เครื่องมือวัดไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ ปวส.

เอกสารประกอบการสอนการสอน

หลกั สูตรประกาศนียบตั รวชิ าชีพช้ันสูง พทุ ธศักราช 2557

ก

คำนำ

เอกสารประกอบการสอนวิชา เครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ (Electrical and
Electronics Instrument) รหัสวชิ า 3105-1002 จดั ทาข้ึนเพอื่ เป็ นเอกสารประกอบการสอนสาหรับ
ครูผสู้ อนในการจดั การเรียนการสอน ตรงตามจุดประสงคร์ ายวชิ า สมรรถนะรายวชิ าและคาอธิบาย
รายวชิ า หลกั สูตรประกาศนียบตั รวชิ าชีพช้นั สูง พทุ ธศกั ราช 2557 สาขาวชิ าอิเล็กทรอนิกส์

ภายในเอกสารประกอบการสอนเล่มน้ีประกอบดว้ ย หน่วยการเรียนรู้จานวน 10 หน่วย
แต่ละหน่วยประกอบดว้ ยเน้ือหาทฤษฎี แบบฝึ กหัด แบบทดสอบก่อนเรียน แบบทดสอบหลงั เรียน
ใบงานและแบบประเมินพฤตกิ รรม เอกสารประกอบการสอนน้ีผเู้ ขียนไดค้ น้ ควา้ จากเอกสาร ตารา
ของผเู้ ช่ียวชาญท่มี ีความรู้ความสามารถดา้ นเครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ ประยกุ ตเ์ ขา้ กบั
ความรูค้ วามสามารถของผเู้ รียบเรียง เพอื่ ใหน้ กั ศกึ ษาไดร้ บั ความรูอ้ ยา่ งถูกตอ้ งตามหลกั วชิ าการ

หากเอกสารประกอบการสอนน้ีมีขอ้ บกพร่องหรือผิดพลาดประการใด ผูเ้ รียบเรียง
ขอนอ้ มรบั ขอ้ เสนอแนะ และจะนาไปปรับปรุงให้สมบูรณ์ยงิ่ ข้ึน เพ่อื ประโยชน์ในการจดั การเรียน
การสอนวชิ า เคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ ตอ่ ไป

จารุวฒั น์ มณีศรี
ผเู้ รียบเรียง

ข

สำรบญั

เร่ือง หน้ำ

คานา........................................................................................................................................ก
สารบญั ....................................................................................................................................ข
สารบญั รูป................................................................................................................................ค
สารบญั ตาราง...........................................................................................................................ง
หน่วยท่ี 1 การวดั และหน่วยของการวดั ทางไฟฟ้า…................................................................1

บทนา ...............................................................................................................2
1.1 ความหมายของการวดั ......................................................................................2
1.2 มาตรฐานของการวดั ...........................................................................................3
1.3 หน่วยของการวดั ทางไฟฟ้า................................................................................ 4
1.4 สญั ลกั ษณ์ของเครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์........................................ 9
1.5 ชนิดของเครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส.์ ................................................. 12
1.6 หนา้ ที่ของเคร่ืองมือวดั ....................................................................................... 16
1.7 บทสรุป.............................................................................................................. 17

แบบฝึกหดั ทา้ ยหน่วยท่ี 1....................................................................................18

บรรณานุกรม

ค

สำรบญั รูป

รูปที่ หน้ำ

รูปท่ี 1.1 แสดงเคร่ืองมือวดั แบบสมั บูรณ์................................................................................ 13
รูปท่ี 1.2 แสดงเคร่ืองมือวดั แบบทตุ ิยภมู ิ................................................................................ 14
รูปท่ี 1.3 แสดงเคร่ืองมือวดั แบบแอนะลอ็ ก............................................................................ 14
รูปที่ 1.4 แสดงเครื่องมือวดั แบบดิจทิ ลั ................................................................................... 16

ง

สำรบัญตำรำง

รูปท่ี หน้ำ

ตารางท่ี 1.1 แสดงตวั คูณของหน่วยในระบบเมตริก................................................................5
ตารางที่ 1.2 แสดงหน่วยฐานในระบบเอสไอ.........................................................................6
ตารางท่ี 1.3 แสดงหน่วยเสริมในระบบเอสไอ........................................................................6
ตารางที่ 1.4 แสดงหน่วยอนุพทั ธ.์ .........................................................................................7
ตารางที่ 1.5 แสดงหน่วยไฟฟ้า............................................................................................. 8
ตารางที่ 1.6 แสดงสญั ลกั ษณ์ท่ีบอกชนิดของเครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส.์ ...............9
ตารางท่ี 1.7 แสดงสญั ลกั ษณ์ทบ่ี อกโครงสรา้ งการทางาน.......................................................10
ตารางที่ 1.8 แสดงสญั ลกั ษณ์ท่ีบอกลกั ษณะการใชง้ าน...........................................................11
ตารางท่ี 1.9 แสดงสญั ลกั ษณ์ทบ่ี อกคา่ ความคลาดเคล่ือน....................................................... 12

หน่วยที่ 1

การวดั และหน่วยของการวดั ทางไฟฟ้า
(Measurement and Unit of Electricity)

สาระการเรียนรู้

1. บทนา
2. ความหมายของการวดั
3. มาตรฐานของการวดั
4. หน่วยของการวดั ทางไฟฟ้า
5. สญั ลกั ษณ์ของเคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์
6. ชนิดของเคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์
8. หนา้ ทีข่ องเครื่องมือวดั
7. บทสรุป

ผลการเรียนรู้ทค่ี าดหวงั

1. รูจ้ กั ความหมายของการวดั
2. รูจ้ กั มาตรฐานในการวดั
3. รูจ้ กั หน่วยของการวดั ทางไฟฟ้า
4. รู้จกั สญั ลกั ษณ์ของเคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์
5. รู้จกั ชนิดของเครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์
6. รูจ้ กั หนา้ ทขี่ องเคร่ืองมือวดั

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

1. สามารถบอกความหมายของการวดั ได้
2. สามารถบอกมาตรฐานของการวดั ได้
3. สามารถบอกหน่วยของการวดั ทางไฟฟ้าได้
4. สามารถบอกสญั ลกั ษณข์ องเครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกสไ์ ด้
5. สามารถบอกชนิดของเครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกสไ์ ด้
6. สามารถบอกหนา้ ที่ของเครื่องมอื วดั ได้

จารุวฒั น์ มณีศรี เคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ 2

1.1 บทนา

เครื่องมือวดั (Instrument) คือ อุปกรณ์สาหรับใชห้ าค่า หาขนาดหรือหาปริมาณของส่ิงใด ๆ
ทยี่ งั ไม่ทราบคา่ เพราะโดยธรรมชาติของมนุษยแ์ ลว้ มีขีดจากดั ในการวดั ปริมาณต่าง ๆ เช่น การวดั
ระยะความยาวดว้ ยสายตา การวดั อุณหภูมิของวตั ถุดว้ ยการสัมผสั เป็ นตน้ แต่ค่าท่ีไดจ้ ากการวดั
จะเป็ นค่าโดยประมาณไม่สามารถนาค่าเหล่าน้นั มาใชใ้ นอุตสาหกรรมได้ อีกท้งั ปริมาณบางอยา่ ง
น้ัน มนุษยไ์ ม่สามารถวดั ไดด้ ว้ ยประสาทสมั ผสั เช่น ปริมาณแรงดนั ไฟฟ้า ปริมาณกระแสไฟฟ้า
ปริมาณกาลงั ไฟฟ้า เป็นตน้ ซ่ึงจาเป็ นตอ้ งมีเคร่ืองมือวดั ท่ีจะนามาวดั ปริมาณเหล่าน้ีเพื่อใหไ้ ดค้ ่าที่
ถูกตอ้ ง แม่นยา สามารถนามาใชใ้ นการดารงชีวติ และใชใ้ นงานอุตสาหกรรมได้

จุดประสงคข์ องการวดั คือ การตอ้ งการทราบค่าและปริมาณต่าง ๆ ในส่ิงท่ีตอ้ งการวดั
ดว้ ยเคร่ืองมือวดั ท่ีถูกตอ้ งและเหมาะสม เช่น เมื่อเราวดั โต๊ะ เกา้ อ้ี จะทาให้ทราบขนาดความกวา้ ง
ความยาว ความสูง เคร่ืองมือท่ใี ชใ้ นการวดั ไดแ้ ก่ ไมเ้ มตร ตลบั เมตร เทปวดั ระยะไมบ้ รรทดั เป็ นตน้
เคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ก็เช่นเดียวกนั

ในสาขางานวศิ วกรรมต่าง ๆ จะเกี่ยวขอ้ งกบั หน่วยการวดั มากมาย เช่น วดั ขนาดความยาว
ความกวา้ ง ความสูง น้าหนกั เวลา ความเร็ว ความเหนียวของวสั ดุ ฯลฯ หน่วยวดั อ่ืน ๆ เช่น การวดั
ทางไฟฟ้าจะเก่ียวขอ้ งกับความตา้ นทาน กระแส แรงดัน กาลังงาน และในเรื่องของความร้อน
การไหลและการนาของความรอ้ น ตอ้ งอาศยั เคร่ืองมือวดั บ่งช้ีวา่ มีขนาดและจานวนเทา่ ไร

1.2 ความหมายของการวดั

ศกั รินทร์ โสนันทะ (2553: 9) การวดั หมายถึง กระบวนการท่ีทาการเปรียบเทียบปริมาณ
ท่ไี ม่ทราบค่าของตวั แปรกบั ค่ามาตรฐานท่ีกาหนดไว้ ถา้ ค่าที่วดั ไดใ้ กลเ้ คียงกบั ค่าจริงมากเพียงใด
แสดงวา่ การวดั น้นั มีความแม่นยาหรือความถูกตอ้ งสูง

บุญเลิศ เตชะภทั ทวรกุล (2556: 18) การวดั หมายถึง กระบวนการท่ีเปล่ียนแปลงปริมาณ
และขนาดทางฟิสิกส์ เช่น แรงดนั กระแส ความกดดนั ใหไ้ ดม้ าซ่ึงตวั เลข

สายณั ต์ ช่ืนอารมย์ (2560: 2) การวดั หมายถึง การตรวจสอบขนาดหรือปริมาณต่าง ๆ ดว้ ย
เครื่องมือวดั ที่ถูกตอ้ งและเหมาะสม

จากความหมายของการวดั สามารถสรุปไดว้ า่ การวดั (Measurement) คือ กระบวนการ
เปล่ียนปริมาณต่าง ๆ ใหไ้ ดม้ าเป็นคา่ ตวั เลข เป็นปริมาณ และปริมาณตา่ ง ๆ เหล่าน้ีจะมีหน่วยกากบั
เสมอ เช่น กระแสไฟฟ้ามีหน่วยเป็ นแอมแปร์ แรงดนั ไฟฟ้ามีหน่วยเป็ นโวลต์ ความตา้ นทานมี
หน่วยเป็นโอห์ม เป็นตน้

จารุวฒั น์ มณีศรี เคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ 3

1.3 มาตรฐานของการวดั

มาตรฐานของการวดั มีความสาคญั อยา่ งยง่ิ ในการวดั โดยเฉพาะอยา่ งยง่ิ ในดา้ นการคา้ และ
ดา้ นความร่วมมือระหวา่ งประเทศ ระดบั ความเช่ือมน่ั ในความเทา่ เทียมกนั ของมาตรฐานการวดั ยอ่ ม
ไดม้ าจากการทาการเปรียบเทียบระหว่างกนั และความสามารถของผปู้ ฏิบตั ิการที่ทาการวจิ ยั อยใู่ น
ห้องวิจยั ต่าง ๆ ซ่ึงผลคือความเช่ือม่ันในมาตรฐานของการวดั สามารถถ่ายทอดมาสู่ผูใ้ ชง้ านได้
มาตรฐานของการวดั มีหลายประเภทหลายแบบข้ึนอยกู่ บั หน้าท่ีของการทางานและการใชง้ าน
ซ่ึงมีอยู่ 4 ประเภทใหญ่ ๆ คอื

1. มาตรฐานสากล (International Standard) คือ ขอ้ ตกลงระดบั ชาติซ่ึงไดม้ ีการกาหนดและ
วางรากฐานของหน่วย (Units) ของการวดั ใหม้ ีความเท่ยี งตรงหรือใกลเ้ คียงที่สุดของผลิตภณั ฑ์ และ
เทคโนโลยกี ารวดั ที่ยอมรับหรือยอมอนุญาตให้อยใู่ นมาตรฐานน้นั ๆ มาตรฐานสากลขา้ งตน้ จะมี
การประเมินผลเป็นระยะ ๆ และถูกตรวจสอบโดยวธิ ีการวดั อยา่ งถูกตอ้ งท่ีสุด

2. มาตรฐานหลกั ข้นั ตน้ (Primary Standard) คือ มาตรฐานท่ีถูกรักษาให้คงมาตรฐานโดย
ระดบั ประเทศ ซ่ึงจะมีหลายหอ้ งปฏิบตั ิการทดสอบของแต่ละชาติแต่ละทวปี ของโลก เช่น NBS
(National Bureau of Standard) ซ่ึงอยใู่ นวอชิงตนั มีหน้าท่ีรับผดิ ชอบสาหรับเป็ นตวั แกนควบคุม
มาตรฐานข้นั ตน้ สาหรับทอ้ งท่ีทวีปอเมริกาเหนือ เช่นเดียวกนั กบั ประเทศองั กฤษที่มีห้องทดลอง
ใหญใ่ นระดบั ชาติชื่อ National Physics Laboratory หรือ NPL และยงั มีห้องทดลองที่ใหญ่แห่งหน่ึง
ในเยอรมนั ช่ือวา่ Physikalisch Technicsche Reichsanstalt ซ่ึงมาตรฐานหลกั ข้นั ตน้ จะเป็ นแกนหลกั
ของหน่วยตา่ ง ๆ ทางดา้ นเคร่ืองกลและไฟฟ้า

3. มาตรฐานหลกั ข้นั รอง (Secondary Standard) เป็นมาตรฐานหลกั เบ้ืองตน้ ทใ่ี ชส้ าหรบั การ
เปรียบเทยี บและใชก้ นั ในหอ้ งปฏิบตั ิการในระดบั งานอุตสาหกรรมทว่ั ไป มาตรฐานหลกั ข้นั รองน้ี
จะถูกยดึ ปฏิบตั ใิ นกลุ่มของอุตสาหกรรมท่เี กี่ยวขอ้ งโดยเฉพาะอยา่ งและจะนามาเปรียบเทียบกนั เอง
ในแตล่ ะกลุ่ม ในพ้นื ที่หรือบริเวณหรือกลุ่มน้นั ๆ และจะทดสอบกนั เป็ นระยะ ๆ กบั มาตรฐานหลกั
ข้นั ตน้ โดยส่งใหห้ อ้ งทดสอบระดบั ชาติเป็ นผทู้ ดสอบและปรับแต่ง แลว้ ส่งกลบั มายงั กลุ่มโรงงาน
อุตสาหกรรมน้นั พรอ้ มกบั ออกใบรบั รองคา่ ผดิ พลาด โดยยดึ หรือเทยี บกบั คา่ มาตรฐานหลกั ข้นั ตน้

4. มาตรฐานการวดั ของงาน (Working Standard) เป็นมาตรฐานที่สาคญั ในการปฏบิ ตั งิ าน
โดยจะเป็นการนาเคร่ืองมือ เครื่องวดั ต่าง ๆ ในโรงงานมาปรับปรุงแกไ้ ขใหไ้ ดค้ วามเท่ียงตรง หรือ
การทางานของเครื่องมือ เครื่องวดั ให้อยใู่ นมาตรฐานที่กาหนด ตวั อยา่ งเช่น ผูผ้ ลิตความตา้ นทาน
แบบมีค่าผิดพลาดต่า ๆ ก็จะตอ้ งมีความตา้ นทานมาตรฐาน ตวั ตา้ นทานตวั น้ี เรียกว่า มาตรฐาน
การวดั ของงาน ซ่ึงแผนกควบคุมคุณภาพจะตอ้ งมีตวั ตา้ นทานมาตรฐานข้นั ตน้ น้ีและตดั สินใจว่า
คา่ ความคลาดเคลื่อนเป็นเท่าไรจากคา่ มาตรฐานเป็ นเปอร์เซ็นต์ เป็ นตน้

จารุวฒั น์ มณีศรี เคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ 4

ในงานสาขาต่าง ๆ เช่น ในสาขาเคร่ืองกลหรือก่อสร้างก็จะมีมาตรฐานท่ียอ่ ยแตกออกไป
ในสาขาไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์มาตรฐานการวดั ก็จะเก่ียวข้องกับกฎเกณฑ์การตรวจวัด
การทดสอบมาตรฐานของหน่วยวดั ขนาดของอุปกรณ์ท้งั ด้านกายภาพภายนอก เช่น รูปร่าง และ
คุณสมบตั ิทางไฟฟ้า เช่น แอมแปร์ โอห์ม โวลตแ์ ละดา้ นอื่น ๆ ใหอ้ ยใู่ นเกณฑข์ องมาตรฐานการวดั
ของงาน มาตรฐานหลักข้ันรองจนถึงข้นั มาตรฐานสากล มาตรฐานท่ีสาคัญดังกล่าวขา้ งตน้ น้ี
เป็นมาตรฐานสากลทีท่ ุกประเทศยดึ เป็นหลกั และแนวปฏิบตั ทิ วั่ โลก

1.4 หน่วยของการวดั ทางไฟฟ้า

หน่วยของการวดั ทางไฟฟ้ามีความจาเป็ นอย่างยง่ิ ในการวดั ทางไฟฟ้าหรือค่าต่าง ๆ ทาง
ฟิ สิกส์ ซ่ึงหน่วยท่ีใช้ในการวดั ก็เพ่ือบอกจานวน ปริมาณ ค่า และอ่ืน ๆ เพื่อท่ีจะได้ทราบถึง
รายละเอียดที่ถูกตอ้ ง จะไดเ้ ป็ นมาตรฐานเดียวกนั ในการใชง้ าน ดังน้ันจึงไดม้ ีหน่วยวดั อย่างเป็ น
ระบบใหเ้ ป็นหน่วยวดั ทางสากล

1.4.1 หน่วยระบบเมตริก

ในปี พ.ศ. 2333 รัฐบาลฝรั่งเศสไดใ้ ห้สมาคมนกั วิทยาศาสตร์จดั สร้างระบบเมตริกที่ดีกว่า
ระบบหน่วยทวั่ ไปในสมัยน้ัน เช่น น้าหนัก ส่วนสูง ความยาว เพื่อใหไ้ ด้เป็ นค่ามาตรฐานสากล
โดยระบบดังกล่าว มิไดย้ ึดหรือมีแนวความคิดของการเอาส่วนต่าง ๆ ของร่างกายมนุษยม์ าเป็ น
พ้ืนฐาน โดยเลือกระบบความยาว 1 เมตร ซ่ึงเป็ นความยาวของ 1/10,000,000 ส่วน จากระยะทาง
ของข้วั โลกเหนือถึงเสน้ ศูนยส์ ูตร โดยยดึ แนวเสน้ เมอริเดียนท่ีผา่ นกรุงปารีส และเลือกเอามาตรฐาน
น้าหนักเป็ น 1 กรัม โดยใช้น้าหนักของน้าบริสุทธ์ิหน่ึงลูกบาศก์เซนติเมตรที่ 4 องศาเซนติเกรด
(ปัจจบุ นั ใชอ้ งศาเซลเซียส) ทค่ี วามกดอากาศปกติท่ี 760 มิลลิเมตรปรอทและหน่วยเวลาจะเลือกใช้
เวลา 1 วนิ าที ซ่ึงเป็นเวลา 1/86,400 ส่วนของวนั หรือการหมุนรอบตวั เองของโลกนน่ั เอง

ตารางที่ 1.1 เป็นตารางของหน่วยเมตริก เช่นกนั สาหรับเป็ นตวั คูณเป็ นจานวนเท่ากบั หน่วย
เพือ่ ให้คล่องตวั เช่น การใชร้ ะยะทางจากจงั หวดั หน่ึงถึงจงั หวดั หน่ึงจะใชเ้ ป็ นกิโลเมตร เป็ นตน้
ส่วนหน่วยน้าหนักของส่ิงใหญ่ก็จะใชเ้ ป็ นกิโลกรัมและของท่ีใชง้ านทว่ั ไป เช่น ผกั ขนม ก็จะใช้
หน่วยเป็นกรัมและถา้ เป็นในหอ้ งปฏบิ ตั ิการเคมีอาจจะใชล้ ะเอียดมาก เป็นมิลลิกรัม

จารุวฒั น์ มณีศรี เคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ 5

ตารางท่ี 1.1 ตารางแสดงตวั คูณของหน่วยในระบบเมตริก

คาเติมหนา้ สญั ลกั ษณ์ ความหมาย
Exa E 1018
Peta P 1015
Tera T 1012
Giga G 109
Mega M 106
Myria Ma 104
Kilo k 103
Hecto h 102
deca Da
Deci d 10
centi c 10-1
milli m 10-2
micro µ 10-3
nano n 10-6
pico p 10-9
femto f 10-12
atto a 10-15
10-18

1.4.2 หน่วยระบบองั กฤษ

ในสมยั ก่อนในช่วงเวลาเดียวกนั ทีส่ มาคมนกั วทิ ยาศาสตร์ฝร่ังเศสติดต้งั หน่วยระบบเมตริก
น้นั สมาคมวทิ ยาศาสตร์ขององั กฤษ (British for Advancement of Science) ไดต้ ดั สินใจเลือกระบบ
CGS ซ่ึงมาจากหน่วยเซนตเิ มตร กรัม และ เซคกนั และแตกหน่วยทางไฟฟ้าออกไปเป็นระบบไฟฟ้า
สถิต CGS (CGS Electrostatic System) โดยหน่วยของประจเุ ป็ นคูลอมบแ์ ละอ่ืน ๆ เช่น หน่วย CGS
ของระบบแม่เหลก็ ไฟฟ้าและหน่วยแรงผลกั ระหวา่ งข้วั แม่เหล็กเป็น นิวตนั เป็นตน้

ในปี พ.ศ. 2497 ไดม้ ีการสรา้ งระบบมาตรฐานข้นึ และไดเ้ ป็ นทีย่ อมรับแบบสากลในปี พ.ศ.
2503 โดยมีช่ือวา่ System International d’Unit เรียกยอ่ ๆ วา่ ระบบ SI ซ่ึงมีหน่วยหลกั 6 หน่วย คือ
เมตร กิโลกรัม วินาที และแอมแปร์ของระบบ MKSA และอีก 2 หน่วยที่เพิ่มเติม คือ หน่วยวดั
อุณหภมู ิองศาเคลวลิ (Degree Kelvin) และหน่วยความสวา่ ง คือ แคนเดล่า (Candela) โดยหน่วย SI

จารุวฒั น์ มณีศรี เคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ 6

จดั เป็นหน่วยทีร่ ับรองโดยรัฐบาลฝร่งั เศสและอีกหลายประเทศ และปัจจุบนั เป็ นหน่วยที่ใชก้ นั มาก
ท่สี ุดในโลก หน่วยเอสไอมี 3 ประเภท คือ

1) หน่วยฐาน (Base Units) ซ่ึงโดยอนุสญั ญาแลว้ ถือวา่ เป็ นมิตอิ ิสระ โดยมีหน่วยต่าง ๆ
ดงั ตารางท่ี 1.2

ตารางที่ 1.2 ตารางแสดงหน่วยฐานในระบบเอสไอ

ปริมาณ หน่วย สญั ลกั ษณ์
ความยาว เมตร m
มวล กิโลกรัม kg
เวลา วนิ าที s
กระแสไฟฟ้า แอมแปร์ A
อุณหภูมิทางอุณหพลศาสตร์ เคลวนิ K
ความเขม้ ของแสงสวา่ ง แคนเดลา cd
จานวนของสาร โมล mol

2) หน่วยเสริม (Supplementary Units) ซ่ึงไม่ถือวา่ เป็ นหน่วยฐานหรือหน่วยอนุพทั ธ์ โดยมี
หน่วยตา่ ง ๆ ดงั ตารางที่ 1.3

ตารางท่ี 1.3 ตารางแสดงหน่วยเสริมในระบบเอสไอ

ปริมาณ หน่วย สญั ลกั ษณ์
มุมระนาบ เรเดียน rad
มุมตนั สตีเรเดียน sr

3) หน่วยอนุพทั ธ์ (Derived Units) หาได้จากหน่วยฐาน หน่วยเสริมและหน่วยอนุพทั ธ์
อื่น ๆ ตามความสาพนั ธท์ างพชี คณิตที่เช่ือมโยงระหว่างปริมาณต่าง ๆ ท่ีเกี่ยวขอ้ งกนั สัญลักษณ์
สาหรับหน่วยอนุพทั ธน์ ้ีสรา้ งข้ึนโดยอาศยั เครื่องหมายทางคณิตศาสตร์สาหรับการคูณ การหารและ
การยกกาลงั บรรดาหน่วยอนุพทั ธ์ที่มีช่ือและสัญลกั ษณ์พิเศษตามท่ีอนุมัติโดยท่ีประชุมทว่ั ไป
เกี่ยวกบั น้าหนกั และการวดั (General Conference on Weights and Measures) แสดงดงั ตารางที่ 1.4

จารุวฒั น์ มณีศรี เครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ 7

ตารางที่ 1.4 ตารางแสดงหน่วยอนุพทั ธ์

ปริมาณ หน่วย สญั ลกั ษณ์
ความเร่ง
ความเร่งเชิงมุม เมตรต่อวนิ าทีกาลงั สอง m/s2
ความเร็วเชิงมุม
พ้นื ท่ี เรเดียนตอ่ วนิ าทีกาลงั สอง rad/s2
ความเขม้ ขน้ (ของปริมาณสาร)
ความหนาแน่นของกระแส เรเดียนตอ่ วนิ าที rad/s
ความหนาแน่นของมวล
ความหนาแน่นของประจุไฟฟ้า ตารางเมตร m2
ความแรงของสนามไฟฟ้า
ความหนาแน่นฟลกั ซ์ไฟฟ้า โมลตอ่ ลกู บาศกเ์ มตร mole/m2
ความหนาแน่นพลงั งาน
เอนโทรปี แอมแปร์ตอ่ ตารางเมตร A/m2
ความจุความรอ้ น
ความหนาแน่นฟลกั ซ์ความรอ้ น กิโลกรัมต่อลูกบาศกเ์ มตร kg/m3
ความรบั อาบรังสี
ความส่องสวา่ ง คูลอมบต์ อ่ ลกู บาศกเ์ มตร C/m3
ความแรงสนามแม่เหลก็
พลงั งานโมเลกลุ โวลตต์ ่อเมตร V/m
เอนโทรปี โมเลกลุ
ความจุความร้อนโมเลกุล คูลอมบต์ อ่ ลกู บาศกเ์ มตร C/m2
โมเมนตข์ องแรง
ความซาบซึมได้ จลู ตอ่ ลูกบาศกเ์ มตร J/m3
สภาพยอม
ความแผร่ ังสี จลู ตอ่ เคลวนิ J/K
ความเขม้ ของการแผร่ ังสี
ความจุความร้อนจาเพาะ จูลต่อเคลวนิ J/K
พลงั งานจาเพาะ
แอนโทรปี จาเพาะ วตั ตต์ อ่ ตารางเมตร W/m2

วตั ตต์ ่อตารางเมตร W/m2

แคนเดลาตอ่ ตารางเมตร cd/m2

แอมแปร์ต่อเมตร A/m

จูลตอ่ โมล J/mol

จลู ต่อโมลเคลวนิ J/(mol.k)

จูลต่อโมลเคลวนิ J/(mol.k)

นิวตนั เมตร N.m

เฮนรีตอ่ เมตร H/m

ฟารดั ต่อเมตร F/m

วตั ตต์ ่อตารางเมตรสตีเรเดียน W/(m2.sr)

วตั ตต์ อ่ สตีเรเดียน W/sr

จลู ตอ่ กิโลกรมั เคลวนิ J/(kg.K)

จลู ตอ่ กิโลกรมั J/kg

จูลต่อกิโลกรมั เคลวนิ J/(kg.K)

จารุวฒั น์ มณีศรี เคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ 8

ตารางท่ี 1.4 ตารางแสดงหน่วยอนุพทั ธ์ (ตอ่ )

ปริมาณ หน่วย สญั ลกั ษณ์
ปริมาตรจาเพาะ ลูกบาศกเ์ มตรต่อกิโลกรัม m3/kg
ความตึงผวิ นิวตนั ต่อเมตร N/m
สภาพนาความรอ้ น วตั ตต์ ่อเมตรเคลวนิ W/(m.K)
ความเร็ว เมตรตอ่ วนิ าที m/s
ความหนืดพลวตั พาสคลั วนิ าที Pa.s
ความหนืดทางจลนศาสตร์ ตารางเมตรต่อวนิ าที m2/s
ปริมาตร ลูกบาศกเ์ มตร m3
เลขคลื่น 1 ต่อเมตร 1/m

1.4.3 หน่วยไฟฟ้า

เน่ืองจากเครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์เป็ นเครื่องมือที่ใชใ้ นการวดั คา่ ปริมาณทาง
ไฟฟ้า ซ่ึงค่าต่าง ๆ ท่ีเกี่ยวขอ้ งกบั การวดั ทางไฟฟ้า มีอยู่ 6 หน่วย ดงั ตารางท่ี 1.5

ตารางท่ี 1.5 ตารางแสดงหน่วยไฟฟ้า

ปริมาณ หน่วย สญั ลกั ษณ์ อกั ษรยอ่
กระแสไฟฟ้า แอมแปร์ A I
ปริมาณของประจุ คูลอมบ์ C Q
แรงเคล่ือนไฟฟ้า โวลต์ V V
ความตา้ นทานทางไฟฟ้า โอหม์ R
ความจุ ฟารัด Ω C
ความเหน่ียวนา L
เฮนร่ี F
H

จารุวฒั น์ มณีศรี เคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ 9

1.5 สัญลกั ษณ์ของเครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอเิ ลก็ ทรอนิกส์

เครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์มีความสาคญั และจาเป็ นอยา่ งยง่ิ สาหรับช่างไฟฟ้า
และอิเล็กทรอนิกส์ และผปู้ ฏบิ ตั งิ านทเี่ ก่ียวขอ้ งทวั่ ไป เนื่องจากเครื่องมือวดั ไฟฟ้าสามารถนามาใช้
ประโยชน์ในงานวดั และทดสอบ งานตรวจเช็คเพอื่ ตรวจซ่อมบารุงรักษาระบบไฟฟ้าตลอดจนงาน
ควบคุมการใชป้ ริมาณการใช้พลงั งานไฟฟ้าของบา้ นพกั อาศยั และโรงงานอุตสาหกรรมต่าง ๆ
เครื่องมือวดั ไฟฟ้าท่ีใชง้ านทวั่ ไปมีหลายชนิดแต่ละชนิดใช้งานแตกต่างกัน ดังน้ันเพ่ือให้เป็ น
มาตรฐานเดียวกนั จึงมีการกาหนดเป็ นสญั ลกั ษณ์ของเคร่ืองมือวดั ไดเ้ ป็ น 4 ประเภทคือ สัญลกั ษณ์

ท่ีบอกชนิดของเคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ สัญลักษณ์ท่ีบอกโครงสร้างการทางาน
สญั ลกั ษณ์ทีบ่ อกลกั ษณะการใชง้ าน และสญั ลกั ษณ์ทบี่ อกค่าความคลาดเคล่ือน

ตารางที่ 1.6 แสดงสญั ลกั ษณ์ทบ่ี อกชนิดของเคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์

ท่ี สญั ลกั ษณ์ ความหมาย

1. กลั ป์ วานอมิเตอร์

2. โวลตม์ ิเตอร์ไฟฟ้ากระแสตรง

3. โวลตม์ ิเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลบั

4. มิลลิแอมมิเตอร์ไฟฟ้ากระแสตรง

5. แอมมิเตอร์ไฟฟ้ากระแสตรง

6. แอมมิเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลบั

7. ไมโครแอมมิเตอร์

8. โอห์มมิเตอร์

9. เมกะโอห์มมิเตอร์

จารุวฒั น์ มณีศรี เคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ 10

ตารางท่ี 1.6 แสดงสญั ลกั ษณ์ที่บอกชนิดของเคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ (ต่อ)

ที่ สญั ลกั ษณ์ ความหมาย

10. กิโลวตั ตอ์ าวร์มิเตอร์

11. วตั ตม์ ิเตอร์

12. วตั ตม์ ิเตอร์ 3 เฟส

13. วาร์มิเตอร์

ตารางที่ 1.7 แสดงสญั ลกั ษณ์ที่บอกโครงสรา้ งการทางาน

ท่ี สญั ลกั ษณ์ ความหมาย

1. เคร่ืองวดั แบบขดลวดเคล่ือนท่ี

2. เครื่องวดั แบบขดลวดเคลื่อนทมี่ ีอุปกรณ์เรียงกระแส

3. เคร่ืองวดั แบบขดลวดไขว้
4. เครื่องวดั แบบเทอร์มอคปั เปิ ล
5. เคร่ืองวดั แบบเหนี่ยวนา
6. เครื่องวดั แบบเหนี่ยวนาชนิดวดั อตั ราส่วน
7. เคร่ืองวดั แบบที่มีเหลก็ กาบงั
8. เครื่องวดั แบบที่มีกาบงั ไฟฟ้าสถิต

จารุวฒั น์ มณีศรี เครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ 11

ตารางท่ี 1.7 แสดงสญั ลกั ษณ์ทบ่ี อกโครงสรา้ งการทางาน (ตอ่ )

ท่ี สญั ลกั ษณ์ ความหมาย

9. เครื่องวดั แบบแผน่ เหลก็ เคล่ือนที่ชนิดวดั อตั ราส่วน

10. เครื่องวดั แบบแผน่ เหล็กเคลื่อนที่

11. เคร่ืองวดั แบบกา้ นสน่ั

12. เคร่ืองวดั แบบแม่เหลก็ เคลื่อนท่ี
13. เครื่องวดั แบบไฟฟ้าสถิต

ตารางท่ี 1.8 แสดงสญั ลกั ษณ์ที่บอกลกั ษณะการใชง้ าน

ที่ สญั ลกั ษณ์ ความหมาย

1. วางต้งั ฉากขณะใชง้ าน

2. วางทามุมขณะใชง้ าน

3. วางแนวนอนขณะใชง้ าน

4. ใชก้ บั ไฟฟ้ากระแสตรง

5. ใชก้ บั ไฟฟ้ากระแสสลบั

6. ใชก้ บั ไฟฟ้า 3 เฟส

จารุวฒั น์ มณีศรี เคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ 12

ตารางที่ 1.8 แสดงสญั ลกั ษณ์ที่บอกคา่ ความคลาดเคลื่อน

ท่ี สญั ลกั ษณ์ ความหมาย

1. 0.1 มีค่าความคลาดเคล่อื นจากการวดั 0.1 เปอร์เซ็นต์

2. 0.2 มีค่าความคลาดเคลือ่ นจากการวดั 0.2 เปอร์เซ็นต์

3. 0.5 มีค่าความคลาดเคลอ่ื นจากการวดั 0.5 เปอร์เซ็นต์

4. 1.5 มีคา่ ความคลาดเคลือ่ นจากการวดั 1.5 เปอร์เซ็นต์

5. 5 มีคา่ ความคลาดเคลอ่ื นจากการวดั 5 เปอร์เซ็นต์

1.6 ชนิดของเครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอเิ ลก็ ทรอนิกส์

เครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ที่ถูกผลิตออกมาใชง้ านมีมากมายหลากหลายชนิด
หลายรูปแบบ หลายรุ่น และมีลกั ษณะใชง้ านแตกต่างกนั ไป แต่เราสามารถแบ่งออกไดเ้ ป็ น 2 ชนิด
ใหญ่ ๆ ไดด้ งั น้ี คอื

1.6.1 เคร่ืองมือวดั แบบสัมบูรณ์ (Absolute Instrument) เป็ นเคร่ืองมือวดั ท่ีใชบ้ อกปริมาณ
ที่วดั ได้ ในรูปของคา่ คงทข่ี องเครื่องมือวดั และมุมที่บ่ายเบนไปโดยไม่มีการปรับแต่ง (Calibration)
หรือเปรียบเทียบ (Comparision) มาก่อน ค่าที่เกิดข้ึนจะเป็ นไปเองตามธรรมชาติ ตามการผลกั ดนั
ของสนามแม่เหลก็ 2 ชุดคอื สนามแม่เหล็กโลกและสนามแม่เหล็กไฟฟ้า ตวั อยา่ งของเครื่องมือวดั
แบบน้ีไดแ้ ก่ แทนเจนตก์ ลั ป์ วานอมิเตอร์ (Tangent Galvanometer) ซ่ึงจะวดั ค่ากระแสไฟฟ้าในรูป
ของมุมบ่ายเบน การบ่ายเบนน้ีข้ึนอยกู่ บั จานวนกระแสที่ไหลผา่ นขดลวด รัศมีของขดลวด จานวน
รอบของขดลวดและความเขม้ ของสนามแม่เหล็กโลก ณ จุดทดสอบ เครื่องมือวดั แบบสมั บูรณ์
แสดงดงั รูปท่ี 1.1

จารุวฒั น์ มณีศรี เครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ 13

รูปท่ี 1.1 แสดงเคร่ืองมือวดั แบบสมั บูรณ์

ทมี่ า (http://www.ytc.ac.th/ytc2014/ytc/research_public/Piya)

http://www.ytc.ac.th/ytc2014/ytc/research_public/Piya

1.6.2 เค(hรttื่อp:ง//มwือwวwดั.yแtcบ.aบc.ทthุต/yิยtcภ2ูม01ิ 4(/Syetcc/orensdeaarrcyh_Inpustbrluicm/Peiynat)/%เปE็0น%เคB8ร%่ือAงมBือ%วEดั0%ท่ีBถ8ูก%ส9ร9้า%งEข้ึนมา
ใชง้ านทว่ั ไป โด0ย%ผBล9ิ%ตข8้8ึน%มEา0ใ%ชBง้ 8า%นAใน7%กEา0ร%วดัBป8%ริAม2า%ณEท0า%งBไ8ฟ%ฟ9้า7ต%่าEง0%ๆBท8ี่ส%าBม5%ารEถ0บ%อBก9%ค8่า8แ%ล2ะ0แ1สดง
ครูป่าอรอ่างกสมัญาอญ่านาณค%9%่า0ไB2%เ0ดป9E%%็เ้นล0EE%ตย00B%น้%เช8BB่น%เ8ค9%B%รเค2ื่8อ8%ร49ง่ือ%%Eมง0EEือม%00วือ%B%ดัว8BBแด%ั88บแ%%9บ9บA9%บEท7E%%เุตข0EEิย%ม็ 00ภชB%%ูม้ี9BเB%ิคน88ร้ี8ก%%ื่อ3่อBB%งน27มE%%น0ือEE%วา00ไดBั %%ปแ8BB%บใ89ช9บ%%9ง้ ต%A8าว9ั1นE%เ%ล0จE%Eขะ00Bต%%8เอ้คB%Bงร888่ืมอ%%1ีงก%9Aม9าE3%ืรอ0%ปวE%Eด0ัรB0%ัแบ8%บB%แB8บตB8%แ่2งแสลดะง
เปรียบเทียบกบั %เคEร0่ือ%งBม8ือ%วAดั3แ%บE0บ%สBัม8บ%ูรAณ8%์ใหE0้ไ%ดBม้ 8า%ตBร6ฐ%านE0ม%าBก8่อ%น81ซ%่ึงEถ0า้ %หBา8ก%ไAม9่ม%ีกEา0ร%ปBร8ับ%แBต2่งและ
เปรียบเทียบคา่ ม%าEก0่อ%นBแ9ล%ว้ 80ก%าEรว0%ดั คB่า8แ%ล8ะ4%กาEร0แ%สBด8%งคA่า3ห%รEือ0ผ%ลBท8ไ่ี%ดBร้7ับ%จEะ0ไ%มB่ส9%าม8า8ร%ถEบ0%อกBอ8%ะไAรDไดเ้ ลย
หน่วยท่ีวดั ไดจ้ %ะเEป0็ น%หB8น%่ว8ย7ท%่ีใEช0ง้%าBน8ท%วั่ Aไ7ป%Eเช0%่นBโ8ว%ลBต1%์ โEอ0ห%์มB8แ%อ9ม4%แEป0ร%์ เBฮ9ิร%์ท84ว%ตั Eต0์ %วBนิ 8า%ท9ี Fเป%็ นตน้
เครื่องมือวดั แบEบ0ท%ุตBยิ 8ภ%มู 9ิFแ%สEด0ง%ดBงั 9ร%ูป8ท9ี่%1.E20%B8%B2.pdf)

จารุวฒั น์ มณีศรี เครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ 14

(ข) มิเตอร์แบบดิจิทลั

(ข) เคร่ืองวดั แบบแสดงรูปร่าง
รูปท่ี 1.2 แสดงเครื่องมือวดั แบบทุติยภูมิ

ทีม่ า (จารุวฒั น์ มณีศรี, 2559)

เคร่ืองมือวดั แบบทตุ ิยภูมิ เป็ นเครื่องมือวดั ท่ีสร้างข้ึนมาใชง้ านทว่ั ไปใชง้ านไดจ้ ริงในดา้ น
ต่าง ๆ มากมาย ไม่ว่าจะเป็ นในงานดา้ นอุตสาหกรรม การวดั ทางไฟฟ้า การวดั ทางอิเล็กทรอนิกส์
เคร่ืองมือวดั แบบทุติยภมู ิยงั แบ่งไดต้ ามการแสดงผลไดอ้ ีก เป็น 2 ชนิดไดด้ งั น้ี คอื

จารุวฒั น์ มณีศรี เคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ 15

1. เคร่ืองมือวดั แบบแอนะล็อก (Analog Instrument) เป็นเคร่ืองมือวดั ทแ่ี สดงปริมาณการวดั
ดว้ ยการบ่ายเบนไปของเข็มช้ีบนหน้าปัดหรือการบ่ายเบนไปของลาแสงโดยใชห้ ลกั การเปลี่ยน
กระแสไฟฟ้าใหเ้ ป็นความร้อนเพ่อื ไปควบคุมใหเ้ ข็มบ่ายเบน หรือใชห้ ลกั การเปล่ียนกระแสไฟฟ้า
ใหเ้ ป็นสนามแม่เหล็กไฟฟ้าไปควบคุมใหเ้ ขม็ บ่ายเบน เครื่องมือวดั แบบแอนะลอ็ กแสดงดงั รูปที่ 1.3

(ก) มิเตอร์แบบแอนะล็อก

(ข) สเกลหนา้ ปัดมเิ ตอร์แบบแอนะล็อก

รูปท่ี 1.3 แสดงเคร่ืองมือวดั แบบแอนะล็อก

ท่มี า (จารุวฒั น์ มณีศรี, 2559)

จารุวฒั น์ มณีศรี เครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ 16

2. เคร่ืองมือวดั แบบดิจิทลั (Digital Instrument) เป็นเครื่องมือวดั ท่ีแสดงผลออกเป็ นตวั เลข
โดยใช้ LED 7 Segment หรือ LCD (Liquid Crystal Display) เครื่องมือวดั แบบดิจิทลั แสดงดงั รูป
ที่ 1.4

(ก) มเิ ตอร์แบบดิจิทลั

รูปที่ 1.4 แสดงเครื่องมือวดั แบบดิจิทลั

ทมี่ า (จารุวฒั น์ มณีศรี, 2559)

1.7 หน้าทขี่ องเคร่ืองมือวดั (Function of Instrument)

หนา้ ทข่ี องเคร่ืองมือวดั สามารถแบง่ ออกไดเ้ ป็ น 3 ประเภท ดงั น้ี
1. การแสดงผล (Indicating) คือ การวดั ท่ตี อ้ งการเพยี งแคท่ ราบคา่ หรืออ่านผลจากหนา้ ปัด
เทา่ น้นั เช่น การอ่านคา่ ท่ีวดั ไดบ้ นมลั ติมิเตอร์แบบเขม็ ช้ี เป็นตน้
2. การบนั ทึกค่า (Recording) เครื่องมือวดั บางอยา่ งนอกจากจะแสดงผลการวดั แลว้ อาจจะมี
การบนั ทกึ คา่ ทไ่ี ดไ้ วด้ ว้ ย มกั ใชใ้ นงานวเิ คราะห์ท่ีมีการเปล่ียนแปลงตวั แปรที่วดั เม่ือเวลาเปลี่ยนไป
จะตอ้ งมีการสุ่มวดั และบนั ทึกผลในช่วงเวลาต่าง ๆ อาจใชเ้ คร่ืองมือวดั ที่สามารถเขียนเป็ นกราฟ
แสดงการเปล่ียนแปลงหรือพมิ พอ์ อกมาเป็นตวั เลข
3. การควบคุม (Controlling) ใชม้ ากในงานอุตสาหกรรม เป็นการนาเอาสญั ญาณท่วี ดั ได้
ไปใชค้ วบคุมกระบวนการผลิต เพอื่ ใหไ้ ดผ้ ลผลิตท่ตี อ้ งการ
เคร่ืองมือวดั บางชนิดอาจจะมีหนา้ ท่ีในการใชง้ านเพยี งอยา่ งเดียว หรือมีท้งั สามหนา้ ท่กี ็ได้
โดยทวั่ ไปเคร่ืองมือวดั ทางไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์จะมีหน้าที่พ้ืนฐานท่ีกาหนด คือ การแสดงผล
การวดั และการบนั ทกึ คา่ ส่วนเคร่ืองมือวดั ที่ใชใ้ นงานดา้ นกระบวนการทางอุตสาหกรรม (Industrial
Process) จะมีหนา้ ทเี่ กี่ยวกบั การควบคุม ซ่ึงจะเป็นการควบคุมโดยอตั โนมตั ิ (Automatic System)

จารุวฒั น์ มณีศรี เครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ 17

คุณสมบตั ิของเคร่ืองมือวดั ท่ีดี เคร่ืองวดั จะตอ้ งมีความไวสูง (High Sensitivity) ในการวดั
สามารถทาการวดั สญั ญาณที่มีค่าแอมปลิจูดต่าได้ คา่ ความไวสูงของเคร่ืองมือวดั สามารถทาไดโ้ ดย
การเพม่ิ ความตา้ นทานทางอินพุตใหส้ ูงมากข้ึน เมื่อเรานาเอาเคร่ืองวดั ไปใชจ้ ะตอ้ งไม่มีผลต่อการ
ลดทอนสญั ญาณอนั เน่ืองมาจากโหลด (Loading Effect)

1.8 บทสรุป

การวดั (Measurement) คอื กระบวนการเปลี่ยนปริมาณของส่ิงตา่ ง ๆ ทไ่ี ม่ทราบค่าใหไ้ ดม้ า
เป็นค่าตวั เลขหรือเป็นค่าปริมาณ และปริมาณของสิ่งต่าง ๆ เหล่าน้ันจะตอ้ งมีหน่วยกากบั เสมอ เช่น
กระแสไฟฟ้ามีหน่วยเป็นแอมแปร์ แรงดนั ไฟฟ้ามีหน่วยเป็ นโวลต์ เป็นตน้

มาตรฐานการวดั มี 4 ประเภท คอื มาตรฐานสากล มาตรฐานหลกั ข้นั ตน้ มาตรฐานหลกั ข้นั
รองและมาตรฐานการวดั ของงาน หน่วยวดั ทางไฟฟ้า ไดแ้ ก่ หน่วยระบบเมตริก หน่วยระบบ
องั กฤษ และหน่วยไฟฟ้า สัญลกั ษณ์ของเครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์จะบอกมาเป็ น 4
ประเภท คือ สัญลกั ษณ์ท่ีบอกชนิดของเครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ สัญลกั ษณ์ท่ีบอก
โครงสร้างการทางาน สัญลักษณ์ท่ีบอกลักษณะการใช้งาน และสัญลักษณ์ท่ีบอกค่าความ
คลาดเคลื่อน

บรรณานุกรม

บญุ เลิศ เตชะภทั ทวรกลุ . (2556). เครื่องมือวดั ไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์. พมิ พค์ ร้ังท่ี 1. เมืองไทย.
นนทบุรี :

ศกั รินทร์ โสนนั ทะ. (2553). เครื่องมือวดั และการวดั ทางไฟฟ้า. ซีเอด็ ยเู คชนั่ . กรุงเทพฯ : ว.ี พริ้นท์
สายณั ต์ ช่ืนอารมย.์ (2560). เคร่ืองมอื วัดไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์. พมิ พค์ ร้ังที่ 1. วงั อกั ษร.

กรุงเทพฯ : ยง่ิ เจริญออฟเซ็ท

http://www.ytc.ac.th/ytc2014/ytc/research_public/Piya