โครงงานคุณธรรม 5ส. สร้างคุณธรรม น้อมนำวิถีคิดพิชิตขยะ

โครงงานคุณธรรม เรื่อ รื่ ง ๕ ส. สร้า ร้ งคุณ คุ ธรรม น้อ น้ มนำ วิถี วิ คิ ถี ด คิ พิชิตขยะ หลักลัธรรม ไตรสิกสิขา และอิทอิธิบธิาท ๔ ด้วด้ยกิจกิกรรม ๕ ส. สะสาง สะดวก สะอาด สุขสุลักลัษณะ สร้าร้งนิสันิยสั --------------------------------- คุณคุธรรมสร้าร้งคนดี คนดีสดีร้าร้งสังสัคมแห่งห่ความสุขสุ จัดจัทำ โดย กลุ่มลุ่ เยาวชนคนอาสา โรงเรียรีนสันสัทรายหลวง อำ เภอสันสัทราย จังจัหวัดวัเชียชีงใหม่ สำ นักนังานเขตพื้น พื้ ที่ก ที่ ารศึกศึษาประถมศึกศึษาเชียชีงใหม่ เขต ๒

พระบรมราโชบาย ... กลุ่มเยาวชนคนอาสา โรงเรียนสันทรายหลวง การเป็นพลเมืองที่ดี เห็นอะไรที่จะทำ เพื่อบ้านเมืองได้ก็ต้องทำ เช่น งานอาสาสมัคร งานบำ เพ็ญประโยชน์ งานสาธารณกุศล ให้ทำ ด้วยความมีน้ำ ใจ และความเอื้ออาทร ความเป็นมาของประเทศไทย ในหลวงรัชกาลที่ ๑๐

โครงงานคุณธรรม 5 ส. สร้างคุณธรรม น้อมนำวิถีคิดพิชิตขยะ 5 S Morality Project: Create morality, adopt a new way of thinking, conquer waste. จัดทำโดย 1) เด็กหญิงนุช ปีแสง ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/3 2) เด็กหญิงคำอยู่ คำอ๋อง ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/3 3) เด็กหญิงหมวยใส นามเอื้อง ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/2 4) เด็กหญิงหฤทัย ลุงต๊ะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/3 5) เด็กหญิงพิมพ์ชนก โรมรินทร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/3 ครูที่ปรึกษา : 1) นายสุเมธ ปะหุปะโพธิ์ 2) นายกุลธร ดอนแก้ว โรงเรียนสันทรายหลวง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 2 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

สารบัญ หน้า โครงงาน 5 ส. สร้างคุณธรรมน้อมนำวิถีคิดพิชิตขยะ แบบสรุปย่อโครงงานคุณธรรม 1 ข้อมูลรายละเอียดโครงงาน 2 บทคัดย่อ 3 กิตติกรรมประกาศ 4 ผังมโนทัศน์ 5 บทที่ ๑ บทนำ ที่มาและความสำคัญ 6 วัตถุประสงค์ 6 ขอบเขตการศึกษาเรียนรู้ 6 บทที่ ๒ การดำเนินการโครงงาน วิธีการดำเนินงาน 7 งบประมาณ 8 แหล่งที่มาของงบประมาณ 9 อุปสรรคความผิดพลาดและการแก้ปัญหา 9 บทที่ ๓ ผลการดำเนินงาน 10 บทที่ ๔ การศึกษาวิเคราะห์ ปัญหาและสาเหตุ 13 เป้าหมายและทางแก้ปัญหา 13 หลักการและหลักธรรมที่นำมาใช้ 13 พระบรมราโชบาย 15 ประเมินตนเอง 16 ประเมินและวิจารณ์โดยผู้อื่น 17 บทที่ ๕ บทสรุปและข้อแสนอแนะ สรุปผลการดำเนินการโครงงาน 18 แผนการดำเนินงานในอนาคตและข้อเสนอแนะ 18 บรรณานุกรม 20

คำนำ โครงงานคุณธรรม 5 ส. สร้างคุณธรรมน้อมนำวิถีคิด พิชิตขยะ เป็นโครงการส่งเสริมคุณธรรมของ นักเรียน รายวิชาสังคมศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม โรงเรียนสันทรายหลวง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ ที่เกิดจากความร่วมมือ ร่วมใจของแกนนำนักเรียนกลุ่มเยาวชนคนอาสา นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 และปีที่ 1 เพื่อให้ห้องเรียนสะอาดเรียบร้อย โรงเรียนมีบรรยากาศที่ เหมาะสมต่อการจัดการเรียนการสอน ส่งเสริมคุณธรรมด้วยการปลูกจิตสำนึกนักเรียนให้รักษาความสะอาด นักเรียนมีความรับผิดชอบในการ ทำเวรประจำวัน เวรห้องเรียน และดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน ซึ่งเป็น คุณธรรมด้านความรับผิดชอบที่ทุกคนควรยึดถือปฏิบัติอย่างมุ่งมั่นและตั้งใจ พวกเราตัวแทนกลุ่มเยาวชนคนอาสา ขอขอบพระคุณ นายประพันธ์ ทองหนัก ผู้อำนวยการโรงเรียน สันทรายหลวง ,นางสาวสุภาภรณ์ สุตารองผู้อำนวยการฝ่ายบริหารงานวิชาการ ,นางนัยน์ปพร ปานกลัด รองผู้อำนวยการฝ่ายบริหารงานบุคคล ตลอดจนคณะครูทุกท่าน และและเพื่อนๆ น้องๆ นักเรียนทุกคนของ โรงเรียนสันทรายหลวง ที่ให้ความร่วมมือ ร่วมแรง ร่วมใจพัฒนาดูแลรักษาความสะอาดเรียบร้อย เพื่อสร้าง บรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้อยู่เสมอ กลุ่มเยาวชนคนอาสา คณะผู้จัดทำ

๑ โครงงานคุณธรรม 5 ส. สร้างคุณธรรมน้อมนำวิถีคิด พิชิตขยะ สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย 5 S. Morality Project : Create morality ,adopt a new way of thinking ,conquer waste. โดยกลุ่มเยาวชนคนอาสา โรงเรียนสันทรายหลวง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 2 หลักธรรมสำคัญ : ไตรสิกขา (ศีล สมาธิ ปัญญา) ,อิทธิบาท 4 (ฉันทะ วิริยะ อุตสาหะ วิมังสา) พระราชดำรัส : พระบรมราโชบายด้านการศึกษา ร.10 ด้านที่ 4 ข้อที่ 3 การเป็นพลเมืองที่ดี ประเด็นปัญหาหลัก : โรงเรียนสันทรายหลวง มีจำนวนนักเรียน 1,008 คน จากจำนวนนักเรียนดังกล่าวมาส่งผล ให้สถานศึกษาซึ่งมีพื้นที่ค่อนข้างจำกัด สถานที่คับแคบ ประสบปัญหาเรื่องความสะอาด ความเป็นระเบียบ เรียบร้อยของสถานที่ ปัญหาการกำจัดขยะมูลฝอย ทำให้โรงเรียนไม่สะอาด นักเรียนทิ้งขยะไม่เป็นที่เป็นทาง จาก ปัญหาดังกล่าวทำให้นักเรียนรวมตัวกันทำงานจิตอาสาพัฒนาโรงเรียน และได้ดำเนินกิจกรรมส่งเสริมความสะอาด ผ่านกิจกรรม 5 ส. “สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย” การประชุมวางแผนร่วมกันตัวแทนสภา นักเรียน คณะครูร่วมกันดำเนินกิจกรรมเวรเขตสี รู้จักใช้รู้จักทิ้ง ห้องน้ำสะอาด ห้องเรียนมีบรรยากาศน่าเรียน ธนาคารขยะ ผู้จัดทำโครงงานจึงคิดหาวิธีช่วยเหลือโรงเรียนตามศักยภาพของตนเอง นำไปสู่การรวมตัวกันเป็นกลุ่ม เยาวชนคนอาสา เพื่อทำงานจิตอาสาพัฒนาโรงเรียนและเป็นตัวแทนนักเรียนรวมกลุ่มจัดทำโครงงาน 5 ส. สร้าง คุณธรรม น้อมนำวิถีคิดพิชิตขยะนี้ขึ้นมา กลุ่มเป้าหมาย : นักเรียนชั้น ม.๑-3 และระดับชั้นอื่นที่สนใจ กิจกรรมเด่น : โครงงาน “5 ส.สร้างคุณธรรมน้อมนำวิถีคิดพิชิตขยะ” ดำเนินการจัดกิจกรรมที่หลากหลานผ่าน กิจกรรม 5 ส. “สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย” อาทิเช่น กิจกรรม Big Cleaning Day ,เวรความ สะอาดในห้องเรียน ,เวรเขตสีพื้นที่รับผิดชอบของชั้นเรียน ,ห้องน้ำสะอาด ,การคัดแยกเพื่อจัดเก็บขยะ ,เมื่อกินเมื่อ ใช้สร้างนิสัยนำไปทิ้งลงถัง ,โครงการธนาคารขยะ ,โครงการการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมในโรงเรียน ,โครงการ ส่งเสริมประชาธิปไตยในโรงเรียน ผลที่เกิดขึ้น : ทำให้นักเรียนโรงเรียนสันทรายหลวง รู้จักหน้าที่ของตน มีจิตอาสา นักเรียนมีความตระหนัก นิสัย ที่รู้จักเสียสละทำงานต่อส่วนรวม ช่วยกันรักษาความสะอาดในห้องเรียนและพื้นที่ทั่วไปในโรงเรียน ส่งผลให้โรงเรียน สันทรายหลวง มีสภาพแวดล้อมที่ดีมีบรรยากาศน่าเรียนรู้ เยาวชนผู้รับผิดชอบโครงงาน ๑. เด็กหญิงนุช ปีแสง ม.3/3 ๒. เด็กหญิงหมวยใส นามเอื้อง ม.1/2 ๓. เด็กหญิงหฤทัย ลุงต๊ะ ม.1/3 ๔. เด็กหญิงพิมพ์ชนก โรมรินทร์ ม.1/3 ๕. เด็กหญิงคำอยู่ คำอ๋อง ม.3/3 พระสงฆ์ที่ปรึกษา : ๑) พระครูสถาพรพิพัฒน์ เจ้าอาวาสวัดเมืองขอน (รองเจ้าคณะอำเภอสันทราย) ๒) พระปลัดสุพรรณโชติ สันตมโน เจ้าอาวาสวัดข้าวแท่นน้อย (ประธานอบรมประชาชนตำบลสันทรายหลวง) ผู้บริหารที่ปรึกษา : 1) นายประพันธ์ ทองหนัก (ผ.อ.โรงเรียนสันทรายหลวง) 2) นางสาวสุภาภรณ์ สุตา (รอง ผ.อ.ฝ่ายบริหารงานวิชาการ) 3) นางนัยน์ปพร ปานกลัด (รอง ผ.อ.ฝ่ายบริหารงานบุคคล) ครูที่ปรึกษา : 1) นายสุเมธ ปะหุปะโพธิ์ 2) นายกุลธร ดอนแก้ว กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

๒ ชื่อโครงงาน 5 ส. สร้างคุณธรรม น้อมนำวิถีคิดพิชิตขยะ สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย 5 S. Morality Project: Create morality, adopt a new way of thinking, conquer waste. ชื่อกลุ่ม เยาวชนคนอาสา รายชื่อสมาชิกกลุ่มเยาวชนผู้รับผิดชอบโครงงาน ลำดับ ชื่อ-สกุล ตำแหน่ง ชั้น 1 เด็กหญิงนุช ปีแสง หัวหน้ากลุ่ม ม.3/3 2 เด็กหญิงหมวยใส นามเอื้อง รองหัวหน้ากลุ่ม ม.1/2 3 เด็กหญิงหฤทัย ลุงต๊ะ สมาชิกกลุ่ม ม.1/3 4 เด็กหญิงพิมพ์ชนก โรมรินทร์ สมาชิกกลุ่ม ม.1/3 5 เด็กหญิงคำอยู่ คำอ๋อง เลขานุการ ม.3/3 พระสงฆ์ที่ปรึกษา 1) พระครูสถาพรพิพัฒน์ เจ้าอาวาสวัดเมืองขอน รองเจ้าคณะอำเภอสันทราย ที่ตั้ง : หมู่ที่ ๑ บ้านเมืองขอน ตำบลป่าไผ่ อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ 2) พระปลัดสุพรรณโชติ สันตมโน เจ้าอาวาสวัดข้าวแท่นน้อย ประธานอบรมประชาชนตำบลสันทรายหลวง ที่ตั้ง : หมู่ที่ 3 บ้านข้าวแท่นน้อย ตำบลสันทรายหลวง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ ชื่อสถานศึกษา โรงเรียนสันทรายหลวง หมู่ที่ 1 บ้านท่อ ตำบลสันทรายหลวง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ 50210 โทร. ๐ ๕๓49 2005 ผู้บริหารสถานศึกษา 1) นายประพันธ์ ทองหนัก ผู้อำนวยการโรงเรียนสันทรายหลวง 2) นางสาวสุภาภรณ์ สุตา รองผู้อำนวยการฝ่ายบริหารงานวิชาการ 3) นางนัยน์ปพร ปานกลัด รองผู้อำนวยการฝ่ายบริหารงานบุคคล ครูที่ปรึกษาโครงงาน 1) นายสุเมธ ปะหุปะโพธิ์ ครู โรงเรียนสันทรายหลวง 2) นายกุลธร ดอนแก้ว ครู โรงเรียนสันทรายหลวง

๓ บทคัดย่อ เนื่องจากปัจจุบันเด็กและเยาวชน มีความสะดวกสบายในการใช้เทคโนโลยีที่สมัยใหม่ได้มากขึ้น และทุก คนสามารถเข้าถึงสื่อในรูปแบบเทคโนโลยีผ่านระบบโซเชียลมีเดีย Social Media ได้จากทุกสถานที่ตลอดเวลา ซึ่งอาจสร้างปัญหาและส่งผลกระทบทำให้เกิดปัญหาสังคมมากมาย หลากหลายด้าน หลากหลายมิติ เพราะ สมาชิกในสังคมขาดการปฏิสัมพันธ์ระหว่างครอบครัว บุคคลอื่นและสิ่งแวดล้อมรอบตัว อยู่กับตนเองเป็นสังคม แบบเดี่ยวมากขึ้น เกิดผลกระทบสะสมอาจนำไปสู่ปัญหาการกระทำผิดเกี่ยวกับทรัพย์สิน ร่างกายและชีวิตทั้ง ตนเองและผู้อื่น อาจก่อให้เกิดปัญหาเยาวชนไม่สนใจการเรียน สนใจการเรียนน้อยลง สมาธิสั้น ไม่สนใจสิ่ง รอบตัว มีโลกส่วนตัวสูง ไม่รู้จักการเข้าสังคม ขาดการเสียสละ จิตอาสา เห็นประโยชน์ส่วนตนมากกว่าประโยชน์ ส่วนรวม ปัญหาต่างๆ เหล่านี้ล้วนเกิดจากสมาชิกในสังคมขาดคุณธรรมจริยธรรม ที่เปรียบดังเครื่องมือนำทาง สิ่งยึดเหนี่ยวจิตใจ ความคิดให้พลเมืองในสังคมทำความดีต่อกัน โครงงาน 5 ส. สร้างคุณธรรม น้อมนำวิถีคิด พิชิตขยะ ได้จัดทำขึ้น เพื่อส่งเสริมให้นักเรียน เยาวชนได้ปฏิบัติตามหลักพระพุทธศาสนาส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม ขัดเกลาจิตใจ ปลูกฝังจิตสำนึกให้มีความสามัคคี ในหมู่คณะ รู้จักเสียสละ มีจิตสาธารณะ โดยใช้ กิจกรรม “สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย” สร้างนิสัยมีจิตสาธารณะ บำเพ็ญประโยชน์ให้แก่ โรงเรียนและชุมชน สร้างนิสัยให้เป็นพลเมืองที่ดีต่อสังคมที่ตนอยู่อาศัย โรงเรียนสันทรายหลวง ตั้งอยู่ที่ ตำบลสันทรายหลวง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ เป็นโรงเรียน ระดับประถมศึกษา (ขยายโอกาส) เปิดทำการการสอนในระดับชั้นปฐมวัย ถึง ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น โดยในปีการศึกษา 2566 มีจำนวนนักเรียนแยกเป็น ระดับปฐมวัน 2-3 จำนวน 90 คน ระดับชั้นประถมศึกษา ปีที่ 1-6 จำนวน 588 คน และระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 จำนวน 330 คน รวมจำนวนนักเรียนทั้งสิ้น 1,008 คน จากจำนวนนักเรียนที่กล่าวมาข้างต้น โรงเรียนสันทรายหลวงมีจำนวนนักเรียนค่อนข้างมาก สถานศึกษามีพื้นที่ค่อนข้างจำกัด คับแคบ จึงประสบปัญหาเรื่องความสะอาด ความเป็นระเบียบเรียบร้อยของ สถานที่ ปัญหาการกำจัดขยะมูลฝอย จากปัญหาดังกล่าวทำให้นักเรียนรวมตัวกันทำงานจิตอาสาพัฒนาโรงเรียน ผู้จัดทำโครงงานจึงคิดหาวิธีช่วยเหลือโรงเรียนตามศักยภาพของตนเอง นำไปสู่การรวมตัวกันเป็นกลุ่มเยาวชนคน อาสา เพื่อทำงานจิตอาสาพัฒนาโรงเรียน ได้แก่ กิจกรรมเวรเขตสี รู้จักใช้รู้จักทิ้ง ห้องน้ำสะอาด ห้องเรียนมี บรรยากาศน่าเรียน ธนาคารขยะ เป็นต้น โดยมีตัวแทนนักเรียนรวมกลุ่มจัดทำโครงงาน 5 ส. สร้างคุณธรรม น้อมนำวิถีคิดพิชิตขยะ “สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย” ได้ผลการดำเนินโครงการเป็นที่ ประจักษ์ โรงเรียนมีความสะอาดเรียบร้อย ฝึกฝนเพื่อนๆ น้องๆ นักเรียนผ่าน คุณธรรม ไตรสิกขา (ศีล ,สมาธิ , ปัญญา) และหลักคุณธรรม อิทธิบาท 4 (ฉันทะ ,วิริยะ ,จิตตะ ,วิมังสา) เป็นแนวทางการทำงานที่มีความ หลากหลาย นักเรียนโรงเรียนสันทรายหลวงเกิดเจตคติที่ดีงามและเห็นคุณค่าของการมีมุทิตาจิตตามหลัก คุณธรรมไตรสิกขาและอิทธิบาท 4 ส่งผลให้โรงเรียนมีความสะอาดเรียบร้อย เพื่อนๆ และน้องๆ มีความเสียสละ รู้จักหน้าที่ความรับผิดชอบของตนเอง มีบรรยากาศน่าเรียนรู้และเรียนรู้ร่วมกันได้อย่างมีความสุข

๔ กิตติกรรมประกาศ โครงงานคุณธรรม 5 ส. สร้างคุณธรรม น้อมนำวิถีคิดพิชิตขยะ สำเร็จลุล่วงลงได้ด้วยความกรุณาจาก ท่าน พระครูสถาพรพิพัฒน์ เจ้าอาวาสวัดเมืองขอน รองเจ้าคณะอำเภอสันทราย และท่านพระปลัดสุพรรณโชติ สันตมโน เจ้าอาวาสวัดข้าวแท่นน้อย ประธานอบรมประชาชนตำบลสันทรายหลวงที่ให้การสนับสนุนด้านการ แนะนำแนวทางการนำหลักธรรมมาใช้เป็น แนวทางในการทำงาน สนับสนุนสถานที่ในการจัดกิจกรรม ตลอดจน ให้การอนุเคราะห์กลุ่มเยาวชนจิตอาสา ในหลายด้านๆ เพื่อให้การดำเนินโครงการเป็นไปด้วยความเรียบร้อย กลุ่มเยาวชนคนอาสา จึงขอกราบนมัสการพระคุณเจ้ามา ณ โอกาสนี้ ขอขอบพระคุณ นายประพันธ์ ทองหนัก ผู้อำนวยการโรงเรียนสันทรายหลวง ,นางสาวสุภาภรณ์ สุตา รองผู้อำนวยการฝ่ายบริหารงานวิชาการ ,และ นางนัยน์ปพร ปานกลัด รองผู้อำนวยการฝ่ายบริหารงานบุคคล ที่ ให้คำแนะนำเป็นที่ปรึกษา และสนับสนุนงบประมาณสำหรับการดำเนินกิจกรรม ขอขอบพระคุณ คุณครูสุเมธ ปะหุปะโพธิ์ ,และ คุณครูกุลธร ดอนแก้ว ครูที่ปรึกษาโครงงานกลุ่มของพวกเรา คอยสนับสนุนส่งเสริมให้เกิด กระบวนการเรียนรู้ อำนวยความสะดวก ประสานงานต่างๆ เพื่อให้โครงการบรรลุผลสำเร็จเป็นอย่างดี ตลอดจน ให้แนวคิดในการจัดทำโครงงาน อนุเคราะห์จัดหาวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการทำโครงงาน ขอขอบคุณเพื่อนๆ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ที่ให้ความร่วมมือทั้งกำลังแรงกายและ กำลังสติปัญญา ช่วยกันคิดช่วยกันทำ ให้ความร่วมมือรวมเป็นสมาชิกกลุ่ม เยาวชนคนอาสา เสียสละกำลัง แรงกาย แรงใจ ทำงานจิตอาสาเพื่อพัฒนาโรงเรียนของพวกเรา สุดท้ายขอขอบใจเพื่อนๆ น้องๆ นักเรียน โรงเรียนสันทรายหลวง ที่ให้ความร่วมไม้ร่วมมือ ร่วมกิจกรรมกับพี่ๆ ด้วยดีทำให้พวกเรา “กลุ่มเยาวชนคน อาสา” สามารถทำงานทำหน้าที่ช่วยเหลือดูแลโรงเรียนของพวกเราให้สะอาด เรียบร้อย สะดวก ปลอดภัยเป็น สถานศึกษาที่พวกเราเรียนรู้ได้อย่างมีความสุข และให้ความร่วมมือต่างๆ จนโครงงานคุณธรรมบรรลุวัตถุประสงค์ ที่ตั้งไว้ กลุ่มเยาวชนคนอาสา โรงเรียนสันทรายหลวง ผู้จัดทำโครงงาน 5 ส. สร้างคุณธรรม น้อมนำวิถีคิดพิชิต ขยะ “สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย” จึงขอขอบพระคุณทุกท่านเป็นอย่างสูง มา ณ โอกาสนี้ เด็กหญิงนุช ปีแสง เด็กหญิงคำอยู่ คำอ๋อง เด็กหญิงหมวยใส นามเอื้อง เด็กหญิงหฤทัย ลุงต๊ะ เด็กหญิงพิมพ์ชนก โรมรินทร์ กลุ่มเยาวชนผู้รับผิดชอบโครงงาน

๕ แผนผังมโนทัศน์

๖ บทที่ ๑ บทนำ ๑.๑ ที่มาและความสำคัญ สังคมไทยในปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงทางด้านสังคม วัฒนธรรม เศรษฐกิจเป็นไปอย่างรวดเร็ว ซึ่งเป็น การเปลี่ยนแปลงที่ไม่สมดุลที่เกิดจากการพัฒนาทางด้านการสื่อสาร เทคโนโลยี ส่งผลให้เกิดปัญหามากมายใน สังคมไทย เนื่องจากการที่คนไทยรับวัฒนธรรมตะวันตกเข้ามา เยาวชนไทยเข้าสู่โลกไซเบอร์มากขึ้น ไม่สนใจสิ่ง รอบข้าง มีโลกส่วนตัวสูง ไม่รู้จักเข้าสังคม ไม่รู้จักการเสียสละ เห็นประโยชน์ส่วนตนมากกว่าประโยชน์ส่วนรวม ความประพฤติทางด้านคุณธรรม จริยธรรมเสื่อมถอยลงอย่างเห็นได้ชัดถึงแม้ว่าจะมีการส่งเสริมให้ความรู้เกี่ยวกับ หลักธรรมในการดำเนินชีวิตอย่างต่อเนื่องก็ตาม แต่ก็ยังไม่ประสบผลสำเร็จมากเท่าใดนัก อาจเป็นเพราะว่า วิธีการต่างๆ ที่หลายๆ ฝ่ายได้ดำเนินอยู่ยังไม่สามารถดึงดูดหรือ ชักจูงเยาวชนให้หันมาสนใจ อาจเป็นเพราะว่า การให้ความรู้และการปลูกฝังลักษณะนิสัยยังไม่ครอบคลุมมากเท่าที่ควรทำให้เยาวชนรู้สึกเบื่อหน่ายที่จะรับ ความรู้เกี่ยวกับคุณธรรม จริยธรรมมาใช้ในการดำเนินชีวิต ในปัจจุบันการเปลี่ยนแปลงทางสังคม เศรษฐกิจ วัฒนธรรมเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว การเปลี่ยนแปลง ส่งผลให้เกิดปัญหามากมายในสังคม เนื่องมาจากการที่คนไทยมีการรับวัฒนธรรมตะวันตกเข้ามา พร้อมกับการ เปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคม การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวถือเป็นสิ่งที่ดี แต่การนำเอาเทคโนโลยีต่าง ๆ เข้า มาควรนึกถึงวัฒนธรรมไทยที่เป็นสิ่งที่อยู่คู่กับคนไทยมาช้านาน ประเทศไทยเป็นประเทศหนึ่งที่มีวัฒนธรรมจารีต ประเพณีที่งดงาม เป็นวัฒนธรรมที่สอดคล้องกับธรรมะและหลักความเป็นจริง สังคมไม่รู้จักเคารพทั้ง ๆ ที่รู้ว่า เป็นสิ่งที่ดีงามเมื่อปฏิบัติ แต่ก็ไม่กล้าที่จะแสดงออกไป เพราะปฏิบัติแล้วรู้สึกเก้อเขิน ทำให้วัฒนธรรมอันดีงาม ของเราเริ่มหายไป และถ้ายังเป็นเช่นนี้ต่อไป เยาวชนรุ่นหลังจะไม่รู้จักวัฒนธรรมอันดีงามของไทยและอาจหายไป ในที่สุด ๑.๒ จุดประสงค์ 1) เพื่อให้นักเรียนมีความตระหนัก ฝึกนิสัยให้รู้จักเสียสละทำงานต่อส่วนรวม 2) เพื่อให้นักเรียนช่วยกันรักษาความสะอาดในห้องเรียนและพื้นที่ทั่วไปในโรงเรียน 3) เพื่อให้โรงเรียนมีสภาพแวดล้อมที่ดีมีบรรยากาศน่าเรียน 4) เพื่อให้นักเรียนจักรู้หน้าที่ มีความรับผิดชอบ ต่อตนเอง ชุมชน และสังคม ๑.๓ ขอบเขตการศึกษาเรียนรู้ ๑) กลุ่มเป้าหมาย นักเรียนระดับชั้น ม.๑- ม.3 จำนวน 33๐ คน ๒) ระยะเวลาดำเนินการ พฤษภาคม ๒๕66 – มีนาคม ๒๕67 ๓) สถานที่ โรงเรียนสันทรายหลวง และวัดสันทรายหลวง

๗ บทที่ ๒ การดำเนินการโครงงาน ๒.๑ วิธีการดำเนินงาน ปฏิทินปฏิบัติโครงงาน ลำดับที่ วัน / เดือน / ปี กิจกรรม ภาคเรียนที่ 1/2566 ๑ 19 พ.ค.66 -ประชุมวางแผน ๒ 24 – 25 ก.ค.๕๖ -ประชาสัมพันธ์หน้าเสาธง และเสียงตามสายประชาสัมพันธ์ ในโรงเรียน ชี้แจงเกี่ยวกับโครงงานคุณธรรม 5 ส. สร้าง คุณธรรม น้อมนำวิถีคิดพิชิตขยะ -ดำเนินการแบ่งเขตพื้นที่รับผิดชอบ และรับอาสาสมัคร เยาวชนคนอาสา ๓ 26 พ.ค.66 -ปฐมนิเทศ ชี้แจงจุดประสงค์ของโครงการ/กิจกรรม ๔ ๒9 พ.ค.- 30 ก.ย.66 ดำเนินกิจกรรมเวรเขตสี รู้จักใช้รู้จักทิ้ง ห้องน้ำสะอาด ห้องเรียนมีบรรยากาศน่าเรียน พนักงานธนาคารขยะ ๕ 1-10 ต.ค.66 -สรุปประเมินผลโครงงาน ภาคเรียนที่ 2/2566 ๑ 1 พ.ย.66 -ประชุมวางแผน ๒ 2–3 ก.ค.6๖ -ประชาสัมพันธ์หน้าเสาธง -ชี้แจงจุดประสงค์ของโครงงาน คุณธรรม 5 ส. สร้างคุณธรรม น้อมนำวิถีคิดพิชิตขยะ -ดำเนินการชี้แจงแนวทางการแบ่งเขตพื้นที่รับผิดชอบ และ รับอาสาสมัครเยาวชนคนอาสา ๔ 6 พ.ย.66 ถึง 29 ก.พ. 67 ดำเนินกิจกรรมเวรเขตสี รู้จักใช้รู้จักทิ้ง ห้องน้ำสะอาด ห้องเรียนมีบรรยากาศน่าเรียน พนักงานธนาคารขยะ ๕ 1-15 มี.ค.67 -สรุปประเมินผลโครงงาน

๘ ขั้นตอนดำเนินการสำหรับนักเรียน กลุ่มเยาวชนคนอาสา ได้นำแนวทางการดำเนินโครงงานและการจัดกิจกรรมด้านความสะอาดเรียบร้อย และขยะภายในโรงเรียน โดยใช้กิจกรรม 5 ส. สร้างคุณธรรมน้อมนำวิถีคิด พิชิตขยะ ผ่านกิจกรรมต่างๆ ดังนี้ • สะสาง ทำให้เป็นระเบียบ แยกว่าจำเป็น หรือ ไม่จำเป็น • สะดวก วางสิ่งของในที่ที่ควรอยู่ จัดวางรองเท้าหน้าห้องเรียน เก็บอุปกรณ์ทำความสะอาดใน จุดที่กำหนด • สะอาด ทำสถานที่ให้สะอาดอยู่เสมอ กำหนดเวรห้องเรียน เวรเขตสี จัดกิจกรรม Big Cleaning Day • สุขลักษณะ รักษา 3 ส. สะสาง สะดวก สะอาด ให้ดีต่อๆ ไป • สร้างนิสัย เมื่อกินเมื่อใช้ รู้จักเก็บ รู้จักทิ้ง ฝึกจนเป็นนิสัย ๒.๒ งบประมาณ ตารางแสดงรายการใช้จ่ายตามโครงงาน 5 ส. สร้างคุณธรรม น้อมนำวิถีคิดพิชิตขยะ ที่ รายการ งบประมาณ(บาท) ๑ ไม้กวาด จำนวน 20 ด้าม 900 ๒ ถุงดำ จำนวน 3 แพ็ค 240 3 ไม้ถูพื้น จำนวน 9 อัน 320 4 ถังน้ำ จำนวน 6 ใบ 210 5 คีมเหล็กคีบขยะ จำนวน 5 อัน 200 6 กระดาษเทาขาว จำนวน 10 แผ่น 10๐ 7 ปากกาเคมี จำนวน 3 ด้าม 30 รวม 1,500

๙ 2.๓ แหล่งที่มาของงบประมาณ ๑) การสมทบเงินสะสมของนักเรียน โครงการเพื่อนช่วยเพื่อนโรงเรียนสันทรายหลวง ๒) โครงการธนาคารขยะ ๓) โครงการส่งเสริมประชาธิปไตยในโรงเรียน ๒.๔ อุปสรรคความผิดพลาดและการแก้ปัญหา ปัญหาและอุปสรรค ๑) การประชุมวางแผนดำเนินงาน ไม่รัดกุม ไม่สามารถกำหนดวิถีการที่ชัดเจนได้ ๒) กำหนดกิจกรรมไม่เหมาะสมกับกลุ่มวัย ของน้องๆ ระดับประถมศึกษา ซึ่งเป็นเด็กบางกิจกรรม อาจจะไม่สามารถทำได้ ๓) คณะผู้จัดทำยังขาดประสบการณ์การจัดกิจกรรม โครงการต่างๆ ยังไม่ค่อยได้รับความร่วมมือพี่ๆ เพื่อนๆ น้องๆ ในโรงเรียนมากนัก ๔) นักเรียนยังขาดวินัย ความรับผิดชอบ ไม่รู้จักหน้าที่ของตนเท่าที่ควร ๕) ขาดการประชาสัมพันธ์ ไม่มีเทคนิคการสื่อสาร หรือการประสานงานกับผู้อื่น แนวทางแก้ไขปัญหา 1) กำหนดหัวข้อการประชุม การวางแผนกำหนดวิธีการให้ชัดเจน รัดกุม 2) กำหนดกิจกรรมให้เหมาะสมกับกลุ่มวัยของน้องๆ ระดับประถมศึกษา เพื่อความเหมาะสมในการ ร่วมกิจกรรม 3) ปรึกษาคุณครูที่ปรึกษา เพื่อสร้างประสบการณ์การจัดกิจกรรม 4) ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างด้านมีวินัย ความรับผิดชอบ รู้จักหน้าที่ของตน 5) ใช้การประชาสัมพันธ์เสียงตามสาย กิจกรรมหน้าเสาธง และผ่านสื่อโซเซียลมีเดีย แอพพิลเคชั่น ต่างๆ

๑๐ บทที่ ๓ ผลการดำเนินงาน ผลการดำเนินกิจกรรมต่างๆ ได้ผลดีทุกกิจกรรมเพราะเพื่อนๆ พี่ๆ น้องๆ โรงเรียนสันทรายหลวงให้ ความร่วมมือและร่วมกิจกรรมความตั้งใจ กลุ่มอาสาสมัคร เยาวชนคนอาสาร่วมกิจกรรมและทำตัวเป็นแบบอย่าง ที่ดี คณะผู้จัดทำโครงงานทุกคนเป็นนักเรียนที่มีความประพฤติดี เป็นแบบอย่างที่ดี และกิจกรรมยังส่งเสริม คุณธรรม จริยธรรม นักเรียนทุกคนร่วมแรงร่วมใจ เสียสละ มีจิตอาสา มีความรับผิดชอบ รู้จักหน้าที่ของตนเอง ผลที่ออกมาถือว่าดีและประสบความสำเร็จไปได้ในระดับหนึ่ง กิจกรรมที่ 1 สะสาง ทำให้เป็นระเบียบ แยกว่าจำเป็น หรือ ไม่จำเป็น กิจกรรมที่ 2 สะดวก วางสิ่งของในที่ที่ควรอยู่ จัดวางรองเท้าหน้าห้องเรียน เก็บอุปกรณ์ทำความสะอาด ในจุดที่กำหนด

๑๑ กิจกรรมที่ 3 สะอาด ทำสถานที่ให้สะอาดอยู่เสมอ กำหนดเวรห้องเรียน เวรเขตสี การจัดกิจกรรม Big Cleaning Day กิจกรรมที่ 4 สุขลักษณะ รักษา 3 ส. สะสาง สะดวก สะอาด ให้ดีต่อๆไป

๑๒ กิจกรรมที่ 5 สร้างนิสัย เมื่อกินเมื่อใช้ รู้จักเก็บ รู้จักทิ้ง ฝึกจนเป็นนิสัย

๑๓ บทที่ ๔ การศึกษาวิเคราะห์ ๔.๑ ปัญหาและสาเหตุ โรงเรียนสันทรายหลวง มีจำนวนนักเรียน 1,008 คน จากจำนวนนักเรียนดังกล่าวมาส่งผลให้ สถานศึกษาซึ่งมีพื้นที่ค่อนข้างจำกัด สถานที่คับแคบ ประสบปัญหาเรื่องความสะอาด ความเป็นระเบียบเรียบร้อย ของสถานที่ ปัญหาการกำจัดขยะมูลฝอย ทำให้โรงเรียนไม่สะอาด นักเรียนทิ้งขยะไม่เป็นที่เป็นทาง จากปัญหา ดังกล่าวทำให้นักเรียนรวมตัวกันทำงานจิตอาสาพัฒนาโรงเรียน และได้ดำเนินกิจกรรมส่งเสริมความสะอาดผ่าน กิจกรรม 5 ส. “สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย” การประชุมวางแผนร่วมกันตัวแทนสภานักเรียน คณะครูร่วมกันดำเนินกิจกรรมเวรเขตสี รู้จักใช้รู้จักทิ้ง ห้องน้ำสะอาด ห้องเรียนมีบรรยากาศน่าเรียน ธนาคาร ขยะ ผู้จัดทำโครงงานจึงคิดหาวิธีช่วยเหลือโรงเรียนตามศักยภาพของตนเอง นำไปสู่การรวมตัวกันเป็นกลุ่ม เยาวชนคนอาสา เพื่อทำงานจิตอาสาพัฒนาโรงเรียนและเป็นตัวแทนนักเรียนรวมกลุ่มจัดทำโครงงาน 5 ส. สร้าง คุณธรรม น้อมนำวิถีคิดพิชิตขยะนี้ขึ้นมา ๔.๒ เป้าหมายและแนวทางแก้ไข เพื่อให้เยาวชนไทยได้มีการดำเนินชีวิตที่ถูกต้องตามหลักคุณธรรม จริยธรรม ตามแนว พระบรมรา โชบายด้านความเป็นพลเมืองที่ดี ของในหลวงรัชกาลที่ 10 กลุ่มของข้าพเจ้าจึงคิดหาวิธีการต่างๆ ที่จะสามารถ พัฒนาแนวคิดของเพื่อนๆนักเรียน เยาวชน โดยเริ่มจากการทำโครงการ 5 ส. สร้างคุณธรรม น้อมนำวิถีคิดพิชิต ขยะ โดยใช้กิจกรรม สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย ส่งเสริมพฤติกรรมจุดเล็ก ๆ สร้างนิสัยให้ นักเรียนรู้จักความสะอาดเรียบร้อยของพื้นที่ส่วนรวม สอดแทรกความรู้เกี่ยวกับคุณธรรม จริยธรรม ปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียงในการทำกิจกรรมกลุ่มบำเพ็ญประโยชน์ให้แก่โรงเรียน วัด และชุมชน นอกจากนี้ยังน้อมนำ พระบรมราโชบายของในหลวงรัชกาลที่ 10 มาปรับใช้ ในการดำเนินกิจกรรม 5 ส. สร้างคุณธรรม น้อมนำวิถีคิด พิชิตขยะ ๔.๓ หลักการและหลักธรรมที่นำมาใช้ ไตรสิกขา คือ หลักการสำคัญของการพัฒนามนุษย์ประกอบด้วย ศีล สมาธิ ปัญญา ซึ่งถือว่าเป็นระบบ การศึกษาที่ทำให้บุคคลพัฒนาอย่างมีบูรณาการ และให้มนุษย์เป็นองค์รวมที่พัฒนาอย่างมีดุลยภาพ ๑. ศีล เป็นเรื่องของการฝึกในด้านพฤติกรรม โดยเฉพาะพฤติกรรมเคยชิน เครื่องมือที่ใช้ในการฝึกศีล ก็ คือวินัย วินัยเป็นจุดเริ่มต้นในกระบวนการศึกษาและการพัฒนามนุษย์ เพราะว่าวินัยเป็นตัวการจัดเตรียมชีวิตให้ อยู่ในสภาพที่เอื้อต่อการพัฒนา โดยจัดระเบียบความเป็นอยู่ การดำเนิน ชีวิตและการอยู่ร่วมกันในสังคม ให้ เหมาะกับการพัฒนาและให้เอื้อโอกาสในการที่จะพัฒนา เมื่อฝึกได้ผลจนคนมีพฤติกรรมเคยชินที่ดีตามวินัยนั้น แล้วก็เกิดเป็นศีล ดังนั้น โดยสรุปวินัยจะมาในรูปของการฝึกพฤติกรรมเคยชินที่ดี และการจัดสภาพแวดล้อม ที่จะ ป้องกันไม่ให้มีพฤติกรรมที่ไม่ดี และเอื้อต่อการมีพฤติกรรมที่ดีที่พึงประสงค์ การฝึกคนให้คุ้นกับพฤติกรรมที่ดี ตลอดจนการจัดระเบียบระบบทั้งหลายทั้งปวงในสังคมมนุษย์ ๒. สมาธิเป็นเรื่องของการฝึกในด้านจิต หรือระดับจิตใจ ได้แก่การพัฒนาคุณสมบัติต่างๆ ของจิต ทั้งใน ด้านคุณธรรม เช่น ความเมตตากรุณา ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ในด้านความสามารถของจิต เช่น ความเข้มแข็งมั่นคง ความเพียรพยายาม ความรับผิดชอบ ความแน่วแน่มั่นคง ความมีสติ สมาธิ และในด้านความสุข เช่น ความอิ่มใจ

๑๔ ความร่าเริงเบิกบานใจ ความสดชื่นผ่องใส ความรู้สึกพอใจ พูดสั้นๆ ว่า พัฒนาคุณภาพ สมรรถภาพ และสุขภาพ ของจิต ๓. ปัญญา เป็นเรื่องของการฝึกหรือพัฒนาในด้านการรู้ความจริง เริ่มตั้งแต่ความเชื่อ ความเห็น ความรู้ ความเข้าใจ ความหยั่งรู้เหตุผล การรู้จักวินิจฉัย ไตร่ตรอง ตรวจสอบ คิดการต่างๆ สร้างสรรค์ เฉพาะอย่างยิ่งเน้น การรู้ตรงตามความเป็นจริง หรือรู้เห็นตามที่มันเป็น ตลอดจนรู้แจ้งความจริงที่เป็นสากลของสิ่งทั้งปวง จนถึงขั้น รู้เท่าทันธรรมดาของโลกและชีวิต ที่ทำให้มีจิตใจเป็นอิสระ ปลอดปัญหา ไร้ทุกข์ เข้าถึงอิสรภาพโดยสมบูรณ์ อิทธิบาท 4 ธรรมะที่ใช้ในการทำงาน ประกอบด้วย 1. ฉันทะ คือ พอใจรักใคร่ในสิ่งนั้น 2. วิริยะ คือ ขยันหมั่นเพียรกับงาน 3. จิตตะ คือ เอาใจฝักใฝ่ในสิ่งนั้น 4. วิมังสา คือ การพินิจพิเคราะห์ หรือ ความเข้าใจทำ 1) ฉันทะ : รักในงานของตนอยู่เสมอ เพื่อให้ตนมีจิตฝักใฝ่ที่จะให้งานของตนนั้นบรรลุผลสำเร็จ นักเรียน จึงต้องทำในสิ่งที่ดีงาม ถูกต้อง มีความอดทน เสียสละ และเพียรพยายามทำให้งานนั้นสำเร็จ 2) วิริยะ : มีความขยันหมั่นเพียร ปฏิบัติงานด้วยความพยายาม เข้มแข็ง อดทน ไม่ท้อถอย เพียร ประกอบความดี ความบากบั่น ใฝ่หาความรู้เพื่อนำมาบริหารงานที่ตนรับผิดชอบให้ดีขึ้น 3) จิตตะ : ต้องใส่ใจในงานของตน เอาจิตฝักใฝ่ไม่ปล่อยจิตให้ฟุ้งซ่านเลื่อนลอย มีความกระตือรือร้น ทำด้วยความมีชีวิตชีวา ทำงานด้วยความรอบคอบไตร่ตรองหาเหตุผลที่เหมาะสมป้องกันการเกิดข้อผิดพลาดใน การบริหารองค์กร 4) วิมังสา หมั่นใช้ปัญญาพิจารณาใคร่ครวญตรวจตราหาเหตุผล และตรวจสอบข้อบกพร่องอยู่เสมอ คิดวางแผนหาวิธีแก้ไขปรับปรุงงานให้ดีขึ้น ใช้ปัญญาไตร่ตรองสิ่งใดผิด สิ่งใดถูก ยึดมั่นในคุณธรรมจริยธรรมใน วิชาชีพของตนเองมิให้ด่างพร้อยวิมังสา : การพินิจพิเคราะห์และใช้ปัญญาตรวจสอบงาน สุดยอดของวิธีทำงาน ให้สำเร็จอยู่ในอิทธิบาทข้อสุดท้ายนี้ วิมังสา แปลว่า การพินิจพิเคราะห์ หมายความว่า ทำงานด้วยปัญญา ด้วย สมองคิด ไม่ใช่สักแต่ว่าทำ คนเราแม้จะรักงานแค่ไหน บากบั่นเพียงใด หรือเอาใจจดจ่ออยู่ตลอดเวลา แต่ถ้าขาด การใช้ปัญญาพิจารณางานด้วยแล้ว ผลที่สุดงานก็คั่งค้างและผิดพลาดจนได้

๑๕

๑๖ ๓.๔ ประเมินผลการดำเนินงาน ผลการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ได้ผลดีเกือบทั้งหมดทุกกิจกรรมได้รับการตอบรับเป็นอย่างดีจาก ผู้เข้าร่วมกิจกรรม เพราะการทำกิจกรรมทุกอย่างทางคณะผู้จัดทำดำเนินกิจกรรมด้วยความจริงใจและตั้งใจ พี่ทุกคนปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดี คณะผู้จัดทำโครงงานทุกคนเป็นนักเรียนที่มีความประพฤติดี ไม่ถือตัวว่าตน เป็นรุ่นพี่ ทำให้น้องเชื่อในตัวบุคคล และกิจกรรม โครงงาน 5 ส. สร้างคุณธรรม น้อมนำวิถีคิดพิชิตขยะ เป็นกิจกรรมที่น่าส่งเสริมให้นักเรียนรู้จักหน้าที่ มีความรับผิดชอบ ทำงานร่วมกับผู้อื่น มีจิตอาสาเสียสละทำ ประโยชน์เพื่อส่วนรวม ผลการดำเนินการมีผลสำเร็จในระดับหนึ่งและมีสิ่งที่ควรพัฒนา ปรับปรุง ขั้นตอน กระบวน ให้ดียิ่งขึ้นในการทำกิจกรรมครั้งต่อ ๆ ไป ๓.๕ การประเมินตนเอง ๑) เด็กหญิงนุช ปีแสง ,เด็กหญิงคำอยู่ คำอ๋อง ตัวแทนกลุ่มเยาวชนคนอาสา ระดับชั้น ม.3 โครงงานชิ้นนี้จัดทำขึ้นเพื่อส่งเสริมการสร้างคุณธรรม เสียสละ รู้จักหน้าที่รับผิดชอบ ช่วยเหลือ ประโยชน์ส่วนรวม โดยการเริ่มต้นจากตนเอง ได้ฝึกการเสียสละ ได้ช่วยเหลือโรงเรียนซึ่งเป็นสถานที่ที่เราได้เรียน ให้มีความสะอาด ได้ทำงานร่วมกันกับเพื่อนๆ พูดคุย สื่อสาร ร่วมกันคิด ร่วมกันวางแผน หาวิธีจัดการ ร่วมกัน แสดงความคิดเห็นเพื่อทำกิจกรรมรักษาความสะอาดร่วมกัน ซึ่งแน่นอนถ้าหากมีเพียงคนๆ เดียวคงไม่สามารถทำ โครงงานนี้สำเร็จลุล่วงไปได้ ซึ่งแน่นอนการทำงานในคนหมู่มากก็ต้องมีปัญหาเป็นปกติเราสามารถแก้ปัญหานี้ได้ โดยการเอาแนวคิดประชาธิปไตยมาใช้ซึ่งก็คือการฟังเสียงข้างมาก เพื่อสามารถทำงานร่วมกันได้ ๒) เด็กหญิงหมวยใส นามเอื้อง ,เด็กหญิงหฤทัย ลุงต๊ะ ,เด็กหญิงพิมพ์ชนก โรมรินทร์ตัวแทนกลุ่ม เยาวชนคนอาสา ระดับชั้น ม.1 การจัดทำโครงงานในครั้งนี้ถือว่าลพวกเราได้ประสบการณ์ที่ดี ทำให้พวกเราได้เรียนรู้ในด้านการคิด วางแผน หาวิธีการ และลงมือทำ ทำให้ตนเองและเพื่อนได้ฝึกฝนความคิด และความรู้สึกที่ดีต่อโรงเรียน ให้มี ความสะอาดมีบรรยากาศน่าเรียน ร่วมกันทำงานทำกิจกรรมร่วมกับเพื่อนๆ ด้วยจุดประสงค์ของกิจกรรมใน โครงการนี้ เพื่อส่งเสริมให้เพื่อนๆ พี่ๆ น้องๆ รักษาความสะอาดเรียบร้อย ช่วยกันทำให้โรงเรียนเราสะอาดมี บรรยากาศน่าเรียน กิจกรรมนี้เป็นกิจกรรมที่ทำให้พวกเราได้นำหลักธรรมมาใช้เป็นแนวทางในการทำงาน ทำให้ ได้ฝึกฝนจิตใจ ความคิด อดมทน เสียสละ รู้จักความรับผิดชอบที่จะทำงานให้สำเร็จ มีความรักความสามัคคี ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน โรงเรียนสะอาด น่าอยู่ น่าเรียน น่ามอง มีพื้นที่ที่ถูกขลักษณะให้พวกเราได้ใช้ประโยชน์ ร่วมกัน

๑๗ ๓.๖ การประเมินและวิจารณ์โดยผู้อื่น ๑) พระครูสถาพรพิพัฒน์ เจ้าอาวาสวัดเมืองขอน รองเจ้าคณะอำเภอสันทราย ตามที่คณะทำงานกลุ่มเยาวชนคนอาสา ได้จัดทำโครงงาน 5 ส. สร้างคุณธรรม น้อมนำวิถีคิดพิชิตขยะ ที่มีจุดประสงค์เพื่อส่งเสริมให้เยาวชนนำคุณธรรม จริยธรรม โดยนำหลักธรรมไตรสิกขา และอิทธิบาท 4 มาปรับ ใช้ นับว่าเป็นความคิดที่ดี ทำให้เยาวชนของชาติได้ตระหนักเห็นคุณค่าของการเสียสละ สามัคคีทำประโยชน์ เพื่อนส่วนร่วม อาตมาขอชื่นชม นักเรียนแกนนำกลุ่มเยาวชนคนอาสา นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 และ นักเรียนที่ร่วมกิจกรรมทุกๆ คน ที่ให้ความร่วมมือทั้งกำลังแรงกายและกำลังสติปัญญา เสียสละกำลังแรงกาย แรงใจ ทำงานจิตอาสาเพื่อพัฒนาโรงเรียนสันทรายหลวง “กลุ่มเยาวชนคนอาสา” สามารถทำงานทำหน้าที่ ช่วยเหลือดูแลโรงเรียนให้สะอาด เรียบร้อย สะดวก ปลอดภัยอ ๒) พระปลัดสุพรรณโชติ สันตมโน เจ้าอาวาสวัดข้าวแท่นน้อยประธานอบรมประชาชนตำบลสันทราย หลวง พระอาจารย์ชื่นชมคณะทำงานของนักเรียนกลุ่มทำโครงงาน นำธรรมสู่น้อง นำน้องสู่ชุมชน เป็นแกนนำ ที่มีความมุ่งมั่น เสียสละ อดทน รู้จักแก้ปัญหาร่วมกันในการปฏิบัติงานเพื่อให้บังเกิดประโยชน์แก่ส่วนรวม พระ อาจารย์มีความเชื่อมั่นว่าด้วยอานิสงค์แห่งการสร้างความดีของคณะทำงานทุกคน ทำให้สถานศึกษามีพื้นที่ ค่อนข้างจำกัด คับแคบ ประสบปัญหาเรื่องความสะอาด ความเป็นระเบียบเรียบร้อยของสถานที่ ปัญหาการ กำจัดขยะมูลฝอย จากปัญหาดังกล่าว นักเรียนรวมตัวกันทำงานจิตอาสาพัฒนาโรงเรียน ได้นำหลักธรรม ไตรสิกขา และอิทธิบาท4 รวมทั้งน้อมนำพระบรมราโชบายของในหลวงรัชกลาลที่ 10 มาใช้ในการทำงานจิต อาสาพัฒนาโรงเรียน ได้แก่ กิจกรรมเวรเขตสี รู้จักใช้รู้จักทิ้ง ห้องน้ำสะอาด ห้องเรียนมีบรรยากาศน่าเรียน ธนาคารขยะ เป็นต้น โดยมีตัวแทนนักเรียนรวมกลุ่มจัดทำโครงงาน 5 ส. สร้างคุณธรรม น้อมนำวิถีคิดพิชิตขยะ “สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย” ได้ผลการดำเนินโครงการเป็นที่ประจักษ์ โรงเรียนมีความ สะอาดเรียบร้อย ฝึกฝนเพื่อนๆ น้องๆ นักเรียนผ่านคุณธรรม ไตรสิกขา (ศีล ,สมาธิ , ปัญญา) และหลักคุณธรรม อิทธิบาท 4 (ฉันทะ ,วิริยะ ,จิตตะ ,วิมังสา) เป็นแนวทางการทำงานที่มีความหลากหลาย นักเรียนโรงเรียนสัน ทรายหลวงเกิดเจตคติที่ดีงามและเห็นคุณค่าของการมีมุทิตาจิตตามหลักคุณธรรมไตรสิกขาและอิทธิบาท 4 ส่งผลให้โรงเรียนมีความสะอาดเรียบร้อย เพื่อนๆ และน้องๆ มีความเสียสละรู้จักหน้าที่ความรับผิดชอบของ ตนเอง มีบรรยากาศน่าเรียนรู้และเรียนรู้ร่วมกันได้อย่างมีความสุข

๑๘ บทที่ 5 บทสรุปและข้อเสนอแนะ 5.๑ สรุปผลการดำเนินโครงงาน การทำโครงการ “5 ส. สร้างคุณธรรมน้อมนำวิถีคิด พิชิตขยะ” ทำให้เห็นถึงความสำคัญที่เยาวชน จะต้องมาร่วมกันสร้างกระบวนการการเรียนรู้การทำงานเป็นทีม ร่วมกันปลูกจิตสำนึกจากรุ่นพี่สู่รุ่นน้อง จาก เพื่อนสู่เพื่อน ผ่านสื่อกิจกรรมพร้อมกับการปฏิบัติมีกระบวนการดังต่อไปนี้ ๑) ระดมความคิด เกี่ยวกับวิธีการรูปแบบกิจกรรมเพื่อให้เกิดความหลากหลาย ๒) นำวิธีการลงสู่กลุ่มเป้าหมาย โดยผ่านกิจกรรม 5 ส. สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย เป็นตัวกลาง ๓) ประเมินผลด้านความรู้ความเข้าใจในการร่วมกิจกรรม ผลจากการทำกิจกรรมได้รับการความร่วมมือเป็นอย่างดีจากผู้เข้าร่วมกิจกรรมทำให้เกิดการเรียนรู้และ พัฒนาคุณธรรม จริยธรรม ผ่านสื่อกิจกรรมและสร้างบรรยากาศสัมพันธภาพอันดีระหว่างรุ่นพี่รุ่นน้อง เยาวชนกับ ชุมชน เป็นการส่งเสริมให้เยาวชนมีส่วนร่วมในการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม จิตสาธารณะ ผลการดำเนิน กิจกรรมต่าง ๆ ได้ผลดีเกือบทั้งหมดทุกกิจกรรมได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีจากเพื่อนๆ พี่ๆ น้องๆ นักเรียน โรงเรียนสันทรายหลวง โดยการให้คำแนะนำ ดูแลช่วยเหลือของคุณครู และผู้บริหารสถานศึกษา เพราะกิจกรรม ที่ทำด้วยความคิดที่ดีมีตั้งใจของนักเรียนกลุ่มเยาวชนคนอาสา พี่ๆและตัวแทนกลุ่มทุกคนปฏิบัติตนเป็นแบบอย่าง ที่ดี คณะผู้จัดทำโครงงานทุกคนเป็นนักเรียนที่มีความประพฤติดี ไม่ถือตัวว่าตนเป็นรุ่นพี่ ทำให้น้องเชื่อในตัว บุคคล และกิจกรรม โครงงาน 5 ส. สร้างคุณธรรม น้อมนำวิถีคิดพิชิตขยะ เป็นกิจกรรมที่น่าส่งเสริมให้นักเรียน รู้จักหน้าที่ มีความรับผิดชอบ ทำงานร่วมกับผู้อื่น มีจิตอาสาเสียสละทำประโยชน์เพื่อส่วนรวม ผลการดำเนินการ มีผลสำเร็จในระดับหนึ่งและมีสิ่งที่ควรพัฒนา ปรับปรุง ขั้นตอนกระบวน ให้ดียิ่งขึ้นในการทำงาน 5.๒ แผนการดำเนินงานในอนาคตและข้อเสนอแนะ โครงงานคุณธรรมจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือร่วมใจทั้งในระดับผู้บริหารของสถานศึกษาที่ต้องมส่วน ส่งเสริม สนับสนุน และความร่วมมือจากนักเรียนโรงเรียนสันทรายหลวงทุกคน โดยแนวทางการพัฒนาของ โรงเรียนสันทรายจะดำเนินการเป็นพุทธศาสตร์นโยบาย ตลอดถึงพันธกิจของโรงเรียน มีการปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง และมีการประเมินผลทุกระยะ เพื่อหาทางปรับปรุงแก้ไขในวิธีการดำเนินงานต่อไป ข้อเสนอแนะควรให้มีการนำเอาหลักการที่เยาวชนเสนอมาปรับปรุงให้เหมาะสมกับสถานการณ์ของ สังคมนั้นและควรส่งเสริมอย่างจริงจังต่อเนื่องโดยจัดทำเป็นเครือข่ายระหว่างองค์กร อาทิ บ้า น ชุมชน วัด โดยมี นักเรียนโรงเรียนสันทรายหลวงเป็นจุดเริ่มต้น

๑๙ สรุปแบบสอบถามความคิดเห็นเกี่ยวกับโครงงาน โครงงาน 5 ส. สร้างคุณธรรม น้อมนำวิถีคิดพิชิตขยะ กลุ่มเยาวชนคนอาสา โรงเรียนสันทราย อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ ที่ รายการประเมิน ระดับความคิดเห็น มาก X (๓) ปานกลาง (๒) น้อย (๑) ๑ ความรู้เกี่ยวกับคุณธรรม จริยธรรมที่ได้รับจากพระ อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงาน ๓๐ ๒๐ ๒ ๒.๓๔ ๒ การประชาสัมพันธ์ สื่อสาร การประสานความร่วมมือ ระหล่างดำเนินกิจกรรม ๒๖ ๒๖ - ๒.๕๐ ๓ การดำเนินกิจกรรม 5 ส. สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย ๓๐ ๒๒ - ๒.๕๗ ๔ การมีส่วนร่วมในกิจกรรม ภาคเรียนที่ 1/2566 ๒๘ ๒๔ - ๒.๔๖ ๕ การนำความรู้และคุณธรรมไปประยุกต์ใช้ใน ชีวิตประจำวัน ๒๒ ๒๗ ๓ ๒.๓๖ สรุปภาพรวมการดำเนินการ ๒.๔๑ ข้อเสนอแนะ - ควรมีการจัดกิจกรรมลักษณะนี้ต่อไป - ได้ช่วยเหลืองานโรงเรียนและได้ทำกิจกรรมบำเพ็ญประโยชน์ - นำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้จริง - ได้ฝึกทักษะ การอดทน เสียสละ มีความรับผิดชอบ

๒๐ ภาคผนวก

๒๑ เกียรติบัตร/รางวัล/การเผยแพร่ผลงานเป็นที่ประจักษ์ การแข่งขันทางทักษะวิชาการ งานศิลปหัตถกรรมนักเรียน ครั้งที่ 71 ระดับเขตพื้นที่การศึกษา ประจำปีการศึกษา 2566 ระหว่างวันที่ 16-17 พฤศจิกายน พ.ศ.2566 รางวัลระดับเหรียญทอง อันดับที่ 4 การแข่งขันโครงงานคุณธรรม ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น

๒๒

๒๓

๒๔ บรรณานุกรม วิเชียรสาร. หนังสือส่งเสริมคุณธรรมน าความรู้ คุณธรรมพื้นฐาน ๘ ประการ ตามหลัก ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. กาฬสินธุ์ : โรงเรียนหนองทุ่มสงเคราะห์, ๒๕๕๐. ดวงเดือน พันธุมนาวิน. ครูกับการปลูกฝังจริยธรรมแก่นักเรียน. กรุงเทพมหานคร : มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร, ๒๕๕๑. นวลลออ แสงสุข. การศึกษาพฤติกรรมเชิงจริยธรรมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยรามคำแหง. กรุงเทพมหานคร : มหาวิทยาลัยรามคำแหง, ๒๕๔๔. บัวหลวง แสงสว่าง. การศึกษาสภาพปัญหาและแนวทางการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ เพื่อพัฒนาคุณธรรม จริยธรรมและค่านิยมที่พึงประสงค์ สำหรับนักเรียน ในโรงเรียนสังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาลพบุรี. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฎ เทพสตรี, ๒๕๔๘. ไตรสิกขา : หลักการสำคัญของการพัฒนามนุษย์ ,วัดญาณเวศกวัน ,สืบค้นออนไลน์ : https://www.watnyanaves.net/en/book-reading/116/10 ,กันยายน 2566. อิทธิบาท 4 ,วิกิพิเดีย ,สืบค้นออนไลน์ : https://shorturl.asia/z6djt ,กันยายน 2566. กิจกรรม 5 ส. : ธนาคารซอฟท์แวร์ร่วมแรงและแบ่งปัน , Softbankthai ,สืบค้นออนไลน์ : https://www.softbankthai.com/ ,กันยายน 2566.

กลุ่มลุ่ เยาวชนคนอาสา --------------------------------- คุณคุธรรมสร้าร้งคนดี คนดีสดีร้าร้งสังสัคมแห่งห่ความสุขสุ กลุ่มลุ่ สาระการเรียรีนรู้สัรู้ งสัคมศึกศึษา ศาสนาและวัฒวันธรรม โรงเรียรีนสันสัทรายหลวง อำ เภอสันสัทราย จังจัหวัดวัเชียชีงบใหม่