2
คำนำ
กีฬาวอลเลย์บอล จดั ทาขนึ ้ เพอ่ื เป็นสว่ นหนง่ึ ของรายวิชา เทคโนโลยีสารสนเทศ
เพื่อการเรียนรู้ โดยคณะผ้จู ดั ทา มงุ่ เพ่ือให้เป็นประโยชน์ต่อผ้ทู ี่สนใจตอ่ การออกกาลงั กายแบบ
เเละผ้ทู ่ีมีความช่ืนชอบในกีฬาวอลเลย์บอล ซง่ึ ทาให้สขุ ภาพและบคุ ลกิ ภาพดีขนึ ้ ในบทเรียน
กีฬาวอลเลย์บอลจงึ มีการนาเสนอ ทกั ษะการในการเลน่ กีฬาวอลเลย์บอล เพ่ือให้ผ้ทู ่ีมีความ
สนใจมีทกั ษะในการเล่นวอลเลย์บอลที่ดีขนึ ้ เเละมีสขุ ภาพร่างกายเเขง็ เเรง
ทางคณะผ้จู ดั ทา ขอให้ท่านผ้อู า่ นและทา่ นที่ศกึ ษาในเว็ปใชต์นี ้มีทกั ษะในการ
เลน่ วอลเลย์และนาไปใช้ได้ถกู ต้อง
จัดทำโดย
นำงสำวชมพูนุช ปะกะตงั
สารบญั 3
เร่ือง หน้า
ความรู้ทว่ั ไปเก่ียวกบั วอลเลยบ์ อล 4
ทกั ษะการเล่นวอลเลยบ์ อล 8
ประโยชนข์ องการเล่นวอลเลยบ์ อล 12
4
ความรู้ทวั่ ไปเกี่ยวกบั วอลเลยบ์ อล
ประวัตวิ อลเลย์บอล
กฬี าวอลเลย์บอล (Volleyball) นนั้ ถือกาเนิดขนึ ้ ตงั้ แตป่ ี ค.ศ.1895 (พ.ศ.2438) โดย นำยวลิ เลยี ม จ.ี มอร์
แกน (William G. Morgan) ผ้อู านวยการฝ่ ายพลศกึ ษาของสมาคม Y.M.C.A. (Young Men's
Christian Association) ประเทศสหรัฐอเมริกา ท่ตี ้องกำรมีกฬี ำสำหรับเล่นในช่วงฤดหู นำวแทนกีฬำ
กลำงแจ้ง เพ่อื ออกกำลงั กำยและพกั ผ่อนหย่อนใจยำมหมิ ะตก
โดย นายวลิ เลยี ม จ.ี มอร์แกน เกิดไอเดียในการพฒั นากฬี าวอลเลย์บอลขนึ ้ ขณะทเี่ ขากาลงั นงั่ ดเู ทนนิส และเลอื กนาเอา
ตาข่ายกลางสนามของกีฬาเทนนิส มาเป็นส่วนประกอบในกีฬาทีเ่ ขาคดิ ค้น และเลอื กใช้ยางในของลกู บาสเกต็ บอล มาเป็นลกู
บอลทีใ่ ช้ตโี ต้ตอบกนั ไปมา แตย่ างในของลกู บาสเกต็ บอลกลบั ให้นา้ หนกั เบาจนเกนิ ไป จึงเปลย่ี นไปใช้ลกู บาสเก็ตบอลแทน ซงึ่
ลกู บาสเกต็ บอลก็มขี นาดใหญ่และนา้ หนกั มากจนเกินไปอีก เขาจงึ สงั่ ทาลกู บอลขนึ ้ มาใหม่โดยเฉพาะ ในขนาดเส้นรอบวง 25-
27 นวิ ้ และกาหนดนา้ หนกั ไว้ที่ 8-12 ออนซ์ จำกนัน้ จงึ ตงั้ ช่อื กฬี ำชนิดนีว้ ่ำ มนิ โทเนตต์ (Mintonette)
ต่อมา ชอื่ ของ มนิ โทเนตต์ (Mintonette) ถกู เปลย่ี นเป็น วอลเลย์บอล (Volleyball) หลงั ได้รับคาแนะนา
จาก ศำสตรำจำรย์ อัลเฟรด ที เฮลสเตด (Professor Alfred T. Helstead) ในงานประชมุ สมั มนาผ้นู าทาง
พลศกึ ษาที่วิทยาลยั สปริงฟิลด์ (Spring-field College) เมื่อปี ค.ศ.1896 (พ.ศ.2439) และกลายเป็นกีฬายอดนิยมใน
หมปู่ ระชาชนชาวอเมริกนั จนแพร่หลายออกไปทวั่ โลก รวมทงั้ มกี ารปรับปรุงและพฒั นาอย่เู ป็นระยะ
กตกิ ำวอลเลย์บอล
สนำมแข่งขนั
- จะต้องเป็นพนื ้ ไม้หรือพนื ้ ปนู ท่มี ีลกั ษณะเรียบ ไมม่ สี ิง่ กดี ขวาง
- เป็นรูปส่ีเหลยี่ มผนื ผ้า กว้าง 9 เมตร ยาว 18 เมตร ความสงู จากพนื ้ ประมาณ 7 เมตร มีบริเวณโดยรอบห่างจากสนาม
ประมาณ 3 เมตร
- แตห่ ากเป็นสนามมาตรฐานในระดบั นานาชาติ กาหนดให้รอบสนามหา่ งจากสนามประมาณ 5 เมตร ด้านหลงั หา่ ง 8
เมตร และมีความสงู 12.5 เมตร
- เส้นรอบสนาม (Boundary lines) ทกุ เส้นจะต้องกว้าง 5 เซนตเิ มตร เป็นสอี อ่ นตดั กบั พนื ้ สนาม มองเห็นได้
ชดั เจน
5
- เส้นแบง่ เขตแดน (Center line) ทอ่ี ยตู่ รงกลางสนาม จะต้องอยใู่ ต้ตาขา่ ย หรือตรงกบั เสาตาขา่ ยพอดี
ตำข่ำย
- จะต้องมคี วามสงู จากพนื ้ 2.43 เมตร กว้าง 1 เมตร ยาว 9.5 - 10 เมตร
- ตารางในตาขา่ ยกว้าง 10 เซนติเมตร ผ้ตู ิดไว้กบั เสากลางสนาม
- ตาข่ายสาหรับทมี หญิงสงู 2.24 เมตร
ลกู วอลเลย์บอล
- เป็นทรงกลมมีเส้นรอบวงประมาณ 65-67 เซนตเิ มตร นา้ หนกั 260-280 กรัม
- ทาจากหนงั สงั เคราะห์ท่ียืดหย่นุ ได้
- ซง่ึ ในการแขง่ ขนั ระดบั โลกจะใช้ลกู บอล 3 ลกู ตอ่ การแข่งขนั เพือ่ ความตอ่ เนอื่ งหากบอลออกนอกสนาม
6
ผู้เล่น
- ในทีมจะต้องมผี ้เู ลน่ ไม่เกนิ 12 คน ผ้ฝู ึกสอน 1 คน ผ้ชู ่วยผ้ฝู ึกสอน 1 คน เทรนเนอร์ 1 คน และแพทย์ 1 คน
- ผ้เู ล่นจะลงเล่นในสนามได้ครัง้ ละ 6 คน โดยแบง่ ออกเป็นหน้าตาข่าย 3 คน และด้านหลงั อีก 3 คน
- สามารถเปลีย่ นตวั ผ้เู ล่นครัง้ ละก่ีคนกไ็ ด้ โดยผ้เู ล่นเดมิ ทถ่ี กู เปลีย่ นออก สามารถเปลี่ยนกลบั มาเลน่ ในสนามได้อีก
- การแตง่ กายในชดุ แขง่ ขนั ต้องแตง่ กายเหมอื นกนั ทงั้ ทีม ประกอบไปด้วย เสอื ้ สวมคอ กางเกงขาสนั้ ถงุ เท้า และ
รองเท้าผ้าใบพนื ้ ยางทไ่ี ม่มสี ้น โดยผ้เู ลน่ แต่ละคนจะต้องติดหมายเลขกากบั ไว้ทเ่ี สอื ้ กาหนดให้ใช้เลข 1-18 เทา่ นนั้ สาหรับ
หวั หน้าทมี จะต้องมแี ถบผ้าขนาด 8x2 เซนติเมตร ติดอยใู่ ต้หมายเลขบริเวณอกเสอื ้ ด้วย
วิธีกำรเล่น
- ทมี ทีไ่ ด้เสริ ์ฟ จะต้องให้ผ้เู ลน่ ทีอ่ ย่ใู นตาแหน่งขวาหลงั เป็นผ้เู สริ ์ฟเพอื่ เปิดเกม จากนนั้ ผ้เู ล่นทกุ ตาแหนง่ จะขยบั
ตาแหน่งวนไปตามเข็มนาฬิกา
- การเสริ ์ฟจะต้องรอฟังสญั ญาณนกหวดี กอ่ น และให้เริ่มเสริ ์ฟลกู บอลภายใน 5 วินาที
- ทมี ที่ได้คะแนนจะเป็นผ้ไู ด้เสริ ์ฟ จนกว่าจะเสียคะแนนให้ฝ่ ายตรงข้ามจงึ จะเปลยี่ นเสิร์ฟ
- เมอ่ื ลกู เข้ามาในเขตแดนของทีม จะสามารถเลน่ บอลได้มากทส่ี ดุ 3 ครัง้ เท่านนั้
- สามารถบลอ็ คลกู บอลจากฝ่ ายตรงข้ามทห่ี น้าตาขา่ ยได้ แต่หากผ้เู ล่นลา้ เข้าไปในแดนของฝ่ ายตรงข้ามจะถอื ว่าฟาวล์
- สามารถขอเวลานอกได้ 2 ครัง้ ต่อ 1 เซต ให้เวลาครัง้ ละ 30 วินาที
- ทกุ ครัง้ ที่แขง่ ขนั จบ 1 เซต จะต้องมีการเปล่ยี นฝ่ัง
กำรคดิ คะแนน
7
- ทมี จะได้คะแนนเมื่อลกู บอลตกลงในเขตสนามของฝ่ ายตรงข้าม โดยนบั เป็นลกู ละ 1 คะแนน และหากมกี ารเสีย
คะแนน จะต้องเปลี่ยนให้ทีมทีไ่ ด้คะแนนเป็นผ้เู สิร์ฟ
- หากทีมไหนได้คะแนนครบ 25 คะแนนก่อน ก็จะเป็นผ้ชู นะในเซตนนั้ ไป แตห่ ากคะแนนเสมอกนั ท่ี 24-24 จะต้องมี
การดวิ ซ์ (Deuce) หมายถงึ ต้องทาคะแนนให้มากกว่าอกี ฝ่ าย 2 คะแนน ถงึ จะเป็นผ้ชู นะ เช่น 26-24 หรือ 27-25 เป็นต้น
- ต้องแขง่ ขนั กนั ให้ชนะ 3 ใน 5 เซต จงึ จะเป็นผ้ชู นะในเกมนนั้
8
ทักษะการเล่นวอลเลย์บอล
ลกั ษณะท่าทางเตรียมเล่นบอลของผเู้ ล่นมีลกั ษณะดงั น้ี
1. หงายมือท้งั สองขา้ ง
2. เอามือหน่ึงไปวางชอ้ นทบั อีกมือหน่ึง
3.รวบมือใหน้ ิ้วหวั แม่มือชิดติดกนั มดั
4. ใชม้ ือใดมือหน่ึงกาหมดั
5. ใชอ้ ีกมือหน่ึงโอบหมดั
6. ใหน้ ิ้วหวั แม่มือท้งั สองชิดติดกนั .กามือ
7.กามือท้งั สองขา้ ง
8.1. การวง่ิ เคลื่อนท่ีเขา้ หาจุด
2. เตรียมกระโดดห่างจากจุดท่ีลกู บอลตกประมาณ 1 ฟุต
3. กระโดดเหวยี่ งแขนท้งั สองไปขา้ งหลงั น้าหนกั ตวั ไปขา้ งหลงั เข่างอ
4. เหวยี่ งแขนท้งั สองข้ึนขา้ งหนา้ พร้อมกบั ถีบเทา้ ท้งั สองกระโดดลอยตวั ข้ึนตรง ๆนามือท้งั
สองขา้ งมาชิดกนั
9.ใหน้ ิ้วหวั แม่มือท้งั สองขา้ งเสมอกนั
ท่าการอนั เดอร์
9
1. ยนื เทา้ ใดเทา้ หน่ึงอยขู่ า้ งหนา้ ห่างกนั ประมาณ 1 ช่วงไหล่
2 ยอ่ เข่าลงใหห้ วั เข่าเลยปลายเทา้ เลก็ นอ้ ยกม้ ลาตวั ใหห้ วั ไหล่อยใู่ นแนวระดบั ของเข่า
3 ยกสน้ เทา้ ข้ึนเลก็ นอ้ ย น้าหนกั ตวั อยทู่ ี่ปลายเทา้ ท้งั สองขา้ ง ตรงบริเวณโคนหวั แม่เทา้ ใตฝ้ ่ าเทา้
4 จบั มือในท่าที่ถูกตอ้ ง แขนท้งั สองเหยยี ดตึง ตามองที่ลูกบอล
ทักษะที่2 การส่ง ( เซ็ท )
การยกมอื ท้งั สองในการเซ็ต
1. ยกมือท้งั สองข้ึนประมาณหนา้ ผาก มอื ท้งั สองห่างจากใบหนา้ ประมาณ 1 กามือ ( 10 เซนติเมตร)
2. กางนิ้วออก กางขอ้ ศอกออกเลก็ นอ้ ย ขอ้ ศอกอยรู่ ะดบั เสมอไหล่หรือสูงกว่าเลก็ นอ้ ย กางนิ้ว
ออกนิ้วงอเป็ น
3เคลื่อนท่ีไปที่ลูกบอลจะตกใหล้ ูกบอลอยเู่ หนือศีรษะบริเวณหนา้ ผาก
4. ยอ่ เข่า ยกมือใหจ้ ุดสัมผสั บอลกบั นิ้วมือห่างจากหนา้ ผาก 20 ซ.ม
ทักษะท่ี 3การตบลูกวอลเลย์บอล
1. การวงิ่ เคลื่อนที่เขา้ หาจุด
2. เตรียมกระโดดห่างจากจุดท่ีลกู บอลตกประมาณ 1 ฟุต
3. กระโดดเหวย่ี งแขนท้งั สองไปขา้ งหลงั น้าหนกั ตวั ไปขา้ งหลงั เข่างอ
4. เหวยี่ งแขนท้งั สองข้ึนขา้ งหนา้ พร้อมกบั ถีบเทา้ ท้งั สองกระโดดลอยตวั ข้ึนตรง ๆ
5. แขนขวาเง้ือไปขา้ งหลงั งอแขนเลก็ นอ้ ย แบมือ ตามองดูบอลตลอดเวลา
10
6. จงั หวะที่จะตบ ใหก้ ดไหล่ซา้ ยลง พร้อมกบั ตบลูกบอลใหแ้ รงส่งจากขอ้ มือ ศอก ไหล่ และ
ลาตวั
7. ลงสู่พ้นื ดว้ ยเทา้ ท้งั สองในลกั ษณะยอ่ ตวั
ทกั ษะท่4ี กำรเสริ ์ฟลูกวอลเล่ย์บอล
หลกั สาคญั ในการเสิร์ฟ มีดงั น้ี ท่าทางในการเสิร์ฟ
1. ตาแหน่งการยนื
2. การโยนลูกบอล
3. การเหวยี่ งแขน
4. จุดที่มือกระทบลกู บอล ท่าทางในการเสิร์ฟ ก่อนท่ีผเู้ ล่นจะเริ่มทาการเสิร์ฟตอ้ งรู้ตวั เองวา่
ตนเองถนดั เสิร์ฟท่าทางแบบใดตามท่ีไดฝ้ ึ กฝนมา ถา้ เคยฝึ กฝน หรือถนดั เสิร์ฟลกู ท่าทางแบบใด
ตอ้ งเสิร์ฟลกู ตามแบบน้นั ตลอดการแข่งขนั เพราการเปลี่ยนท่าทางการเสิร์ฟบ่อย ๆ ยอ่ มทาให้
ประสิทธิภาพการเสิร์ฟเสียไป
ลกั ษณะของการเสิร์ฟ การเสิร์ฟโดยทว่ั ไปแบ่งออกเป็น 2 ลกั ษณะใหญ่ ๆ คือ
1. การเสิร์ฟลูกมือล่าง
2. การเสิร์ฟลูกมือบน
ทักษะที5.การสกดั ก้นั ( ป้ องกนั การตบ )
1. ยนื แยกเทา้ ออกประมาณ 1 ช่วงไหล่
11
2. มือท้งั สองยกข้ึนกางฝ่ ามือออก
3. งอเข่าเลก็ นอ้ ย
4. ศีรษะต้งั ตรงมองไปขา้ งหนา้
5. กระโดดข้ึนเพ่ือสกดั ก้นั ลกู ตบของฝ่ ายตรงขา้ ม
12
ประโยชน์ของการเล่นวอลเลย์บอล
1.ทาใหจ้ ิตใจร่าเริงแจ่มใส
2.ทาใหร้ ่างกายแขง็ แรงมีสุขภาพดี
3.เป็นการใชเ้ วลาวา่ งใหเ้ กิดประโยชน์
4.สร้างความมีน้าใจนกั กีฬา รู้จกั แพช้ นะ และอภยั
5.ช่วยเสริมสร้างความรักใคร่สามคั คีรักใคร่กนั ในหมุ่คณะ
6.ส่งเสริมการสร้างวนิ ยั ใหก้ บั ตนเอง ตลอดคุณธรรม จริยธรรม
7.ช่วยเสริมสร้างสมรรถภาพทางร่าางกายใหส้ มบูรณ์ แขง็ แรง
8.ช่วยพฒั นาระบบการเคล่ือนไหวใหเ้ ป็นไปดว้ ยความคล่องแคล่ววอ่ งไว
9.ทาใหเ้ ป็นผแู้ กไ้ ขปัญหาเฉพาะหนา้ ไดด้ ี มีความกลา้ หาญ เชื่อมน่ั ในตนเอง
10.เป็นกีฬาที่ช่วยส่งเสริมบุคลิกภาพของผเู้ ล่นอยา่ งหน่ึง เพราะผเู้ ล่นจะตอ้ งถกู ฝึ กใหม้ ีระเบียบ
มีวนิ ยั มีเหตุมีผล รู้จกั การเป็นผนู้ าผตู้ าม และมีความรับผดิ ชอบในหนา้ ที่ของตน ซ่ึงสิ่งเหล่าน้ีจะ
เป็นการ ปลูกฝังนิสัย อนั มีผลท่ีจะนามาใชใ้ นชีวติ ประจาวนั ดว้ ย
11.เป็นกีฬาท่ีมีกฎกติกา ผเู้ ล่นตอ้ งเคารพและปฏิบตั ิตามกฎกติกาการเล่น ดงั น้นั การเล่น
วอลเลยบ์ อลชายหาด ยอ่ มช่วยสอนใหผ้ เู้ ล่นรู้จกั ความยตุ ิธรรม มีความอดทนอดกล้นั รู้จกั เคารพ
สิทธิของผอู้ ่ืน
12.เป็นเครื่องมือในการเป็นส่ือกลาง ก่อใหเ้ กิดความสนิทสนมคุน้ เคยและมีสัมพนั ธไ์ มตรีอนั ดี
ต่อกนั ท้งั ระหวา่ งภายในประเทศ และระหวา่ งประเทศไดอ้ ยา่ งดี
13