การป้องกัน

แค่ทำ ตาม 2 - 2 - 2 รหัสลับฟันดีก็ช่วช่ยเพิ่ม ประสิทธิภธิาพ การป้องกันฟันผุแ ผุ ล้ว 2 รหัสลับ 2 2 " การแปรงฟันแบบ Modified bass " 1. วางแปรง 45 องศาโดยให้ขนแปรงแตะทั้งทั้ ฟัน และเหงืองืก ครอบคลุมลุฟันประมาณ 2-3 ซี่ 2. ฟันด้าด้นแก้มก้ขยับยั สั้นๆ 2-3 ครั้งรั้แล้วล้ ปัดลง (ฟันบน) ปัดขึ้นขึ้ (ฟันล่าล่ง) ทำ ซ้ำ จนครบทุกทุซี่ 3. ฟันด้าด้นลิ้นลิ้ขยับยั สั้นๆ 2-3 ครั้งรั้แล้วล้ ปัดลง (ฟันบน) ปัดขึ้นขึ้ (ฟันล่าล่ง) ทำ ซ้ำ จนครบทุกทุซี่ 4. วางแปรงแนวตั้งตั้แล้วล้ ปัดออกสั้นๆ หลายๆ ครั้งรั้ ใน ฟันหน้าบน 5. วางแปรงแนวตั้งตั้แล้วล้ ปัดออกสั้นๆ หลายๆ ครั้งรั้ ใน ฟันหน้าล่าล่ง 6. แปรงด้าด้นบดเคี้ยวโดยการถูไถูปมา 7. แปรงลิ้นลิ้ แปรงสีฟันที่เหมาะสม ขนแปรง อ่ออ่นนุ่มนุ่และมีปมีลายมน เพื่อลดการทำ อันอัตรายต่อต่ผิวผิฟัน และขอบเหงืองืก ขนแปรงเรียรีบเสมอกันกั ไม่ซิม่กซิแซก เพื่อให้แปรงสีฟันแนบกับกัผิวผิฟันบริเริวณคอฟัน มากที่สุที่ดสุเนื่องจากบริเริวณคอฟัน เป็นตำ แหน่งที่พที่บคราบอาหารมากที่สุที่ดสุบนผิวผิฟัน หัวแปรง หัวแปรงมน ขนาดพอเหมาะกับกั ปากความกว้าว้งหัวแปรงสีฟันผู้ใผู้หญ่ไญ่ม่คม่วร เกินกิ1.5 เซนติเติมตร ด้าด้มแปรง ด้าด้มแปรงตรงจับจัถนัดมือมื ควรเปลี่ยลี่นแปรงสีฟันทุกทุ3 เดือดืน หรือรืเมื่อมื่ขนแปรงบาน เพราะประสิทธิภธิาพในการกำ จัดจักราบจุลิจุนลิทรีย์รีจย์ะลดลงและทำ ลายเหงืองืกอีกอีด้วด้ย แปรงฟัน อย่าย่งน้อยวันวัละ 2 ครั้ง รั้ หลังลัอาหารและก่อก่นนอน แปรงฟันนานอย่าย่งน้อย 2 นาที ด้วด้ยยาสีฟันผสมฟลูอลูอไรด์ โดยเน้นบริเริวณคอพัน เพื่อให้แน่ใจว่าว่แปรงฟันได้สด้ะอาดทั่วทั่ทุกทุซี่ ทุกทุด้าด้น งดกินกิอาหารหลังลัแปรงฟัน 2 ชั่วโมง เพื่อให้เวลาช่อช่งปากสะอาดนานที่สุที่ดสุ ควรเลือกใช้ย ช้ าสีฟันที่มีฟลูออไรด์

ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ แนะนำ ให้ใช้ยช้าสีฟันผสมฟลูอลูอไรด์ใด์นทุกทุกลุ่มลุ่อายุ และทุกทุระดับดัความเสี่ยงต่อต่การเกิดกิ ฟันผุ เพราะเป็นการ ป้องกันกั ฟันผุขั้ผุนขั้พื้นฐาน องค์การอนามัยมั โลกแนะนำ และ สนับสนุนนุให้แปรงฟันด้วด้ยยาสีฟันผสมฟลูอลูอไรด์คด์วาม เข้มข้ข้นข้1,000 – 1,500 ppm วันวัละ 2 ครั้งรั้ เพื่อป้องกันกั ฟันผุใผุนทุกทุกลุ่มลุ่วัยวั ไหมขัดฟัน บางชนิดมีลักษณะเป็นเทปหรือรืแผ่นบาง (Dental tape) บางชนิดเป็นแบบเส้นไหมฟูอ้วนกลม (Super floss) เหมาะสำ หรับรัทำ ความสะอาดใต้ฟันปลอมชนิดติดแน่น หรือรืผู้ที่จัดฟัน นอกจากนี้ยังมีไหมขัดฟันพร้อร้มด้ามจับสำ เร็จ ร็ รูป (Floss holder) ใช้สช้ะดวกสำ หรับรัผู้ที่เพิ่งเริ่มริ่ ใช้ไช้หมขัดฟัน ทั้งนี้ สำ หรับรัผู้ที่ไม่เคยใช้ไช้หมขัดฟันควรเลือกไหมขัดฟันชนิดที่ เคลือบขี้ผึ้ง หรือรื ใช้ไช้หมขัดฟันชนิดที่มีด้ามจับใช้ง่ช้าง่ย แต่เมื่อใช้ ไหมขัดฟันได้ถูกต้องแล้ว สามารถเลือกใช้ได้ตามความชอบ ของแต่ละคน วิธีใช้ไหมขัดฟัน ดึงไหมขัดฟันให้มีความยาวประมาณ 20 cm หรือรื ประมาณ 1 ไม้บรรทัด พันเป็นวงรอบนิ้วกลาง ทั้ง 2 มือ และใช้นิ้ช้ นิ้วหัวแม่มือ และนิ้วชี้จัชี้จับไหม ค่อยๆใส่ไหมลงในร่อร่งฟัน โดยใช้นิ้ช้ นิ้วชี้ใชี้นการควบคุม ทิศทางไหม โอบไหมให้โค้งตามฟันในลักษณะรูปตัว C ค่อยๆ ขยับไหมขัดฟันขึ้นลงไปทีละซี่ฟัซี่ ฟันให้สะอาด พันไหมบริเริวณที่ใช้แช้ล้วเก็บไปที่นิ้วกลางมือใดมือหนึ่ง และใช้ไช้หมบริเริวณใหม่ที่ยังไม่ใช้งช้าน ทำ ความสะอาดฟันซี่ ต่อไป จนครบทุกซี่ คือ ค่อย ๆ เลื่อนไหมขัดฟันไปมาเบา ๆ เพื่อแทรก เข้าซอกฟัน ไม่ใช้วิช้ วิธีก ธี ดไหมขัดฟันให้ผ่านเข้าซอกฟันโดยตรง และไม่ใช้ไช้หมขัดฟันอย่างรุนแรง เพราะอาจกระแทกเหงือ งื ก ทำ ให้เลือดออกหรือ รื เป็นแผลได้ และหากไหมขัดฟันฉีกขาด เมื่อผ่านซอกฟัน อาจเกิดจากฟันผุด้านข้างหรือ รื มีหินน้ำ ลาย ควรพบทันตแพทย์ ข้อควรระวัง ในการใช้ ไหมขัดฟัน

ขั้นตอนการตรวจฟัน 1. ตรวจฟันหน้า บน-ล่าง ทำ ได้โดยการยิ้มยิงฟันให้เห็นทั่วฟันหน้าบน-ล่าง และเห็นส่วนของเหงืองืกด้วย 2. ตรวจฟันกราม บน-ล่าง ด้านติดแก้ม โดยใช้นิ้ช้ นิ้วช่วช่ยดึงมุมปากด้านที่ต้องการตรวจ เพื่อให้เห็นได้ชัดชัเจน ตรวจดูด้านซ้าซ้ยและขวา 3. ตรวจด้านบดเคี้ยวและด้านตัดลิ้นของฟันกรามล่างให้ก้มหน้าลงเล็กน้อย และอ้าปากกว้างๆและกระดกลิ้นขึ้น เพื่อให้เห็นชัดชัเจนในส่วนของฟันด้านบดเคี้ยว และด้านตัดลิ้นของฟันกรามล่าง 4. การตรวจฟันด้านบดเคี้ยวและเพดานของฟันกรามบน ให้เงยหน้าขึ้นและอ้าปาก ดูที่ด้านบดเคี้ยวและด้านเพดายของฟันกรามทั้งขวาและซ้าซ้ย บริเริวณนี้จะมองไม่เห็น ได้ชัดชัควรใช้กช้ระจกเล็ก ๆ ช่วช่ยสะท้อนให้เห็นได้ชัดชัเจนขึ้น การตรวจฟันด้วยตนเอง โรคฟันผุในระยะเริ่มริ่แรก มักไม่มีอาการใดๆ เราจึงละเลย และไม่ได้รับรัการรักรัษาที่เหมาะสมทำ ให้ฟันผุลุกลามมากขึ้น ดังนั้น วิธีที่ธีที่จะสามารถตรวจพบความผิดปกติตั้งแต่ระยะแรก ด้วยตนเองคือ การหมั่นตรวจฟันด้วยตนเองอย่างสม่ำ เสมอทุกวัน เพื่อตรวจดูภายในช่อช่งปากของเราหลังการแปรงฟันทุกครั้งรั้ ให้อ้าปากส่องดูกับกระจกเงาในบริเริวณที่มีแสงสว่างเพียงพอ สิ่งสำ คัญที่ต้องตรวจดู คือ ดูเหงืองืกว่ามีลักษณะบวมแดง มีเลือดออก มีหินน้ำ ลายหรือรื ไม่ ดูฟันว่ามีรูมีจุดดำ หรือรื ไม่และดูเนื้อเยื่อตามกระพุ้งแก้ม ลิ้น และเยื่ออ่อนบริเริวณอื่นๆในช่อช่งปากว่ามีแผล มีฝ้าขาวหรือรื ไม่ เป็นวิธีกธีารตรวจสอบคราบจุลินทรีย์รี ย์บนฟันที่มองด้วยตาไม่เห็น เพื่อฝึกแปรงฟันให้สะอาด ถ้าพบว่าฟันติดสีเข้มบริเริวณใด ควรแปรงฟันซ้ำ บริเริวณนั้นให้สะอาด (แปรงจนสีที่ติดอยู่หลุดไป) จำ บริเริวณที่มักติดสีเสมอ ๆ ไว้ เพื่อจะได้เพิ่มความเอาใจใส่บริเริวณนั้นเป็นพิเศษควรฝึกแปรงฟันให้สะอาด โดย ย้อมสีฟันเพื่อตรวจสอบความสะอาด สัปดาห์ละ 1 ครั้งรั้เมื่อมั่นใจแล้วว่า สามารถแปรงฟันได้อย่างสะอาดควร จึงเว้นช่วช่งห่าง การย้อมสีฟัน วิธีการย้อมสีฟัน 1. ใช้สำช้ สำลีก้อนเล็กหรือรื สำ ลีพันก้าน (Cotton bud) ชุบน้ำ ยาย้อมสีฟันให้ชุ่มชุ่พอควร กดและทาที่ตัวฟัน เน้นบริเริวณรอบคอฟันทุกซี่ ทุกด้าน 2. บ้วนน้ำ 1 ครั้งรั้ 3. สองกระจกดูในช่อช่งปาก จะเห็นบริเริวณที่มี คราบจุลินทรีย์รี ย์หรือรืหินน้ำ ลาย รวมทั้งบริเริวณฟันผุ ติดสีชมพูเข้ม ต่างจากบริเริวณผิวฟันที่เรียรีบและ สะอาดซึ่งซึ่ไม่ติดสี อย่างชัดชัเจน หินหิ ปูนปู เหงืองืกบวม ฟัน ฟั ผุ ตุ่มตุ่ หนอง

1) คาร์โบไฮเดรต อาหารประเภทแป้งและน้ำ ตาล เป็นอาหารประเภทที่ทำ ให้เกิดโรคฟันผุได้ ง่าง่ยที่สุด โดยมีน้ำ ตาลเป็นตัวการสำ คัญ เพราะเชื้อชื้จุลินทรีย์รี ย์ใช้น้ำช้ น้ำ ตาล และให้ ผลออกมาเป็น กรดกัดกร่อร่นฟัน นอกจากนี้น้ำ ตาลยังก่อให้เกิดการจับตัวเป็น คราบจุลินทรีย์รี ย์(plaque) ซึ่งซึ่เหนียวเกาะติดฟันละลายยาก ผิวเคลือบฟัน จึงถูก ทำ ลายค่อนข้างเร็ว ร็ หลังการรับรั ประทานอาหารกลุ่มนี้เพียง 2-3 นาที 2) โปรตีน ฟอสโฟโปรตีน (phosphopro-tein) หรือรื ฟอสเฟตที่มีอยู่ในสารประกอบ โปรตีน จะมีบทบาทป้องกันฟันผุ อาหารพวกปลาซึ่งซึ่มีโปรตีนอุดมสมบูรณ์รวม ทั้งยังมีฟลูออไรด์และฟอสเฟตสามารถช่วช่ยลดการเกิดฟันผุได้สร้าร้งความแข็ง แรงให้กระดูกและฟัน 3) ไขมัน อาหารที่ประกอบด้วยไขมันประมาณร้อร้ยละ 70-80 จะสามารถลดอัตรา การเกิดโรคฟันผุได้ เนื่องจากอาหารที่มีไขมันมากจะมีคาร์โร์บไฮเดรตต่ำ 4) เกลือแร่ การสร้าร้งฟันจะเริ่มริ่ตั้งแต่ทารกอยู่ในครรภ์มารดาประมาณเดือนครึ่งรึ่ สำ หรับรัการสร้าร้งความแข็งแรงให้กระดูกและฟันสำ หรับรัลูก คือ แคลเซียซีมและ ฟอสฟอรัสรัซึ่งซึ่มีมากในอาหารทะเล จะมีผลโดยตรงกับพัฒนาการของ เคลือบฟัน เนื้อฟันในฟันน้ำ นม ถ้ามารดาขาดสารอาหารเหล่านี้ โครงสร้าร้งของฟันในทารกจะไม่แข็งแรง เคลือบฟันอ่อนยุ่ย ควรเพิ่มสารอาหารที่มีบทบาทในการสร้าร้งเสริมริเนื้อฟันให้ แข็งแรง นั่นคือ สารฟลูออไรด์ ซึ่งซึ่ช่วช่ยทำ ให้โครงสร้าร้งของฟันแข็งแรง มีความต้านทานต่อโรคฟันผุ และซ่อซ่มแซมผิวเคลือบฟันมีให้ผุมากขึ้น สารฟลูออไรด์ช่วช่ยลดอาการเสียวฟันในผู้สูงอายุด้วย ถ้าเพิ่มฟลูออไรด์ในอัตราส่วนที่ถูกต้องเป็นประจำ โดยปกติแล้ว สารฟลูออไรด์จะมีทั้งในดิน น้ำ อากาศ และอาหาร ในบางพื้นที่ที่ไม่มีสารฟลูออ ไรด์ในน้ำ ดื่มตามธรรมชาติอาจต้องให้ฟลูออไรด์ชนิดเม็ด หรือรืน้ำ หรือรื ฟลูออ ไรด์เฉพาะที่ เช่นช่เจลฟลูออไรด์ น้ำ ยาบ้วนปากฟลูออไรด์ ยาสีฟันฟลูออไรด์ ซึ่งซึ่ การใช้ต้ช้ ต้องระมัดระวังไม่ควรให้พร้อร้มกันหลายทาง และควรปรึกรึษาทันตแพทย์ เพื่อความปลอดภัยในปริมริาณที่เหมาะสม 5) วิตามิน วิตามินดี วิตามินดีมีหน้าที่ส่งเสริมริการดูดซึมซึแคลเซียซีมจากทางเดินอาหาร และมีความจำ เป็นในการรักรัษาแคลเซียซีมและฟอสฟอรัสรั ในเลือด การขาดวิตามิน และแคลเซียซีมทำ ให้การเพิ่มพูนเกลือแร่ไร่ม่สมบูรณ์ เกิดโรคกระดูกไม่แข็งแรงและ โรคฟันผุได้ง่าง่ย อาหาร เกี่ยวข้องกับฟันและอวัยวะ รอบฟันทั้งโดยตรงและโดยอ้อม อาหาร บางชนิดสัมผัสกับเหงือ งื กและฟันขณะบด เคี้ยวและคลุกเคล้าในปาก มีประโยชน์ ช่ว ช่ ยให้ฟันแข็งแรง เหงือ งื กสะอาด แต่อาหารบางชนิดจำ เป็นต้อง หลีกเลี่ยงไม่ให้สัมผัสเหงือ งื ก และ ฟัน หากเลี่ยงไม่ได้ก็ควรกำ จัด ออกให้เร็ว ร็ ที่สุด เพราะเป็น สาเหตุสำ คัญที่ทำ ให้เกิด ฟันผุ อาหารที่เกี่ยวข้องกับฟัน