20101-2101-งานเครื่องยนต์เล็ก

20101-2101 งานเครือ่ งยนตเ์ ล็ก

ประวตั คิ วามเป็นมาของเครอื่ งยนตเ์ บนซินหรอื แก๊สโซลนี
วิวฒั นาการของเครอ่ื งยนตแ์ ก๊สโซลนี (เบนซนิ )เรมิ่ ขนึ้ ตงั้ แตศ่ ตวรรษท่ี 17 เป็นตน้ มา การพฒั นาขอ’เครอื่ งยนตใ์ นครงั้
แรกเรม่ิ ขนึ้ เมื่อ

• ปี ค.ศ. 1769 นายนโิ คลสั คองนอง(Nicholas Cugnot) วิศวกรกองทพั บกฝร่งั เศส ไดพ้ ฒั นาเอาเครอ่ื งจกั รไอนา้ํ
นาํ ไปติดตงั้ บนรถไอนา้ํ วงิ่ บนทอ้ งถนนเป็นครงั้ แรก

Mr.Nicholas Cugnot
อา้ งองิ รูป : http://www.dashiona.weebly.com
• ปี ค.ศ. 1860 นายเลอนวั ส(์ Lenoir) ชาวฝร่งั เศส ไดพ้ ฒั นาเครอ่ื งยนตส์ นั ดาปภายในดว้ ยการใชแ้ ก๊สถ่านหินเป็น
เชือ้ เพลงิ ซง่ึ ทาํ ใหเ้ ครอื่ งยนตม์ ีสมรรถนะเพยี ง 3 % เทา่ นนั้

Mr.Lenoir
อา้ งองิ รูป : http://www.magnoliabox.com

• ปี ค.ศ. 1867 นายออตโต(Otto) และนายลารเ์ ก็น (Largen) ไดป้ รบั ปรุงเครอื่ งยนตส์ นั ดาปภายในใหม้ ีสมรรถนะ
สงู ขนึ้ ถึง 9 %

• ปี ค.ศ. 1878 นายออตโต (Otto) ชาวเยอรมนั ไดป้ ระดษิ ฐ์เครอ่ื งยนต์ 4 จงั หวะโดยวธิ ีอดั ไอดใี หม้ แี รงดนั สงู

Mr.Otto
• ปี ค.ศ. 1878 นายดกู ลั ด์ เคลรก์ (Dugald Clerk) ชาวสกอตแลนด์ ไดป้ ระดิษฐ์เครอ่ื งยนต์ 2 จงั หวะดว้ ยวธิ ี การใช้

ลกู สบู ขบั ไลไ่ อเสยี ออกทางชอ่ งทางท่เี จาะไวท้ ก่ี ระบอกสบู

Mr.Dugald Clerk
อา้ งองิ รูป : http://www.npg.org.uk

• ปี ค.ศ. 1883 นายกอตเทบ็ เดมเลอร์ (Gottieb Daimler) และนายวิลเลยี ม เมบชั (William Maybach) ไดท้ าํ การ
พฒั นาเครอ่ื งยนตท์ ่ีมปี ระสทิ ธิภาพทด่ี ีกวา่ เครอ่ื งยนตข์ องนายออตโต

Mr.Gottieb Daimler

Mr.William Maybach
อา้ งองิ รูป : http://www.britannica.com
• ปี ค.ศ. 1885 นายกอตเทบ็ เดมเลอร์ และนายคารล์ เบนซ์ (Carl Benz) ไดร้ ว่ มกนั ผลติ รถยนตอ์ อกขายในประเทศ
เยอรมนี ยเี่ ดมเลอรเ์ บนซ์
• ปี ค.ศ. 1987 นายบอช (Bosch) ไดค้ ดิ ประดษิ ฐ์ระบบจดุ ระเบดิ ดว้ ยแมก็ นโี ตขนึ้ ใชก้ บั เครอ่ื งยนตเ์ ป็นครงั้ แรก
• ปี ค.ศ. 1889 นายดนั ลอป ชาวองั กฤษ เป็นผรู้ เิ รมิ่ คดิ ผลติ ยางรถยนตท์ ่มี ียางในเป็นครงั้ แรก
• ปี ค.ศ. 1897 ดร. รูดอลฟ์ ดีเซล (Dr. Rudolf Diesel) เป็นวิศวกรชาวเยอรมนั ไดป้ ระดิษฐ์เครอ่ื งยนตท์ จ่ี ดุ ระเบดิ
ดว้ ยการอดั อากาศใหเ้ กดิ อณุ หภมู สิ งู
• ปี ค.ศ. 1906 นายเฮนรี่ รอยช์ (Henry Royce) ชาวองั กฤษ ไดผ้ ลติ เครอื่ งยนตโ์ รลลร์ อยชใ์ ชก้ บั รถยนตโ์ รลลร์ อยช์
(Roll Royce)
• ปี ค.ศ. 1911 นายคาดิแลค ไดผ้ ลติ มอเตอรส์ ตารต์ เพื่อใชข้ บั เคลอื่ นเครอ่ื งยนตเ์ ป็นครงั้ แรก
• ปี ค.ศ. 1912 นายเปอโยต์ ชาวฝร่งั เศล เป็นผทู้ ผี่ ลติ เครอ่ื งยนต์ DOHC เป็นครงั้ แรก
• ปี ค.ศ. 1916 บรษิ ัท BMW ก่อกาํ เนดิ ขนึ้

Mr.Karl Rapp
อา้ งองิ รูป : http://www.supercarkamonpat.blogspot.com
• ปี ค.ศ. 1957 ดร. เฟลกิ ช์ แวงเกลิ (Dr. Felix Wangle) วิศวกรชาวเยอรมนั เป็นผผู้ ลติ เครอื่ งยนตล์ กู สบู หมนุ เป็น
คนแรก
• ปี ค.ศ. 1958 บรษิ ัท NSU ประเทศเยอรมนี ผลติ รถยนตท์ ่ใี ชเ้ ครอ่ื งยนตล์ กู สบู หมนุ หรอื แวงเกิลเป็นบรษิ ัทแรก
และในปัจจบุ นั นเี้ ครอ่ื งยนตก์ ็ไดพ้ ฒั นาไปอยา่ งตอ่ เน่ือง โดยอาศยั หลกั การทางอเิ ลก็ ทรอนิกสเ์ ขา้ ควบชว่ ยในการควบคมุ
และตรวจสอบเครอื่ งยนตใ์ นขณะใชง้ านและไมใ่ ชง้ าน

โครงสร้างและการทํางานของเครือ่ งยนต์แก๊สโซลีน
ในเครอ่ื งยนตส์ นั ดาปภายใน พลงั งานกลทไี่ ดเ้ กิดจากการเปลยี่ นแปลงการเผาไหมข้ องเชือ้ เพลงิ เครอ่ื งยนตจ์ ะดดู ไอดี

(สว่ นผสมนาํ้ มนั กบั อากาศ)เขา้ กระบอกสบู และจะอดั ไอดโี ดยการเคลอื่ นตวั ของลกู สบู หวั เทยี นจะจดุ ประกายเผาไหมไ้ อดี
ในกระบอกสบู เกิดแก๊สทมี่ ีแรงดนั สงู ดนั ใหล้ กู สบู เคลอื่ นตวั การเคลอ่ื นที่ขนึ้ – ลงของลกู สบู ภายในกระบอกสบู จะ
เปลย่ี นเป็นการหมนุ ที่เพลาขอ้ เหว่ียงโดยสง่ ผา่ นกา้ นสบู แก๊สที่เกิดจากการเผาไหมจ้ ะทาํ ใหเ้ กิดกาํ ลงั งานและจะถกู ระบาย
ออกไปจากกระบอกสบู ทางลนิ้ ไอเสยี สาํ หรบั ไอดีท่ีถกู ดดู เขา้ ภายในกระบอกสบู ไดโ้ ดยผา่ นทางลนิ้ ไอดีหากกระบวนการ
ทาํ งานของเครอ่ื งยนตด์ งั กลา่ วมาแลว้ ขา้ งตน้ เรยี กวา่ กลวตั รหรอื ไซเกิล (Cycle)

อา้ งองิ รูป : http://www.electron.rmutphysics.com

กลวตั รการทาํ งานของเครอ่ื งยนตแ์ ตล่ ะแบบยอ่ มมคี วามแตกตา่ งกนั ดงั นี้
เครอื่ งยนตแ์ ก๊สโซลนี 2 จงั หวะ การเคลอื่ นทีข่ นึ้ – ลงของลกู สบู หนง่ึ ครงั้ เพลาขอ้ เหวย่ี งหมนุ 1 รอบ จะทาํ ใหไ้ ดง้ าน 1
ครงั้
สาํ หรบั เครอื่ งยนตแ์ ก๊สโซลนี 4 จงั หวะ ลกู สบู จะเคลอ่ื นท่ขี นึ้ – ลงถงึ 2 ครงั้ เพลาขอ้ เหวย่ี งจะหมนุ 2 รอบจึงจะไดง้ าน
1 ครงั้
ตาํ แหนง่ ทลี่ กู สบู เคลอื่ นตวั ขนึ้ สงู สดุ ภายในกระบอกสบู เรยี กวา่ จดุ ศนู ยต์ ายบน (Top Dead Cener หรอื TDC)
ตาํ แหนง่ ท่ลี กู สบู เคลอ่ื นตวั ลงต่าํ สดุ เรยี กวา่ จดุ ศนู ยต์ ายลา่ ง (Bottom Derd Center หรอื BDC)

การทํางานของเครือ่ งยนต์แก๊สโซลนี 4 จังหวะ
ในเครอ่ื งยนตแ์ ก๊สโซลนี (เบนซนิ ) 4 จงั หวะ จงั หวะการทาํ งานใน 1 กลวตั รประกอบดว้ ยจงั หวะดดู จงั หวะอดั จงั หวะ

ระเบิดหรอื กาํ ลงั และจงั หวะคาย การประจไุ อดีและคายไอเสยี จะมีกลไกการเปิด – ปิดลนิ้ ไอดี – ไอเสยี เครอ่ื งยนตแ์ ก๊สโซ
ลนี 4 จงั หวะจะทาํ งานครบรอบการทาํ งานเมื่อเพลาขอ้ เหวย่ี งหมนุ 2 รอบ การจดุ ระเบดิ จะเกิดขนึ้ 1 ครงั้

การทํางานของเครือ่ งยนตแ์ ก๊สโซลีน 4 จังหวะ มดี งั นี้
1.จังหวะดดู (Suction Stroke) ลนิ้ ไอดีจะเปิด ลนิ้ ไอเสยี จะปิดสนิท ไอดีจะถกู ดดู เขา้ โดยการเคลอ่ื นตวั ลงของลกู สบู โดย
จะเคลอื่ นจากจดุ ศนู ยต์ ายบน (TDC) ลงสจู่ ดุ ศนู ยต์ ายลา่ ง (BDC) ไอดีจะไหลผา่ นลนิ้ ไอดีเขา้ กระบอกสบู

2. จังหวะอดั (Compression Stroke) ในจงั หวะนีล้ กู สบู จะเคลอื่ นตวั ขนึ้ เป็นการทาํ งานตอ่ เน่ืองจากจงั หวะดดู ลกู สบู จะ
เคลอื่ นตวั จากศนู ยต์ ายลา่ ง (BDC) ขนึ้ สจู่ ดุ ศนู ยต์ ายบน (TDC) ลนิ้ ไอดี – ไอเสยี จะถกู ปิดดว้ ยกลไกของลนิ้ ไอดถี กู อดั ตวั
ใหม้ ีปรมิ าตรท่นี อ้ ยลง ทาํ ใหเ้ กิดกาํ ลงั ดนั และอณุ หภมู สิ งู ขนึ้
3.จังหวะระเบิดหรอื จงั หวะกําลัง (Power Stroke) ก่อนที่ลกู สบู จะเคลอื่ นตวั ขนึ้ สจู่ ดุ ศนู ยต์ ายบน (TDC) หวั เทียนจะจดุ
ประกายไฟเผาไหมไ้ อดี ไอดีถกู เผาไหมล้ กุ ลามอยา่ งรวดเรว็ เกิดแรงดนั ใหล้ กู สบู เคลอื่ นตวั ลงสจู่ ดุ ศนู ยต์ ายลา่ ง (BDC)
อยา่ งรุนแรง เกิดกาํ ลงั งานขบั เคลอ่ื นเครอื่ งยนต์
4.จังหวะคาย (Exhaust Stroke) แก๊สท่เี กิดจากการเผาไหมจ้ ะถกู ขบั ไลอ่ อกไปจากกระบอกสบู ลนิ้ ไอเสยี จะถกู เปิดดว้ ย
ลกู เบีย๊ วไอเสยี ลกู สบู จะเคลอื่ นตวั ลงจากจดุ ตายลา่ ง (BDC) ขนึ้ สจู่ ดุ ตายบน (TDC) ขบั ไลไ่ อเสยี ออกไปจากกระบอกสบู

อา้ งองิ รูป : http://www.electron.rmutphysics.com
เครือ่ งยนตเ์ ลก็ และหลกั การทางานมคี วามสาคัญมาก ดงั น้ันนักเรียนจะตอ้ งมคี วามรู้ ความเข้าใจ
เก่ยี วกบั ชนิดของเครือ่ งยนตเ์ ลก็ หลกั การทาํ งานของเครื่องยนตเ์ ล็กแกส๊ โซลนี แบบ 4 จงั หวะ หลกั การทาํ งาน
ของเครื่องยนตเ์ ลก็ แกส๊ โซลนี แบบ 2 จงั หวะ ทใ่ี ชล้ กู สบู แทนลนิ้ หลกั การทาํ งานของเครือ่ งยนตเ์ ล็กแกส๊ โซลนี
แบบ 2 จงั หวะ ทใ่ี ชล้ ิน้ แผ่น และ 4 จังหวะ และหลกั การทาํ งานของเครือ่ งยนตเ์ ลก็ ดีเซลแบบ 4 จังหวะ เพื่อจะ
ได้นําความรู้ ความเข้าใจไปใชใ้ นการตรวจซ่อมเครือ่ งยนตเ์ ล็กตอ่ ไป
ประวตั คิ วามเป็นมาของเครอื่ งยนตด์ เี ซล
ประวตั คิ วามเป็นมาของเครอื่ งยนตด์ เี ซล “โดยย่อ” เพอ่ื ท่จี ะใหน้ กั ศกึ ษาเขา้ ใจง่ายขนึ้

อา้ งองิ รูป : http://www.amornratsetcpr.wordpress.com

พ.ศ. 2526
รูดอลฟ์ ดีเซล ไดส้ รา้ งเครอ่ื งยนตด์ เี ซลที่ใชง้ านไดส้ าํ เรจ็ เป็นเครอ่ื งแรกของโลก โดยเครอ่ื งยนตน์ ีเ้ รม่ิ นาํ ไปใชใ้ น

การเดนิ เรอื และตงั้ ในโรงงานอตุ สาหกรรมเป็นอนั ดบั แรก เนอื่ งจากขนาดที่ใหญแ่ ละนาํ้ หนกั ของตวั มนั เอง

ชว่ ง พ.ศ. 2463

นวตั กรรมดา้ นการช่าง ทาํ ใหเ้ ครอื่ งยนตด์ เี ซลมอี ตั ราการเติบโตสงู ขนึ้ อยา่ งรวดเรว็ ขณะเดียวกนั ขนาดของเครอ่ื งยนต์
เรมิ่ เลก็ ลงจนสามารถใชไ้ ดก้ บั พาหนะทว่ี ่งิ บนทอ้ งถนน
ตอ่ มาในปี พ.ศ. 2466 รถบรรทกุ คนั แรกท่ตี ิดตงั้ เครอื่ งยนตด์ เี ซล ก็ไดเ้ ผยโฉมในงานมหกรรมรถยนต์ เบอรล์ นิ มอเตอร์
แฟร์ เครอื่ งยนตด์ ีเซลไดถ้ กู ปรบั เปลยี่ นใหส้ ามารถใชก้ บั เชือ้ เพลงิ ซากดกึ ดาํ บรรพ์ (Fossil Fuel) ที่มคี วามหนืดต่าํ มากกวา่
จะใชก้ บั เชือ้ เพลงิ มวลชีวภาพ (Biomass Fuel)
ยางชนดิ บรรจลุ มก็เรม่ิ นยิ มแพรห่ ลาย และช่วยเพ่มิ ความเรว็ ใหก้ บั ยานพาหนะขนึ้ อกี เทา่ ตวั รวมทงั้ ยงั เพิม่ ความนิ่มนวล
ใหก้ บั ผขู้ บั ข่ี ชื่อ Cummin, Benz และ CAT เรม่ิ มชี ื่อเสยี งเป็นทีร่ ูจ้ กั ในการพฒั นาดา้ นเครอ่ื งยนตด์ เี ซล

อา้ งองิ รูป : http://www.media.daimler.com

ชว่ ง พ.ศ. 2473
เรม่ิ มกี ารผลติ รถบรรทกุ ดีเซลในแบบอตุ สาหการ เครอ่ื งยนตด์ ีเซลนนั้ เคยเป็นและยงั เป็นเครอ่ื งยนตท์ ใ่ี ห้

ประสทิ ธิภาพการประหยดั เชือ้ เพลงิ ทีด่ กี วา่ เครอ่ื งเบนซิน และมคี วามสมั พนั ธร์ อบเครอื่ งและความเรว็ ที่ดีกวา่ เพ่ือการรบั
นา้ํ หนกั กิจการรถบรรทกุ ไดข้ ยายตวั อยา่ งรวดเรว็ และไดร้ บั ความนยิ มเหนือกวา่ การขนสง่ ทางรถไฟ

ยหี่ อ้ และชนดิ ของเครอื่ งยนตเ์ ลก็

อา้ งองิ รูป : http://www.vigotech.co.th
มนษุ ยร์ ูจ้ กั นา้ํ มนั กอ่ นเสยี อีกวา่ “มนั กเ็ ชือ้ เพลงิ อยา่ งดที ี่สารารถสรา้ งแรงหมนุ ได”้ จนววิ ฒั นาการของโลกเรมิ่
กา้ วเขา้ สยู้ คุ อตุ สาหกรรม มนษุ ยไ์ ดค้ ดิ คน้ “เครอื่ งยนต”์ ท่ีสารารถสรา้ งแรงหมนุ ไดด้ ว้ ยลกู ศบุ ภายในหอ้ งเครอ่ื งยนต์ นา้ํ มนั
เป็นเชือ้ เพลงิ ทท่ี าํ ใหเ้ กิดการจดุ กระเบดิ สง่ ผมใหล้ กู สบู เกิดการเคลอ่ื นท่ภี ายในกระบอกสบู เมือ่ ลกู สบู เคลอื่ นทก่ี ็เกิดแรงท่ี
สง่ กาํ ลงั ตอ่ ไปยงั เพลงขอ้ เหวย่ี ง เ◌็นแรงหมนุ ท่เี ปลย่ี นมาจากการเปลย่ี นทิษทางของลกู สบู คือ จากพลงั งานเคมี เป็น
พลงั งานความรอ้ น และกลายเป็นพลงั งานกล กระบวนการของเครอ่ื งยนตน์ ี้ สรา้ งแรงหมนุ แบบมหาศาล ดว้ ยการรบั และ
ถา่ ยทอดกาํ ลงั ไปยงั ชิน้ สว่ นอนื่ ๆ สารารถเคลอ่ื นทแ่ี ละทาํ งานไดอ้ ยา่ งตามวตั ถปุ ระสงคอ์ นั เป็นคณุ สมบตั ิตา่ ง ๆ ทม่ี นษุ ย์
ตอ้ งการ
เครอ่ื งยนตท์ เี่ รากาํ ลงั พดู ถงึ นี้ เป็นเครอ่ื งยนตท์ ี่สารารถสรา้ งแรงหมนุ โดยใชเ้ ชือ้ เพลงิ จากนาํ้ มนั โดยเฉพาะใน
ปัจจบุ นั ไดม้ ีการคิดคน้ ผลติ นาํ้ มนั เชือ้ เพลงิ อยา่ งอืน่ เพื่อเขา้ มาทดแทนนา้ํ มนั ทก่ี าํ ลงั ลดนอ้ ยลง แถมยงั ประสบกบั ปัญหา
ยงุ่ ยากมากมาย ผลประโยชนร์ ะหวา่ งประเทศ กลมุ่ อาํ นาจเกา่ กลมุ่ อาํ นาจใหม่ ศาสนา สายลบั สงคราม และการกอ่ การ
รา้ ย เชือ้ เพลงิ อยา่ งอ่ืนหรอื เชือ้ เพลงิ ทางเลอื ก จึงมกี ารนาํ มาพฒั นา โดยมีการดดั แปลงเครอ่ื งยนตใ์ หม้ คี วามสามารถเผา
ผลาญเชือ้ เพลงิ ทางเลอื กใหเ้ ป็นพลงั งานได้ แตใ่ นสว่ นของเรอ่ื งกลไกการทาํ งานของเครอื่ งยนต์ ก็ยงั เป็นหลกั การดงั เดมิ
หรอื คลา้ ย ๆ กนั
นอกจากนีแ้ รงหมนุ จากเครอ่ื งยนตท์ ่ีสารารถนาํ ไปประยกุ ตใ์ ชง้ านไดห้ ลากหลายมากทีส่ ดุ คือ แรงหมนุ จาก
เครอ่ื งยนตเ์ ลก็ เพราะมขี อ้ ดที ีส่ นบั สนนุ นลกั ษณะงานไดม้ ากกวา่ การเลอื่ นทแี่ บบรถยนต์ หรอื รถจกั รยานยนต์ เชน่
1. ขนาดกะทะรดั ดดั แปลงใชเ้ ป็นเครอื่ งทนุ่ แรงไดส้ ารพดั ประโยชน์
2. เครอ่ื งยนตเ์ ดนิ เรยี บและส่นั สะเทอื นนอ้ ย
3. นา้ํ หนกั อยทู่ ่ปี ระมาณ 15-114 กโิ ลกรมั
4. ซอ่ มแซมงา่ ย บาํ รุงรกั ษางา่ ย และราคาถกู
5. ประหยดั นา้ํ มนั เชือ้ เพลงิ มาก
6. ตอ้ งการ การบาํ รุงรกั ษานอ้ ย
7. ใชไ้ ดก้ ารงานหลากหลายชนดิ เชน่ ใชใ้ นการไถ่นา เดินทาง โดยสาร และผลติ กระแสไฟฟา้ เป็นตน้

เครอื่ งยนตเ์ ลก็ ยหี่ ้อยอดนิยม
เครอื่ งยนตเ์ ลก็ ยหี่ ้อฮอนด้า (Honda)

จดุ เดน่ ของเครอ่ื งยนตเ์ ลก็ ฮอนดา้ (Honda) คอื กรองอากาศแบบชนดิ พเิ ศษ แมเ้ ครอื่ งยนตจ์ ะใหก้ าํ ลงั สงู แตค่ า่
ระดบั เสยี งต่าํ สว่ นฝาปิดถงั นา้ํ มนั เชือ้ เพลงิ ยงั มีคอยลส์ ปรงิ และโซค่ ลอ้ ง และมีความสะดวกในการใชง้ านกา้ นคนั เรง่ สารา
รถโยกกา้ นคนั เรง่ โดยไมต่ อ้ งมกี ารปรบั แตง่ เครอื่ งยนต์

รุน่ GX120 GX160 GX200 GX270 GX390

ชนิดของ เครอื่ งยนตเ์ บนซนิ 4 จงั หวะ, สบู เดียว วางเอยี ง 25 องศา วาลว์ เหนือลกู สบู
เครอ่ื งยนต์

ความจุ 118 ซซี ี 163 ซซี ี 196 ซีซี 270 ซซี ี 389 ซซี ี
กระบอกสบู

กระบอกสบู x 60 x 42 มม. 68 x 45 มม. 68 x 54 มม. 77 x 58 88 x 64 มม.
ชว่ งชกั มม.

กาํ ลงั 2.6 กิโลวตั ต์ 3.6 กิโลวตั ต์ 4.1 กิโลวตั ต์ 6.3 กิโลวตั ต์ 8.7 กิโลวตั ต์ หรอื 11.8
เครอ่ื งยนต์ หรอื 3.5 หรอื 4.9 หรอื 5.6 หรอื 8.6 แรงมา้ ที่ 3,600 รอบตอ่
แบบสทุ ธิ แรงมา้ ท่ี แรงมา้ ที่ แรงมา้ ที่ แรงมา้ ท่ี
(ตาม 3,600 รอบ 3,600 รอบ นาที
มาตราฐาน 3,600 รอบตอ่ ตอ่ นาที 3,600 รอบตอ่ ตอ่ นาที
SAE J1349) นาที นาที

แรงบดิ สงู สดุ 7.3 นิวตนั - 10.3 นิวตนั - 12.4 นิวตนั - 19.1 นิวตนั - 26.5 นิวตนั -เมตร หรอื
แบบสทุ ธิ เมตร หรอื เมตร หรอื เมตร หรอื เมตร หรอื 2.7 กิโลกรมั -เมตร หรอื
(ตาม 0.74 กิโลกรมั - 1.26 กิโลกรมั -
มาตราฐาน เมตร หรอื 5.4 1.05 เมตร หรอื 9.1 1.94 19.5 ฟตุ -ปอนด์ ท่ี
SAE J1349) ฟตุ -ปอนด์ ที่ กิโลกรมั - ฟตุ -ปอนด์ ท่ี กิโลกรมั - 2,500 รอบตอ่ นาที
2,500 รอบตอ่ เมตร หรอื 2,500 รอบตอ่ เมตร หรอื
7.6 ฟตุ - 14.1 ฟตุ -
นาที ปอนด์ ที่ นาที ปอนด์ ที่
2,500 รอบ 2,500 รอบ
ตอ่ นาที ตอ่ นาที

ความจถุ งั 2.0 ลติ ร 3.1 ลติ ร 3.1 ลติ ร 5.3 ลติ ร 6.1 ลติ ร
นาํ้ มนั
เชือ้ เพลงิ

อตั รา 1.0 ลติ ร ตอ่ 1.4 ลติ ร ตอ่ 1.7 ลติ ร ตอ่ 2.4 ลติ ร ตอ่ 3.5 ลติ ร ตอ่ ช่วั โมง
สนิ้ เปลอื ง ช่วั โมง ช่วั โมง ช่วั โมง ช่วั โมง
นา้ํ มนั
เชือ้ เพลงิ

ความจุ 0.56 ลติ ร 0.58 ลติ ร 0.6 ลติ ร 1.1 ลติ ร 1.1 ลติ ร
นา้ํ มนั เครอื่ ง
อตั ราสว่ น 8.5 : 1 9.0 : 1 8.5 : 1 8.5 : 1 8.2 : 1
กาํ ลงั อดั
ระบบกรอง ระบบฟองนา้ํ และอา่ งนาํ้ มนั เครอ่ื งดกั ฝ่นุ
อากาศ
ระบบสตารท์ ชดุ เชือกดงึ สตารท์ แบบสปรงิ รงั้ กลบั
เครอื่ งยนต์
ระบบจดุ แมเ่ หลก็ ทรานซิสเตอร์
ระเบิด
ระบบระบาย พดั ลมดดู อากาศ
ความรอ้ น
ระบบควบคมุ แบบกลไกแรงเหวีย่ งหนศี นู ยก์ ลาง
อตั ราเรง่
ระบบดบั แบบตดั วงจรไฟฟา้ ลงดนิ
เครอ่ื งยนต์
นาํ้ มนั นาํ้ มนั เบนซนิ ไรส้ ารตะก่วั (สามารถใชไ้ ดก้ บั นาํ้ มนั แก๊สโซฮอลท์ ผี่ สมแอลกอฮอลไ์ มเ่ กิน 10% หรอื E10)
เชือ้ เพลงิ ทใ่ี ช้

สดั สว่ น (กวา้ ง 346 x 297 x 362 x 304 x 376 x 313 x 428 x 355 460 x 380 x 448
x ยาว x สงู ) 318 335 335 x 418 31.7 กก
มม.

นาํ้ หนกั สทุ ธิ 13.0 กก. 15.1 กก. 16.1 กก. 25.8 กก.

อา้ งองิ ตาราง : http://www.damrongalai.com

เครอื่ งยนตเ์ ลก็ ฮอนด้ารุ่น GX160
อา้ งองิ รูป : http://www.108engine.com

เครอื่ งยนต์เลก็ ฮอนด้ารุ่น GX200
อา้ งองิ รูป : http://www.108engine.com

เครอื่ งยนต์เลก็ ฮอนด้ารุ่น GX270
อา้ งองิ รูป : http://www.108engine.com
เครอื่ งยนต์เลก็ ยหี่ ้อควายทอง (Kwai Thong)

ขนั้ ตอนการสตารท์ เครอื่ งยนตย์ ห่ี อ้ ควายทอง
1. เปิดวาลว์ นา้ํ มนั เชิอ้ เพลงิ ไปท่ีตาํ แหนง่ “ON”
2. ดนั คนั เรง่ ไปทางซา้ ยในระดบั กลาง
3. ดนั แขนโชค้ ไปตาํ แหนง่ เปิด
4. เปิดสวิทชเ์ ครอ่ื งยนตไ์ ปท่ตี าํ แหนง่ “ON”
5. ดงึ มือสตารท์ จนกระท่งั เกิดแรงตา้ น
6. เมอื่ งเครอื่ งยนตต์ ดิ แลว้ ดนั คนั โชค้ ไปทตี่ าํ แหนง่ ปิด
7. ดนั คนั เรง่ เครอ่ื งยนตใ์ หเ้ หมาะสมกบั การใชง้ าน

ขนั้ ตอนการดบั เครอ่ื งยนตไ์ ปที่ตาํ แหนง่ “OFF”
1. ดนั คนั เรง่ ไปทางขวาสดุ
2. ปิดวาลว์ นา้ํ มนั เชือ้ เพลงิ
3. ปิดสวิทซเ์ ครอ่ื งยนตไ์ ปท่ีตาํ แหนง่ “OFF”
• เครอ่ื งยนตเ์ ลก็ ยห่ี อ้ ควายทอง คณุ สมบตั ิ 163 ซซี ี 5.5 แรงมา้ ความจถุ งั นา้ํ มนั เชือ้ เพลงิ 3.0 ความจนุ า้ํ มนั เครอ่ื ง
1.0 ลติ ร นา้ํ หนกั สทุ ธิ 15.0 กิโลกรมั

อา้ งองิ รูป : http://www.kwaithongaec.com
• เครอื่ งยนตเ์ ลก็ ยหี่ อ้ ควายทอง คณุ สมบตั ิ 196 ซซี ี 6.5 แรงมา้ ความจถุ งั นา้ํ มนั เชือ้ เพลงิ 3.0 ความจนุ า้ํ มนั เครอื่ ง

1.0 ลติ ร นา้ํ หนกั สทุ ธิ 15.0 กิโลกรมั

อา้ งองิ รูป : http://www.kwaithongaec.com
เครอื่ งยนตเ์ ลก็ ดเี ซลยหี่ อ้ ยนั มาร์ (Tanmar)
เครอ่ื งยนตเ์ ลก็ ย่หี อ้ ยนั มาร์ (Tanmar) มหี ลากหลายรุน่ เชน่
1.เครอื่ งยนตเ์ ลก็ ดเี ซลยหี่ อ้ ยนั มาร์ (Tanmar) รุ่น TF90DI-L

รุน่ TF80DI-
TF80DI-L H TF90DI-L

ชนิด – – –

ประเภทเครือ่ งยนต์ เครอ่ื งยนต์ เครอ่ื งยนต์ เครอ่ื งยนตด์ เี ซล 4 จงั หวะ สบู นอน ระบายความรอ้ น
ดเี ซล 4 จงั หวะ ดเี ซล 4 ดว้ ยนา้ํ
สบู นอน จงั หวะ สบู
ระบายความ นอน
รอ้ นดว้ ยนาํ้ ระบาย

ความรอ้ น
ดว้ ยนาํ้

ระบบหอ้ งเผาไหม้ ไดเรค็ อิน ไดเรค็ อนิ ไดเรค็ อนิ เจคช่นั
เจคช่นั เจคช่นั

จาํ นวนกระบอกสูบ 1 1 1

ขนาดกระบอกสบู 80 x 87 80 x 87 85 x 87
และชว่ งชกั

ปรมิ าตรกระบอกสบู 0.437 0.437 0.493
(ลิตร)

ทิศการหมุนของ ทวนเขม็ ทวนเข็ม ทวนเขม็ นาฬิกา ดา้ นลอ้ ชว่ ยแรง
เพลาขอ้ เหวี่ยง นาฬกิ า ดา้ น นาฬกิ า
ลอ้ ชว่ ยแรง ดา้ นลอ้
ช่วยแรง

ระบบระบายความ หมอ้ รงั ผงึ้ หมอ้ ตม้ หมอ้ รงั ผงึ้
ร้อน

ระบบหล่อลนื่ ใชแ้ รงดนั ป๊ัม ใชแ้ รงดนั ใชแ้ รงดนั ป๊ัมเขา้ ระบบหลอ่ ลนื่ ดว้ ยป๊ัมโทรคอยด์ มชี ดุ
เขา้ ระบบหลอ่ ป๊ัมเขา้ ควบคมุ แรงดนั
ลนื่ ดว้ ยป๊ัมโทร ระบบหลอ่
คอยด์ มชี ดุ ลนื่ ดว้ ย
ควบคมุ แรงดนั ป๊ัมโทร
คอยด์ มี
ชดุ ควบคมุ
แรงดนั

ระบบการสตารท์ ใชเ้ ฟืองทด มือ ใชเ้ ฟือง ใชเ้ ฟืองทด มอื หมนุ
เครือ่ งยนต์ หมนุ ทด มอื
หมนุ

นา้ํ หนักตวั เปล่าของ 87.5 84 88.5
เครื่องยนต์

ประเภทนํ้ามนั ดเี ซลหมนุ เรว็ ดเี ซลหมนุ ดีเซลหมนุ เรว็
เชือ้ เพลงิ เรว็

ความจุของถงั น้าํ มนั 10.6 10.6 10.6
(ลิตร)

อตั ราการบริโภค 117 117 117
นา้ํ มันขณะ

เครือ่ งยนตท์ าํ งาน (
กรมั / ช่ัวโมง )

ความจุอา่ ง 2 2 2
นา้ํ มนั หลอ่ ลืน่

ความจุอ่าง สงู สุด ลติ ร 2.2 2.2 2.2
นา้ํ มันหลอ่ ลื่น

ความจุระบบน้าํ 1.6 9.4 1.6
ระบายความร้อน

ขนาดกระบอกสูบ 676.5 x 339.5 676.5 x 676.5 x 339.5 x 524
และช่วงชกั x 524 339.5 x
524

นา้ํ หนักตวั เปล่าของ 87.5 84 88.5
เครือ่ งยนต์ (กก.)

นา้ํ มนั หลอ่ ลื่น SAE เบอร์ 40 SAE เบอร์ SAE เบอร์ 40 มาตรฐาน API CD / SF
มาตรฐาน API 40
CD / SF มาตรฐาน
API CD /
SF

แรงมา้ / รอบ 7.0/2400 7.0/2400 8.0/2400
ต่อนาที 5.9/2400
9.0/2400
กาํ ลังม้าตอ่ เนื่อง กิโลวตั ต์ / 5.1/2400 5.1/2400 6.6/2400
รอบต่อนาที
200
แรงม้า / รอบ 8.0/2400 8.0/2400
ตอ่ นาที

กาํ ลังมา้ สงู สดุ กโิ ลวตั ต์ / 5.9/2400 5.9/2400
รอบตอ่ นาที

องศาการฉีดนํ้ามนั 20 องศา กอ่ น 20 องศา 20 องศา ก่อนจดุ ศนู ยต์ ายบน
จดุ ศนู ยต์ าย กอ่ นจดุ
บน ศนู ยต์ าย
บน

แรงดันการฉดี น้าํ มนั กก./ตร.ซม. 200 200

ระบบป๊ัมน้าํ มนั แบบป๊ัมบ๊อซ แบบ แบบป๊ัมบ๊อซ
เชือ้ เพลิง ป๊ัมบอ๊ ซ

ระบบไฟแสงสวา่ ง 12โวลต์ 45 มี ไมม่ ี มี
อัตราสว่ นกาํ ลงั อดั วตั ต์

16.8 : 1 16.8 : 1 16.6 : 1

อา้ งองิ ตาราง : http://www.yanmar.com

2.เครอื่ งยนตเ์ ลก็ ดเี ซลยหี่ อ้ ยนั มาร์ (Tanmar) รุ่น TF120DI-L

รุน่ อา้ งองิ รูป : http://www.truck2hand.com
แบบเครื่องยนต์ TF120DI-L(หมอ้ นาํ้ รงั ผงึ้ ) / TF120DI-H(หมอ้ ตม้ )
แบบเผาไหม้ ดเี ซล4จงั หวะ1สบู นอน,ระบายความรอ้ นดว้ ยนาํ้
Direct Injection (DI)

ความกว้าง 92 x 96 มม.
กระบอกสูบxชว่ ง 638 cc.
ชกั 12.0hp/2400rpm (8.8 kw./2400rpm)
ปรมิ าตรกระบอก 10.5 hp/2400rpm (7.7kw./2400rpm)
สบู 16.1 : 1
กาํ ลังแรงม้าสงู สุด N/A
กาํ ลังแรงมา้ 177กรมั -แรงมา้ /ช่วั โมง
ตอ่ เนื่อง ทวนเข็มนาฬกิ า ดา้ นลอ้ ชว่ ยแรง
อตั ราสว่ นแรงอัด ใชแ้ รงปั้มเขา้ ระบบดว้ ย trochoid pump
แรงบดิ สูงสุด SAE # 40 หรอื API (CD / SF)
การสิน้ เปลือง 2.8 ลติ ร
น้าํ มันเชือ้ เพลิง
ทศิ ทางการหมุน
ของขอ้ เหว่ยี ง
ระบบหล่อลนื่
ชนิด
นา้ํ มันหลอ่ ลืน่
ความจุ
นา้ํ มนั หลอ่ ลืน่

ความจุของนํ้า แบบหมอ้ นาํ้ รงั ผงึ้ 2.1ลติ ร /หมอ้ ตม้ 11.8ลติ ร
ระบายความร้อน มอื หมนุ
ระบบสตารท์ 12 V. 45 W.
ระบบไฟแสงสว่าง
ความจุถงั น้าํ มนั 11 ลติ ร
เชือ้ เพลงิ
ขนาดเครอ่ื งยนต์ 355.5 x 704.0 x 549.0 มม.
(กxยxส)
น้าํ หนักสุทธิของ 105.5 กก. / 102.5 กก.
เครือ่ งยนต์ อา้ งองิ ตาราง : http://www.108engine.com

3.เครอื่ งยนตเ์ ลก็ ดเี ซลยหี่ อ้ ยนั มาร์ (Tanmar) รุน่ TF140DI-L

อา้ งองิ รูป : http://www.108engine.com

รุน่ TF120DI-H TF140-L TF140-H
–
ชนิด – –
เครอ่ื งยนตด์ เี ซล 4 จงั หวะ สบู นอน ระบาย
ประเภท เครอื่ งยนตด์ เี ซล เครอื่ งยนต์ ความรอ้ นดว้ ยนาํ้
เครื่องยนต์ 4 จงั หวะ สบู นอน ดเี ซล 4
ระบายความรอ้ น จงั หวะ สบู ไดเรค็ อินเจคช่นั
ดว้ ยนาํ้ นอน ระบาย
ความรอ้ น
ดว้ ยนาํ้

ระบบหอ้ งเผาไหม้ ไดเรค็ อนิ เจคช่นั ไดเรค็ อิน
เจคช่นั

จาํ นวนกระบอก 1 1 1
สูบ

ขนาดกระบอกสบู 92 x 96 96 x 105 96 x 105
และชว่ งชกั

ปรมิ าตรกระบอก 0.638 0.76 0.76
สูบ (ลติ ร)

ทิศการหมุนของ ทวนเขม็ นาฬกิ า – –
เพลาขอ้ เหวีย่ ง ดา้ นลอ้ ชว่ ยแรง

ระบบระบายความ หมอ้ ตม้ หมอ้ รงั ผงึ้ หมอ้ ตม้
รอ้ น

ระบบหลอ่ ลนื่ ใชแ้ รงดนั ป๊ัมเขา้ ใชแ้ รงดนั ป๊ัม ใชแ้ รงดนั ป๊ัมเขา้ ระบบหลอ่ ลน่ื ดว้ ยป๊ัมโทร
ระบบหลอ่ ลน่ื ดว้ ย เขา้ ระบบหลอ่ คอยด์ มชี ดุ ควบคมุ แรงดนั
ป๊ัมโทรคอยด์ มี ลน่ื ดว้ ยป๊ัม
ชดุ ควบคมุ แรงดนั โทรคอยด์ มี
ชดุ ควบคมุ
แรงดนั

ระบบการสตารท์ ใชเ้ ฟืองทด มือ ใชเ้ ฟืองทด ใชเ้ ฟืองทด มือหมนุ
เครื่องยนต์ หมนุ มือหมนุ

นา้ํ หนักตวั เปลา่ 102.5 145 140
ของเครื่องยนต์

ประเภทนํ้ามนั ดีเซลหมนุ เรว็ ดเี ซลหมนุ เรว็ ดีเซลหมนุ เรว็
เชือ้ เพลิง

ความจุของถงั 11 14.3 14.3
น้าํ มนั (ลติ ร)

อตั ราการบริโภค 117 117 117
น้าํ มันขณะ

เครือ่ งยนตท์ าํ งาน
( กรัม / ช่ัวโมง )

ความจุอา่ ง 2.8 3 3
นา้ํ มนั หลอ่ ลืน่

ความจุอ่าง สูงสุด ลติ ร 2.8 -0 -0
น้าํ มันหลอ่ ลน่ื

ความจุระบบน้าํ 11.8 3 13
ระบายความร้อน

ขนาดกระบอกสูบ 704.0 x 355.5 x -0 -0
และช่วงชกั 549.0

น้าํ หนักตวั เปล่า 102.5 145 140
ของเครื่องยนต์

(กก.)

น้าํ มันหลอ่ ลื่น SAE เบอร์ 40 SAE เบอร์ 40 SAE เบอร์ 40 มาตรฐาน API CD / SF
มาตรฐาน API มาตรฐาน
CD / SF API CD / SF

กาํ ลังมา้ ตอ่ เนื่อง แรงม้า / รอบต่อ 10.5/2400 12.5/2400 12.5/2400
นาที

กิโลวตั ต์ / รอบ 7.7/2400 9.2/2400 9.2/2400
ต่อนาที

แรงม้า / รอบตอ่ 12.0/2400 14.0/2400 14.0/2400
นาที

กาํ ลงั ม้าสูงสุด กิโลวตั ต์ / รอบ 8.8/2400 10.3/2400 10.3/2400
ตอ่ นาที

องศาการฉีด 19 องศา ก่อนจดุ bTDC 17.0 bTDC 17.0
นา้ํ มนั ศนู ยต์ ายบน

แรงดนั การฉดี กก./ตร.ซม. 200 200 200
น้าํ มนั

ระบบป๊ัมนา้ํ มนั แบบป๊ัมบ๊อซ แบบป๊ัมบอ๊ ซ แบบป๊ัมบ๊อซ
เชือ้ เพลงิ

ระบบไฟแสงสว่าง 12โวลต์ 45 วัตต์ ไมม่ ี มี ไมม่ ี

อัตราส่วนกาํ ลังอดั 16.1 : 1 17.7 : 1 17.7 : 1

อา้ งองิ ตาราง : http://www.yanmar.com
เครอื่ งยนตเ์ ลก็ ยหี่ อ้ คูโบตา้ (Kubota)

ถือวา่ เครอื่ งยนตเ์ ลก็ คโู บตา้ (Kubota) ไดเ้ ป็นที่นยิ มอยา่ งมากในวงการเกษตรกรรมของเมืองไทย เกษตรกรรม
มากมายนาํ เครอื่ งยนตเ์ ลก็ คโู บตา้ ไปประยกุ ตใ์ ชง้ านไดอ้ ยา่ งหลากหลาย เช่น

1. การเดนิ ทาง โดยสาร
2. ขนสง่ วสั ดุ และผลผลติ
3. ไถบกุ ไถพรวน และไถกลบ
4. เก็บเกี่ยว
5. หวา่ นป๋ ยุ
6. รดนาํ้ พน่ ยา พน่ นาํ้ หมกั ชวี ภาพ
7. ป๊ัมนา้ํ

8. ผลติ กระแสไฟฟา้ เปน้ ตน้
เครอื่ งยนตเ์ ลก็ คูโบต้า (Kobota)

อา้ งองิ รูป : http://www.siamkubota.co.th
เครอื่ งยนตเ์ ลก็ ดเี ซลขนาด 15.5 แรงมา้
ดว้ ยขนาดลกู สบู ท่ี 100 มิลลเิ มตร ชว่ งชกั 98 มิลลเิ มตร ทาํ ใหไ้ ดป้ รมิ าณชว่ งชกั ที่ 769 ซีซี ชว่ ยใหเ้ ครอื่ งยนตท์ าํ งานและ
รบั ภาระงานหนกั ไดอ้ ยา่ งสมบกุ สมบนั ตอบสนองความตอ้ งการใชง้ าน ทงั้ รถอแี ตน๋ และรถไถนาในพืน้ ท่หี ลม่ ไดด้ ี

อา้ งองิ รูป : http://www.siamkubota.co.th

ระบบควบคมุ การจ่ายนา้ํ มนั เชือ้ เพลงิ KGS-i
ระบบท่ีช่วยใหก้ ารใชน้ า้ํ มนั มปี ระสทิ ธิภาพในการเผาไหมด้ ยี ิ่งขนึ้ จงึ สามารถเรง่ เครอ่ื งไดร้ วดเรว็ ถงึ 7% เครอ่ื งยนตเ์ ดินเรยี บ
ยิง่ ขนึ้ เมอื่ ใชง้ านไถนาในพืน้ ทห่ี ลม่ และไมต่ อ้ งเปลยี่ นเกียรบ์ อ่ ยเมอ่ื ใชง้ านกบั รถอแี ตน๋
* จากการทดสอบของบรษิ ัทสยามคโู บตา้ คอรป์ อเรช่นั จาํ กดั โดยการติดตงั้ เป็นเครอื่ งยนตต์ น้ กาํ ลงั รถอีแตน๋ และบนั ทกึ
ระยะเวลา 0-1 กม. โดยรถอแี ตน๋ มีการบรรทกุ สงิ่ ของนา้ํ หนกั 6.2 ตนั ทงั้ นเี้ ป็นการเปรยี บเทียบอตั ราเรง่ กบั เครอ่ื งยนตร์ ุน่
RT140 Plus

อา้ งองิ รูป : http://www.motorival.com
ระบบเผาไหมแ้ บบไดเรค็ อนิ เจค็ ช่นั (Direct Injection)
ระบบหอ้ งเผาไหมแ้ บบรเี อน็ ทรานท์ (Re-Entant) เพิ่มความลกึ ของหลมุ ชว่ ยใหก้ ารหมนุ วนของอากาศเป็นไปอยา่ งตอ่ เน่อื ง
ภายในหอ้ งเผาไหม้ ทาํ ใหน้ าํ้ มนั ผสมกบั อากาศไดอ้ ยา่ งมีประสทิ ธิภาพ และการเผาไหมด้ ขี ง่ิ ขนึ้ ช่วยเพิ่มแรงมา้ ประหยดั
นาํ้ มนั ลดความรอ้ นจากการทาํ งานของเครอ่ื งยนต์ จงึ สามารถทาํ งานหนกั ไดอ้ ยา่ งตอ่ เน่อื ง

อา้ งองิ รูป : http://www.automachi.com
ระบบเผาไหมแ้ บบไดเรค็ อนิ เจ็คชน่ั (Direct Injection)
หวั ฉดี แบบใหม่ Multi Injection Nozzle
หวั ฉีดแบบ 4 รูปรบั ขนาดรูหวั ฉีดใหม่ ใหท้ าํ งานประสานกบั แรงดนั นา้ํ มนั เชือ้ เพลงิ ประสทิ ธิภาพสงู สรา้ งแiงดนั น่า้ํ มนั ไดส้ งู
ถึง 220 กก./ตร.ซม. ทาํ ใหน้ า้ํ มนั กระจายถงึ พืน้ ทจ่ี ดุ ระเบดิ การเผาไหมด้ ีย่ิงขนึ้ ลดการสญู เสยี นา้ํ มนั สง่ ผลใหมอี ตั ราการ
สนิ้ เปลอื งนาํ้ มนั เชือ้ เพลงิ ต่าํ

อา้ งองิ รูป : http://www.researchgate.net
องศาของหวั ฉดี นา้ํ มนั
ไดร้ บั การออกแบบมาเป็นพเิ ศษ ใหท้ าํ มมุ อยใู่ นตาํ แหนง่ ท่เี หมาะสมกบั ลกู สบู จงึ สามารถจา่ ยนาํ้ มนั ไดด้ ีตลอดการทาํ งาน
การเผาไหมด้ ยี งิ่ ขนึ้ ลดการสญู เสยี นาํ้ มนั
หนว่ ยที่ 1 เครอื่ งยนตเ์ ลก็ แก๊สโซลนี 2 จงั หวะ
จุดประสงคใ์ นการสอน

1) อธิบายหลงั การทาํ งานของเครอ่ื งยนตเ์ ลก็ แก๊สโซลนี 2 จงั หวะได้
2) จาํ และเขา้ ใจสว่ นประกอบหนา้ ท่ขี องเครอื่ งยนตเ์ ลก็ แก๊สโซลนี 2 จงั หวะได้
3) จาํ และเขา้ ใจขนั้ ตอนการถอด-ประกอบเครอ่ื งยนตเ์ ลก็ แก๊สโซลนี 2 จงั หวะได้
เชิญเลอื กคลกิ ชื่อหวั ขอ้ ทีค่ ณุ ตอ้ งการเรยี น

“แบบฝึกหดั ก่อนเรยี นบทเรยี นที่ 1”

หลกั การทาํ งานเครอื่ งยนตเ์ ลก็ แก๊สโซลนี 2 จงั หวะ

อา้ งองิ รูป : http://www.sites.google.com
สว่ นประกอบหนา้ ทแี่ ละการบาํ รุงรกั ษาเครอื่ งยนตเ์ ลก็ แก๊สโซลนี 2 จงั หวะ

อา้ งองิ รูป : http://www.carmaintenence.blogspot.com
ความแตกต่างของสว่ นประกอบของเครอื่ งยนตเ์ ลก็

อา้ งองิ รูป : http://www.electron.rmutphysics.com
การประยกุ ตใ์ ชก้ าํ ลงั ทไี่ ดจ้ ากเครอื่ งยนตเ์ ลก็

หนว่ ยที่ 2 เครอื่ งยนตเ์ ลก็ แก๊สโซลนี 4 จงั หวะ
จุดประสงคใ์ นการสอน

1) อธิบายหลงั การทาํ งานของเครอื่ งยนตเ์ ลก็ แก๊สโซลนี 4 จงั หวะได้
2) จาํ และเขา้ ใจสว่ นประกอบและหนา้ ที่ของเครอ่ื งยนตเ์ ลก็ แก๊สโซลนี 4 จงั หวะได้
3) จาํ และเขา้ ใจขนั้ ตอนการถอด-ประกอบเครอื่ งยนตเ์ ลก็ แก๊สโซลนี 4 จงั หวะได้
เชิญเลอื กคลกิ ชื่อหวั ขอ้ ท่คี ณุ ตอ้ งการเรยี น

“แบบฝึกหดั ก่อนเรยี นบทเรยี นที่ 2”
หลกั การทาํ งานเครอื่ งยนตเ์ ลก็ แก๊สโซลนี 4 จงั หวะ

อา้ งองิ รูป : http://www.soccersuck.com
สว่ นประกอบหนา้ ทแี่ ละการบาํ รุงรกั ษาเครอื่ งยนตเ์ ลก็ แก๊สโซลนี 4 จงั หวะ

อา้ งองิ รูป : http://www.hinota.com
ความแตกตา่ งของสว่ นประกอบของเครอื่ งยนตเ์ ลก็

อา้ งองิ รูป : http://www.car.boxzaracing.com
การประยกุ ตใ์ ชก้ าํ ลงั ทไี่ ดจ้ ากเครอื่ งยนตเ์ ลก็

หนว่ ยที่ 3 เครอื่ งยนตเ์ ลก็ ดเี ซล 4 จงั หวะ
จุดประสงคใ์ นการสอน

1) อธิบายหลงั การทาํ งานของเครอื่ งยนตเ์ ลก็ ดเี ซล 4 จงั หวะได้
2) จาํ และเขา้ ใจสว่ นประกอบและหนา้ ท่ขี องเครอ่ื งยนตเ์ ลก็ ดีเซล 4 จงั หวะได้
3) จาํ และเขา้ ใจขนั้ ตอนการถอด-ประกอบเครอ่ื งยนตเ์ ลก็ ดเี ซล 4 จงั หวะได้
เชิญเลอื กคลกิ ช่ือหวั ขอ้ ท่ีคณุ ตอ้ งการเรยี น

“แบบฝึกหดั ก่อนเรยี นบทเรยี นที่ 3”
หลกั การทาํ งานเครอื่ งยนตเ์ ลก็ ดเี ซล 4 จงั หวะ

สว่ นประกอบหนา้ ทแี่ ละการบาํ รุงรกั ษาเครอื่ งยนตเ์ ลก็ ดเี ซล 4 จงั หวะ

อา้ งองริ ูป : http://www.smoll456.wordpress.com
ความแตกต่างของสว่ นประกอบของเครอื่ งยนตเ์ ลก็



44

หน่วยท่ี 3
เครื่องยนตเ์ ลก็ และหลักการทางาน

สาระสาคญั

เครอื่ งยนตเ์ ล็กและหลกั การทางานมคี วามสาคัญมาก ดังน้นั นัก เรยี นจะตอ้ งมคี วามรู้ ความ
เข้าใจเกย่ี วกบั ชนดิ ของเครอ่ื งยนต์เลก็ สว่ นประกอบของเครือ่ งยนต์ทัว่ ไป สว่ นประกอบหลกั ของ
เครอ่ื งยนตเ์ ล็กเครอื่ งยนตเ์ ล็กแกส๊ โซลีน หลกั การทางานของเคร่ืองยนตเ์ ล็กแก๊สโซลีนแบบ 4 จังหวะ
หลกั การทางานของเคร่ืองยนต์เล็กแกส๊ โซลนี แบบ 2 จงั หวะ ทีใ่ ช้ลกู สบู แทนลน้ิ หลักการทางานของ
เครือ่ งยนตเ์ ลก็ แกส๊ โซลีนแบบ 2 จังหวะ ที่ใช้ลิ้นแผน่ สว่ นประกอบของเครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีนแบบ 2
และ 4 จังหวะ และหลักการทางานของเคร่อื งยนต์เล็กดเี ซลแบบ 4 จงั หวะ เพื่อจะได้นาความรู้ ความ
เขา้ ใจไปใช้ในการตรวจซ่อมเครือ่ งยนต์เลก็ ตอ่ ไป

สาระการเรยี นรู้

1. ชนิดของเครอื่ งยนต์เล็ก
2. ส่วนประกอบของเครือ่ งยนต์ทั่วไป
3. สว่ นประกอบหลกั ของเคร่ืองยนตเ์ ล็ก
4. หลักการทางานของเครื่องยนต์เล็กแกส๊ โซลนี แบบ 4 จังหวะ
5. หลกั การทางานของเคร่อื งยนตเ์ ลก็ แกส๊ โซลีนแบบ 2 จงั หวะ
6. ส่วนประกอบของเครอ่ื งยนตแ์ กส๊ โซลนี แบบ 2 และ 4 จังหวะ
7. หลกั การทางานของเคร่ืองยนตเ์ ลก็ ดเี ซลแบบ 4 จงั หวะ

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรูท้ ่ีคาดหวงั

1. บอกชนิดของเครื่องยนต์เล็กได้
2. บอกชื่อสว่ นประกอบของเครือ่ งยนตท์ ัว่ ไปได้
3. บอกชอ่ื สว่ นประกอบหลกั ของเครื่องยนต์เล็กได้
4. อธบิ ายหลักการทางานของเครือ่ งยนตเ์ ล็กแกส๊ โซลีนแบบ 4 จังหวะได้
5. อธบิ ายหลักการทางานของเครอ่ื งยนตเ์ ลก็ แกส๊ โซลนี แบบ 2 จงั หวะได้
6. บอกสว่ นประกอบของเครอ่ื งยนต์แกส๊ โซลนี แบบ 2 และ 4 จงั หวะได้
7. อธบิ ายหลกั การทางานของเคร่ืองยนต์เลก็ ดีเซลแบบ 4 จังหวะได้

45

1. ชนิดของเครอ่ื งยนต์เลก็

เครื่องยนตเ์ ล็กเป็นเครอ่ื งยนต์ทม่ี สี ูบเดียวขนาดไมเ่ กิน 10 แรงมา้ มีชนิดแบบสูบตรง และชนดิ
แบบสบู เอยี ง เคร่ืองยนต์เล็กทีม่ ขี ายอยตู่ ามท้องตลาดโดยทัว่ ไป จะใชง้ านเก่ียวกับด้านการเกษตรเปน็
ส่วนใหญ่ เป็นเครอื่ งยนต์ท่นี าเขา้ มาผลิตในประเทศไทย มีทัง้ แบบใช้น้ามันเบนซนิ ใช้นา้ มันแก๊สโซฮอ ล์
ใชน้ า้ มนั ดเี ซล เป็นเชอื้ เพลงิ เครอ่ื งยนตเ์ ลก็ มีหลายยี่หอ้ เช่น ฮอนดา้ คูโบตา้ ยนั มา่ ร์ เป็นต้น

1.1 เคร่อื งยนต์เลก็ ชนดิ ใชน้ ้ามนั เบนซินเป็นเช้ือเพลงิ เป็นเครือ่ งยนตข์ นาด 1 สบู ดงั รปู ที่
3.1 และ 3.2

ถงั น้ามนั

ทอ่ ไอเสยี
กรองอากาศ

ชุดสตาร์ท

รูปท่ี 3.1 แสดงเครือ่ งยนต์เล็กฮอนด้าแกส๊ โซลีน
ทีม่ า : http://www.google.co.th/imgres?q

ถังนา้ มนั

ท่อไอเสยี

กรองอากาศ

46

ชุดสตารท์

รูปที่ 3.2 แสดงเคร่อื งยนตเ์ ล็กยนั มาร์แกส๊ โซลนี
ท่ีมา : http://www.google.co.th/imgres?q

1.2 เครอ่ื งยนตเ์ ลก็ ชนดิ ใช้น้ามนั ดเี ซลเปน็ เช้ือเพลิง เปน็ เครื่องยนต์ขนาด 1 สบู ดังรปู ที่ 3.3
และรูปท่ี 3.4

ถงั นา้ มัน

กรองอากาศ

ไฟสอ่ งสว่าง

ชดุ สตารท์

รูปที่ 3.3 แสดงเคร่ืองยนตเ์ ลก็ คูโบตา้ ดีเซล
ทีม่ า : http://www.nakarinbangkok.com/articles/49590/เครื่องยนตด์ ีเซล.html

ถังน้ามัน

ท่อไอเสยี

กรองอากาศ

47
ไฟส่องสวา่ ง

ชุดสตารท์

รูปที่ 3.4 แสดงเครอื่ งยนต์เลก็ ยนั มาร์ดเี ซล
ทีม่ า : http://www.google.co.th/imgres?q

2. สว่ นประกอบของเครื่องยนตท์ ว่ั ไป (ENGINE COMPONENTS)

เครื่องยนตเ์ ปน็ ต้นกาลังของเคร่ืองมอื ทนุ่ แรงในการเกษตรท่วั ไป เช่น รถแทรกเตอร์ รถไถแบบ
เดนิ ตาม โดยท่ัวไปเครื่องยนตเ์ ล็กจุดระเบิดภายใน กาลงั ทไี่ ด้จากเครือ่ งยนต์จะถูกถ่ายทอดไปยงั ชน้ิ ส่วน
และระบบ ต่าง ๆ เชน่ สง่ ไปยังลอ้ ไปยงั เพลาส่งกาลงั เพอื่ ใช้ในการฉุดลาก หรือขับเคลื่อนเครื่องมือ
และอปุ กรณ์ทางการเกษตร เช่น เครือ่ งพ่นยา เคร่ืองสูบน้า เคร่อื งป่ันไฟ เป็นตน้

เครือ่ งยนตส์ ามารถแบง่ ออกได้ตามชนดิ ของน้ามันเชื้อเพลิงท่ีใช้ ถา้ ใช้นา้ มันเบนซนิ เปน็ นา้ มัน
เช้อื เพลงิ เรียกวา่ เคร่ืองยนตเ์ บนซินหรือเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลนี ถ้าใชน้ ้ามันดีเซลเป็นน้ามนั เชอื้ เพลิง
เรยี กว่าเคร่ืองยนต์ดีเซล สว่ นประกอบทสี่ าคญั ของเครอื่ งยนต์ ดังรูปท่ี 3.5

48

รูปที่ 3.5 แสดงสว่ นประกอบของเคร่อื งยนต์ทวั่ ไป
ท่ีมา : http://vallop-automechanics.blogspot.com/2012/05/blog-post_30.html

1. ฝาสูบ ( Cylinder Head) คอื สว่ นที่อยู่ตอนบนสุดของเครอ่ื งทาหนา้ ทปี่ ดิ ส่วนบนของ

เครือ่ งและเป็นทต่ี ั้งของหวั ฉีด ลิ้นไอดี ลิน้ ไอเสีย เปน็ ตน้

2. เสือ้ สูบ ( Cylinder Block) คือสว่ นทีอ่ ยตู่ อนกลางของเครื่อง ทาหน้าท่หี ่อหุ้มกระบอกสบู

เพลาขอ้ เหวย่ี ง และส่วนประกอบอื่นๆ

3. กระบอกสบู ( Cylinder) คือสว่ นทีไ่ ด้รับนา้ มนั เช้ือเพลงิ และอากาศเพอื่ การจดุ ระเบิดและ

ให้กาลงั งานออกมา

4. ลกู สบู ( Piston) คือช้ินสว่ นทเ่ี คลอื่ นท่ีขนึ้ ลงภายในกระบอกสูบ เพ่ืออดั น้ามันเช้อื เพลงิ และ

อากาศให้มคี วามดนั และอณุ หภูมเิ หมาะกับการเผาไหม้และให้กาลังออกมา

5. แหวนลกู สบู ( Piston Ring) แหวนลกู สบู แบ่งออกเป็นแหวนอัดและแหวนนา้ มัน สาหรบั

เครื่องยนตด์ ีเซลจะมแี หวนอดั อยู่ 2-3 ตวั ซง่ึ จะอยทู่ างดา้ นบนของลูกสูบ และแหวนนา้ มันจะอยู่

ทางด้านกระโปรงลูกสบู เครอ่ื งยนตด์ เี ซลมแี หวนลูกสบู มากว่าเครอื่ งยนต์แก๊สโซลีน 1-2 ตัว เพราะ

เนื่องจากอัตราอัดของเครอื่ งยนตด์ เี ซลจะสูงกว่าเคร่ืองยนต์แกส๊ โซลีน

5.1 แหวนอัด ( Compression Ring) มีหน้าท่ี ป้องกันการร่วั ซมึ ของความดันอากาศ

ภายในกระบอกสบู และยังทาหนา้ ทีป่ ้องกันไม่ให้นา้ มันเคร่อื งรัว่ ไหลเข้าไปในหอ้ งเผาไหม้

5.2 แหวนน้ามนั ( Oil Ring) มีหนา้ ที่ กวาดน้ามนั เครื่องท่หี ลอ่ ลน่ื ผนงั กระบอกสบู ไม่ให้ขน้ึ

ไปยงั ห้องเผาไหม้ แหวนน้ามนั จะทาเป็นรอ่ งตรงกลาง และมีรใู หน้ ้ามนั เครอ่ื งไหลกลบั ( Oil Return

Hole) เพื่อใหน้ ้ามนั เครอื่ งไหลเข้าออก และเพือ่ หล่อลื่นลกู สูบกบั ผนังกระบอกสบู โดยการผ่านตัวกลาง

แหวนน้ามัน

6. ก้านสูบ ( Connecting Rod) คือสว่ นทท่ี าหนา้ ทีถ่ า่ ยทอดกาลังท่เี กิดขน้ึ เนือ่ งจากการจดุ

ระเบดิ เผาไหม้เชอ้ื เพลงิ ภายในกระบอกสูบไปยังช้ินส่วนต่างๆ กา้ นสูบจะติดกบั ลกู สบู

7. เพลาขอ้ เหว่ยี ง ( Crankshaft) คือสว่ นทีท่ าหนา้ ท่ถี ่ายทอดกาลงั จา กกา้ นสบู และเปลย่ี น

การเคลื่อนที่จากการเคล่อื นขนึ้ ลงเปน็ การหมนุ เปน็ วงกลม

49

8. เพลาลกู เบีย้ ว (Camshaft) คอื เพลาทาหนา้ ทปี่ ิดเปดิ ลน้ิ ไอเสีย เพลาลูกเบยี้ วเคลอื่ นทด่ี ้วย
เฟืองท่ีขบกบั เฟอื งของเพลาขอ้ เหว่ยี ง

9. วาลว์ ( Valve) หรอื ลิ้น เปดิ ใหก้ ๊าซเขา้ สู่และออกจากกระบอกสบู ตามจงั หวะการทางาน
ของเครื่องยนต์ เคร่ืองยนต์ส่วนใหญ่ใช้ลิน้ ดอกเห็ด (poppet valves) ซึง่ ปิดดว้ ยแรงสปรงิ และเปดิ ด้วย
กลไกลกู เบี้ยว ทาจากเหลก็ กลา้ สว่ นท่ลี ้นิ สมั ผสั ขณะปิดเรียกวา่ “บา่ ล้ิน” (valve seats) ทาจาก
เหล็กกลา้ อบชบุ แขง็ หรอื เซรามคิ เคร่ืองยนต์บางร่นุ ใช้ลิ้นหมนุ หรอื ลน้ิ โรทารี่ มที ง้ั แบบจานและแบบ
กระบอก สว่ นเครื่องยนต์สองจงั หวะใชช้ ่อง (ports) ท่ผี นงั กระบอกสบู แทนลิน้ แบบกลไก

10. ล้อช่วยแรง ( Fly wheel) จะติดอยตู่ รงปลายเพลาข้อเหวีย่ ง มหี น้าทช่ี ่วยสะสมพลังงาน
ทาใหเ้ คร่ืองยนตเ์ ดนิ เรียบ
11. อา่ งน้ามนั เครื่อง ( Crank Case) คือสว่ นทอี่ ยตู่ อนลา่ งของเครอ่ื ง ปกตติ อนบนของอา่ ง
น้ามันเคร่อื งจะหลอ่ ตดิ กับเสื้อสบู ส่วนตอนลา่ งเรียกว่าอ่างเกบ็ นา้ มนั เครือ่ ง ( oil pan) ทาหน้าท่เี ก็บ
นา้ มนั เครอ่ื งเพือ่ ส่งไปยังสว่ นตา่ งๆ ของเครอื่ งยนตท์ ี่ต้องการการหล่อลืน่

12. ปมั๊ น้า (Water pump) สบู และส่งนา้ หล่อเย็น ใหห้ มุนเวียนผา่ นเครอื่ งยนต์ และหมอ้ น้า
โดยใชก้ าลงั จากเครื่องยนต์

13. ปม๊ั น้ามันเครือ่ ง (Oil pump) ป๊ัมนา้ มันเคร่อื ง ติดตง้ั อยภู่ ายในเส้อื สูบ (Cylinder block)
ทางานได้โดย ได้รบั แรงหมนุ ที่สง่ มาจาก เฟอื งเพลาลกู เบี้ยว ( Camshaft) เม่ือเครื่องยนต์ทางาน เพลา
ลกู เบี้ยวหมุน ปัม๊ น้ามนั เครื่องก็หมุนตามไปดว้ ย การหมุนของป๊ัมน้ามันเครื่องน้ี จะทาการดูด
นา้ มนั หล่อลนื่ ( Oil) จากกน้ อ่างนา้ มันหลอ่ ลืน่ ( Oil pan) ขึ้นมาตามท่อน้ามนั เข้าสูต่ ัวกรอง
น้ามนั หลอ่ ลื่น (Oil filter) ออกไปตามท่อสง่ น้ามัน เพือ่ ไปหล่อเล้ยี งตามจุดตา่ งๆ ของโลหะทม่ี กี ารเสยี ด
สีกัน เพือ่ ชว่ ยลดการสึกหรอ ของช้ินสว่ นเหล่าน้นั

14. หม้อกรองอากาศ (Air cleaner) จะทาหน้าทก่ี รองฝุ่นผงและส่งิ สกปรกในอากาศ ก่อนที่
จะเข้ากระบอกสูบสาหรบั เครือ่ งยนต์ดีเซลขนาดใหญท่ ่ใี ชใ้ นท่ีมฝี นุ่ มากนยิ มใช้เครือ่ งกรองอากาศขน้ั แรก
(pre cleaner) ซง่ึ จะทาหนา้ ที่กรองฝนุ่ ผงและสิ่งสกปรกขนาดใหญใ่ นอากาศกอ่ นท่ีจะใหอ้ ากาศผา่ นเข้า
ไปในหม้อกรองอากาศ ทาให้อายุการใช้งานของหมอ้ กรองอากาศยนื ยาวข้นึ

15. สายพานไทม์ม่งิ (Timing belt) หรือสายพานราวลิ้น ทาหน้าท่เี ชอื่ มต่อกลไกต่างๆ ให้มี
การทางานอย่างสมั พันธ์กนั และลงตัว หากไมด่ หี รอื มีการผดิ จังหวะก็จะสง่ ผลตอ่ เครอ่ื งยนตโ์ ดยทนั ที

16. ท่อร่วมไอเสีย ( Exhaust manifold) เป็นชนิ้ ส่วนภายนอกเคร่ืองยนต์ทีต่ ่อระหว่าง
ทางออกของวาล์วไอเสียกบั ท่อ เปน็ ชอ่ งทางผ่านของแกส๊ ไอเสียท่ถี กู ขบั ออกมาจากกระบอกสบู เพ่อื ส่ง
ต่อไปยังท่อไอเสียเครือ่ งยนต์แบบสบู เรียง ท่อร่วมไอเสยี จะถกู ออกแบบให้ตดิ ต้งั อยูด่ า้ นข้างของ
เครือ่ งยนต์ ส่วนเครือ่ งยนต์แบบตวั วี ท่อรว่ มไอเสียจะติดตัง้ อยูด่ ้านข้างทางออกไอเสยี ท้ังสองด้านของ
เครอื่ งยนต์ ท่อไอเสียมกั ทาจากเหล็กหล่อ

17. จานจา่ ย ( Distributor) ทาหน้าทเ่ี ป็นสวิตซใ์ นการตัดต่อและต่อกระแสไฟฟา้ ทีไ่ หลผา่ น
วงจรปฐมภูมิ ซึง่ จะทาใหเ้ กดิ แรงดันไฟฟ้าทสี่ งู ในคอยล์ และจา่ ยไฟแรงสงู ไปยังหวั เทียนต่างๆ โดยการ

50

หมนุ ของ โรเตอรใ์ นฝาครอบจานจา่ ยรวมถึงจานจ่ายมกี ลไกในการปรับไทม์มงิ่ จุดระเบดิ ให้เกดิ ขึ้น
ล่วงหน้า หรอื หนว่ งให้ชา้ ลงตามอตั ราเร็วรอบและภาระของเครื่องยนต์

3. ส่วนประกอบหลักของเคร่ืองยนตเ์ ลก็

เครอ่ื งยนต์เลก็ แกส๊ โซลนี และเคร่ืองยนตเ์ ลก็ ดเี ซลจะสว่ นประกอบหลักท่ีสาคัญเหมอื นกนั และ
จะมสี ่วนประกอบยอ่ ยทีแ่ ตกต่างออกไปบ้างเล็กนอ้ ยเครอ่ื งยนตเ์ ล็กจะมีสว่ นประกอบหลักดงั ตอ่ ไปนี้

3.1 เสือ้ สูบ (Cylinder Block) เส้ือสบู เป็นทอี่ ยขู่ องปลอกสูบ เพลาข้อเหวีย่ ง ลูกสบู ก้านสูบ
และระบบต่าง ๆ ทีเ่ กี่ยวขอ้ ง เสอื้ สบู ทาจากเหลก็ หล่อเน้ือกราไฟตเ์ กรด็ ภายในเส้อื สูบจะทาเปน็
ช่องทางเดนิ ของน้าหลอ่ เยน็ และห้องเพลาขอ้ เหวีย่ ง สว่ นบนเสอ้ื สบู จะเป็นท่ีติดต้งั หมอ้ น้า และถังนา้ มัน
เช้ือเพลิง ดังรปู ท่ี 3.6

(1) เสือ้ สูบเครือ่ งยนตด์ เี ซล (2) เสื้อสบู เครอื่ งยนต์แกส๊ โซลนี

รูปท่ี 3.6 แสดงเสอื้ สบู เคร่ืองยนต์เลก็ ดีเซล และแกส๊ โซลีน
ทม่ี า : คมู่ ือเครือ่ งยนต์คูโบตา้ RT บริษัทสยามคโู บต้าดีเซลจากดั

3.2 ลกู สูบ (Piston) ลูกสบู ทาหน้าท่ีส่งถา่ ยกาลงั ไปยังเพลาข้อเหว่ยี ง ลูกสบู จะรับแรงอดั
ทางดา้ นขา้ ง เนอ่ื งจากมุมโลข้ องก้านสบู ลูกสบู จะปิดกนั้ ภายในกระบอกสูบกบั ห้องขอ้ เหวย่ี ง แลว้
ถา่ ยเทความรอ้ นจากหวั ลูกสูบไปยงั ชิ้นสว่ นอ่ืน ตวั ลกู สูบจะไดร้ ับการระบายความร้อนดว้ ยนา้ หรือ

51

น้ามันเครอ่ื ง วสั ดุทีใ่ ช้ในการทาลูกสูบส่วนมากจะทามาจากเหลก็ หล่อ อลมู ิเนยี มหลอ่ หรอื อลมู เิ นียมอดั
ข้ึนรูป นอกจากน้นั ยงั มีพวกเหลก็ กลา้ หลอ่ และเหล็กกลา้ อัดขนึ้ รปู ดงั รูปที่ 3.7

ลกู สบู เคร่ืองยนต์เล็กดเี ซล ลกู สบู เคร่ืองยนต์เล็กแกส๊ โซลนี

(1) ลูกสบู เคร่ืองยนต์เล็กดเี ซล (2) ลูกสบู เครือ่ งยนตเ์ ล็กแก๊สโซลนี

รูปที่ 3.7 แสดงลกู สูบเคร่อื งยนต์เล็กดเี ซลและแกส๊ โซลีน

ท่ีมา : อนชุ ิต เชิงจาเนยี ร ; 2554.

3.3 แหวนลูกสบู (Piston Ring) แหวนลูกสูบแบง่ ออกเป็นแหวนอัดและแหวนน้ามันสาหรบั
เคร่ืองยนต์ดีเซลจะมแี หวนอดั อยู่ 2-3 ตัว ซึง่ จะอยทู่ างด้านบนของลกู สูบ และแหวนนา้ มันจะอยู่
ทางด้านกระโปรงลกู สูบ เครื่องยนตด์ เี ซลมแี หวนลกู สูบมากว่าเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลนี 1-2 ตัว เพราะ
เนื่องจากอัตราอัดของเครอ่ื งยนต์ดีเซลจะสงู กวา่ เคร่อื งยนต์แกส๊ โซลนี ดังรปู ท่ี 3.8

แหวนอัด

แหวนนา้ มัน

รปู ที่ 3.8 แสดงแหวนลกู สบู ของเคร่อื งยนต์เลก็
ท่มี า : คู่มือเครอ่ื งยนต์คูโบตา้ RTบรษิ ัทสยามคูโบตา้ ดเี ซลจากัด

52

3.4 แหวนอัด ( Compression Ring) แหวนอัดจะทาหน้าทีป่ ้องกนั การรัว่ ซึมของความดนั
อากาศภายในกระบอกสบู และยังทาหน้าทีป่ ้องกนั ไม่ใหน้ า้ มันเครอ่ื งรัว่ ไหลเข้าไปในห้องเผาไหม้อกี ดว้ ย
แหวนอัดทาจากเหล็กหล่อชนดิ พิเศษ ชบุ ผิวแขง็ เป็นมัน มีคุณสมบตั ทิ นตอ่ แรงเสียดสีและความร้อนที่
เกิดขึ้นได้ ดงั รูปท่ี 3.9

แหวนอัด

รปู ที่ 3.9 แสดงแหวนอดั เคร่อื งยนต์เลก็
ทม่ี า : คู่มือเคร่อื งยนต์คูโบต้า RTบรษิ ัทสยามคโู บตา้ ดเี ซลจากดั
3.5 แหวนน้ามัน ( Oil Ring) แหวนน้ามนั ทาหนา้ ทก่ี วาดน้ามันเครื่องที่หลอ่ ลน่ื ผนังกระบอก
สบู ไมใ่ หข้ ึ้นไปยังหอ้ งเผาไหม้ แหวนนา้ มนั จะทาเปน็ ร่องตรงกลาง และมรี ูให้น้ามนั เคร่ืองไหลกลับ ( Oil
Return Hole) เพอื่ ให้นา้ มนั เครื่องไหลเข้าออก และเพื่อหลอ่ ลืน่ ลกู สูบกบั ผนังกระบอกสบู โดยการผ่าน
ตัวกลางแหวนนา้ มนั แหวนนา้ มันจะมี 2 แบบ คอื แหวนน้ามนั แบบชั้นเดยี ว ( Integral Type) และ
แหวนน้ามันแบบ 3 ช้ันในวงเดยี วกัน ( Three-piece Type) แหวนนา้ มันทาจากเหล็กหลอ่ ชนดิ พเิ ศษ
ชุบผวิ แข็งเป็นมัน มีคณุ สมบตั ิทนตอ่ แรงเสียดสแี ละความร้อนท่เี กดิ ขน้ึ ไดด้ ี ดงั รปู ท่ี 3.10