บทเรียนสำเร็จรูป เรื่อง วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา

นางสาวดารารัตน์ วิทยาภรณ์อนันต์ นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู โรงเรียนสันป่าตอง (สุวรรณราษฎร์วิทยาคาร) เรื่อง วันสำ คัญทางพระพุทธศาสนา กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 บทเรีรี รี ยรี ยนสำสำสำสำเร็ร็ ร็ จ ร็ จรูรูรู ป รู ป จัดทำ โดย

คำ นำ บทเรียนสำ เร็จรูป เรื่องวันสำ คัญทางพระพุทธศาสนา กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จัดทำ ขึ้นเพื่อเป็นสื่อ และแนวทางในการพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ให้บรรลุ วัตถุประสงค์ โดยใช้เป็นเอกสารสำ หรับครู นักเรียน และผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการใช้หลักสูตร โดยสามารถนำ ไป ประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้อย่างเหมาะสม ให้มีความสอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียน ขอขอบคุณผู้อำ นวยการโรงเรียน และคณะครูโรงเรียนโรงเรียนสันป่าตอง (สุวรรณราษฎร์วิทยาคาร)ทุกท่าน ที่ ได้ให้ข้อมูลในการจัดทำ บทเรียนสำ เร็จรูป เรื่องวันสำ คัญทางพระพุทธศาสนา ตลอดจนข้อเสนอแนะแนวทางการจัด ทำ เอกสารประกอบการเรียน ชุด พระพุทธศาสนา จนสำ เร็จลุล่วงไปด้วยดี ผู้จัดทำ หวังเป็นอย่างยิ่งว่า บทเรียน สำ เร็จรูป เรื่องวันสำ คัญทางพระพุทธศาสนา กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษา ปีที่ 5 คงจะเป็นประโยชน์ต่อการจัดการเรียนรู้ของครูผู้สอนได้เป็นอย่างดี (นางสาวดารารัตน์ วิทยาภรณ์อนันต์) นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู

สารบัญ เรื่อง หน้าคำ ชี้แจงการใช้บทเรียนสำ เร็จรูปของครู 1คำ ชี้แจงการใช้บทเรียนสำ เร็จรูปของนักเรียน 2บทนำ 3แบบทดสอบก่อนเรียน 4แบบทดสอบก่อนเรียน 5เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน 6กรอบที่ 1 วันวิสาขบูชา 7กรอบที่ 2 วันวิสาขบูชา 8กรอบที่ 3 แบบฝึกเรื่องวันวิสาขบูชา 9กรอบที่ 4 เฉลยแบบฝึกเรื่องวันวิสาขบูชา 10กรอบที่ 5 วันอาสาฬหบูชา 11กรอบที่ 6 วันอาสาฬหบูชา 12กรอบที่ 7 วันอาสาฬหบูชา 13กรอบที่ 8 แบบฝึกเรื่องวันอาสาฬหบูชา 14กรอบที่ 9 เฉลยแบบฝึกเรื่องวันอาสาฬหบูชา 15กรอบที่ 10 วันเข้าพรรษา 16กรอบที่ 11 วันเข้าพรรษา 17กรอบที่ 12 วันออกพรรษา 18กรอบที่ 13 แบบฝึกเรื่องวันเข้าพรรษา,วันออกพรรษา 19กรอบที่ 14 เฉลยแบบฝึกเรื่องวันเข้าพรรษา,วันออกพรรษา 20กรอบที่ 15 วันมาฆบูชา 21กรอบที่ 16 วันมาฆบูชา 22กรอบที่ 17 วันมาฆบูชา 23กรอบที่ 18 แบบฝึกเรื่องวันมาฆบูชา 24กรอบที่ 19 เฉลยแบบฝึกเรื่องวันมาฆบูชา 25กรอบที่ 20 วันอัฏฐมีบูชา 26

สารบัญ (ต่อ) เรื่อง หน้า กรอบที่ 21 วันธรรมสวนะ 27 กรอบที่ 22 แบบฝึกเรื่องวันอัฏฐมีบูชา,วันธรรมสวนะ 28 กรอบที่ 23 เฉลยแบบฝึกเรื่องวันอัฏฐมีบูชา,วันธรรมสวนะ 29 กรอบที่ 24 สรุปวันสำ คัญทางพระพุทธศาสนา 30 แบบทดสอบก่อนเรียน 31 แบบทดสอบก่อนเรียน 32 เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน 33 บรรณานุกรม 34

คำ ชี้แจงการใช้บทเรียนสำ เร็จรูปของครู 1. ครูต้องศึกษาเนื้อหาของบทเรียนสำ เร็จรูปให้เข้าใจเป็นอย่างดีเป็นการเตรียมการสอน 2. เตรียมบทเรียนสำ เร็จรูปให้พร้อมให้พอกับจำ นวนนักเรียนก่อนดำ เนินการสอน 3. ชี้แจงให้นักเรียนเข้าใจเกี่ยวกับการใช้บทเรียนสำ เร็จรูป เพื่อให้นักเรียนรู้บทบาทและหน้าที่ ของนักเรียน 4. ชี้แจงปลูกฝังคุณธรรมด้านความซื่อสัตย์ ด้านการรักษาสิ่งของส่วนรวม โดยไม่ขีดเขียนหรือ ทำ ให้บทเรียนฉีกขาด อย่างเคร่งครัด 5. ให้นักเรียนทำ แบบทดสอบก่อนเรียน เพื่อสำ รวจความรู้พื้นฐานและดูการพัฒนาการเรียน 6. เดินดูการทำ งานของนักเรียน เพื่อสังเกตพฤติกรรมการเรียนของนักเรียน 7. หากนักเรียนมีปัญหาในการใช้บทเรียน ให้คำ ปรึกษาแนะนำ แก่นักเรียนได้หากนักเรียนมี ปัญหาในการใช้บทเรียน 8. การสรุปบทเรียนควรเป็นกิจกรรมร่วมกันของนักเรียน 9. ให้นักเรียนทำ แบบทดสอบหลังเรียนหลังจากเรียนจบแล้ว 1

คำ ชี้แจงการใช้บทเรียนสำ เร็จรูปของนักเรียน นักเรียนต้องอ่านคำ ชี้แจงให้เข้าใจก่อนใช้บทเรียนสำ เร็จรูป 1. นักเรียนต้องศึกษาด้วยตนเอง ไปตามลำ ดับของเนื้อหา เมื่อนักเรียนเข้าใจเนื้อหาแล้ว ให้ทำ แบบฝึกหัดตามคำ สั่ง 2. ทำ แบบฝึกหัดทุกบทต้องทำ ลงในสมุดของนักเรียนเอง 3. ห้ามขีดเขียนข้อความใด ๆ ลงในบทเรียนสำ เร็จรูป 4. เมื่อทำ แบบฝึกหัดเสร็จแล้วให้ตรวจคำ ตอบด้วยตนเอง ถ้าไม่ตรงกับเฉลยให้นักเรียน ศึกษาใหม่อีกครั้ง 5. หากนักเรียนมีปัญหาไม่เข้าใจเนื้อหาหรือไม่เข้าใจวิธีใช้ให้ปรึกษาครูผู้สอน 6. นักเรียนต้องมีความซื่อสัตย์ต่อตนเอง เป็นคุณธรรมสูงสุดในการใช้บทเรียนสำ เร็จรูป 7. นักเรียนทำ แบบทดสอบก่อนเรียน - หลังเรียน ก่อนและหลังการใช้บทเรียน สำ เร็จรูป 2

บทเรียนสำ เร็จรูป เรื่อง วันสำ คัญทางพระพุทธศาสนา สาระสำ คัญ วันสำ คัญในพระพุทธศาสนา เป็นวันที่มีเหตุการณ์ที่สำ คัญ อันเนื่องด้วยพระรัตนตรัย คือพระพุทธเจ้า พระธรรม คำ สั่งสอนพระพุทธเจ้า และพระสงฆ์สาวกของพระพุทธเจ้า เหตุการณ์ที่สำ คัญดังกล่าว เป็นประโยชน์เกื้อกูลแก่ พุทธศาสนิกชนทุกหมู่เหล่า คือบริษัทสี่อันได้แก่ ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก และอุบาสิกา ให้น้อมรำ ลึกถึงคุณของพระ รัตนตรัยในหลักที่สำ คัญ เพื่อนำ ไปประพฤติปฏิบัติ เพื่อจรรโลงให้พระพุทธศาสนา ดำ รงคงอยู่สถิตสถาพร เป็นคุณ ประโยชน์อันยิ่งใหญ่แก่ตนเองและแก่สัตว์โลกทั้งปวง ซึ่งมิใช่จำ กัดอยู่เพียงมนุษยชาติเท่านั้น จุดประสงค์การเรียนรู้ 1) นักเรียนสามารถอธิบายประวัติและความสำ คัญของวัน สำ คัญทางพระพุทธศาสนาได้ (K) 2) นักเรียนสามารถปฏฺบัติกิจกรรมกลุ่มแลกเปลี่ยนความรู้ และเขียนผังมโนทัศน์เรื่องวันสำ คัญทางพระพุทธ ศาสนาได้ (P) 3) นักเรียนเห็นคุณค่าของการปฏิบัติตามวันสำ คัญ ทางพระพุทธศาสนาได้ (A) เนื้อหา ประวัติและความสำ คัญ วันวิสาขบูชา วันอัฏฐมีบูชา วันอาสาฬหบูชา วันเข้าพรรษา วันออกพรรษา วันมาฆบูชา วันธรรมสวนะ เวลาที่ใช้ในการศึกษาบทเรียน บทเรียนสำ เร็จรูปนี้ใช้เวลาศึกษา 7 คาบ ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง นักเรียนรู้และเข้าใจประวัติและความสำ คัญทางพระพุทธศาสนา 3

วิชา พระพุทธศาสนา รหัสวิชา ส15101 ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 คำ สั่ง ให้นักเรียนเลือกคำ ตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1.เพราะเหตุใดเราจึงต้องศึกษาวันสำ คัญทาง พระพุทธศาสนา ก.เพื่อเตรียมตัวหยุดพักผ่อน ข.เพื่อจะได้หยุดทำ บาปในวันนั้น ค. เพื่อจะได้ประกอบศาสนพิธีได้ถูกต้อง ง.เพื่อจะได้ละเว้นการไปเยี่ยมพระสงฆ์ 2. ในวันสำ คัญทางพระพุทธศาสนา นักเรียนควรปฏิบัติ ตนอย่างไรจึงจะเหมาะสม ก.ทำ บุญตักบาตรฟังธรรม ข.ชวนเพื่อนไปทัศนศึกษา ค.ไปเยี่ยมญาติที่ต่างจังหวัด ง.ช่วยนักการทำ ความสะอาดห้อง 3.วันวิสาขบูชามีความสำ คัญอย่างไร ก.เป็นวันที่พระจันทร์เต็มดวง ข.เป็นวันที่เจ้าชายสิทธัตถะเสด็จออกผนวช ค.เป็นวันที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงโอวาทปาฏิโมกข์ ง.เป็นวันคล้ายวันประสูติ ตรัสรู้ ปรินิพพาน 4.การปฏิบัติตนเช่นใดในวันวิสาขบูชา ที่ถือเป็นการ พระระลึกถึงพระพุทธคุณได้ดีที่สุด ก.ละความชั่วทำ ความดี ข.สรงน้ำ พระพุทธรูป ค.ไม่ฆ่าสัตว์ตัดชีวิต ง.ประกอบศาสนกิจ 5. พระธรรมเทศนาที่พระสงฆ์แสดงในวันวิสาขบูชาคือเรื่อง ใด ก.อริยสัจ 4 ข.พรหมวิหาร ค. โอวาทปาติโมกข์ ง. ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร 6. หลังจากพิธีวันวิสาขบูชาซบเซาไประยะหนึ่งพระมหา กษัตริย์พระองค์ใดทรงฟื้นฟูขึ้นใหม่ ก. รัชกาลที่ 1 ข. รัชกาลที่ 2 ค. รัชกาลที่ 3 ง. รัชกาลที่ 4 7. เหตุใดจึงจัดว่าวันอาสาฬหบูชาถือเป็นวัน ทางพระพุทธศาสนา ก. เป็นวันเริ่มแรกแห่งพระพุทธศาสนา ข. เป็นวันที่มีพระรัตนตรัยครบบริบูรณ์ ค. เป็นวันที่มีเหตุการณ์เกี่ยวกับพระพุทธเจ้าโดยเฉพาะ ง. เป็นวันแรกที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงพระ ระลึกถึง พระพุทธคุณได้ดีที่สุด โอวาทแก่พระภิกษุ 8. วันอาสาฬหบูชาโดยปกติแล้วจะตรงกับวันใด ก. วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ข. วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ค. วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 ง. วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 1 9. ธรรมข้อใดไม่มีความสัมพันธ์กับพระธัมมจักรกัปปวัตตนสูตร ก. ข้อปฏิบัติสุดโต่งที่ผู้ออกบวชควรงดเว้น ข. ขันธ์ 5 เป็นสิ่งที่ไม่คงทนถาวร ปราศจากตัวตน ค. แนวทางแก้ปัญหาให้ตรงเป้าคือแก้ที่ต้นเหตุ ง. อริยสัจ 4 ความจริงที่ทำ ให้ผู้รู้และเข้าใจอย่างแท้จริง ได้ 10. วันนี้แรม 1 ค่ำ เดือน 8 คุณแม่ลุกขึ้นเตรียมอาหาร และเตรียมผ้าอาบน้ำ ฝนไปถวายพระวันนี้เป็นวันอะไร ก. วันวิสาขบูชา ข. วันอาสาฬหบูชา ค. วันเข้าพรรษา ง. วันมาฆบูชา 4

วิชา พระพุทธศาสนา รหัสวิชา ส21103 ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 คำ สั่ง ให้นักเรียนเลือกคำ ตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 11.ภิกษุสงฆ์ต้องปฏิบัติ ในช่วงเข้าพรรษา ก. สวดปาติโมกข์ทุกครั้งหลังจากทำ วัตร ข. งดจาริกจากวัดแล้วศึกษาปฏิบัติธรรม ค. ออกเยี่ยมเยียนชาวบ้านที่อยู่ใกล้เคียง ง. เดินทางไปเยี่ยมพระภิกษุในถิ่นทุรกันดาร 12. วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 นอกจากจะเรียกว่าวัน ออกพรรษาแล้ว ยังเรียกอีกอย่างว่าวันอะไร ก. วันพระเสด็จ ข. วันมหาปวารณา ค. วันพระเจ้าเปิดโลก ง. วันอุโบสถสังฆกรรม 13. ประเพณีที่กระทำ หลังออกพรรษา 1 เดือนคืออะไร ก. การทอดกฐิน ข. การทอดผ้าป่า ค. การลอยกระทง ง. การตักบาตรดอกไม้ 14. ในช่วงเข้าพรรษามีวัตรปฏิบัติใดดังต่อไปนี้ที่พระสงฆ์ กระทำ มิได้ ก. พัฒนาบริเวณวัด ข. ค้างคืนนอกอาวาส ค. ไปเยี่ยมพระรูปอื่น ง. แสดงธรรมเทศนา 15. ข้อใดต่อไปนี้มิใช่ข้อความในโอวาทปาฏิโมกข์ ก. การไม่ทำ บาปทั้งปวง ข. การไม่ลุ่มหลงในอบายมุข ค. การทำ ความดีให้เพียบพร้อม ง. การทำ จิตของตนให้สะอาดผ่องแผ้ว 16. เหตุการณ์สำ คัญที่เนื่องกับวันมาฆบูชาคือเหตุการณ์ ในข้อใด ก.พระพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนา ข.พระพุทธเจ้าทรงได้อัครสาวก ค.พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมโปรดพระพุทธมารดา ง. พระพุทธเจ้าทรงปลงอายุสังขาร ณ ปาวาล เจดีย์ 17. ประเพณีวันมาฆบูชาในประเทศไทยเริ่มขึ้นเมื่อใด ก. สมัยพระมหาธรรมราชาลิไทย ข. สมัยรัชกาลที่ 2 ค. สมัยรัชกาลที่ 3 ง. สมัยรัชกาลที่ 4 18. ข้อใดไม่จัดเป็นองค์ประกอบของจาตุรงคสันนิบาต ก.วันประชุมนั้นตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 ข. พระอรหันต์ 1,250 รูปล้วนเป็นเอหิภิกขุทั้งสิ้น ค. พระอรหันต์เหล่านั้นมาประชุมกันโดยมิได้ นัดหมาย ง. พระพุทธองค์ทรงแสดงโอวาทปาติโมกข์แก่ พระ อรหันต์เหล่านั้น 19. เมื่อถึงวันสำ คัญ ทางพระพุทธศาสนา พุทธ-ศาสนิกชนควรปฏิบัติตนอย่างไรในตอนค่ำ ก. จัดงานเฉลิมฉลอง ข. ชวนกันไปชมมหรสพ ค. ช่วยกันพัฒนาบริเวณวัด ง. ไปร่วมเวียนเทียนที่วัด 20. วันอัฏฐมีบูชาเป็นวันถวายพระสรีระของ พระพุทธเจ้า ตรงกับวันในข้อใด ก. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ข. แรม 8 ค่ำ เดือน 6 ค. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ง. แรม 8 ค่ำ เดือน 8 5

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง วันสำ คัญทางพระพุทธศาสนา 1. ค 11. ข 2. ก 12. ข 3. ง 13. ก 4. ก 14. ข 5. ก 15. ข 6. ข 16. ง 7. ข 17. ง 8. ข 18. ก 9 ข 19. ง 10. ค 20. ข 6

กรอบที่ 1 วันวิสาขบูชา วันวิสาขบูชา ตรงกับวันเพ็ญเดือน 6 ของทุกปี ถ้าปีใดมีอธิกมาส คือ เดือน 8 สองหนก็เลื่อนไปเป็นวันเพ็ญเดือน 7 วันวิสาขบูชานี้ถือเป็น วันคล้ายวันประสูติ วันตรัสรู้ และวันปรินิพพานของพระพุทธเจ้า พระพุทธเจ้าประสูติ พระพุทธเจ้าประสูติที่สวนลุมพินีวัน ซี่งอยู่ ระหว่างเมืองกบิลพัสดุ์นครหลวงของแคว้นสักกะกับเมืองเทวทหนครของ แคว้นโกลิยะ ในวันเพ็ญเดือนวิสาขะ (เดือน 6) ก่อนพุทธศักราช 80 ปี พระพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ อนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณได้เป็นสัมมา สัมพุทธเจ้า ณ ใต้ร่มพระศรีมหาโพธิ์ ริมฝั่งแม่น้ำ เนรัญชรา ตำ บล อุรุเวลาเสนานิคม แคว้นมคธ ในวันเพ็ญเดือน วิสาขะ (เดือน 6) ก่อนพุทธศักราช 45 ปี ขณะที่มีพระชนม์ได้ 35 พรรษา พระพุทธเจ้าทรงดับขันธ์ปรินิพพาน ณ ระหว่างต้นรังทั้งคู่ใน สาลวโนทยาน นครกุสินาราในวันเพ็ญเดือนวิสาขะ (เดือน 6) ก่อนพุทธศักราช 1 ปี เมื่อพระชนม์ได้ 80 พรรษา 7

นอกจากนี้ ในการประชุมสมัชชาสหประชาชาติ เมื่อวันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2542 องค์การสหประชาชาติได้ มี มติกำ หนดให้วันวิสาขบูชาเป็นวันสำ คัญในกรอบขององค์การสหประชาชาติ (International Recognition of the Day of Vesak) ปัจจุบันวันวิสาขบูชาทางรัฐบาลประกาศให้เป็นวันหยุดราชการ 1 วัน กิจกรรมที่ควรปฏิบัติในวันวิสาขบูชา ในวันนี้พุทธศาสนิกชนต่างพากันน้อมระลึกถึงพระพุทธเจ้าพระธรรม และพระสงฆ์ ด้วยการไปชุมนุมตามพระอารามต่าง ๆ เพื่อกระทำ การบูชาปูชนียวัตถุอันได้แก่ พระธาตุเจดีย์หรือพระพุทธปฏิมา ที่เป็นพระประธานในพระอุโบสถอย่างใด อย่างหนึ่ง ด้วยเครื่องบูชามีดอกไม้ ธูปเทียนเป็นต้น เริ่มด้วยการสรรเสริญคุณพระรัตนตรัยด้วยบทสวดมนต์ตามลำ ดับ ดังนี้คือ บทสรรเสริญ พระพุทธคุณ ด้วยบท " อิติปิ โสภควา อรหังสัมมาสัมพุทโธ...พุทโธภควาติ" บทสรรเสริญ พระธรรม คุณ ด้วยบท " สวากขาโต ภควตาธัมโม...วิญญูหิติ" บทสรรเสริญ พระสังฆคุณ ด้วยบท " สุปฏิปันโน ภควโตสาวก สังโฆ...โลกัสสาติ " จากนั้นก็จะกระทำ ประทักษิณ หรือที่เรียกว่า เวียนเทียน รอบพระธาตุเจดีย์ หรือพระพุทธปฎิมาในพระอุโบสถ ด้วยการเดินเวียนขวาสามรอบ รอบแรกจะสวดบทสรรเสริญพระพุทธคุณ รอบที่สองจะสวดสรรเสริญพระธรรมคุณ และรอบที่สามสวดบทสรรเสริญพระสังฆคุณ เมื่อครบ 3 รอบแล้วจึงนำ ดอกไม้ธูป เทียน ไปบูชาพระธาตุเจดีย์ หรือ พระพุทธรูปในพระอุโบสถ ณ ที่บูชาอันควรเป็นอันเสร็จพิธีเวียนเทียนจากนั้นก็จะมีการแสดงพระธรรมเทศนาในพระ อุโบสถ ซึ่งปกติจะมีเทศน์ ปฐมสมโพธิ ซึ่งเป็นเรื่องพระพุทธประวัติตั้งแต่ประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพาน พิธีเริ่มตั้งแต่ ประชุมฟังพระทำ วัตรสวดมนต์ แล้วจึงฟังเทศน์ซึ่งจะมีไปตลอดรุ่ง วันวิสาขบูชา จึงเป็นวันที่พุทธศาสนิกชน ได้บำ เพ็ญประโยชน์ตน และสืบต่อพระพุทธศาสนา ให้ดำ รงคงอยู่ อย่างถูกต้องตรงทาง เพื่อประโยชน์สุขของตนและของผู้อื่นตลอดชั่วกาลนา กรอบที่ 2 8 ต่อมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยได้ทรง ออกพระราชกำ หนดเรียกว่า พระราชกำ หนดพิธีวิสาขบูชา ห้ามมิ ให้มีการล่าสัตว์ และเสพสุราเมรัย 3 วัน คือวัน ขึ้น 14,15 และ แรม 1 ค่ำ เดือน 6และโปรดให้พระบรมวงศ์พร้อมทั้งประชาชน ทั่วไปทำ บุญตักบาตร รักษาศีล ปล่อยสัตว์ตามศรัทธา จุดประทีป โคมไฟ เวียนเทียนฯลฯ

กรอบที่ 3 คำ สั่ง นักเรียนเขียนข้อความลงในผังที่กำ หนดให้เกี่ยวกับวันสำ คัญทางพระพุทธศาสนา โดยนำ ข้อความ ไปใส่ในผังที่กำ หนดให้ สวนลุมพินีวัน พระนางสิริมหามายา พระเจ้าสุทโธทนะ วันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 กรุงกบิลพัสดุ์ กรุงเทวทหะ เนรัญชรา ต้นพระศรีมหาโพธิ์ ก่อนพุทธศักราช 45 ปี อริยสัจ 4 พระชนมายุ 80 พรรษา พระพุทธเจ้ากำ เนิดขึ้นโลก กุสินารา สาลวโนทยาน 1. ประสูติ .. 2. ตรัสรู้ 3. ปรินิพพาน พุทธศาสนิกชนปฏิบัติอย่างไรในวันสำ คัญนี้ ......................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ เหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับวันวิสาขบูชา 9

กรอบที่ 4 คำ สั่ง นักเรียนเขียนข้อความลงในผังที่กำ หนดให้เกี่ยวกับวันสำ คัญทางพระพุทธศาสนา โดยนำ ข้อความ ไปใส่ในผังที่กำ หนดให้ สวนลุมพินีวัน พระนางสิริมหามายา พระเจ้าสุทโธทนะ วันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 กรุงกบิลพัสดุ์ กรุงเทวทหะ เนรัญชรา ต้นพระศรีมหาโพธิ์ ก่อนพุทธศักราช 45 ปี อริยสัจ 4 พระชนมายุ 80 พรรษา พระพุทธเจ้ากำ เนิดขึ้นโลก กุสินารา สาลวโนทยาน เฉลยเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับวันวิสาขบูชา 1. ประสูติ - พระเจ้าสุทโธทนะ - พระนางสิริมหามายา - สวนลุมพินีวัน ระหว่างกรุง และเทวทหะ - วันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 - ต้นพระศรีมหาโพธิ์ - แม่น้ำ เนรัญชรา - วันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ก่อนพุทธศักราช 45 ปี - อริยสัจ 4 -พระพุทธเจ้ากำ เนิดขึ้นใน โลก 2. ตรัสรู้ - วันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 - กุสินารา - สาลวโนทยาน - พระชนมายุ 80 พรรษา 3. ปรินิพพาน พุทธศาสนิกชนปฏิบัติอย่างไรในวันสำ คัญนี้ 1. ตอนเช้า ทำ ทาน ถือศีล ฟังเทศน์ และปฏิบัติธรรม 2. ตอนค่ำ เวียนเทียน 3. ประดับธงชาติ 10

การแสดงพระปฐมเทศนา ได้ทรงแสดงแก่ ปัญจวัคคีย์ ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน แขวงเมืองพาราณสี ปัจจุบันคือสารนาถ เมืองพาราณสี พระธรรมที่แสดงคือ ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร เมื่อเทศนาจบ พระโกณฑัญญะ หนึ่ง ในปัญจวัคคีย์ ผู้ประกอบด้วย พระโกณฑัญญะ พระวัปปะ พระภัททิยะ พระมหานามะ และพระอัสสชิ ก็ได้ดวงตา เห็นธรรม มีความเห็นแจ้งชัดว่า ยํ กิญฺจิ สมุทยธมฺมํ สพฺพนฺตํ นิโรธธมฺมนฺติ สิ่งใดสิ่งหนึ่งเกิดขึ้นเป็นธรรมดา สิ่งใด สิ่งนั้นย่อมดับไปเป็นธรรมดา เมื่อได้ดวงตาเห็นธรรมจึงขออุปสมบทเป็นพระภิกษุในพระพุทธศาสนา พระพุทธเจ้าก็ประทาน อุปสมบทให้ ด้วยวิธีที่เรียกว่า เอหิภิกขุอุปสัมปทา โดยกล่าวคำ ว่า เธอจงเป็นภิกษุมาเกิด พระโกณฑัญญะ จึงเป็น พระอริยสงฆ์องค์แรก คำ ว่า ธัมมจักกัปปวัตนสูตร แปลว่า สูตรของการหมุนวงล้อแห่งพระธรรม ให้เป็นไปมีความโดยย่อว่า ที่สุด 2 อย่างที่บรรพชิตไม่ควรประพฤติปฏิบัติคือ การประกอบตนให้อยู่ในความสุขด้วยกาม ซึ่งเป็นธรรมอันเลวเป็นของชาว บ้าน เป็นของปุถุชน ไม่ใช่ของพระอริยะ ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ที่สุดอีกทางหนึ่งคือ การประกอบการทรมานตนให้ เกิดความลำ บาก ไม่ใช่ของพระอริยะ ไม่ประกอบด้วยประโยช การดำ เนินตามทางสายกลาง ไม่เข้าไปใกล้ที่สุดทั้งสองอย่างนั้น เป็นเรื่องที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสรู้ ด้วย ปัญญาอันยิ่ง ทำ ดวงตาและญาณให้เกิด เป็นไปเพื่อความสงบระงับ ความรู้ยิ่ง ความตรัสรู้ และนิพพาน ทางสายกลาง ได้แก่ อริยมรรค มีองค์แปด คือ ปัญญาอันเห็นชอบ ดำ ริชอบ เจรจาชอบ การงานชอบเลี้ยงชีพชอบ พยายามชอบ ระลึกชอบ และตั้งใจชอบ กรอบที่ 5 วันอาสาฬหบูชา วันอาสาฬหบูชา เป็นวันที่สมเด็จพระอรหันตสัมมาสัม พุทธเจ้าได้แสดง พระปฐมเทศนา หรือกาแสดง พระธรรมครั้ง แรก หลังจากที่ตรัสรู้ได้ 2 เดือนเป็นวันที่เริ่มประดิษฐานพระพุทธ ศาสนาเนื่องจากมีองค์ประกอบของพระรัตนตรัยครบถ้วนคือ พระพุทธ พระธรรมและพระสงฆ์ เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นก่อน พุทธศักราช 45 ปี ในวันเพ็ญ (ขึ้น 15 ค่ำ ) เดือน 8 11

อริยสัจสี่ คือ ความจริงอันประเสริฐ ที่พระองค์ค้นพบ มี 4 ประการได้แก่ ความทุกข์ ได้แก่ ความเกิด ความแก่ ความตายความได้พบกับสิ่งที่ไม่เป็นที่รัก ความพลัดพรากจากสิ่งอันเป็น ที่รัก ปรารถนาสิ่งใดแล้วไม่ได้สิ่งนั้นว่าโดยย่อ อุปาทานในขันธ์ 5 เป็นทุกข์ สาเหตุแห่งทุกข์ ได้แก่ ตัณหาความทะยานอยาก อันทำ ให้เกิดอีกความกำ หนัด เพลิดเพลินในอารมณ์ คือ กามตัณหา ความทะยานอยากในกาม ภวตัณหา ความทะยานในภพ วิภวตัณหา ความทะยานอยากในความไม่มีภพ ความดับทุกข์ โดยการดับตัณหาด้วยอริยมรรค คือ วิราคะ สละ ดับ ปล่อยไป ไม่พัวพัน หนทางปฏิบัติเพื่อดับทุกข์ ได้แก่ อริยมรรคมีองค์ 8 คือ ความเห็นชอบ ความดำ ริชอบ การเจรจาชอบ การก ระทำ ชอบ การเลี้ยงชีพชอบ ความพยายามชอบ การระลึกชอบ และการตั้งจิตมั่นชอบ ดวงตา ญาณ ปัญญา วิชชา แสงสว่าง ได้เกิดขึ้นแก่พระองค์ว่า นี้เป็นทุกข์ อันควรกำ หนดรู้ และพระองค์ ได้กำ หนดรู้แล้ว นี้เป็นสาเหตุแห่งทุกข์ อันควรละ และพระองค์ ได้ละแล้ว นี้เป็นความดับทุกข์ อันควรทำ ให้แจ้ง และพระองค์ ได้ทำ ให้แจ้งแล้ว นี้เป็น หนทางดับทุกข์ อันควรเจริญ และพระองค์ ได้เจริญแล้ว สรุปได้ว่า ปัญญาอันรู้เห็นแจ้งชัดตามความเป็นจริงในอริยสัจ 4 ขั้นแรก รู้ว่า อริยสัจแต่ละอย่างนั้นเป็นอย่างไร ขั้นที่สองรู้ว่าควรจะทำ อย่างไรในอริยสัจแต่ละประการนั้น และ ขั้นที่สาม พระองค์ได้ กระทำ ตามนั้นสำ เร็จเสร็จแล้ว เมื่อพระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงประกาศพระธรรมจักร ให้เป็นไปแล้ว ได้มีการบันลือต่อ ๆ กัน ไปให้ทราบทั่วกันว่า พระธรรมอันยอดเยี่ยมที่พระองค์ทรงประกาศให้เป็นไปแล้ว ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน เขต เมืองพาราณสี อันใคร ๆ ในโลกจะปฏิวัติไม่ได้ กรอบที่ 6 12

วันอาสาฬหบูชามีเหตุการณ์สำ คัญในทางพระพุทธศาสนาอยู่ 3 ประการ คือ 1. เป็นวันแรกที่พระพุทธเจ้าทรงประกาศพระศาสนา โดยทางแสดงพระปฐมเทศนา คือ ธัมมจักกัปปวัตนสูตร ประกาศสัจธรรมอันเป็นองค์แห่งพระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณที่พระองค์ตรัสรู้ให้เป็นที่ประจักษ์แก่ สรรพสัตว์ทั้งหลาย 2. เป็นวันแรกที่บังเกิดพระอริยสงฆ์สาวกขึ้นในโลกคือ พระโกณฑัญญะ เมื่อได้ฟังพระปฐมเทศนาจบได้ดวงตาเห็น ธรรม ได้ทูลขออุปสมบท และพระพุทธเจ้าได้ประทานอุปสมบทให้ด้วยวิธีเอหิภิกขุอุปสัมปทาในวันนั้น 3. เป็นวันแรกที่บังเกิดพระรัตนตรัย คือ พระพุทธรัตนะ พระธรรมรัตนะและพระสังฆรัตนะ ขึ้นในโลกอย่าง สมบูรณ์บริบูรณ์ ในวันนี้พุทธศาสนิกชนต่างพากันมาน้อมระลึกถึงพระรัตนตรัย ด้วยการไปชุมนุมตามพระอาราม ต่าง ๆ เพื่อกระทำ การบูชาปูชนียวัตถุได้แก่ พระธาตุเจดีย์หรือพระพุทธปฏิมาที่เป็นพระประธานในพระ อุโบสถ อย่างใดอย่างหนึ่ง ด้วยดอกไม้ ธูป เทียน เริ่มด้วยการสรรเสริญคุณพระรัตนตรัย เวียนเทียน และ ฟังพระธรรมเทศนา เช่นเดียวกับที่ปฏิบัติในวันวิสาขบูชา การแสดงธรรมในวันนี้จะเทศน์ธัมมจักกัปปวัต ตนสูตร วันอาสาฬหบูชาจึงเป็นวันที่พุทธศาสนิกชนจะได้ร่วมกันน้อมระลึกถึงคุณพระรัตนตรัยศึกษา พระ ธรรมวินัยอันเป็นแก่นแท้ของพระพุทธศาสนาให้เข้าใจอย่างถูกต้องตรงทางแล้วน าไปประพฤติปฏิบัติเพื่อ ประโยชน์ตนและประโยชน์ผู้อื่นต่อไปชั่วกาลนาน กรอบที่ 7 13

กรอบที่ 8 คำ สั่ง นักเรียนเลือกตัวอักษรด้านขวามือมาใส่หน้าข้อความด้านซ้ายมือ โดยให้ข้อความสัมพันธ์กัน .............1. วันอาสาฬหบูชา ตรงกับวัน ก. แม่น้ำ เนรัญชรา .............2. ความหมาย ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร” ข. ประกาศพระศาสนา .............3. พระสงฆ์องค์แรกในพระพุทธศาสนา ค. ดับตัณหาด้วยอริยมรรค .............4. อริยสัจ 4 ง. ทางสายกลาง .............5. มรรค 8 จ. แขวงเมืองพาราณสี .............6. ปัญจวัคคีย์ ฉ. ตัณหา .............7. เอหิภิกขุอุปสัมปทา ช. ความจริงอันประเสริฐ .............8. ปุาอิสิปตนมฤคทายวัน ฌ. พราหมณ์ทั้ง 5 ............9. สาเหตุแห่งทุกข์ ฎ. โกณฑัญญะ ...........10. ปฐมเทศนา ฐ. พระพุทธเจ้าประทานอุปสมบท ฑ. สูตรของการหมุนวงล้อมแห่งธรรม ฒ. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 ณ. ขึ้น 15 ค่ า เดือน 6 ด. ขึ้น 15 ค่ า เดือน 8 14

ด 1. วันอาสาฬหบูชา ตรงกับวัน ก. แม่น้ำ เนรัญชรา ฑ 2. ความหมาย ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร” ข. ประกาศพระศาสนา ฎ 3. พระสงฆ์องค์แรกในพระพุทธศาสนา ค. ดับตัณหาด้วยอริยมรรค ช 4. อริยสัจ 4 ง. ทางสายกลาง ง 5. มรรค 8 จ. แขวงเมืองพาราณสี ฌ 6. ปัญจวัคคีย์ ฉ. ตัณหา ฐ 7. เอหิภิกขุอุปสัมปทา ช. ความจริงอันประเสริฐ จ 8. ปุาอิสิปตนมฤคทายวัน ฌ. พราหมณ์ทั้ง 5 ฉ 9. สาเหตุแห่งทุกข์ ฎ. โกณฑัญญะ ข 10. ปฐมเทศนา ฐ. พระพุทธเจ้าประทานอุปสมบท ฑ. สูตรของการหมุนวงล้อมแห่งธรรม ฒ. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 ณ. ขึ้น 15 ค่ า เดือน 6 ด. ขึ้น 15 ค่ า เดือน 8 กรอบที่ 9 คำ สั่ง นักเรียนเลือกตัวอักษรด้านขวามือมาใส่หน้าข้อความด้านซ้ายมือ โดยให้ข้อความสัมพันธ์กัน 15

เมื่อเข้าพรรษาแล้วหากภิกษุมีกิจธุระจำ เป็นอันชอบด้วยพระวินัย พระพุทธเจ้าก็ทรงอนุญาตให้ไปได้โดยมีข้อจำ กัด ว่าจะต้องกลับมายังสถานที่จำ พรรษาเดิมภายใน 7 วัน ที่เรียกว่า สัตตาหกรณียะ ดังต่อไปนี้ 1. เมื่อทายกทายิกา ปรารถนาจะบำ เพ็ญกุศล เมื่อมานิมนต์ก็ให้ไปเพื่อรักษาศรัทธาได้ 2. ถ้าสงฆ์ ณ ที่แห่งใดแห่งหนึ่งเกิดอธิกรณ์ขึ้น ก็ให้ไปเพื่อระงับอธิกรณ์ได้ 3. ถ้าบิดา มารดา ญาติ พี่น้อง พระอุปัชฌาย์ อาจารย์ เป็นไข้เมื่อทราบก็ให้ไปได้ 4. พระวิหารในที่แห่งอื่นเกิดชำ รุดเสียหาย ให้ไปหาสิ่งของเพื่อมาปฏิสังขรณ์พระวิหารนั้นได้ 5. เมื่อถูกสัตว์ร้ายรบกวน ถูกโจรปล้น พระวิหารถูกไฟไหม้หรือถูกน้ำ ท่วม ก็ให้ไปจากที่นั้นได้ 6. เมื่อชาวบ้านถูกโจรปล้น อพยพหนีไป ก็ให้ไปกับพวกชาวบ้านได้โดยให้ไปกับชาวบ้านที่มีความเลื่อมใสศรัทธา สามารถที่จะให้ความอุปถัมภ์ได้ 7. เมื่อที่ใดเกิดความขาดแคลน อาหารหรือยารักษาโรค ขาดผู้อุปถัมภ์บำ รุง ได้รับความลำ บากก็อนุญาตให้ไปจากที่ นั้นได้ 8. ถ้าหากมีผู้เอาทรัพย์มาล่อ ก็อนุญาตให้ไปจากที่นั้นได้ 9. หากภิกษุสงฆ์หรือภิกษุณีสงฆ์แตกกันหรือมีผู้พยายามจะให้แตกกัน ถ้าการไปจากที่นั้นสามารถระงับการแตกกัน ได้ ก็อนุญาตให้ไปได้ ในวันเข้าพรรษา ถือว่าเป็นกรณียกิจพิเศษสำ หรับพระภิกษุสงฆ์จะมีการประชุมกันในพระอุโบสถ ไหว้พระสวดมนต์ ขอขมาซึ่งกันและกัน เสร็จแล้วก็ประกอบพิธีเข้าพรรษา ภิกษุจะอธิษฐานใจตนเองว่า ตลอดฤดูกาลเข้าพรรษานี้ตนเอง จะไม่ไปไหน ด้วยการเปล่งวาจาว่า อิมสฺมึอาวาเส อิม เตมาส วสฺส อุเปมิ หรือว่า อิมสฺมึวิหาเร อิม เตมาส วสฺส อุเปมิแปลว่า ข้าพเจ้าขออยู่จำ พรรษาตลอด 3 เดือน ในอาวาสนี้ หรือในวิหารนี้ (ว่า 3 ครั้ง) กรอบที่ 10 วันเข้าพรรษา วันเข้าพรรษา เป็นวันที่พระสงฆ์เริ่มอยู่จำ พรรษาตลอด 3 เดือน ในฤดูฝน ตั้งแต่ วันแรม 1 ค่ำ เดือน 8 จนถึงกลางเดือน 11 วันเข้าพรรษาที่ พระพุทธเจ้าทรงอนุญาตไว้มีอยู่ 2 วันคือ วันเข้าปุริมพรรษา คือ เข้าพรรษาแรก ตั้งแต่วันแรม 1 ค่ำ เดือน 8 ไปจนถึงวันเพ็ญกลางเดือน 11 วันเข้าปัจฉิมพรรษา คือวันเข้าพรรษาหลังตั้งแต่วันแรม 1 ค่ำ เดือน 9 ไปจนถึงวันเพ็ญเดือน 12 16

กรอบที่ 11 วันหลังจากเสร็จพิธีเข้าพรรษาแล้วก็นำ ดอกไม้ ธูปเทียน ไป นมัสการปูชนียวัตถุ ในอาวาสนั้นในวันต่อมาก็นำ ดอกไม้ธูป เทียนไปขอขมาพระอุปัชฌาย์อาจารย์และพระเถระที่ตนเคารพ นับถือ ในวันเข้าพรรษานี้ตามประวัติชาวไทยเราได้ประกอบพิธีทางศาสนาเนื่องในวันเข้าพรรษา มาตั้งแต่ครั้งกรุงสุโขทัย ซึ่งมีทั้ง พิธีหลวง และ พิธีราษฎร์ กิจกรรมที่กระทำ ก็มีการเตรียมเสนาสนะให้อยู่ในสภาพที่ดีสำ หรับจะได้จำ พรรษาอยู่ ตลอด 3 เดือน จัดทำ เทียนจำ นำ พรรษา เพื่อใช้จุดบูชาพระบรมธาตุ พระพุทธปฏิมา พระปริยัติธรรม ตลอดทั้งเดือน ถวายธูป เทียน ชวาลา น้ำ มันตามไส้ประทีปแก่พระภิกษุสงฆ์ที่อยู่จำ พรรษา ในพระอาราม สำ หรับเทียนจำ นำ พรรษาจะมี การ แห่เทียน ไปยังพระอารามทั้งทางบกและทางน้ำ ตามแต่หนทางที่ไปจะอำ นวยให้ เพื่อนำ เทียนเข้าไปตั้งในพระอุโบสถ หรือพระวิหาร แล้วก็จะจุดเทียนเพื่อบูชาพระรัตนตรัย สำ หรับการปฏิบัติอื่น ๆ ก็จะมีการถวาย ผ้าอาบน้ำ ฝน การอธิษฐานตนว่าจะประพฤติปฏิบัติให้อยู่ในกรอบของ ศีลห้า ศีลแปด ฟังเทศน์ฟังธรรม ตามระยะเวลาที่กำ หนดโดยเคร่งครัด ตามกำ ลังศรัทธาและขีดความสามารถของตน นับ ว่าวันเข้าพรรษาเป็นโอกาสอันดีที่พุทธศาสนิกชน จะได้ประพฤติปฏิบัติตนในกรอบของพระพุทธศาสนาได้เข้มข้นยิ่งขึ้นไป อีกระดับหนึ่ง ตามประวัติกล่าวไว้ในสมัยพุทธกาล ภิกษุได้ท่องเที่ยวจาริกไปยังที่ต่าง ๆ แม้ฤดู ฝน ทำ ให้ไปเหยียบข้าวกล้าของชาวบ้านเสียหายหรือเหยียบย่ำ สัตว์เล็กสัตว์น้อย ถึงแก่ความตายพระพุทธเจ้าจึงทรงวางระเบียบให้พระภิกษุ อยู่ ประจำ ตลอด เป็นเวลา 3 เดือนครับ 17

วันออกพรรษา วันออกพรรษา ตรงกับวันเพ็ญ (ขึ้น 15 ค่ำ ) เดือน 11 เป็นวันที่พระภิกษุสงฆ์ออกจากจำ พรรษา หรือการอยู่ประจำ ที่ ตลอดฤดูฝน เป็นระยะเวลา 3 เดือน ต่อจากวันนี้ไปพระภิกษุ สงฆ์ก็สามารถจาริกไปในที่ต่าง ๆ และค้างแรมในที่อื่นได้ วันออกพรรษานี้มีการทำ ปวารณา ในหมู่พระภิกษุสงฆ์ คือให้พระภิกษุสงฆ์ทำ ปวารณาแทนการทำ อุโบสถ์สังฆกรรม ยอมให้ว่ากล่าวตักเตือนซึ่งกันและกัน ต่างรูปต่างกล่าวคำ ปวารณาตามลำ ดับอาวุโส ในวันออกพรรษาตามประวัติกล่าวว่าเป็นวันที่พระพุทธเจ้าเสด็จลงจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์หลังจากที่ได้เสด็จไปจำ พรรษาและแสดงพระธรรมเทศนาโปรดพระพุทธมารดา การเสด็จลงจากดาวดึงส์ครั้งนั้น ได้เสด็จลงมา ณ เมืองสังกัสสะ บรรดาพุทธศาสนิกชนจึงพากันไปตักบาตรแด่พระพุทธเจ้า เรียกว่า ตักบาตรเทโว คำ เต็มคือ ตักบาตรเทโวโรหณะ คำ ว่า เทโวโรหณะ แปลว่า การหยั่งลงจากเทวโลก สำ หรับพิธีตักบาตรเทโวนั้นโดยทั่วไปจะทำ กันในบริเวณพระอุโบสถ มีการอัญเชิญพระพุทธรูป ซึ่งประดิษฐานบน บุษบกมีล้อเลื่อน มีบาตรตั้งอยู่หน้าพระพุทธรูป แล้วใช้คนลากนำ หน้า พระภิกษุสงฆ์จะเดินตามพระพุทธรูป บรรดา พุทธศาสนิกชนจะเรียงรายอยู่เป็นแถวสองข้างทางที่พระพุทธรูปและพระสงฆ์เคลื่อนผ่านเพื่อตักบาตรอาหารที่นิยม นำ มา ตักในวันนี้มีข้าวสุก ข้าวต้มมัดใต้ และข้าวต้มลูกโยน ในที่บางแห่งมีปูชนียวัตถุ เช่น พระธาตุเจดีย์ สร้างไว้บนภูเขา หรือสิ่งก่อสร้างที่สูงๆ ก็จะมีการอัญเชิญพระพุทธรูป ลงจากภูเขา บรรดาพุทธศาสนิกชนก็มาคอยตักบาตร โดยตั้งแถวสองแถวเรียงรายรออยู่ที่เชิงเขา เพื่อให้ดูใกล้ความจริงว่า พระพุทธเจ้าเสด็จลงมาจากที่สูง การบำ เพ็ญกุศลนอกจากนี้ก็มีการถวายผ้าจำ นำ พรรษา และพิธีทอดกฐิน ซึ่งจะกระทำ กันหลังวันออกพรรษาไปได้อีกถึง วันเพ็ญ กลางเดือน 12 กรอบที่ 12 18

กรอบที่ 13 คำ สั่ง นักเรียนสรุปความสำ คัญและการปฏิบัติตนของพุทธศาสนิกชนในวันเข้าพรรษาและออกพรรษาลงใน กรอบที่กำ หนดให้ 1. วันสำ คัญ ประวัติความเป็นมา และความสำ คัญ การปฏิบัติตนของ พุทธศาสนิกชน วันเข้าพรรษา ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... วันออกพรรษา ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ตักบาตรเทวโวโรหณะ ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... ......................................................... เพราะเหตุใดจึงมีคำ กล่าวว่า เทศกาลเข้า พรรษาคือเทศกาลแห่งการทำ ความดี 19

กรอบที่ 14 คำ สั่ง นักเรียนสรุปความสำ คัญและการปฏิบัติตนของพุทธศาสนิกชนในวันเข้าพรรษาและออกพรรษาลงใน กรอบที่กำ หนดให้ 1. วันสำ คัญ ประวัติความเป็นมา และความสำ คัญ การปฏิบัติตนของ พุทธศาสนิกชน วันเข้าพรรษา วันออกพรรษา ตักบาตรเทวโวโรหณะ - วันแรม 1 ค่ำ เดือน 8 - พระพุทธเจ้าทรงวางระเบียบให้ พระสงฆ์จำ พรรษาไม่จาริกเหยียบ ข้าวกล้าของชาวบ้าน - รักษาศีล ฟังธรรม - บวชเพื่อศึกษาธรรม - ถวายผ้าอาบน้ำ ฝน - ถวายเทียนพรรษา - วันแรม 15 ค่ำ เดือน 11 - สิ้นสุดการจำ พรรษา 3 เดือน วันปวารณา คือพระสงฆ์ยอมให้ ว่ากล่าวตักเตือนกัน - ทอดกฐิน - ให้ทาน - รักษาศีล - ปฏิบัติธรรม - เป็นพระพุทธเจ้าเสด็จจากสวรรค์ ชั้นดาวดึงส์หลังจากเสด็จจำ พรรษา และโปรดพุทธมารดา - แรม 1 ค่ำ เดือน 11 - ให้ทาน - รักษาศีล - ปฏิบัติธรรม พุทธศาสนิกชนมักถือโอกาสเอาเทศกาล เข้าพรรษาเป็นจุดเริ่มต้นในการปฏิบัติตน เพื่อการลด ละ เลิกอบายมุข เพราะเหตุใดจึงมีคำ กล่าวว่า เทศกาลเข้า พรรษาคือเทศกาลแห่งการทำ ความดี 20

วันมาฆบูชา วันมาฆบูชาเป็นวันที่พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าทรง ประทานพระโอวาทสำ คัญอันถือได้ว่าเป็นหัวใจของคำ สอนใน พระพุทธศาสนา คือ โอวาทปาฏิโมกข์ในวันเพ็ญ (ขึ้น 15 ค่ำ ) เดือนสาม ดวงจันทร์โคจรมาเสวยมาฆฤกษ์ แต่ถ้าปีใดมีอธิกมาส คือ เดือนแปดสองแปด วันมาฆบูชาก็จะเลื่อนไปเป็นวันเพ็ญ กลางเดือนสี่ เหตุการณ์ดังกล่าวนี้เกิดขึ้นที่ พระเวฬุวัน เมือง ราชคฤห์ แคว้นมคธ ในปีแรกของตรัสรู้ของพระพุทธองค์ คือ หลังจากตรัสรู้แล้วได้ 9 เดือน ความประจวบกันพอดีของเหตุการณ์ ในวันนี้ซึ่งนับว่าเป็นเรื่องที่อัศจรรย์มีสี่ประการ คือ ประการแรก เป็นการมาชุมนุมกันของพระสงฆ์สาวก จำ นวน 1,250 รูป เพื่อเฝูาพระบรมศาสดา โดยมิได้นัดหมาย ประการที่สอง พระสงฆ์สาวกดังกล่าวล้วนแต่เป็นพระอรหันต์ทั้งสิ้น ประการที่สาม พระสงฆ์สาวกดังกล่าวล้วนแต่ได้รับการอุปสมบทจากพระพุทธเจ้าด้วยวิธีเอหิภิกขุอุปสัมปทา ประการที่สี่ วันนั้นดวงจันทร์เพ็ญเสวยมาฆฤกษ์เต็มบริบูรณ์ ความพร้อมกันขององค์สี่ประการจึงเรียกว่า จาตุรงคสันนิบาต โอวาทปาฏิโมกข์ ที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงเป็นการประมวลคำ สอนหลักของพระพุทธศาสนา เพื่อให้ พระสงฆ์สาวกนำ ไปประพฤติปฏิบัติ และนำ ไปสั่งสอนผู้อื่นในแนวทางเดียวกัน คือทรงเทศน์โอวาทปาติโมกข์ในที่ ประชุมสงฆ์ซึ่งเป็นมหาสังฆนิบาต คือ 1. ขันติ คือความอดกลั้น เป็นตบะสูง พระพุทธะทั้งหลายกล่าวว่านิพพานเป็นธรรมสูงสุดคนทำ ร้ายคนอื่นไม่ใช่ บรรพชิต คนเบียดเบียนคนอื่นไม่ใช่สมณะ 2. การไม่ทำ ชั่วทั้งปวง การทำ แต่ความดี การทำ ใจให้บริสุทธิ์ นี้คือคำ สอนของพระพุทธทั้งหลาย 3. การไม่ว่าร้าย การไม่ทำ ร้าย การสำ รวมในปาฏิโมกข์ การรู้จักประมาณในอาหาร การอยู่ในที่สงัด การบำ เพ็ญ สมาธิ นี่เป็นคำ สอนของพระพุทธเข้าทั้งหลาย พิธีมาฆบูชานี้มีขึ้นครั้งแรกสมัยรัชกาลที่ 4 ในวันนี้พุทธศาสนิกชนก็จะไปประกอบศาสนกิจ เพื่อน้อม ระลึกถึง คุณพระรัตนตรัย เช่นเดียวกับที่ ประพฤติปฏิบัติในวันวิสาขบูชา และวันอาสาฬหบูชา คือ นำ ดอกไม้ ธูป เทียน ไป นมัสการปูชนียวัตถุที่สำ คัญ อันได้แก่ พระธาตุเจดีย์ หรือพระพุทธปฏิมาเป็นต้น และฟังพระธรรมเทศนาการแสดงธรรม ในวันนี้จะแสดงธรรมในเรื่องพระโอวาทปาฏิโมกข์ กรอบที่ 15 21

การไม่ทำ ความชั่วทั้งปวง คนเราทำ ชั่วได้ 3 ทาง คือ ทางกาย วาจา และทางใจ ซึ่งถือเป็นการกระทำ ที่ผิดทั้งทาง กฎหมาย ศีลธรรมและขนบประเพณี ขึ้นอยู่กับว่าจะประพฤติชั่วแบบใด เพราะการทำ ชั่ว บางอย่างแม้ไม่ผิดกฎหมาย แต่ผิดศีลธรรมหรือขนบประเพณีได้การไม่ท าความชั่วทั้งปวงแยกออกได้ดังนี้ 1. การไม่ทำ ชั่วทางกาย ได้แก่ 1.1 ไม่ทำ ร้ายหรือเบียดเบียนผู้อื่น ไม่นำ สัตว์มาทรมานกักขัง 1.2 ไม่ลักขโมย ไม่ถือเอาทรัพย์ของผู้อื่น 1.3 ไม่ประพฤติผิดในกาม รวมไปถึงการไม่ทำ ลายวัตถุอันเป็นที่รักของผู้อื่น 2. การไม่ทำ ความชั่วทางวาจา ได้แก่ 2.1 ไม่พูดเท็จ ไม่พูดหลอกลวง 2.2 ไม่พูดส่อเสียด ไม่พูดยั่วยุให้คนแตกความสามัคคี 2.3 ไม่พูดคำ หยาบ 2.4 ไม่พูดเพ้อเจ้อเหลวไหลอันหาสารประโยชน์ไม่ได้ 3. การไม่ทำ ชั่วทางใจ ได้แก่ 3.1 ไม่คิดโชค อยากได้ของผู้อื่นโดยมิชอบ 3.2 ไม่คิดพยาบาท ปองร้ายหรือคิดแก้แค้น 3.3 ไม่เห็นผิดเป็นชอบ ไม่หลงงมงายกับความคิดที่ผิด ๆ การทำ ความดีให้ถึงพร้อม การไม่ทำ ชั่วดังที่กล่าวมา ถือได้ว่าเป็นการทำ ความดีถึงระดับหนึ่งแล้ว แต่จะให้ดีจริงไม่เพียงแต่ละเว้นความชั่ว หากแต่ต้องประกอบคุณงามความดีด้วยการทำ ความดีก็ทำ ได้ 3 ทาง คือ ทางกาย ทางวาจา และทางใจ 1. การทำ ความดีทางกาย ได้แก่ 1.1 มีเมตตากรุณาช่วยเหลือผู้อื่น 1.2 เคารพกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินของผู้อื่น 1.3 มีความสำ รวมในกาม ยินดีเฉพาะคู่ครองของคน 2. การทำ ความดีทางวาจา ได้แก่ 2.1 พูดแต่ความจริง 2.2 พูดแต่คำ ที่ส่งเสริมความสามัคคี ช่วยให้คนที่แต่กร้าวกันคืนดีกัน 2.3 พูดแต่คำ สุภาพอ่อนหวาน ไม่พูดคำ หยาบ 2.4 พูดแต่คำ ที่มีสาระ มีประโยชน์ พูดให้ถูกกาลเทศะ กรอบที่ 16 22

กรอบที่ 17 3. การทำ ความดีทางใจ ได้แก่ 3.1 พอใจแต่ของที่ได้มาโดยชอบ ไม่คิดโลภในทางทุจริต 3.2 แผ่เมตตาให้สัตว์โลกทั้งหลายมีความสุข 3.3 มีแต่ความเห็นชอบ การทำ ใจให้บริสุทธิ์ เมื่อเราละเว้นไม่ทำ ความชั่วและพยายามทำ ความดีให้ถึงพร้อมแล้ว เราก็ควร ทำ ใจให้บริสุทธิ์ด้วย โดยการหมั่นฝึกฝนตนเองให้มีกุศลมูลหรือรากเหง้าแห่งความดีขึ้นในจิตใจอีก 3 ประการ ได้แก่ 1. อโลภะคือ ความไม่โลภ หมั่นฝึกอบรมจิตใจให้ระงับตัณหาหรือความอยากได้ คนที่ไม่ อยากได้ของของผู้อื่นย่อมไม่ทำ ความชั่วโดยการลักขโมยหรอฉ้อโกง 2. อโทสะ คือความไม่โกรธ ไม่ประทุษร้าย พยายามฝึกจิตใจของตนให้เป็นคนมีเมตตา ปรารถนาจะให้ผู้อื่นอยู่เป็นสุข 3. อโมหะ คือความไม่หลง รู้จักเหตุ รู้จักผล รู้จักบาปบุญคุณโทษ ประโยชน์ มิใช่ประโยชน์ โอวาทปาฏิโมกข์ก็คือข้อห้ามและ ข้อปฏิบัติในเบญจศีลและ เบญจธรรม 23

กรอบที่ 18 คำ สั่ง นักเรียนสรุปเรื่องเกี่ยวกับโอวาทปาฏิโมกข์ ลงในผังที่กำ หนดให้ โอวาทปาฏิโมกข์ การไม่ทำ ชั่วทางใจ การทำ ความดีทางใจ การไม่ทำ ชั่วทางวาจา การทำ ความดีทางวาจา การไม่ทำ ชั่วทางกาย การทำ ความดีทางกาย การไม่ทำ ความชั่วทั้งปวง การทำ ความดีให้ถึงพร้อม การทำ จิตใจให้บริสุทธิ์ 24

กรอบที่ 19 คำ สั่ง นักเรียนสรุปเรื่องเกี่ยวกับโอวาทปาฏิโมกข์ ลงในผังที่กำ หนดให้ โอวาทปาฏิโมกข์ การไม่ทำ ชั่วทางใจ การทำ ความดีทางใจ การไม่ทำ ชั่วทางวาจา การทำ ความดีทางวาจา การไม่ทำ ชั่วทางกาย การทำ ความดีทางกาย การไม่ทำ ความชั่วทั้งปวง การทำ ความดีให้ถึงพร้อม การทำ จิตใจให้บริสุทธิ์ ทำ ลายชีวิต ลักขโมย ประพฤติผิดในกาม เว้นจากการทำ ลายชีวิต เว้นจากการลักทรัพย์ เว้นจาการประพฤติผิดในกาม ไม่มัวเมาในกามคุณ ไม่อาฆาตพยาบาท ไม่ท้อแท้ ซึม ง่วง ไม่ฟุ้งซ่าน รำ คาญใจ ไม่ลังเลสงสัย พูดเท็จ พูดคำ หยาบ พูดเพ้อเจ้อ เว้นจากการพูดเท็จ เว้นจากการพูดคำ หยาบ เว้นจากการพูดคำ หยาบ เว้นจากการพูดเพ้อเจ้อ โลภ โกรธ หลง ไม่อยากได้ของผู้อื่น ไม่พยาบาทปองร้าย มีความเห็นตามทำ นองคลองธรรม 25

กรอบที่ 20 วันอัฏฐมีบูชา วันอัฏฐมีบูชาตรงกับวันแรม 8 ค่ำ เดือน 6 หรือเดือน 7 นับถัดจากวันวิสาขบูชาไป 7 วัน เป็นวันคล้ายวันถวายพระ เพลิงพระพุทธสรีระของพระพุทธเจ้าที่เมืองกุสินารา จึงถือเป็นวันสำ คัญที่ระลึกถึงพระพุทธองค์อีก วันหนึ่ง หลังจากถวายพระเพลิงพุทธสรีระแล้วมีการแบ่งพระบรมสารีริกธาตุโดยโทณพราหมณ์เป็นผู้แบ่งพระบรมสารีริกธาตุ ออกเป็น 8 ส่วนเพื่อให้กับกษัตริย์แต่ละเมืองดังนี้ พระนามกษัตริย์ที่ได้รับคือ กษัตริย์มคธ กษัตริย์ลิจฉวีเวสาลี กษัตริย์กบิลพัสดุ์ กษัตริย์อัลลกัปปะ กษัตริย์มัละกุสินารา กษัตริย์มัลละปาวา กษัตริย์รามคาม กษัตริย์เวฎฐทีปะ ทุกท่านที่ได้ไปก็นำ ไปสร้างสถูปบรรจุและสักการบูชา ลักษณะของ พระบรมสารีริกธาตุสังเกตได้คือพระธาตุ อย่างใหญ่มีลักษณะคล้ายเมล็ดถั่วเขียว สีทองพระธาตุอย่างกลาง ลักษณะคล้ายเมล็ดข้าวสารหัก สีแก้ว มุกดา พระธาตุอย่างเล็ก ลักษณะคล้ายเมล็ดพันธุ์ผักกาด สีดอกมะลิ 26

กรอบที่ 21 วันธรรมสวนะ วันพระ หรือ วันธรรมสวนะ หมายถึง วันประชุมถือศีลฟังธรรมในพุทธศาสนา (ธรรมสวนะ หมายถึง การฟังธรรม) กำ หนดเดือนทางจันทรคติละ 4 วัน ได้แก่วันขึ้น 8 ค่ำ วันขึ้น 15 ค่ำ (วันเพ็ญ) วันแรม 8 ค่ำ วันแรม 15 ค่ำ (หากเดือนใดเป็นเดือนขาด ถือเอาวันแรม 14 ค่ำ ) ในวันพระ พุทธศาสนิกชนถือเป็นวัน สำ คัญ ควร ไปวัดเพื่อทำ บุญ ถวายภัตตาหารแด่พระสงฆ์ และฟังธรรม สำ หรับผู้ที่เคร่งครัดในศาสนาอาจ ถือศีลแปดในวันพระด้วย นอกจากนี้ชาวพุทธยังถือว่าวันพระไม่ควรทำ บาป ใด ๆ การทำ บาปหรือไม่ถือศีล ห้าในวันพระถือว่าเป็นบาปยิ่งกว่าในวันอื่น ส่วน วันโกน เป็นภาษาพูด หมายถึง วันก่อนวันพระ 1 วัน ประวัติความเป็นมา ในสมัยพุทธกาล พระเจ้าพิมพิสาร ได้เข้าเฝ้าพระสัมมา สัมพุทธเจ้าและกราบทูลว่า นักบวชศาสนา อื่นมีวันประชุมสนทนา เกี่ยวกับหลักธรรมคำ สั่งสอนในศาสนาของเขา แต่ว่าศาสนาพุทธยังไม่มี พระพุทธองค์จึงทรงอนุญาตให้ภิกษุสงฆ์ประชุมสนทนาและแสดงธรรม เทศนาแก่ประชาชน ในวัน 8 ค่ำ 14 ค่ำ และ 15 ค่ำ พุทธศาสนิกชนจึงถือเอาวันดังกล่าวเป็น วันธรรมสวนะ (สำ หรับวันธรรมสวนะนี้ เมืองไทยมีมาตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัย ) 27

คำ สั่ง นักเรียนเขียนเครื่องหมาย หน้าข้อความที่ถูกต้อง และ หน้าข้อความที่ผิด กรอบที่ 22 ...............1. วันอัฎฐมีบูชาตรงกับวันแรม 8 ค่ำ เดือน 6 ............. ..2. พระพุทธเจ้าปรินิพพานที่ เมืองกุสินารา ................3. ผู้ที่แบ่งพระบรมสารีริกธาตุคือพราหมณ์โกณฑัญญะ ................4. พระบรมสารีริกธาตุถูกแบ่งออกเป็น 7 ส่วน ................5. วันธรรมสวนะ หมายถึงการฟังธรรม ................6. ใน หนึ่งเดือนจะมีวันพระ 4 วัน ................7. วันพระเริ่มมีมาตั้งแต่สมัยอยุธยา ................8. พระเจ้าปเสนทิโกศล เป็นผู้กราบทูลพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับวันประชุมของนักบวชของศาสนาอื่น ซึ่งกระทำ ในวัน 8 ค่ำ 14 ค่ำ หรือ 15 ค่ำ ................9. เดือนขาดหมายถึงเดือนนั้นไม่มีวันแรม 15 ค่ำ ..............10. วันพระหรือวันธรรมสวนะพุทธศาสนิกชนจะทำ บุญตักบาตรถือศีลฟังธรรม 28

คำ สั่ง นักเรียนเขียนเครื่องหมาย หน้าข้อความที่ถูกต้อง และ หน้าข้อความที่ผิด 1. วันอัฎฐมีบูชาตรงกับวันแรม 8 ค่ำ เดือน 6 2. พระพุทธเจ้าปรินิพพานที่ เมืองกุสินารา 3. ผู้ที่แบ่งพระบรมสารีริกธาตุคือพราหมณ์โกณฑัญญะ 4. พระบรมสารีริกธาตุถูกแบ่งออกเป็น 7 ส่วน 5. วันธรรมสวนะ หมายถึงการฟังธรรม 6. ในหนึ่งเดือนจะมีวันพระ 4 วัน 7. วันพระเริ่มมีมาตั้งแต่สมัยอยุธยา 8. พระเจ้าปเสนทิโกศล เป็นผู้กราบทูลพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับวันประชุมของนักบวช ของศาสนาอื่นซึ่งกระทำ ในวัน 8 ค่ า 14 ค่ำ หรือ 15 ค่ำ 9. เดือนขาดหมายถึงเดือนนั้นไม่มีวันแรม 15 ค่ำ 10. วันพระหรือวันธรรมสวนะพุทธศาสนิกชนจะทำ บุญตักบาตรถือศีลฟังธรรม กรอบที่ 23 29

วิหารตรัสรู้ที่ยังหลงเหลืออยู่สมบูรณ์ที่สุดปัจจุบันสถานที่ ตรัสรู้นี้เรียกว่า ตำ บลพุทธคยา ขึ้นอยู่กับจังหวัดคยา (ห่างจากจังหวัด 12 กิโลเมตร)รัฐพิหารมีเมืองหลวงชื่อ ปัฎนะ หรือ ปัฎนา (หรือชื่อเดิมว่าปาฎลีบุตร) สถูปและวิหารปรินิพพานที่เมืองกุสินาราปัจจุบันมี สถูปและวิหารเป็นสัญลักษณ์เป็นอุทยานที่ได้รับ การรักษาจากทางการอินเดียเป็นอย่างดีมีต้นสาละ และไม้อื่นปลูกอยู่ทั่วไป ให้ความร่มรื่นพอสมควร กรอบที่ 24 สรุปวันสำ คัญทางพระพุทธศาสนา ประสูติวันเพ็ญ เดือน 6 ณ ลุมพินีวัน ระหว่างกรุงกบิลพัสดุ์-กรุงเทวทหะ ตรัสรู้ วันเพ็ญ เดือน 6 ณ อุรุเวลาเสนานิคม แคว้นมคธ ปฐมเทศนา วันเพ็ญ เดือน 8 ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน กรุงพาราณสี ปรินิพพาน วันเพ็ญ เดือน 6 ณ สาลวโนทยาน แคว้นมัลละ กรุงกุสินารา เสาหินพระเจ้าอโศกมหาราชปักไว้ เพื่อให้อนุชนรุ่นหลังทราบว่าตรงจุดนี้เป็นที่ที่ พระบรมศาสดาออกจากครรภ์ของพระมารดา (ปัจจุบันอยู่ในเขตประเทศเนปาล) สถานที่พระศาสดาประกาศพระพุทธศาสนา เป็นครั้งแรก ปัจจุบันเรียกสารนาถและเป็น สถานที่ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าปรารภให้พระ อรหันต์ 60 รูปออกไปเผยแผ่พระศาสนา 30

วิชา พระพุทธศาสนา รหัสวิชา ส15101 ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 คำ สั่ง ให้นักเรียนเลือกคำ ตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1.เพราะเหตุใดเราจึงต้องศึกษาวันสำ คัญทาง พระพุทธศาสนา ก.เพื่อเตรียมตัวหยุดพักผ่อน ข.เพื่อจะได้หยุดทำ บาปในวันนั้น ค. เพื่อจะได้ประกอบศาสนพิธีได้ถูกต้อง ง.เพื่อจะได้ละเว้นการไปเยี่ยมพระสงฆ์ 2. ในวันสำ คัญทางพระพุทธศาสนา นักเรียนควรปฏิบัติ ตนอย่างไรจึงจะเหมาะสม ก.ทำ บุญตักบาตรฟังธรรม ข.ชวนเพื่อนไปทัศนศึกษา ค.ไปเยี่ยมญาติที่ต่างจังหวัด ง.ช่วยนักการทำ ความสะอาดห้อง 3.วันวิสาขบูชามีความสำ คัญอย่างไร ก.เป็นวันที่พระจันทร์เต็มดวง ข.เป็นวันที่เจ้าชายสิทธัตถะเสด็จออกผนวช ค.เป็นวันที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงโอวาทปาฏิโมกข์ ง.เป็นวันคล้ายวันประสูติ ตรัสรู้ ปรินิพพาน 4.การปฏิบัติตนเช่นใดในวันวิสาขบูชา ที่ถือเป็นการ พระระลึกถึงพระพุทธคุณได้ดีที่สุด ก.ละความชั่วทำ ความดี ข.สรงน้ำ พระพุทธรูป ค.ไม่ฆ่าสัตว์ตัดชีวิต ง.ประกอบศาสนกิจ 5. พระธรรมเทศนาที่พระสงฆ์แสดงในวันวิสาขบูชาคือเรื่อง ใด ก.อริยสัจ 4 ข.พรหมวิหาร ค. โอวาทปาติโมกข์ ง. ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร 6. หลังจากพิธีวันวิสาขบูชาซบเซาไประยะหนึ่งพระมหา กษัตริย์พระองค์ใดทรงฟื้นฟูขึ้นใหม่ ก. รัชกาลที่ 1 ข. รัชกาลที่ 2 ค. รัชกาลที่ 3 ง. รัชกาลที่ 4 7. เหตุใดจึงจัดว่าวันอาสาฬหบูชาถือเป็นวัน ทางพระพุทธศาสนา ก. เป็นวันเริ่มแรกแห่งพระพุทธศาสนา ข. เป็นวันที่มีพระรัตนตรัยครบบริบูรณ์ ค. เป็นวันที่มีเหตุการณ์เกี่ยวกับพระพุทธเจ้าโดยเฉพาะ ง. เป็นวันแรกที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงพระ ระลึกถึง พระพุทธคุณได้ดีที่สุด โอวาทแก่พระภิกษุ 8. วันอาสาฬหบูชาโดยปกติแล้วจะตรงกับวันใด ก. วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ข. วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ค. วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 ง. วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 1 9. ธรรมข้อใดไม่มีความสัมพันธ์กับพระธัมมจักรกัปปวัตตนสูตร ก. ข้อปฏิบัติสุดโต่งที่ผู้ออกบวชควรงดเว้น ข. ขันธ์ 5 เป็นสิ่งที่ไม่คงทนถาวร ปราศจากตัวตน ค. แนวทางแก้ปัญหาให้ตรงเป้าคือแก้ที่ต้นเหตุ ง. อริยสัจ 4 ความจริงที่ทำ ให้ผู้รู้และเข้าใจอย่างแท้จริง ได้ 10. วันนี้แรม 1 ค่ำ เดือน 8 คุณแม่ลุกขึ้นเตรียมอาหาร และเตรียมผ้าอาบน้ำ ฝนไปถวายพระวันนี้เป็นวันอะไร ก. วันวิสาขบูชา ข. วันอาสาฬหบูชา ค. วันเข้าพรรษา ง. วันมาฆบูชา 31

วิชา พระพุทธศาสนา รหัสวิชา ส21103 ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 คำ สั่ง ให้นักเรียนเลือกคำ ตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 11.ภิกษุสงฆ์ต้องปฏิบัติ ในช่วงเข้าพรรษา ก. สวดปาติโมกข์ทุกครั้งหลังจากทำ วัตร ข. งดจาริกจากวัดแล้วศึกษาปฏิบัติธรรม ค. ออกเยี่ยมเยียนชาวบ้านที่อยู่ใกล้เคียง ง. เดินทางไปเยี่ยมพระภิกษุในถิ่นทุรกันดาร 12. วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 นอกจากจะเรียกว่าวัน ออกพรรษาแล้ว ยังเรียกอีกอย่างว่าวันอะไร ก. วันพระเสด็จ ข. วันมหาปวารณา ค. วันพระเจ้าเปิดโลก ง. วันอุโบสถสังฆกรรม 13. ประเพณีที่กระทำ หลังออกพรรษา 1 เดือนคืออะไร ก. การทอดกฐิน ข. การทอดผ้าป่า ค. การลอยกระทง ง. การตักบาตรดอกไม้ 14. ในช่วงเข้าพรรษามีวัตรปฏิบัติใดดังต่อไปนี้ที่พระสงฆ์ กระทำ มิได้ ก. พัฒนาบริเวณวัด ข. ค้างคืนนอกอาวาส ค. ไปเยี่ยมพระรูปอื่น ง. แสดงธรรมเทศนา 15. ข้อใดต่อไปนี้มิใช่ข้อความในโอวาทปาฏิโมกข์ ก. การไม่ทำ บาปทั้งปวง ข. การไม่ลุ่มหลงในอบายมุข ค. การทำ ความดีให้เพียบพร้อม ง. การทำ จิตของตนให้สะอาดผ่องแผ้ว 16. เหตุการณ์สำ คัญที่เนื่องกับวันมาฆบูชาคือเหตุการณ์ ในข้อใด ก.พระพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนา ข.พระพุทธเจ้าทรงได้อัครสาวก ค.พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมโปรดพระพุทธมารดา ง. พระพุทธเจ้าทรงปลงอายุสังขาร ณ ปาวาล เจดีย์ 17. ประเพณีวันมาฆบูชาในประเทศไทยเริ่มขึ้นเมื่อใด ก. สมัยพระมหาธรรมราชาลิไทย ข. สมัยรัชกาลที่ 2 ค. สมัยรัชกาลที่ 3 ง. สมัยรัชกาลที่ 4 18. ข้อใดไม่จัดเป็นองค์ประกอบของจาตุรงคสันนิบาต ก.วันประชุมนั้นตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 ข. พระอรหันต์ 1,250 รูปล้วนเป็นเอหิภิกขุทั้งสิ้น ค. พระอรหันต์เหล่านั้นมาประชุมกันโดยมิได้ นัดหมาย ง. พระพุทธองค์ทรงแสดงโอวาทปาติโมกข์แก่ พระ อรหันต์เหล่านั้น 19. เมื่อถึงวันสำ คัญ ทางพระพุทธศาสนา พุทธ-ศาสนิกชนควรปฏิบัติตนอย่างไรในตอนค่ำ ก. จัดงานเฉลิมฉลอง ข. ชวนกันไปชมมหรสพ ค. ช่วยกันพัฒนาบริเวณวัด ง. ไปร่วมเวียนเทียนที่วัด 20. วันอัฏฐมีบูชาเป็นวันถวายพระสรีระของ พระพุทธเจ้า ตรงกับวันในข้อใด ก. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ข. แรม 8 ค่ำ เดือน 6 ค. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ง. แรม 8 ค่ำ เดือน 8 32

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง วันสำ คัญทางพระพุทธศาสนา 1. ค 11. ข 2. ก 12. ข 3. ง 13. ก 4. ก 14. ข 5. ก 15. ข 6. ข 16. ง 7. ข 17. ง 8. ข 18. ก 9 ข 19. ง 10. ค 20. ข 33

บรรณานุกรม ธรรมะไทย. (มปป). วันสำ คัญทางพระพุทธศาสนา. สืบค้นเมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2561.เข้าถึงได้จาก: http://www.dhammathai.org/day/buddhismday.php บังอร สุดยินดี. (2551). บทเรียนสำ เร็จรูป เรื่อง วันสำ คัญทางพระพุทธศาสนา[ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ วันที่ 13 มิถุนายน 2561. เข้าถึงได้จาก: www.pw.ac.th/emedia/media/ social/ buddhismDay_bangon.doc วิทย์ วิศทเวทย์, เสฐียรพงษ์ วรรณปก. หนังสือสาระการเรียนรู้พื้นฐาน กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม พระพุทธศาสนา ป.5 ช่วงชั้นที่ 2. กรุงเทพมหานคร : บริษัทอักษรเจริญ ทัศน์ อจท. จำ กัด, 2546. sanook.. (2561). วันวิสาขบูชา 2561 ประวัติวันวิสาขบูชา [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ วันที่ 13 มิถุนายน 2561. เข้าถึงได้จาก: https://hilight.kapook.com/view/23220 34