เล่ม 5 ดาวเคราะห์แคระ

ดาวเคราะห์แคระ ก
(Dwarf planets)

คำนำ

แบบฝึกทักษะ เร่ืองระบบสุริยะ เล่มท่ี 5 ดาวเคราะห์แคระ ได้จัดทำขึ้นเพ่ือใช้
ป ร ะ ก อ บ ก า ร จั ด กิ จ ก ร ร ม ก า รเรี ย น รู้ ร าย วิ ช าวิ ท ย า ศ า ส ต ร์ แ ล ะ เท ค โน โล ยี
ช้ันประถมศึกษาปีที่ 4 ว 14101 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน
พุทธศักราช 2551และมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดฯ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560)
เพื่อให้นักเรียนบอกลักษณะของดาวเคราะห์แคระได้

ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าแบบฝึกทักษะเล่มนี้สามารถส่งเสริมให้นักเรียน
พัฒนาท้ังด้านความรู้ กระบวนการคิด กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ การ
แก้ปัญหา ตลอดจนมีจิตวิทยาศาสตร์ คุณธรรมและค่านิยมท่ีถูกต้องเหมาะสมอีก
ทั้งเพื่อเป็นแนวทางในการสอนของครูที่สนใจในการเพิ่มพูนประสบการณ์ได้เป็น
อย่างดี บรรลตุ ามวัตถุประสงคข์ องหลกั สตู รการศกึ ษาข้นั พ้ืนฐานต่อไป

ขอขอบคุณผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านต้นปรง และผู้เช่ียวชาญทุกท่าน
ทใี่ หค้ ำปรึกษา ช่วยเหลอื แนะนำในการจัดทำแบบฝึกทักษะเล่มน้ี

มยุรี สงหนู

ดาวเคราะห์แคระ ข
(Dwarf planets)

สารบัญ หนา้

เร่ือง ก
ข
คำนำ ค
สารบัญ 1
สารบญั ภาพ 2
คำแนะนำในการใชแ้ บบฝกึ ทกั ษะสำหรบั นักเรยี น 2
สาระสำคญั มาตรฐานการเรียนร้/ู ตัวช้ีวัด 3
จดุ ประสงค์การเรียนรู้ 7
แบบทดสอบก่อนเรียน 11
ใบความรู้ เรือ่ ง ดาวเคราะห์แคระ 12
แบบฝึกท่ี 1 13
แบบฝกึ ท่ี 2 14
แบบฝึกที่ 3 15
แบบฝกึ ที่ 4 16
บทสรุป 20
แบบทดสอบหลังเรยี น 21
บรรณานุกรม
ภาคผนวก

กระดาษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรยี น
กระดาษคำตอบแบบทดสอบหลงั เรียน
เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรียน
เฉลยแบบฝกึ ท่ี 1
เฉลยแบบฝกึ ท่ี 2
เฉลยแบบฝึกท่ี 3
เฉลยแบบฝึกที่ 4
สรปุ ผลการเรียน

ดาวเคราะห์แคระ ค
(Dwarf planets)

สารบัญภาพ หนา้

ภาพ 7
8
1 แสดงการจำลองดาวเคราะห์แคระ 9
2 แสดงการจำลองดาวพลูโต 9
3 แสดงการจำลองดาวซรี สี 10
4 แสดงการจำลองดาวอรี ีส 10
5 แสดงการจำลองดาวเฮาเมฮา
6 แสดงการจำลองดาวมาคีมาคี

ดาวเคราะห์แคระ 1
(Dwarf planets)

คำแนะนำในการใช้แบบฝกึ ทักษะสำหรับนกั เรียน

ใหน้ ักเรียนปฏิบัติตามลำดับ ดังน้ี
 ศึกษาจดุ ประสงค์การเรียนรู้ เพ่ือให้ทราบวา่ เม่ือ
จบบทเรียนแตล่ ะบท นักเรียนจะได้เรียนรอู้ ะไรบา้ ง
 ทำแบบทดสอบก่อนเรยี นแลว้ ตรวจคำตอบจาก
เฉลย เพื่อให้รู้วา่ นักเรียนมคี วามรพู้ ้นื ฐานเกย่ี วกบั เร่ือง
ทีจ่ ะศึกษามากน้อยเพียงใด

 ศกึ ษาเอกสารและทำกิจกรรมการเรยี นรูต้ ามท่ี
กำหนดไว้ แล้วตรวจคำตอบจากเฉลยเพื่อเปน็ การ
ทบทวนให้มคี วามรูค้ วามเขา้ ใจในเนอ้ื หาย่งิ ข้ึน
 ทำแบบทดสอบหลงั เรียนและตรวจคำตอบจาก
เฉลย เพื่อวัดความรู้ความเขา้ ใจอีกครง้ั เพ่ือประเมิน
ผลเปรียบเทียบกับการทำแบบทดสอบก่อนเรียน

 นกั เรียนแต่ละคนตอ้ งมีความซ่ือสัตย์ต่อตนเองไม่เปิดดูเฉลย
แบบทดสอบก่อนเรยี น–หลังเรียนและเฉลยแบบฝึกทักษะ
 ถา้ นักเรียนและผสู้ นใจต้องการเน้ือหาเพ่ิมเติมจากแบบฝึกทักษะ
ทัง้ หมด สามารถค้นคว้าได้จากบรรณานุกรมทีใ่ หไ้ ว้ท้ายเลม่

ดาวเคราะห์แคระ 2
(Dwarf planets)

สาระสำคัญ

ดาวเคราะห์แคระ (Dwarf planets)
คือ ดาวที่ไมเ่ ป็นบริวารของดาวเคราะหด์ วงอ่ืนๆ
หรอื บริวารของวตั ถทุ ้องฟา้ อ่นื ใด และมวี งโคจร
ซอ้ นทับหรือใกลเ้ คียงกับวตั ถอุ ื่น

มาตรฐานการเรียนรู้/
ตัวช้ีวัด

ว 7.1 ป.4/1 สร้างแบบจำลองเพอ่ื อธบิ าย
ลกั ษณะของระบบสุริยะ

จุดประสงค์การเรียนรู้

บอกลกั ษณะของดาวเคราะหแ์ คระได้

ดาวเคราะห์แคระ 3
(Dwarf planets)

แบบทดสอบก่อนเรียน

รายวิชาวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปที ่ี 4
เร่อื ง ระบบสรุ ยิ ะ เลม่ ที่ 5 ดาวเคราะหแ์ คระ
จำนวน 10 ข้อ คะแนนเต็ม 10 คะแนน

คำช้แี จง จงเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพยี งคำตอบเดียว แล้วทำเครื่องหมาย (X)
ในกระดาษคำตอบ

ใช้ข้อมลู ตอ่ ไปนี้ตอบคำถามข้อ 1-2
1. มวี งโคจรทบั ซ้อนกับดาวดวงอืน่
2. ไม่มพี ลังงานความร้อน
3. เปน็ ดาวบรวิ ารของดาวเคราะห์ดวงใดดวงหนง่ึ
4. โคจรรอบดวงอาทติ ย์

1. ลักษณะของดาวเคราะห์แคระทแี่ ตกตา่ งจากดาวเคราะห์คอื อะไร
ก. ขอ้ 1
ข. ข้อ 2
ค. ข้อ 3
ง. ขอ้ 4

ดาวเคราะห์แคระ 4
(Dwarf planets)

2. ลกั ษณะท่ีเหมอื นกันของดาวเคราะห์ และดาวเคราะห์แคระคืออะไร
ก. ขอ้ 1และ 3
ข. ขอ้ 2 และ 4
ค. ขอ้ 1 และ 4
ง. ข้อ 2 และ 3

3. เพราะเหตใุ ดสหพันธด์ าราศาสตร์สากลได้จัดให้ดาวพลูโตเป็นดาวเคราะหแ์ คระ
ก. วงโคจรของดาวพลูโตทับซอ้ นกับดาวเนปจูน
ข. ดาวพลูโตมขี นาดเล็กกวา่ ดาวเคราะหด์ วงอ่ืน
ค. ดาวพลโู ตอยู่นอกขอบเขตของระบบสุริยะ
ง. ดาวพลูโตไมม่ ีดาวบริวาร

4. เพราะอะไร ความรู้ทางวทิ ยาศาสตร์จึงเปล่ียนแปลงได้
ก. นักวทิ ยาศาสตร์ในกลุ่มประเทศท่พี ฒั นาแล้วประชมุ สร้างข้อตกลงใหม่
ข. ความรู้นัน้ ถูกค้นพบมานานแลว้ จงึ ตอ้ งเปล่ียนแปลงให้เปน็ ปัจจุบัน
ค. มีการค้นพบข้อมูลใหม่ท่ีมีเหตผุ ลน่าเช่ือถือมากกว่าเดิม
ง. นกั วิทยาศาสตร์ทม่ี ีช่ือเสียงของโลกไม่ยอมรับความรู้นนั้

5. ข้อใดเปน็ ดาวเคราะห์แคระท้ังหมด
ก. ดาวพลโู ต ดาวเนปจนู
ข. ดาวพลูโต ดาวยูเรนัส
ค. ดาวพลโู ต ดาวหาง
ง. ดาวพลูโต ดาวซีรีส

ดาวเคราะห์แคระ 5
(Dwarf planets)

6. ปจั จุบนั กลุ่มดาวเคราะห์แคระ มีดาวก่ีดวง
ก. 4 ดวง
ข. 5 ดวง
ค. 6 ดวง
ง. 7 ดวง

7. ดาวเคราะห์แคระพลูโตใช้เวลาโคจรรอบดวงอาทติ ย์เท่าไร
ก. 245 ปขี องโลก
ข. 246 ปขี องโลก
ค. 247 ปขี องโลก
ง. 248 ปขี องโลก

8. ดาวเคราะห์แคระพลูโตใช้เวลาหมนุ รอบตัวเองเท่าไร
ก. 5.4 วันของโลก
ข. 6.4 วนั ของโลก
ค. 7.4 วนั ของโลก
ง. 8.4 วันของโลก

ดาวเคราะห์แคระ 6
(Dwarf planets)

9. ปจั จบุ ันดาวเคราะห์แคระที่มขี นาดใหญท่ ีส่ ุดในระบบสุรยิ ะคือ
ก. ดาวพลูโต
ข. ดาวซรี ีส
ค. ดาวอีริส
ง. ดาวเฮาเมอา

10. พ้ืนผวิ ของดาวเคราะหแ์ คระดวงใดทปี่ กคลุมด้วยมเี ทน และอีเทน
ก. ดาวพลโู ต
ข. ดาวซีรสี
ค. ดาวเฮาเมอา
ง. ดาวมาคมี า
มฐ. ว 7.1 ป.4/1

ไดค้ ะแนน คะแนนเต็ม

10

ดาวเคราะห์แคระ 7
(Dwarf planets)

ใบความรู้ เร่ือง ดาวเคราะห์แคระ

(Dwarf planets)

ดาวเคราะหแ์ คระ (Dwarf planets) เปน็ ดาวชนิดหนงึ่ มีลักษณะคล้าย
ดาวเคราะห์ ตามการจำแนกชนิดดาวเคราะห์ท่ีเสนอโดยสหพนั ธ์ดาราศาสตรส์ ากล
(International Astronomical Union : IAU) เมือ่ วันท่ี 24 สิงหาคม พ.ศ. 2549

ภาพที่ 1 แสดงการจำลองดาวเคราะห์แคระ
ทีม่ า http://4bp.blogspot.com
สืบคน้ วันที่ 11 มิถุนายน 2564

ดาวเคราะห์แคระ เป็นดาวที่อยู่ในวงโคจรรอบดาวฤกษ์ แต่ตัวมันเองไม่ใช่
ดาวฤกษ์ มีมวลพอเพียงที่จะมแี รงโน้มถ่วงของตวั เอง เพื่อเอาชนะแรง rigid
body forces ทำให้รูปทรงมสี มดลุ ไฮโดรสแตติก (เกือบเปน็ ทรงกลมสมบูรณ์)
ไม่สามารถควบคุมแรงดึงดดู และวงโคจรของสิ่งต่าง ๆ ทีอ่ ยู่รอบวงโคจรได้
และไมใ่ ช่ดวงจนั ทร์บริวารของดาวเคราะห์

จากนิยามไดเ้ สนอขึ้น 24 สิงหาคม พ.ศ. 2549 ทปี่ ระชมุ สหพันธ์ดาราศาสตร์
สากล ท่กี รุงปราก สาธารณรัฐเช็ก ทำใหด้ าวพลูโตกลายเป็นดาวเคราะหแ์ คระ
หลังจากเคยยอมรบั วา่ เปน็ ดาวเคราะห์ดวงหนึ่งในระบบสรุ ิยะ ทงั้ นี้เพราะ
ไมส่ ามารถควบคุมแรงดึงดูดและวงโคจรของสงิ่ ต่าง ๆ ทอี่ ยู่รอบวงโคจร
ของมันได้

ดาวเคราะห์แคระ 8
(Dwarf planets)

จนถงึ ปจั จุบนั มวี ัตถุบนทอ้ งฟ้าทจ่ี ัดเป็นดาวเคราะหแ์ คระ ไดแ้ ก่
พลโู ต (Pluto) ซีรสี (Ceres) อรี ิส (Eris) เฮาเมอา (Haumea) และมาคมี าคี
(Makemake)

ลักษณะของดาวเคราะห์แคระ

ภาพที่ 2 แสดงการจำลองดาวพลโู ต 1. ดาวพลูโต(Pluto)
มีเสน้ ผ่านศูนยก์ ลาง 2,390 กิโลเมตร
ท่ีมา http://4bp.blogspot.com
สบื คน้ วันที่ 11 มิถุนายน 2564 มดี วงจนั ทรบ์ รวิ าร 5 ดวง ได้แก่
-คารอน มีขนาดประมาณ 1/5 ของพลูโต
-นกิ ซ์และไฮดรา (2 ดวงนีค้ ้นพบเมื่อปี

พ.ศ.2548)
-S/2011 P1 ค้นพบเมื่อปี พ.ศ. 2554
-S/2012 P1 ค้นพบเม่อื ปี พ.ศ. 2555

ดาวเคราะหแ์ คระพลโู ต
โคจรรอบดวงอาทติ ย์ 1 รอบ

ใช้เวลา 248 ปขี องโลก
และหมนุ รอบตวั เอง 1 รอบ
ใชเ้ วลา 6.4 วนั ของโลก

ดาวเคราะห์แคระ 9
(Dwarf planets)

ภาพท่ี 3 แสดงการจำลองดาวซีรสี 2. ซรี สี (Ceres)
เปน็ ดาวเคราะหแ์ คระในระบบสุริยะ
ท่มี า http://4bp.blogspot.com
สืบคน้ วันท่ี 11 มถิ ุนายน 2564 มเี สน้ ผ่านศนู ย์กลางราว 950 กโิ ลเมตร
พ้ืนผิวซรี ีสอาจเป็นส่วนผสมของน้ำแขง็
และธาตุท่ถี ูกไฮเดรต เช่น คารบ์ อเนตและ
ดนิ เหนียว

ภาพท่ี 4 แสดงการจำลองดาวอีรสิ 3. อรี สิ (Eris)
เป็นดาวเคราะหแ์ คระดวงหนึ่งในวัตถุ
ท่ีมา http://4bp.blogspot.com
สบื คน้ วันที่ 11 มิถุนายน 2564 พ้นดาวเนปจูน (Trans-Neptunian
Object - TNO) เปน็ ดาวเคราะห์แคระ
ดวงใหญท่ ่ีสุดในระบบสรุ ิยะทถ่ี กู ค้นพบใน
ปจั จบุ ัน มีขนาดใหญก่ วา่ ดาวพลูโต มเี ส้น
ผ่านศนู ยก์ ลางประมาณ 2,400 กโิ ลเมตร
มีดวงจนั ทรบ์ ริวาร 1 ดวง ช่ือดิสโนเมีย
(Dysnomia)

ดาวเคราะห์แคระ 10
(Dwarf planets)

ภาพท่ี 5 แสดงการจำลองดาวเฮาเมอา 4. เฮาเมอา(Haumea)
ที่มา http://4bp.blogspot.com เปน็ ดาวเคราะห์แคระดวงหน่งึ
สบื คน้ วันท่ี 11 มิถนุ ายน 2564
ในแถบไคเปอร์ มมี วลขนาด 1 ใน 3
ของดาวพลโู ต ถกู ค้นพบในปี พ.ศ.2547
โดย ไมเคิล อี. บราวน์ (Michael E. Brown)
และทีมค้นหาจากสถาบนั เทคโนโลยี
แคลิฟอร์เนีย(แคลเทค) และหอดดู าว
เมานาเคอาในสหรฐั อเมริกา

ภาพท่ี 6 แสดงการจำลองดาวมาคีมาคี 5. มาคีมาคี(Makemake)
เป็นดาวเคราะหแ์ คระท่ีใหญ่ทสี่ ดุ
ทีม่ า http://4bp.blogspot.com
สืบค้น วันท่ี 11 มถิ นุ ายน 2564 เป็นอันดับท่ี 3 ในระบบสุริยะ (เท่าที่ค้นพบ
แล้วในขณะน)ี้ และเป็น 1 ใน 2 วตั ถทุ ่ใี หญ่
ท่ีสุดของแถบไคเปอร์ (KBO) ดาวมาคมี าคี
มีเสน้ ผ่านศนู ย์กลาง 3 ใน 4 ของดาวพลโู ต
ไมม่ ดี วงจนั ทร์บริวาร อุณหภมู เิ ฉล่ียทตี่ ำ่ มาก
ประมาณ 30 เคลวนิ แสดงใหเ้ หน็ วา่ พนื้ ผิว
ของมันถูกปกคลุมด้วยมเี ทน อเี ทน และ
อาจจะมไี นโตรเจนแข็งดว้ ย

ดาวเคราะห์แคระ 11
(Dwarf planets)

แบบฝึ กที่ 1

เรอื่ ง ระบบสรุ ิยะ เล่มที่ 5 ดาวเคราะห์แคระ

ชอ่ื ....................................นามสกลุ ..................................ชัน้ .................
วนั ท่.ี ..........เดอื น...................................พ.ศ..................กลุ่มท่.ี ..............

คำชแ้ี จง ให้นกั เรียนโยงเส้นจากรปู ภาพด้านขวามือให้มีความสัมพันธ์กบั ด้านซา้ ยมือ

ดาวมาคมี าคี  

ดาวพลโู ต  

ดาวอีริส  

ดาวเฮาเมอา  
ดาวซีรีส  

ดาวเคราะห์แคระ 12
(Dwarf planets)

แบบฝึ กที่ 2

เรอ่ื ง ระบบสรุ ิยะ เล่มท่ี 5 ดาวเคราะห์แคระ

ช่อื ....................................นามสกุล..................................ช้นั .................
วนั ท.ี่ ..........เดอื น...................................พ.ศ..................กลุ่มท่.ี ..............

คำช้ีแจง ใหน้ กั เรยี นกาเครื่องหมาย หน้าขอ้ ทถี่ กู ต้องและกาเครอ่ื งหมาย  หน้าขอ้ ท่ีผดิ

..................1. อยูใ่ นวงโคจรรอบดาวฤกษ์ แตต่ วั มนั เองไม่ใช่ดาวฤกษ์

..................2. ดาวเคราะหแ์ คระเปน็ ดวงจันทรบ์ รวิ ารของดาวเคราะห์

..................3. สามารถควบคุมแรงดึงดดู และวงโคจรของส่งิ ตา่ งๆ ที่อย่รู อบวงโคจรได้

]]]]]]]]]]]]]]]]]]]

..................4. ดาวพลโู ตเปน็ ดาวเคราะหใ์ นระบบสุริยะ

..................5. มมี วลพอเพยี งที่จะมีแรงโน้มถ่วงของตัวเอง ทำใหร้ ูปทรงมีสมดลุ
ไฮโดรสแตตกิ (เกอื บเปน็ ทรงกลมสมบรู ณ)์

ดาวเคราะห์แคระ 13
(Dwarf planets)

แบบฝึ กที่ 3

เรื่อง ระบบสุรยิ ะ เล่มที่ 5 ดาวเคราะห์แคระ

ชอื่ ....................................นามสกลุ ..................................ช้ัน.................
วันท.่ี ..........เดอื น...................................พ.ศ..................กลุ่มท.่ี ..............

คำช้ีแจง จงนำตัวอกั ษรหน้าขอ้ ความทางขวามอื มาเตมิ ลงในช่องวา่ งหน้าข้อความ
ทางซ้ายมือให้ถูกต้อง

……….. 1. มีดวงจันทร์บริวาร 5 ดวง ก. ดาวมาคมี าคี
ข. ดาวพลโู ต
……….. 2. เปน็ ดาวเคราะห์แคระดวงใหญ่ท่ีสุด ค. ดาวอีริส
ในระบบสรุ ิยะทถี่ ูกค้นพบในปจั จุบัน ง. ดาวซีรีส
จ. ดาวเฮาเมอา
……….. 3. พนื้ ผิวเป็นส่วนผสมของน้ำแขง็ และ
ธาตุที่ถูกไฮเดรต

……….. 4. มมี วลขนาด 1 ใน 3ของดาวพลูโต

……….. 5. พ้นื ผิวของมันถกู ปกคลุมดว้ ยมเี ทน
อีเทน และอาจจะมไี นโตรเจนแข็งดว้ ย

ดาวเคราะห์แคระ 14
(Dwarf planets)

แบบฝึ กที่ 4

เร่อื ง ระบบสุรยิ ะ เล่มท่ี 5 ดาวเคราะห์แคระ

ช่อื ....................................นามสกุล..................................ชัน้ .................
วนั ท่ี...........เดอื น...................................พ.ศ..................กลุ่มท่.ี ..............

คำช้แี จง ให้นักเรียนอ่านข้อความแลว้ ขดี ลงใน  ถา้ ไม่ถกู ให้ขดี เส้นใตข้ อ้ ความ

ที่ไมถ่ กู ต้องแลว้ แก้ไขใหถ้ กู ต้อง

1. ดาวเคราะห์แคระ เป็นดาวชนดิ หน่งึ มีลักษณะคล้ายดาวเคราะห์

 ถกู ต้อง  ไมถ่ ูกตอ้ ง แก้ไขเป็น

2. ซีรสี เปน็ ดาวเคราะห์แคระดวงใหญ่ทส่ี ดุ

 ถูกต้อง  ไมถ่ กู ตอ้ ง แก้ไขเปน็

3. เฮาเมอามีพนื้ ผวิ อณุ หภูมเิ ฉลี่ยที่ต่ำมาก ประมาณ 30 เคลวนิ

 ถกู ตอ้ ง  ไม่ถกู ต้อง แก้ไขเปน็

4. อรี สิ เปน็ ดาวที่ถูกปลดออกจากดาวเคราะห์เพราะไมส่ ามารถควบคมุ แรงดึงดดู ได้

 ถูกต้อง  ไมถ่ กู ต้อง แก้ไขเป็น

5. ดาวเคราะหแ์ คระมมี วลพอเพยี งท่จี ะมแี รงโน้มถ่วงของตวั เอง

 ถูกต้อง  ไม่ถูกต้อง แกไ้ ขเปน็

ดาวเคราะห์แคระ 15
(Dwarf planets)

บทสรปุ ดาวเคราะห์แคระ

ดาวเคราะหแ์ คระ (Dwarf planets) คอื ดาวทไ่ี ม่เป็นบรวิ ารของ
ดาวเคราะห์ดวงอน่ื ๆ หรอื บริวารของวัตถุท้องฟ้าอืน่ ใด ดาวเคราะห์แคระจะมวี ง
โคจรซ้อนทับหรือใกล้เคยี งกับวัตถุอืน่

ดาวเคราะห์แคระ เป็นดาวชนดิ หน่ึง มีลกั ษณะคลา้ ยดาวเคราะห์ทอี่ ยใู่ น
วงโคจรรอบดาวฤกษ์ แต่ตวั มนั เองไม่ใช่ดาวฤกษ์ มีมวลพอเพียงท่ีจะมีแรงโนม้ ถ่วง
ของตัวเอง เพื่อเอาชนะแรง rigid body forces ทำให้รปู ทรงมีสมดุลไฮโดรสแตตกิ
(เกือบเปน็ ทรงกลมสมบรู ณ)์ ไม่สามารถควบคุมแรงดึงดดู และวงโคจรของสงิ่ ต่าง ๆ
ที่อยู่รอบวงโคจรได้ และไมใ่ ชด่ วงจันทร์บรวิ ารของดาวเคราะห์

ปัจจบุ ันมีวตั ถุบนท้องฟา้ ทีจ่ ดั เปน็ ดาวเคราะหแ์ คระ ได้แก่
พลโู ต (Pluto) ซีรีส (Ceres) อีรสิ (Eris) เฮาเมอา (Haumea) และมาคีมาคี
(Makemake)

ปัจจุบันดาวเคราะหแ์ คระ
ดวงใหญ่ที่สุดในระบบสรุ ยิ ะ คือ
ดาวเคราะห์แคระอีริส (Eris)

ดาวเคราะห์แคระ 16
(Dwarf planets)

แบบทดสอบหลังเรียน

รายวิชาวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ช้ันประถมศกึ ษาปีท่ี 4
เร่อื ง ระบบสรุ ิยะ เล่มที่ 5 ดาวเคราะหแ์ คระ
จำนวน 10 ข้อ คะแนนเต็ม 10 คะแนน

คำช้แี จง จงเลือกคำตอบท่ถี ูกท่ีสดุ เพยี งคำตอบเดียว แลว้ ทำเครื่องหมาย (X)
ในกระดาษคำตอบ

1. ปัจจุบนั ดาวเคราะห์แคระทมี่ ีขนาดใหญท่ ส่ี ุดในระบบสุริยะคือ
ก. ดาวพลูโต
ข. ดาวซีรสี
ค. ดาวอีริส
ง. ดาวเฮาเมอา

2. พน้ื ผวิ ของดาวเคราะหแ์ คระดวงใดทป่ี กคลมุ ด้วยมีเทน และอีเทน
ก. ดาวพลูโต
ข. ดาวซรี สี
ค. ดาวเฮาเมอา
ง. ดาวมาคีมา

ดาวเคราะห์แคระ 17
(Dwarf planets)

3. ดาวเคราะหแ์ คระพลโู ตใช้เวลาโคจรรอบดวงอาทิตย์เทา่ ไร
ก. 245 ปขี องโลก
ข. 246 ปขี องโลก
ค. 247 ปขี องโลก
ง. 248 ปีของโลก

4. ดาวเคราะหแ์ คระพลโู ตใช้เวลาหมุนรอบตวั เองเท่าไร
ก. 5.4 วนั ของโลก
ข. 6.4 วันของโลก
ค. 7.4 วันของโลก
ง. 8.4 วนั ของโลก

5. ปจั จุบันกลมุ่ ดาวเคราะหแ์ คระ มดี าวก่ีดวง
ก. 4 ดวง
ข. 5 ดวง
ค. 6 ดวง
ง. 7 ดวง

ดาวเคราะห์แคระ 18
(Dwarf planets)

6. ข้อใดเป็นดาวเคราะหแ์ คระท้ังหมด
ก. ดาวพลโู ต ดาวเนปจนู
ข. ดาวพลโู ต ดาวยูเรนัส
ค. ดาวพลโู ต ดาวหาง
ง. ดาวพลูโต ดาวซีรีส

7. เพราะเหตใุ ด สหพันธด์ าราศาสตร์สากลไดจ้ ัดใหด้ าวพลูโตเป็นดาวเคราะห์แคระ
ก. วงโคจรของดาวพลูโตทบั ซ้อนกับดาวเนปจูน
ข. ดาวพลูโตมีขนาดเล็กกว่าดาวเคราะห์ดวงอื่น
ค. ดาวพลูโตอยูน่ อกขอบเขตของระบบสุริยะ
ง. ดาวพลโู ตไม่มีดาวบรวิ าร

8. เพราะอะไร ความรู้ทางวิทยาศาสตรจ์ ึงเปล่ยี นแปลงได้
ก. นักวิทยาศาสตรใ์ นกลุม่ ประเทศทพ่ี ัฒนาแล้วประชมุ สร้างขอ้ ตกลงใหม่
ข. ความรูน้ นั้ ถูกค้นพบมานานแล้วจึงต้องเปลี่ยนแปลงให้เปน็ ปัจจบุ ัน
ค. มกี ารค้นพบขอ้ มูลใหม่ท่ีมเี หตุผลน่าเช่ือถือมากกวา่ เดิม
ง. นกั วทิ ยาศาสตร์ท่ีมีชือ่ เสียงของโลกไม่ยอมรบั ความรู้นั้น

ดาวเคราะห์แคระ 19
(Dwarf planets)

ใช้ขอ้ มูลต่อไปนีต้ อบคำถามขอ้ 9-10
1. มีวงโคจรทับซ้อนกบั ดาวดวงอ่ืน
2. ไมม่ ีพลังงานความรอ้ น
3. เปน็ ดาวบรวิ ารของดาวเคราะห์ดวงใดดวงหนงึ่
4. โคจรรอบดวงอาทติ ย์

9. ลักษณะของดาวเคราะหแ์ คระที่แตกตา่ งจากดาวเคราะห์คอื อะไร
ก. ข้อ 1
ข. ขอ้ 2
ค. ขอ้ 3
ง. ขอ้ 4

10. ลักษณะที่เหมือนกันของดาวเคราะห์ และดาวเคราะห์แคระคอื อะไร
ก. ข้อ 1 และ 3
ข. ข้อ 2 และ 4
ค. ข้อ 1 และ 4
ง. ข้อ 2 และ 3

มฐ. ว 7.1 ป.4/1

ได้คะแนน คะแนนเต็ม

10

ดาวเคราะห์แคระ 20
(Dwarf planets)

บรรณานกุ รม

กรมวชิ าการ. หลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพนื้ ฐาน พุทธศักราช 2551และมาตรฐาน
การเรยี นรู้และตัวชี้วดั ฯ (ฉบบั ปรับปรุง พ.ศ. 2560). กรุงเทพมหานคร :
กระทรวงศึกษาธกิ าร, 2560.

จำนงค์ ภาษาประเทศและคณะ. คมู่ ือชุด Modernวิทยาศาสตรช์ ัน้ ประถมศกึ ษาปีท่ี 4.
-- กรุงเทพมหานคร : แม็ค, ม.ป.ป.

นคร มแี กว้ . คมู่ อื เตรยี มสอบวิทยาศาสตร์ ป.4. กรุงเทพมหานคร : ภูมิบัณฑิต, ม.ป.ป.
พรทิพย์ รตั นวเิ ชยี ร. คู่มอื เตรยี มสอบวทิ ยาศาสตร์ ป.4. กรงุ เทพมหานคร :

ไฮเอ็ดพบั ลิชชิ่ง, ม.ป.ป.
วรรณทพิ า รอดแรงคา้ และคณะ. วิทยาศาสตรช์ ั้นประถมศกึ ษาปที ี่ 4. กรงุ เทพมหานคร :

พฒั นาคณุ ภาพวชิ าการ, 2555.
ศริ ิรัตน์ วงศศ์ ริ แิ ละรักซอ้ น รตั น์วิจติ ตเ์ วช. วทิ ยาศาสตรช์ นั้ ประถมศกึ ษาปที ่ี 4.

(พมิ พค์ รง้ั ที่ 2). กรุงเทพมหานคร : อักษรเจรญิ ทัศน์, ม.ป.ป.
ศิริรตั น์ วงศ์ศิริ และรกั ซ้อน รัตน์วิจติ ต์เวช. แบบวดั และบันทกึ ผลการเรียนรู้

วิทยาศาสตร์ ป.4 กรงุ เทพมหานคร : อกั ษรเจรญิ ทศั น,์ 2552
สถาบนั ส่งเสรมิ การสอนวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี. เอกสารอบรมครดู ว้ ยระบบทางไกล.

กรุงเทพมหานคร : สถาบันสง่ เสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 2553.
เอกรนิ ทร์ ส่ีมหาศาลและคณะ. แบบวดั และบันทกึ ผลการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์ ป.4.

(พมิ พค์ รงั้ ท่ี 2). กรุงเทพมหานคร: อักษรเจรญิ ทศั น์, ม.ป.ป.
เอกรนิ ทร์ สี่มหาศาลและคณะ. วทิ ยาศาสตร์ ป. 4. (พิมพ์ครง้ั ท่ี 3). กรงุ เทพมหานคร:

อกั ษรเจริญทศั น,์ ม.ป.ป.
http://4bp.blogspot.com

สบื ค้น วันท่ี 11 มิถุนายน 2564

ไดค้ ะแนน

ดาวเคราะห์แคระ 21
(Dwarf planets)

กระดาษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรียน
กระดาษคำตอบแบบทดสอบหลังเรียน
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน
เฉลยแบบฝกึ ท่ี 1
เฉลยแบบฝึกที่ 2
เฉลยแบบฝกึ ท่ี 3
เฉลยแบบฝึกที่ 4
เฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น
สรุปผลการเรยี น

ดาวเคราะห์แคระ 22
(Dwarf planets)

กระดาษคาตอบแบบทดสอบก่อนเรียน

รายวชิ าวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชนั้ ประถมศึกษาปีที่ 4

เรอ่ื ง ระบบสรุ ยิ ะ เล่มที่ 5 ดาวเคราะหแ์ คระ

ชื่อ……………....…...........................................เลขท่ี…............ช้ัน…….……...

คำช้ีแจง จงเลือกคำตอบทีถ่ ูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว แลว้ ทำเคร่ืองหมาย (X)
ในกระดาษคำตอบ

ขอ้ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

ดาวเคราะห์แคระ 23
(Dwarf planets)

กระดาษคาตอบแบบทดสอบหลังเรียน

รายวชิ าวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 4

เร่อื ง ระบบสรุ ยิ ะ เล่มท่ี 5 ดาวเคราะหแ์ คระ

ช่อื ……………....…...........................................เลขท่ี…............ช้ัน…….……...

คำช้แี จง จงเลือกคำตอบทถ่ี กู ที่สดุ เพียงคำตอบเดียว แลว้ ทำเครื่องหมาย (X)
ในกระดาษคำตอบ

ข้อ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

ดาวเคราะห์แคระ 24
(Dwarf planets)

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น

รายวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปี ที่ 4
เรื่อง ระบบสรุ ยิ ะ เล่มที่ 5 ดาวเคราะห์แคระ

ขอ้ 1. ก ขอ้ 6. ข
ขอ้ 2. ข ข้อ 7. ง
ขอ้ 3. ก ข้อ 8. ข
ข้อ 4. ค ขอ้ 9. ค
ขอ้ 5. ง ข้อ 10. ง

ดาวเคราะห์แคระ 25
(Dwarf planets)

เฉลยแบบฝึ กที่ 1

รายวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปี ท่ี 4
เรอ่ื ง ระบบสรุ ยิ ะ เล่มที่ 5 ดาวเคราะห์แคระ

คำชี้แจง ใหน้ กั เรยี นโยงเส้นจากรปู ภาพดา้ นขวามือใหม้ คี วามสัมพนั ธ์กบั ด้านซา้ ยมือ

ดาวมาคีมาคี  

ดาวพลโู ต  

ดาวอีริส  
ดาวเฮาเมอา  
ดาวซรี ีส  

ดาวเคราะห์แคระ 26
(Dwarf planets)

เฉลยแบบฝึ กที่ 2

รายวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปี ท่ี 4
เรือ่ ง ระบบสรุ ิยะ เล่มท่ี 5 ดาวเคราะห์แคระ

คำช้แี จง ให้นกั เรียนกาเครื่องหมาย หน้าขอ้ ทถ่ี กู ต้องและกาเครือ่ งหมาย  หน้าขอ้ ที่ผดิ

..................1. อยู่ในวงโคจรรอบดาวฤกษ์ แตต่ ัวมันเองไม่ใช่ดาวฤกษ์

..................2. ดาวเคราะห์แคระเปน็ ดวงจนั ทร์บริวารของดาวเคราะห์
..................3. สามารถควบคุมแรงดึงดดู และวงโคจรของส่ิงตา่ งๆ ทอ่ี ยรู่ อบวงโคจรได้

..................4. ดาวพลโู ตเป็นดาวเคราะหใ์ นระบบสุรยิ ะ

..................5. มีมวลพอเพียงทจ่ี ะมีแรงโน้มถว่ งของตัวเอง ทำใหร้ ูปทรงมสี มดลุ

ไฮโดรสแตตกิ (เกือบเป็นทรงกลมสมบรู ณ์)

ดาวเคราะห์แคระ 27
(Dwarf planets)

เฉลยแบบฝึ กท่ี 3

รายวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปี ท่ี 4
เรอื่ ง ระบบสรุ ิยะ เล่มที่ 5 ดาวเคราะห์แคระ

คำชแ้ี จง จงนำตัวอักษรหน้าขอ้ ความทางขวามือมาเติมลงในช่องว่างหนา้ ข้อความ
ทางซ้ายมือให้ถูกตอ้ ง

……ข…. .. 1. มดี วงจนั ทร์บรวิ าร 5 ดวง ก. ดาวมาคมี าคี
……ค…. .. 2. เปน็ ดาวเคราะห์แคระดวงใหญท่ ่สี ุด ข. ดาวพลูโต
ค. ดาวอีริส
ในระบบสรุ ิยะท่ีถูกค้นพบในปัจจุบัน ง. ดาวซรี ีส
……ง.….. 3. พื้นผิวเป็นส่วนผสมของน้ำแขง็ และ จ. ดาวเฮาเมอา

ธาตุทถี่ ูกไฮเดรต
……จ.….. 4. มีมวลขนาด 1 ใน 3ของดาวพลูโต
……ก.….. 5. พ้ืนผิวของมันถูกปกคลุมดว้ ยมเี ทน
อีเทน และอาจจะมีไนโตรเจนแขง็ ด้วย

ดาวเคราะห์แคระ 28
(Dwarf planets)

เฉลยแบบฝึ กที่ 4

รายวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปี ท่ี 4
เรือ่ ง ระบบสรุ ยิ ะ เล่มท่ี 5 ดาวเคราะห์แคระ

คำช้ีแจง ให้นกั เรยี นอ่านข้อความแลว้ ขีด ลงใน  ถา้ ไมถ่ ูกให้ขีดเส้นใต้ขอ้ ความ

ที่ไมถ่ ูกต้องแลว้ แก้ไขใหถ้ กู ตอ้ ง

1. ดาวเคราะห์แคระ เป็นดาวชนิดหนึ่งมลี ักษณะคลา้ ยดาวเคราะห์

 ถูกตอ้ ง  ไม่ถกู ตอ้ ง แก้ไขเป็น

2. ซีรีสเป็นดาวเคราะหแ์ คระดวงใหญท่ สี่ ุด

 ถูกต้อง  ไมถ่ ูกตอ้ ง แก้ไขเป็น อรี ิส

3. เฮาเมอามพี ้นื ผวิ อุณหภูมเิ ฉล่ียที่ต่ำมาก ประมาณ 30 เคลวิน

 ถกู ตอ้ ง  ไม่ถูกตอ้ ง แกไ้ ขเป็น มาคมี าคี

4. อรี สิ เป็นดาวทีถ่ กู ปลดออกจากดาวเคราะห์เพราะไม่สามารถควบคมุ แรงดงึ ดดู ได้

 ถกู ต้อง  ไมถ่ กู ต้อง แก้ไขเป็น พลโู ต

5. ดาวเคราะห์แคระมีมวลพอเพียงท่ีจะมแี รงโน้มถว่ งของตัวเอง

 ถูกตอ้ ง  ไม่ถูกตอ้ ง แก้ไขเป็น

ดาวเคราะห์แคระ 29
(Dwarf planets)

เฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น

รายวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปี ท่ี 4
เรื่อง ระบบสรุ ยิ ะ เล่มที่ 5 ดาวเคราะห์แคระ

ขอ้ 1. ค ข้อ 6. ง
ขอ้ 2. ง ขอ้ 7. ก
ขอ้ 3. ง ข้อ 8. ค
ข้อ 4. ข ข้อ 9. ก
ขอ้ 5. ข ขอ้ 10. ข

ดาวเคราะห์แคระ 30
(Dwarf planets)

สรปุ ผลการเรียน

รายวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ช้ันประถมศึกษาปี ที่ 4

เรอ่ื ง ระบบสรุ ยิ ะ เล่มที่ 5 ดาวเคราะห์แคระ

ชื่อ……………………………………………………..…..เลขท่ี…………..ช้ัน……....…

ประเมนิ ผล แบบฝึกที่ รวม ก่อน หลงั พฒั นา
เรยี น เรียน

1 234
คะแนนเตม็ 10 10 10 10 40 10 10

คะแนนทไี่ ด้