กาพย์ห่อโคลงประพาสธารทองแดง l ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒

+

















แจว้ เสยี งใส คลอไคลค้ ่หู มู่ กาพย์
ยานี๑๑
ผัวเมยี คลา ฝา่ เหลา่

โคลง แจ้วรี่รอ้ ง เรห่ า
สี่ ใกล้คหู่ มู่ า แวดเคลา้
สภุ าพ สมสู่
ผัวเมียมา พวกพ้อง
ฝา่

หลายวา่ ยเคยี งคู่ เปนหมภู่ ่เู ขา้ ไป กาพย์

บินสิ้นตกใจ คนพิศเพ่งเลงแลดู ฯ ยานี๑๑

โคลง ใหญ่นอ้ ยว่าย ชลใส
ส่ี ภ่ตู าม ไป เรอ่ื ยรี้
สุภาพ บินตน่ื
นา้ ดา้ ตกใจ บอกให้กนั ดู ฯ
คนคล้า่ เลงแลชี้

กลา่ วถงึ การเดนิ ทาง ชม ธรรมชาติ ร้วิ
ขบวนการเดนิ ทาง สัตวบ์ ก นก ไม้ สตั วน์ า้
จบดว้ ย การบอก ข้อมลู เก่ียวกบั กวี
จุดประสงค์ของกวแี ละวธิ อี า่ นโคลงใหไ้ พเราะ
มี กาพย์ทง้ั สิน้ ๑๐๘ บท โคลง ๑๑๓ บท

“ได้รจู้ กั ธรรมชาติและการใชช้ วี ิตของสัตว์
กวอี ธิบายลกั ษณะของสตั ว์ต่าง ๆ
ไดต้ รงตามความจริง”

(ตอนท่ี ม. ๒ เรยี น) การเทยี่ วไปในปา่ มสี ัตวต์ า่ ง ๆ เชน่
เลียงผา กระจง ฝงู ลงิ ชะนี ฝงู ค่าง งูเขียว
ตกุ๊ แก ยงู ทอง ไก่ฟา้ หนู

นกต่าง ๆ เช่น นกแกว้ นกตวั้ นกแขก
เต้า นกโนรี นกสตั วา

พืชตา่ ง ๆ เช่น ชอ้ งนางคลี่ สไบสีดา
หวั ลงิ กระไดลิง

พอถงึ ท่ธี ารนา้ เหน็ ปลานานาชนดิ
กา้ ลังกนิ ไคล จอก สา่ หรา่ ย





บทเหช่ มไม้ ดอกพิกุล ดอกสกุ รม

ดอกนางแย้ม ดอกจา้ ปา ดอกประยงค์ ดอกพดุ จีบ

ดอกสายหยดุ ดอกพุทธชาด ดอกบนุ นาค ดอกเตง็ ดอกแตว้ ดอกแกว้
ดอกกาหลง ดอกมะลวิ ลั ย์ ดอกลา้ ดวน ช้องนางคลี่ หัวลิง สไบสีดา กระไดลิง

บทเหช่ มนก

นกยงู นกเขา นกหวา้ นกกระเรียน นกสร้อยทอง นกสาลกิ า

นกนางนวล นกแก้ว นกกระจบิ นกกางเขน นกขมิน้ นกคุ้ม

นกเงือก นกไกฟ่ า้ นกแขกเตา้ นกดเุ หวา่ นกโนรี นกสตั วา





ดู สรู่ ู สดุ สู้ สู้ กาพย์
รูป ทู่ มทู ู ยานี๑๑
สดู้ อู ยู่ พรพู รู
สุดสู้
โคลง ดู ขฝู่ ดู ฝู้
ส่ี สูร่ ู อยู่
สุภาพ รูปถู้มทู ู
สู้ สู้
รู้ รู้

หมากลางลิง แล กาพย์
ยานี๑๑
ไต่ โลดคว้าประสา

โคลง หมากเรียกไม้ หลอก
ส่ี ลางลิง ลิง ลงิ ห่ม
สุภาพ ฉกี ควา้ ประสา
ไต่
โลดฉวย







• ๑. การ ท่ีไพเราะงดงาม

ไก่ หวั สุก เดือยแนม

ปีก สแี กม สี อย่างวาดเขยี น
ไก่ ปากแหลม

หวั แนม เนือ่ งแขง้

ปกี สีแกม
ตัว คนแกล้ง

-,

• ๒. การใช้ถอ้ ยคา้ เพื่อนสร้าง ชะนี รอ้ งหา
ค่าง ไขว่ปลายยาง
ฝงู ลิงใหญน่ อ้ ยกระจ้ยุ พวาหนา
ฝูงคา่ งหวา่ งพฤกษา เปล่าขา้ ง
ฝูงลงิ ยวบยาบต้น มาสู่
ฝงู ชะนมี ่กี หู่ า
ฝงู คา่ งหว่างพฤกษา โจน

ไล่

• ๓. การเลน่ ค้า (รปู เขียน+เสยี งเหมือนกนั

แตค่ วามหมายต่างกัน) แล
โลดคว้าประสา
หมากลางลงิ
ไต่ หลอกขู้
ลงิ ห่ม
หมากเรยี กไม้ ฉกี คว้าประสา
ลางลิง ลงิ

ไต่
โลดฉวยชมผู้



• การใหค้ วามรู้ ท้าใหท้ ราบ และ

หลายชนดิ รวมถึง

เลยี งผาอยู่ พรายเพรา แปล้ปลาย
เหม็นสาบหยาบเหมือนกัน
อยา่ งแพะหมาย
เลยี งผาอยู่พา่ งพื้น ไปล่ท้าย
มาเปรยี บ
พูด่ ูเพรา กล่นิ กลา้ เหมือนกนั
อย่างแพะเอา
เหมน็ สาบหยาบร้าย

• การใหค้ วามรู้ ท้าให้ทราบ และ

หลายชนดิ รวมถึง

กระจายสยาย ผา้

ห่อห้อยย้อยลงมา แตค่ า่ ไมใ้ หญ่สูงงาม
กระจายสยายคล่ีซรอ้ ง นงพงา
สไบบางนางสีดา หอ่ หอ้ ย
ยน่ื เลอ้ื ยเฟ้อื ยลงมา โบยโบก
แต่คา่ ไมใ้ หญน่ อ้ ย แกว่งเยือ้ งไปมา



ผ้แู ต่งกาพย์ห่อโคลงประพาสธารทองแดงคือใคร ?

ก. พระพทุ ธเลิศหล้านภาลยั ค. เจา้ ฟ้าธรรมธิเบศรฯ
ข. เจ้าฟา้ กรมหลวงอศิ รสนุ ทร ง. กรมหมนื่ เจษฎาบดินทร์

กาพย์หอ่ โคลงประพาสธารทองแดง
ขึน้ ต้นด้วยคา้ ประพนั ธช์ นิดใด ?

ก. กาพย์ยานี ๑๑ ค. โคลงผสมร่าย
ข. โคลงสส่ี ุภาพ ง. โคลงผสมกาพย์

กาพยห์ อ่ โคลงประพาสธารทองแดง
เล่าถึงการเดินทางจากที่ใดไปท่ใี ด

ก. จากเจา้ ทา่ สนกุ ไปท่พี ระพุทธบาท จ.สระบุรี
ข. จากทา่ เจา้ สนกุ ไปที่พระพทุ ธบาท จ.สระบุรี
ค. จากท่าเจา้ ธารเกษม ไปทีพ่ ระพทุ ธบาท จ.สระบรุ ี
ง. จากทา่ เจ้าธารโศก ไปทพี่ ระพุทธบาท จ.สระบรุ ี