทดั ที่ 4 แสดงข+อความ “My number is 1

สว& นบุคคล

ttapon Buaurai”
is 413”
1”

ตวั อย&างการสร,างฟ.งก/ชนั คำนวณพ้นื ท

บรรทัดท่ี 1 สร+างฟง/ กช1 นั ช่ือ triangle_area()
บรรทดั ที่ 2 รับคาC ตัวเลขจำนวนเต็มเก็บไวท+ ี่ตัวแปร
บรรทัดท่ี 3 รับคCาตัวเลขจำนวนเตม็ เกบ็ ไว+ท่ีตวั แปร
บรรทัดที่ 4 คำนวณหาพนื้ ทีส่ ามเหล่ียมเก็บไว+ทีต่ ัวแ
บรรทัดที่ 5 แสดงผลลพั ธอ1 อกทางหนา+ จอ

ท่สี ามเหล่ยี ม

base
high
แปร area

การเรียกใ

คำสั่งในฟ*งก,ชันจะทำงานก็ต4อเมื่อมีการ
การเรียกใช<ฟ*งก,ชันทำได<โดยการอ<างชื่อฟ*งก
ฟง* กช, นั ท่ีมีอยแ4ู ล<ว เม่ือฟง* ก,ชนั ถูกเรียกใชจ< ะมผี

ใชฟ) ง+ ก-ชนั

รเรียกใช<ฟ*งก,ชันนั้นจากส4วนอื่นของโปรแกรม
ก,ชันในลักษณะเดียวกับการเรียกใช<คำสั่งหรือ
ผลให<บล็อกของฟง* ก,ชันทำงาน 1 คร้ัง

ตวั อยา& งการเรยี กใชฟ/ 1งกช2 ัน

บรรทัดที่ 1-4 ประกาศฟง1 กช2 นั show_info()
บรรทดั ท่ี 6-10 ประกาศฟง1 กช2 นั triangle_area()
บรรทดั ท่ี 12 แสดงขอ/ ความ First Function
บรรทดั ที่ 13 เรียกใชฟ/ ง1 ก2ชัน show_info()
บรรทัดท่ี 14 แสดงขอ/ ความ Second Fucntion
บรรทดั ที่ 15 เรยี กใชฟ/ 1งก2ชัน triangle_area()

ผลการรนั โปรแกรม



โจท

จงเขยี นโปรแกรมเพอื่ เรยี กฟ3งกช4 ัน ชื่อ p
โดยในฟ3งกช4 ันน้ใี หทH ำการคำนวณหาคาO งา

ทย%

print_my_info()
านจากสตู ร W = F*S

พารามเิ ตอร

จากที่นักเรียนได.เรียนมาแล.วนั้นจะพบว7าภา
โดยผู.ใช.สามารถนำข.อมูลเข.าไปประมวลผลในโปรแก
ละครัง้ เมอื่ ข.อมูลเข.าเปลี่ยนคา7 ไปก็จะทำใหผ. ลลัพธมQ

ในทำนองเดียวกัน เนื่องจากฟWงกQชันเปXนโป
การออกแบบให.สามารถสื่อสารกับโปรแกรมหลัก
พารามิเตอรQ (parameter) ของฟWงกชQ นั โดยมีรปู แบ

def ช่อื ฟWงกชQ นั (พารามเิ ตอรQ 1, พาร
กลุม7 ของคำสงั่ ทจ่ี ะใหท.

รข) องฟ-งก)ชัน

าษาไพทอนสามารถสื่อสารกับผู.ใช.ผ7านคำสั่ง input()
กรมเพื่อได.ผลลัพธQที่ต.องการ ในการรันโปรแกรมแต7
มีค7าเปลย่ี นแปลงไปในลกั ษณะท่สี อดคล.องกัน
ปรแกรมย7อยที่ทำงานอยู7ภายในโปรแกรมหลัก จึงมี
กโดยการรับข.อมูลเข.าจากโปรแกรมหลักส7งไปยัง
บบดงั นี้

รามเิ ตอรQ 2, ... ):
ทำงานในฟWงกชQ ันน้ี

ฟ"งก%ชันแต+ละฟ"งก%ชันอาจมีจำนวนพารามิเต
จะต<องมีการส+งค+าอาร%กิวเมนต% (argument) เพื่อไป
อาจเปNนฟง" กช% ันทไี่ ม+มพี ารามิเตอร%กไ็ ด< (ดังเช+นในหวั ข

ตัวอย+างฟ"งกช% ันทมี่ ีพารามเิ ตอร%

บรรทัดท่ี 1 สรา< งฟ"งก%ชนั ช่ือ print_name()
ฟ"งก%ชนั print_name() มีพาราม

บรรทัดท่ี 2 แสดงผลคำว+า “My name is +
บรรทดั ที่ 3 แสดงผลคำวา+ “My name is +

ตอร%แตกต+างกัน การเรียกใช<ฟ"งก%ชันที่มีพารามิเตอร%
ปเปNนค+าพารามิเตอร%ของฟ"งก%ชัน ฟ"งก%ชันของไพทอน
วขอ< ก+อนหนา< น)้ี

)
มิเตอร% 2 ค+า คือ name และ surname
+ ค+าในพารามเิ ตอร% name ทีส่ +งมา”
+ คา+ ในพารามเิ ตอร% surname ทส่ี ง+ มา”

ตัวอย&างโปรแกรมทีม่ ีการรับค&าทางคีย4บอร4ดแ

บรรทัดที่ 1-3 สร-างฟ1งก3ชัน print_name ม
จากโปรแกรมหลัก

บรรทดั ท่ี 5-6 สวL นของโปรแกรมหลักที่มกี าร
บรรทัดท่ี 7 สLงคLาจากตวั แปร firstname แล

และส&งคา& ไปยังฟง; ก4ชันดว> ยพารามิเตอร4

มีพารามิเตอร3 name และ surname ในการรับคLา
รรบั คาL อักขระทางคยี บ3 อรด3 เก็บไว-ในตวั แปร
ละ lastname ไปยงั ฟง1 ก3ชนั print_name()