วิเคราะห์หลักสูตร ว31107

เอกสารวเิ คราะห์หลักสูตร รหสั วชิ า ว31107 วชิ าวทิ ยาศาสตร์ชวี ภาพ 47
ภาคเรยี นท่ี 1 ปกี ารศึกษา 2564

สาระสาคัญ/ความคดิ รวบยอดของหนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 4
เรอื่ ง ชวี ติ ในส่ิงแวดลอ้ ม รายวชิ าพื้นฐาน

รหสั วิชา ว31107 วทิ ยาศาสตรช์ ีวภาพ ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีท่ี 4

ชื่อหนว่ ยการ มาตรฐานการเรียนร/ู้ ผู้เรยี นร้อู ะไร/ทาอะไรได้ ความคดิ หลกั สาระสาคัญ/

เรียนรู้ ตวั ช้วี ัด ความคิดรวบยอด

ชวี ติ ใน มาตรฐาน ว 1.1

สิ่งแวดลอ้ ม ม.4/1 สืบค้นข้อมูล ผู้เรียนร้อู ะไร ค ว า มสัมพันธ์ข อง ไบโอม หรือชีวนิเวศ คือ

และอธิบายความสัมพันธ์ 1.ระบบนิเวศและประเภทไบโอม สภาพทางภมู ิศาสตร์บน ร ะ บ บ นิ เ ว ศ ใ ด ก็ ต า ม ท่ี มี

ของสภาพทางภูมิศาสตร์ 2. ความหลากหลายของไบโอม โลกกับควาหลากหลาย องค์ประ กอบของ ปัจจัยทา ง

บ น โ ล ก กั บ ค ว า ม 3. ตัวอยา่ งไบโอมชนิดตา่ ง ๆ ของไบโอม ยกตวั อย่าง กายภาพ และ ปัจจัยทางชีวภาพ

หลากหลายของ ไบ ไบโอมชนดิ ต่างๆ ที่ค ล้า ย กัน เ ช่น มี อุณหภู มิ
โอม และยกตัวอยา่ ง ผู้เรยี นทาอะไร ค ว า ม ชื้ น ป ริ ม า ณ น้ า ฝ น ที่
สังเกต ตั้งคาถาม ค้นคว้า รวบรวม ใกลเ้ คียงกัน มีชนิดของสิ่งมีชีวิต
ไบโอมชนิดตา่ งๆ ท่ีคล้ายคลึงกัน แบ่งได้เป็น 2
จัดกระทา วิเคราะห์ ลงความเห็น ประเภทหลัก คอื 1.ไบโอมบนบก
2. ไบโอมในน้า
สรุป และอธบิ ายเก่ยี วกับระบบนิเวศ

และประเภทไบโอม ความ

หลากหลายของ ไบโอม และ

ตัวอย่างไบโอมชนดิ ตา่ ง ๆ

ม.4/2 สืบคน้ อภปิ ราย ผู้เรียนร้อู ะไร ก า ร เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง การเปลี่ยนแปลงของระบบ
สาเหตุ และยกตวั อยา่ ง 1. สาเหตกุ ารเปลี่ยนแปลงแทนท่ี แทนที่ยกตัวอย่างการ นิเวศเกิดข้ึนได้ตลอดเวลา ท้ัง
การเปล่ยี นแปลงแทนท่ี 2. ยกตัวอย่างการเปลี่ยนแปลง เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง แ ท น ท่ี ที่ การเปลี่ยน
ของระบบนิเวศ แทนท่ีท่ีเกิดจากธรรมชาติและการ เกิดจากธรรมชาติและ แปลงท่ีเกดิ ข้ึนเองตามธรรมชาติ
ม.4/3 สืบคน้ ขอ้ มูล กระทาของมนษุ ย์ การกระทาของมนุษย์ แ ล ะ เ กิ ด จ า ก ก า ร ก ร ะ ท า ข อ ง
อธิบายและยกตัวอยา่ ง 3. การเปลี่ยนแ ปลง ขนา ดของ การเปล่ียนแปลงขนาด มนุษย์
เก่ยี วกับการเปลี่ยนแปลง ประชากร ของประชากรและ
ขององคป์ ระกอบทาง 4. องค์ประกอบทางกายภาพและ อ ง ค์ ป ร ะ ก อ บ ท า ง การเปล่ียนแปลงแทนที่เป็น
กายภาพและทางชวี ภาพท่ี ท า ง ชี ว ภ า พ ท่ี มี ผ ล ต่ อ ก า ร กายภาพและทาง กา ร เ ป ลี่ย น แ ป ล ง ข อ ง ก ลุ่ ม
มีผลตอ่ การเปลย่ี นแปลง เปล่ียนแปลงขนาดของประชากร ชี ว ภ า พ ท่ี มี ผ ล ต่ อ ก า ร สิง่ มีชีวติ ทเ่ี กิดขน้ึ อยา่ งชา้ ๆ เป็น
ขนาดของประชากร ส่งิ มชี ีวติ ในระบบนิเวศ เปลี่ยนแปลงขนาดของ เ ว ล า น า น ซ่ึ ง เ ป็ น ผ ล จ า ก
สงิ่ มีชวี ติ ในระบบนิเวศ ป ร ะ ช า ก ร ส่ิ ง มี ชี วิ ต ใ น ปฏสิ มั พนั ธร์ ะหว่างองค์ประกอบ
ทางกายภาพและองค์ประกอบ

ผูเ้ รียนทาอะไร ระบบนเิ วศ ทางชีวภาพส่งผลให้ระบบนิเวศ
เปลี่ยนแปลงไปสู่สมดุลจนเกิด
สัง เกต ต้ัง คา ถา ม ค้นคว้า สงั คมสมบรู ณ์ได้

รวบรวม จัดกระทา วิเคราะห์ ลง กา รเปล่ีย นแ ปลง ข อ ง
องค์ประกอบในระบบนิเวศทั้ง
ความเหน็ สรุป และอธิบายเกี่ยวกับ องคป์ ระกอบทางกายภาพ และ
องคป์ ระกอบทางชวี ภาพ
สาเหตุการเปลี่ย นแปลงแ ทนที่
การเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
ยกตวั อยา่ งการเปล่ยี นแปลงแทนท่ีที่ ของประชากร มีการเพ่ิมอัตรา
การใช้ทรัพยากรธรรมชาติ โดย
เกิดจากธรรมชาติและการกระทา ปราศจากความระมัดระวังและ
สง่ ผลเสียตอ่ ธรรมชาตอิ ยา่ งย่งิ
ของมนุษย์ การเปล่ียนแปลงขนาด

ข อ ง ป ร ะ ช า ก ร อ ง ค์ ป ร ะ ก อ บ ท า ง

กายภาพและทางชีวภาพท่ีมีผลต่อ

การเปลยี่ นแปลงขนาดของประชากร

ส่งิ มชี วี ิตในระบบนิเวศ

กลุม่ สาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นประชามงคล จังหวดั กาญจนบรุ ี

เอกสารวิเคราะห์หลักสูตร รหัสวชิ า ว31107 วชิ าวิทยาศาสตรช์ วี ภาพ 48
ภาคเรียนที่ 1 ปีการศกึ ษา 2564

ช่อื หน่วยการ มาตรฐานการเรียนร/ู้ ผู้เรียนรอู้ ะไร/ทาอะไรได้ ความคดิ หลกั สาระสาคัญ/

เรยี นรู้ ผลการเรียนรู้ ความคดิ รวบยอด

ชีวิตใน มาตรฐาน ว 1.1 ความหมายของ ท รั พ ย า ก ร ธ ร ร ม ช า ติ
สิง่ แวดล้อม ม.4/4 สืบค้นและอภปิ ราย ผู้เรยี นรอู้ ะไร ทรัพยากรธรรมชาติ หมายถึง สิง่ ที่ได้มาจากธรรมชาติ

เกย่ี วกับปัญหาและ 1. ความหมายของ

ผลกระทบท่มี ตี อ่ ทรพั ยากรธรรมชาติ ความสาคญั ประเภทขอ ซ่งึ มปี ระโยชนต์ อ่ ความเป็นอยู่ของ

ทรพั ยากรธรรมชาติและ 2. ความสาคัญและประเภทของ ทรัพยากรธรรมชาติ มนุษย์โดยเฉพาะเป็นปัจจัยส่ีท่ีมี

ส่งิ แวดลอ้ ม พรอ้ มทัง้ ทรัพยากรธรรมชาติ ผ ล ก ร ะ ท บ ที่ มี ความจาเป็นในการดารงชีวิตท่ี

นาเสนอแนวทางการแก้ไข 3. ปญั หาและผลกระทบทมี่ ตี ่อ ทรัพยากรธรรมชาติ มนุษย์สามารถเสาะแสวงหามาใช้

ปญั หาส่งิ แวดล้อม ทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดลอ้ ม และส่งิ แวดล้อม พร้อม เช่น พืช สัตว์ แร่ธาตุ ป่าไม้ ถ่าน

4. ยกตวั อย่างและนาเสนอแนว ท้ังนาเสนอวธิ ีการแก้ไข หิน และน้ามัน เป็นต้น สามารถ

ทางการแกไ้ ขปญั หาสง่ิ แวดล้อมใน ปัญหาสิง่ แวดล้อม แบง่ ทรัพยากรธรรมชาติออกเป็น

ทรพั ยากรธรรมชาตปิ ระเภทต่างๆ 3 ประเภทใหญ่ซึ่งสามารถแบ่งได้

5. การอนรุ ักษ์ทรพั ยากรธรรมชาติ คือ ทรัพยากรธรรมชาติที่ใช้ไม่

ผเู้ รียนทาอะไร ห ม ด ส้ิ น ท รั พ ย า ก ร ธ ร ร ม ช า ติ ท่ี
บารงุ รกั ษาให้คงสภาพอยู่ได้ และ
สัง เกต ตั้ง คา ถา ม ค้นคว้า ท รั พ ย า ก ร ธ ร ร ม ช า ติ ท่ี ใ ช้ แ ล้ ว
ส้นิ เปลือง
รวบรวม จัดกระท า
ปั ญ ห า ที่ เ กิ ด ขึ้ น กั บ
วิเคราะห์ ลงความเห็น สรุป และ ท รั พ ย า ก ร ธ ร ร ม ช า ติ แ ล ะ
ส่ิงแวดลอ้ ม บางปญั หาส่งผล
อ ธิ บ า ย เ ก่ี ย ว กั บ ค ว า ม ห ม า ย ข อ ง ก ร ะ ท บ ใ น ร ะ ดั บ ท้ อ ง ถ่ิ น
ระดับประเทศหรือระดับโลกการ
ทรัพยากรธรรมชาติ ประเภทของ ลดปรมิ าณการใช้ทรัพยากร
ธรรมชาติการกาจัดของเสียท่ีเป็น
ทรัพยากรธรรมชาติ ปัญหาและ สาเหตุของปัญหาส่ิงแวดล้อและ
การวางแผนจัดการทรพั ยากร
ผลกระทบทมี่ ตี ่อทรัพยากรธรรมชาติ ธรรมชาติท่ีดี จะเป็นแนวทางใน

และสิ่งแวดล้อม ยกตัวอย่างและ

นาเสนอแนวทางการแก้ไขปัญหา

ส่ิงแวดล้อมในทรัพยากรธรรมชาติ

ประเภทต่างๆ และการอนุรักษ์

ทรัพยากรธรรมชาติ

การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ

และจะช่วยลดปัญหาสิ่งแวดล้อม

เพื่อใหเ้ กิดการใชป้ ระโยชน์ทีย่ ่ังยืน

กลุม่ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนประชามงคล จงั หวัดกาญจนบุรี

เอกสารวิเคราะห์หลกั สูตร รหสั วิชา ว31107 วชิ าวทิ ยาศาสตร์ชวี ภาพ 49
ภาคเรียนท่ี 1 ปีการศกึ ษา 2564

หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 ชีวติ ในส่ิงแวดลอ้ ม

สาระที่ 1 วิทยาศาสตร์ชีวภาพ

มาตรฐานการเรยี นรู้

มาตรฐาน ว 1.1 เขา้ ใจความหลากหลายของระบบนเิ วศ ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งไมม่ ีชวี ิตกับสง่ิ มชี ีวิต

และความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งสิ่งมชี วี ิตกับส่ิงมีชวี ิตต่าง ๆ ในระบบนิเวศ การถ่ายทอดพลังงาน การเปล่ียนแปลง
แทนท่ีในระบบนิเวศ ความหมายของประชากร ปัญหาและผลกระทบท่ีมีต่อทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดล้อม แนวทางในการอนุรักษ์ทรพั ยากรธรรมชาติและการแกไ้ ขปัญหาสง่ิ แวดล้อม รวมทัง้ นาความรูไ้ ปใช้

ประโยชน์

มาตรฐาน/ สาระสาคญั / สาระการเรียนรู้ นาไปสู่ ชน้ิ งาน/ แนวการจดั
ตวั ชวี้ ดั ความคดิ รวบยอด ภาระงาน กจิ กรรมการ
1.ระบบนิเวศและ สมรรถนะสาคญั คุณลกั ษณะอนั
มาตรฐาน ไบโอม หรือชีวนิเวศ ประเภทไบโอม -1.การบันทึก เรียน
คือ ระบบนิเวศใดก็ตามที่มี 2. ความหลาก- ของผู้เรียน พงึ ประสงค์ ลงสมดุ
ว 1.1 องค์ประกอบของปัจจัยทาง หลายของไบโอม ใบงาน และ 1.บอกและ
กายภาพ และ ปัจจัยทาง 3. ตัวอย่างไบโอม ตัวชว้ี ดั ท่ี 1 1. มวี นิ ัย ใบกิจกรรม อธิบาย
ตัวช้วี ดั ชีวภาพ ท่ีคล้ายกัน เช่น มี ชนดิ ต่าง ๆ 2. ใบ ความหมายของ
อุณหภูมิ ความช้ืน ปริมาณ 4. สาเหตกุ าร ความสามารถใน 2. ใฝ่เรียนรู้ กิจกรรมกลมุ่ ระบบนิเวศและ
ม.4/1 สืบคน้ นา้ ฝนที่ใกลเ้ คียงกัน มีชนิด เปล่ยี นแปลง 3. แผนผงั ประเภทไบโอม
ขอ้ มูลและ ของส่งิ มชี ีวิตทค่ี ลา้ ยคลึงกัน แทนท่ี การสื่อสาร 3. มุง่ มนั่ ในการ ความคดิ 2. บอกความ
อธบิ ายความ แบ่งได้เป็น 2 ประเภทคือ 5. ยกตัวอยา่ งการ (mind หลาก-หลาย
สมั พันธ์ของ ไบโอมบนบก ไบโอมในนา้ เปลย่ี นแปลง ตวั ชีว้ ดั ท่ี 2 ทางาน mapping) ของไบโอม
สภาพทาง แทนทท่ี เ่ี กดิ จาก ความสามารถใน 4. มีจติ 4. แบบ 3. ยกตวั อย่าง
ภูมิศาสตร์บน ก า ร เ ป ล่ี ย น แ ป ล ง ข อ ง ธรรมชาติและการ การคิด สาธารณะ ทดสอบใน ไบโอมชนิดต่างๆ
โลกกบั ความ ร ะ บ บ นิ เ ว ศ เ กิ ด ขึ้ น ไ ด้ กระทาของมนุษย์ 5. อยอู่ ย่าง Google 4. อธิบายสาเหตุ
หลากหลาย ตลอดเวลา ท้ังการเปล่ยี น 6. ความหมาย ตวั ชว้ี ดั ท่ี 3 form การเปลีย่ นแปลง
ของไบโอม และ แปลงท่ีเกิด ข้ึ นเองต า ม ของทรพั ยากร ความสามารถใน พอเพียง 5. การทา แทนท่ี
ยกตัวอยา่ ง ธรรมชาติ และเกิดจากการ ธรรมชาติ 5. ยกตวั อยา่ ง
ไบโอมชนิดต่างๆ กระทาของมนษุ ย์ 7. ความสาคญั การใชท้ กั ษะชีวติ แบบฝึกหดั ใน การเปลี่ยนแปลง
ม.4/2 สืบค้น และประเภทของ แทนทที่ ่เี กดิ จาก
อภิปรายสาเหตุ การเปลีย่ นแปลงแทนที่ ทรัพยากรธรรม- แอปพลิเคชน่ั ธรรมชาตแิ ละ
และยกตัวอย่าง เป็นการเปลี่ยนแปลงของ ชาติ การกระทาของ
การเปลีย่ นแปลง กล่มุ สง่ิ มชี ีวิตที่เกิดข้ึนอย่าง 8. ปัญหาและ livework มนุษย์
แทนทขี่ องระบบ ช้า ๆ เป็นเวลานานซึ่งเป็น ผลกระทบท่ีมีตอ่ 6. บอกและ
นเิ วศ ผลจากปฏิสัมพันธ์ระหว่าง ทรพั ยากรธรรม- sheets นาเสนอ
ม.4/3 สืบคน้ องค์ประกอบทางกายภาพ ชาติสงิ่ แวดลอ้ ม ความหมายของ
ขอ้ มูล อธิบาย แล ะอ งค์ ป ระ กอ บท า ง 9. ยกตัวอย่าง 6. ทา ทรัพยากร
และยกตัวอยา่ ง ชีวภาพสง่ ผลให้ระบบนิเวศ และนาเสนอแนว โปสเตอร์ ธรรมชาติ
เกยี่ วกบั การ เปลี่ยนแปลงไปสู่สมดุลจน ทางการแก้ไข ปญั หาและ 7. อธิบาย
เปลย่ี นแปลง เกิดสังคมสมบูรณไ์ ด้ วิธกี าร ความสาคัญและ
ขององค์ อนรุ กั ษแ์ ละ ประเภทของ
ประกอบทาง การเปลี่ยนแปลงของ ดูแลรักษา ทรัพยากรธรรม-
องคป์ ระกอบในระบบนิเวศ ทรพั ยากร
ธรรมชาติ

กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนประชามงคล จังหวัดกาญจนบรุ ี

เอกสารวิเคราะห์หลกั สูตร รหัสวิชา ว31107 วชิ าวทิ ยาศาสตร์ชวี ภาพ 50
ภาคเรยี นที่ 1 ปีการศกึ ษา 2564

กายภาพและ ท้ั ง อ ง ค์ ป ร ะ ก อ บ ท า ง ปัญหาส่ิงแวดล้อม ชาติ
ทางชวี ภาพทมี่ ี กายภาพ และองค์ประกอบ ในทรัพยากร 8. นาเสนอ
ผลต่อการ ท า ง ชี ว ภ า พ มี ผ ล ต่ อ ก า ร ธรรมชาติ ปัญหาและ
เปลย่ี นแปลง เ ป ล่ี ย น แ ป ล ง ข น า ด ข อ ง 10. การอนรุ กั ษ์ ผลกระทบทม่ี ีต่อ
ขนาดของ ประชากร ประชากรมนษุ ย์ และดแู ลรกั ษา ทรพั ยากรธรรม-
ประชากร มีการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ทรพั ยากรธรรม- ชาติสงิ่ แวดล้อม
สงิ่ มีชวี ติ ใน ของประชากร มีการเพิ่ม ชาติ 9. ยกตวั อยา่ ง
ระบบนิเวศ อตั ราการใช้ทรพั ยากร และนาเสนอแนว
ม.4/4 สบื ค้น ธรรมชาติ โดยปราศจาก ทางการแก้ไข
ความระมัดระวังและมีการ ปญั หา
และอภิปราย พฒั นาเทคโนโลยีใหม่ๆ ซ่ึง สงิ่ แวดลอ้ มใน
อาจส่งผลให้เกิดปัญหาต่อ ทรพั ยากร
เกีย่ วกบั ปัญหา ทรัพยากรธรรมชาติและ ธรรมชาติ
ส่งิ แวดลอ้ ม 10. ทาโปสเตอร์
และผลกระทบที่ วธิ ีการอนุรกั ษ์
ทรัพยากรธรรมชาติ และดูแลรกั ษา
มีต่อทรัพยากร หมายถึง ส่ิงท่ีได้มาจาก ทรพั ยากรธรรม-
ธรรมชาติซึ่งมีประโยชน์ต่อ ชาติ
ธรรมชาตแิ ละ ค ว า ม เ ป็ น อ ยู่ ข อ ง ม นุ ษ ย์
โดยเฉพาะเป็นปัจจัยสี่ที่มี โรงเรยี นประชามงคล จงั หวดั กาญจนบุรี
ส่ิงแวดลอ้ ม ความจาเป็นในการดารง
ชีวิตท่ีมนุษย์สามารถเสาะ
พรอ้ มทั้ง แสวงหามาใช้ เชน่ พชื สัตว์
แรธ่ าตุ ป่าไม้ สามารถแบ่ง
นาเสนอแนว ท รั พ ย า ก ร ธ ร ร ม ช า ติ
ออกเป็น 3 ประเภทใหญ่ซ่ึง
ทางการแกไ้ ข ส า ม า ร ถ แ บ่ ง ไ ด้ คื อ
ทรัพยากรธรรมชาติท่ีใช้ไม่
ปญั หาทาง หมดสนิ้ ทรัพยากรธรรมชาติ
ทีบ่ ารงุ รักษาให้คงสภาพอยู่
สิ่งแวดลอ้ ม ได้ และทรพั ยากรธรรมชาติ
ทีใ่ ชแ้ ลว้ สนิ้ เปลือง

ปั ญ ห า ท่ี เ กิ ด ข้ึ น กั บ
ทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดล้อม บางปัญหาส่ง
ผลกระทบในระดับท้องถ่ิน
ระดับประเทศหรือระดับ
โลกการลดปริมาณการใช้
ท รั พ ย า ก ร ธ ร ร ม ช า ติ ก า ร
กาจัดของเสียที่เป็นสาเหตุ
ของปัญหาสิ่งแวดล้อและ
ทรพั ยากรธรรมชาติที่ดี จะ
เปน็ แนวทางในการอนุรักษ์
ทรพั ยากรธรรมชาติ

กลมุ่ สาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

เอกสารวเิ คราะห์หลกั สูตร รหัสวชิ า ว31107 วชิ าวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 51
ภาคเรียนท่ี 1 ปีการศกึ ษา 2564

หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 4 เรอื่ ง ชวี ิตในสิ่งแวดลอ้ ม

1. ชือ่ หนว่ ยการเรียนรู้ เรื่อง ชีวิตในสิ่งแวดล้อม ระดับ ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 4 จานวน 6 ช่ัวโมง
2. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชว้ี ัด

สาระท่ี 1 วิทยาศาสตรช์ ีวภาพ
มาตรฐาน ว 1.1 เข้าใจความหลากหลายของระบบนิเวศ ความสัมพันธ์ระหว่างส่ิงไม่มีชีวิตกับ

ส่ิงมีชีวิตและความสัมพันธ์ระหว่างส่ิงมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ในระบบนิเวศ การถ่ายทอดพลังงาน
การเปล่ียนแปลงแทนท่ีในระบบนิเวศ ความหมายของประชากร ปัญหาและผลกระทบท่ีมีต่อ
ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม แนวทางในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและการแก้ไขปัญหา
สิ่งแวดลอ้ ม รวมท้งั นาความรู้ไปใช้ประโยชน์
ตัวช้ีวัด
ม.4/1 สืบค้นข้อมูลและอธิบายความสัมพันธ์ของสภาพทางภูมิศาสตร์บนโลกกับความหลากหลายของ

ไบโอม และยกตวั อยา่ งไบโอมชนดิ ต่างๆ
ม.4/2 สบื ค้น อภปิ รายสาเหตุ และยกตัวอย่างการเปล่ียนแปลงแทนท่ขี องระบบนเิ วศ
ม.4/3 สืบคน้ ขอ้ มลู อธบิ ายและยกตัวอย่างเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงขององค์ประกอบทางกายภาพและ

ทางชีวภาพท่มี ีผลต่อการเปล่ยี นแปลงขนาดของประชากรส่ิงมชี ีวิตในระบบนิเวศ
ม.4/4 สืบค้นและอภิปรายเกี่ยวกับปัญหาและผลกระทบท่ีมีต่อทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม

พรอ้ มทง้ั นาเสนอแนวทางการแก้ไขปัญหาทางส่ิงแวดลอ้ ม
3. สาระสาคัญ/ความคดิ รวบยอด

ไบโอม หรือชีวนเิ วศ คือ ระบบนเิ วศใดก็ตามท่ีมีองคป์ ระกอบของปจั จัยทางกายภาพ และ ปัจจยั
ทางชีวภาพ ที่คล้ายกัน เช่น มีอุณหภูมิ ความชื้น ปริมาณน้าฝนที่ใกล้เคียงกัน มีชนิดของส่ิงมีชีวิตท่ี
คลา้ ยคลึงกนั แบ่งได้เป็น 2 ประเภทคอื 1) ไบโอมบนบก 2) ไบโอมในน้า

การเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศเกิดข้ึนได้ตลอดเวลา ท้ังการเปล่ียนแปลงท่ีเกิดข้ึนเองตาม
ธรรมชาติ และเกิดจากการกระทาของมนุษย์ การเปล่ียนแปลงแทนท่ีเป็นการเปลี่ยนแปลงของกลุ่ม
ส่งิ มชี วี ิตทเ่ี กิดขนึ้ อยา่ งช้า ๆ เป็นเวลานานซึ่งเป็นผลจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบทางกายภาพ
และองค์ประกอบทางชวี ภาพส่งผลให้ระบบนเิ วศเปล่ียนแปลงไปสสู่ มดุลจนเกิดสงั คมสมบูรณไ์ ด้

การเปลี่ยนแปลงขององค์ประกอบในระบบนิเวศทั้งองค์ประกอบทางกายภาพ และ
องค์ประกอบทางชีวภาพมีผลต่อการเปลีย่ นแปลงขนาดของประชากร ประชากรมนุษย์มกี ารเพิ่มข้นึ อยา่ ง
รวดเร็วของประชากร มีการเพิม่ อัตราการใช้ทรพั ยากรธรรมชาติ โดยปราศจากความระมัดระวงั และมีการ
พฒั นาเทคโนโลยใี หมๆ่ ซง่ึ อาจสง่ ผลให้เกดิ ปญั หาตอ่ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

ทรัพยากรธรรมชาติ หมายถึง สิ่งที่ได้มาจากธรรมชาติซ่ึงมีประโยชน์ต่อความเป็นอยู่ของ
มนษุ ยโ์ ดยเฉพาะเปน็ ปัจจัยส่ีทม่ี ีความจาเปน็ ในการดารงชีวติ ที่มนษุ ย์สามารถเสาะแสวงหามาใช้ เช่น พืช

กล่มุ สาระการเรียนรูว้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี โรงเรียนประชามงคล จงั หวดั กาญจนบรุ ี

เอกสารวิเคราะห์หลักสูตร รหัสวิชา ว31107 วชิ าวทิ ยาศาสตรช์ วี ภาพ 52
ภาคเรยี นท่ี 1 ปีการศึกษา 2564

สัตว์ แร่ธาตุ ป่าไม้ สามารถแบ่งทรัพยากรธรรมชาติออกเป็น 3 ประเภทใหญ่ซึ่งสามารถแบ่งได้คือ
1) ทรัพยากรธรรมชาติที่ใช้ไม่หมดส้ิน 2) ทรัพยากรธรรมชาติที่บารุงรักษาให้คงสภาพอยู่ได้ และ
3) ทรพั ยากรธรรมชาตทิ ีใ่ ช้แลว้ สน้ิ เปลอื ง

ปัญหาทเี่ กดิ ขึ้นกับทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม บางปัญหาส่งผลกระทบในระดับ
ท้องถ่ิน ระดบั ประเทศหรือระดับโลกการลดปริมาณการใช้ทรัพยากรธรรมชาติการกาจัดของเสียที่เป็น
สาเหตขุ องปญั หาสงิ่ แวดล้อและการวางแผนจดั การทรพั ยากรธรรมชาตทิ ่ีดี จะเปน็ แนวทางในการอนุรักษ์
ทรพั ยากรธรรมชาติ และจะช่วยลดปัญหาส่งิ แวดลอ้ มเพอื่ ให้เกดิ การใชป้ ระโยชน์ทยี่ ง่ั ยืน
4. สาระการเรียนรู้

4.1.ระบบนเิ วศและประเภทไบโอม
4.2. ความหลากหลายของไบโอม
4.3. ตวั อย่างไบโอมชนิดตา่ ง ๆ
4.4. สาเหตกุ ารเปลี่ยนแปลงแทนที่
4.5. ยกตัวอยา่ งการเปลย่ี นแปลงแทนทที่ เ่ี กิดจากธรรมชาตแิ ละการกระทาของมนษุ ย์
4.6. ความหมายของทรัพยากรธรรมชาติ
4.7. ความสาคัญและประเภทของทรัพยากรธรรมชาติ
4.8. ปัญหาและผลกระทบทมี่ ตี อ่ ทรพั ยากรธรรมชาตสิ ่งิ แวดล้อม
4.9. ยกตวั อยา่ งและนาเสนอแนวทางการแกไ้ ขปญั หาสิ่งแวดลอ้ มในทรัพยากรธรรมชาติ
4.10. การอนุรกั ษ์และดแู ลรกั ษาทรัพยากรธรรมชาติ
5. สมรรถนะหลักของผูเ้ รียน
5.1 ความสามารถในการส่ือสาร(ใช้ภาษาถา่ ยทอดความรู้ ความเข้าใจ และทัศนะของตนเองดว้ ยการพูด)
5.2 ความสามารถในการคิด (คิดสงั เคราะห์ คดิ สรา้ งสรรค์ คิดอย่างมีวิจารณญาณ)
5.3 ความสามารถในการใชท้ ักษะชีวิต (การเรียนร้ดู ว้ ยตนเอง นาความร้ทู ีไ่ ดไ้ ปใชป้ ระโยชน์ จดั การกับปัญหา)
6. คณุ ลักษณะอันพึงประสงค์
6.1 มีวินยั
6.2 ใฝเ่ รยี นรู้
6.3 มงุ่ มั่นในการทางาน
6.4 มจี ติ สาธารณะ
6.5 อยู่อย่างพอเพยี ง
7. ชนิ้ งาน/ภาระงาน
7.1. การบันทกึ ลงสมดุ ใบงาน และใบกิจกรรม
7.2. แผนผังความคิด (mind mapping)
7.3. แบบทดสอบใน Google form

กลุม่ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี โรงเรยี นประชามงคล จังหวดั กาญจนบรุ ี

เอกสารวิเคราะห์หลักสูตร รหสั วิชา ว31107 วชิ าวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 53
ภาคเรียนท่ี 1 ปกี ารศกึ ษา 2564

7.4. การทาแบบฝึกหดั ในแอปพลเิ คชั่น live worksheets
7.5. ทาโปสเตอร์/แผน่ พบั ปญั หาและวธิ ีการอนรุ กั ษแ์ ละดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติ
8. การวดั และประเมินผล
8.1 การประเมนิ ช้นิ งาน/ภาระงาน (รวบยอด)
8.2 การประเมนิ ก่อนเรยี น

8.2.1 นักเรียนทาแบบทดสอบก่อนเรียน
8.3 การประเมินระหว่างการจดั กจิ กรรมการเรยี นรู้

8.3.1 สังเกตการณ์การปฏบิ ตั กิ จิ กรรมในหอ้ งเรียนออนไลน์
8.3.2 สงั เกตคณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์
8.3.3 สงั เกตสมรรถนะสาคัญของผเู้ รยี น
8.4 การประเมินหลงั เรียน
8.4.1 ทาแบบทดสอบหลงั เรยี น

การวัดและประเมินผลหน่วยการเรียนรู้ท่ี 4

รายการวดั วิธวี ดั เครอื่ งมือ เกณฑก์ ารประเมิน
- ไดร้ ะดับคุณภาพดีขึ้นไป
8.1. การประเมินชน้ิ งาน/ - ตรวจแผนผงั ความคิด - แบบประเมินชน้ิ งาน
ถอื วา่ ผา่ นการประเมิน
ภาระงาน (รวบยอด) เรื่อง ไบโอมของฉนั - ได้ระดับคณุ ภาพดีขึ้นไป

- ตรวจแผนผังความคิด - แบบประเมินชิ้นงาน ถือว่าผา่ นการประเมนิ

เรือ่ ง การเปลยี่ นแปลง - ไดร้ ะดบั คณุ ภาพดีข้ึนไป
ถอื ว่าผ่านการประเมิน
ขนาดของประชากร
- ประเมนิ ตามสภาพจรงิ
- ตรวจแผนผังความคดิ - แบบประเมินแบบ
- ไดร้ ะดบั คุณภาพดีขนึ้ ไป
เรอื่ ง การใช้ทรพั ยากร บันทึกกจิ กรรม ถือวา่ ผา่ นการประเมนิ
ธรรมชาตติ ามปรัชญา
- ได้ระดับคุณภาพดขี ึ้นไป
เศรษฐกจิ พอเพยี ง ถือวา่ ผ่านการประเมิน

8.2. การประเมินก่อนเรยี น

- แบบทดสอบก่อน - ตรวจแบบทดสอบกอ่ นเรยี น - แบบทดสอบกอ่ นเรียน

เรียน หน่วยการ

เรียนรู้ที่ 4

8.3. ประเมินระหว่างการจัด

กิจกรรมการเรยี นรู้

1) ความหลากหลายของ - ตรวจใบกิจกรรม - ใบกิจกรรม เรื่อง โอ!้ น่ี

ระบบนิเวศ เรือ่ ง โอ้! น่หี รอื สง่ิ รอบ ตัวฉนั หรอื สิ่งรอบ ตวั ฉัน

2) การเปล่ียนแปลง - ตรวจใบกจิ กรรม - ใบกจิ กรรม
แทนท่ขี องระบบนิเวศ เรอ่ื ง การเปลี่ยนแปลง เรอ่ื ง การเปล่ียนแปลง
แทนที่ของระบบนเิ วศ แทนทข่ี องระบบนเิ วศ

กลมุ่ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี โรงเรยี นประชามงคล จังหวัดกาญจนบรุ ี

เอกสารวิเคราะห์หลกั สูตร รหัสวชิ า ว31107 วชิ าวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 54
ภาคเรยี นที่ 1 ปกี ารศกึ ษา 2564

รายการวดั วธิ วี ดั เครอ่ื งมือ เกณฑ์การประเมนิ
3) การเปลย่ี นแปลงขนาด - ตรวจใบกิจกรรม - ใบกิจกรรม - ได้ระดับคุณภาพดีข้ึนไป
เรอ่ื ง การเปลี่ยนแปลงขนาด เร่ือง การเปลย่ี นแปลง
ของประชากร ขนาดของประชากร ถือว่าผ่านการประเมิน
ของประชากร - ใบกจิ กรรม เรือ่ ง มนุษย์
4) มนุษย์กบั ทรพั ยากร - ตรวจใบกจิ กรรม - ไดร้ ะดบั คุณภาพดขี ึ้นไป
ธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดล้อม กับทรัพยากรธรรมชาติ ถอื ว่าผ่านการประเมนิ
เร่ือง มนุษย์กบั ทรัพยากร และส่ิงแวดล้อม
5) คุณลกั ษณะ ธรรมชาติและส่งิ แวดล้อม - แบบประเมนิ คุณลกั ษณะ - ไดร้ ะดับคุณภาพดขี ้นึ ไป
อนั พึงประสงค์ - มวี ินัย อันพงึ ประสงค์ ถอื ว่าผ่านการประเมนิ
- ใฝ่เรยี นรู้
- มุ่งมั่นในการทางาน
- มจี ิตสาธารณะ

6) สมรรถนะสาคัญของ - ความสามารถในการสื่อสาร - แบบประเมินสมรรถนะ - ไดร้ ะดบั คณุ ภาพดขี ึ้นไป
ผูเ้ รียน - ความสามารถในการคิด
- ความสามารถในการใช้ สาคัญของผูเ้ รียน ถือว่าผา่ นการประเมนิ
ทักษะชีวิต

8.4. ประเมนิ หลงั เรยี น - แบบทดสอบหลงั เรยี น - ได้ระดับคุณภาพดขี น้ึ ไป
1) ทดสอบหลงั เรยี น ถอื ว่าผ่านการประเมิน
- แบบทดสอบหลังเรียน - ตรวจแบบทดสอบหลงั เรียน
หน่วยการเรียนรู้ที่ 4

กลุม่ สาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี โรงเรียนประชามงคล จังหวัดกาญจนบรุ ี

เอกสารวเิ คราะห์หลกั สูตร รหสั วชิ า ว31107 วชิ าวิทยาศาสตรช์ วี ภาพ 55
ภาคเรยี นท่ี 1 ปีการศึกษา 2564

บรรณานกุ รม

กระทรวงศึกษาธิการ. หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง
พ.ศ. 2560). กรงุ เทพฯ : ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย, 2551.

สถาบันส่งเสริมการสอนวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี. คูม่ อื ครรู ายวิชาวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี เล่ม 1
ช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 4 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีตามหลักสูตรแกนกลาง
การศึกษาข้ันพืน้ ฐาน พุทธศกั ราช 2551(ฉบับปรบั ปรงุ พ.ศ. 2560). กรุงเทพฯ : สกสค. ลาดพร้าว,
2555.

สานักวชิ าการและมาตรฐานการศกึ ษา. ตวั ช้วี ดั และสาระการเรยี นรู้แกนกลางกลมุ่ สาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช 2551(ฉบับปรับปรุง
พ.ศ. 2560).กรงุ เทพฯ : ชุมนมุ สหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย, 2551.

_______________. แนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการคิด ตามหลักสูตรแกนกลาง
การศกึ ษาข้นั พื้นฐาน พุทธศักราช 2551(ฉบบั ปรบั ปรุง พ.ศ. 2560). กรุงเทพฯ : ชุมนุมสหกรณ์
การเกษตรแห่งประเทศไทย, 2553.

________________. แนวปฏิบัติการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ัน
พื้นฐาน พุทธศักราช 2551(ฉบับปรบั ปรุง พ.ศ. 2560).กรุงเทพฯ : ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่ง
ประเทศไทย, 2553.

กลุ่มสาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี โรงเรยี นประชามงคล จงั หวดั กาญจนบรุ ี

เอกสารวิเคราะห์หลักสตู ร รหัสวชิ า ว31107 วชิ าวทิ ยาศาสตรช์ ีวภาพ 56
ภาคเรยี นที่ 1 ปีการศกึ ษา 2564

กล่มุ สาระการเรยี นร้วู ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี โรงเรียนประชามงคล จงั หวดั กาญจนบรุ ี