LAMPIRAN 3 _ LKPD RPP UKIN MATERI WAYANG KIDANG KENCANA _ ADHINIA SMP NEGERI 2 LEMBAR KERJA MUNTILAN PESERTA DIDIK WAYANG RAMAYANA EPISODE "KIDANG KENCANA" KELAS VII / SEMESTER GENAP 2021/2022 Dening: Adhinia Imanti, S.Pd Kompetensi Dasar dan Indikator Pencapaian Kompetensi Kompetensi Dasar Indikator Pencapaian Kompetensi 3.7.3 Menganalisis tokoh dan 3.7 Memahami isi teks penokohan dalam cerita Ramayana cerita Ramayana episode Kidang Kencana. (C4) episode Kidang 3.7.4 Mengorelasikan pesan moral Kencana. dalam cerita Ramayana episode Kidang Kencana dengan kehidupan nyata. (C6) 4.7 Meringkas teks 4.7.2 Membuat ringkasan cerita cerita wayang Ramayana episode Kidang Ramayana episode Kencana dengan ragam krama. Kidang Kencana. (P5) Tujuan Pembelajaran Melalui model pembelajaran Problem Based Learning (PBL), setelah menyimak Power Point dan video mengenai cerita wayang Ramayana episode Kidang Kencana, peserta didik mampu: menganalisis tokoh dan penokohan dalam cerita Ramayana episode Kidang Kencana dengan benar dan percaya diri. mengorelasikan pesan moral dalam cerita Ramayana episode Kidang Kencana dengan kehidupan nyatadengan tepat secara komunikatif. membuat ringkasan cerita wayang Ramayana episode Kidang Kencana menggunakan ragam krama dengan benar. Aktifitas Belajar 1. ORIENTASI PESERTA DIDIK Ing tahun 2003, UNESCO ngresmikaken
salah satunggaling kesenian tradisional Indonesia minangka warisan budaya dunia, kesenian menika inggh wayang. Pertunjukan wayang menika kasebut minangka warisan mahakarya dunia yang tak ternilai dalam seni bertutur (Masterpiece of Oral and Intangible Heritage of Humanity). Cerita wayang minangka warisan leluhur ingkang perlu dipunbudidaya supados tetep lestantun ing bumi nuswantara. Ananing cerita wayang ing jaman now sampun kirang dipunremeni dening para mudha. Kamangka cerita wayang. Salah satunggaling cerita wayang ingkang kawentar inggih menika Cerita Wayang Ramayana. Ramayana tegesipun saking tembung Rama saha Ayana ingkang tegesipun inggih menika “Lampahipun Rama” Crita wayang Ramayana nyariosaken lelakonipun silsilah Ramawijaya ngantos dumugi Nyirnakaken Prabu Dasamuka ingkang angkara murka Saking carios Ramayana kathah kedadosan utawi watakipun para paraga ingkang perlu dipuntiru, nanging ugi wonten watak utawi sifat ingkang kedah dipuntebihi. Watak ingkang kedahdipuntirutuladhanipun inggih menika bekti dhumatengtiyang sepuhipun, dhumateng sedherekipun, remen tetulung,tresna dhumateng sapadha,rukun kaliyan tiyang sanes, setiya dhumateng garwanioun, njagi kaleresan, tanggel jawab lan sakpiturutipun, ugi kosokwangsulipun sedaya tumindaj ingkang ngrugekake dhumatengtiyang sanes kedahdipuntebihi. PETA KONSEP PASINAON WAYANG RAMAYANA episode KIDANG KENCANA Paraga Piwulang Nulis lan lan ringkesan crita wayang watak paraga cak-cakane KAWRUH BAB WAYANG Ramayana tegesipun saking tembung Rama saha Ayana ingkang tegesipun inggih menika “Lampahipun Rama” Crita wayang Ramayana nyariosaken lelakonipun silsilah Ramawijaya ngantos dumugi Nyirnakaken Prabu Dasamuka ingkang angkara murka. Saking carios Ramayana kathah kedadosan utawi watakipun para paraga ingkang perlu dipuntiru, nanging ugi wonten watak utawi sifat ingkang kedah dipuntebihi.
Watak ingkang kedah dipuntiru tuladhanipun inggih menika bekti dhumateng tiyang sepuhipun, dhumateng sedherekipun, remen tetulung, tresna dhumateng sapadha, rukun kaliyan tiyang sanes, setiya dhumateng garwanioun, njagi kaleresan, tanggel jawab lan sakpiturutipun, ugi kosokwangsulipun sedaya tumindaj ingkang ngrugekake dhumateng tiyang sanes kedah dipuntebihi. PARAGA & WATAK Paraga (Tokoh) 1. Paraga utama yaiku paraga kang nduweni sesambungan karo kedadeyan carita sing paling akeh. Paraga bisa arupa manungsa, kewan utawa tetuwuhan. 2. Paraga tambahan yaiku paraga kang kanggo geganep carita utawa paraga sing mung arang-arang sesambungan karo kedadeyan carita utawa para liyane Watak (Penokohan) a. Protagonis yaiku paraga sing pakartine utama, manut aten-atene sing maca (lumrahe apik). Tuladha watake : lembah manah, sabar, seneng syukur, nrima, seneng ngibadah, seneg tetulung marang kanca lan liya-liyane. b. Antagonis yaiku paraga sing pakartine ala, tansah cengkah karo aten-atene sing maca, kosok bali karo tumindak becik. Tuladha watake : seneng umuk, angakara murka, seneng njupuk duweke liyan, seneng meri marang liyane, gampang panas atine, gedhe ndase, lan liya-liyane. c. Tritagonis yaiku paraga panengah antarane paraga protagonis lan paraga antagonis. NEMTOKAKE PIWULANG & GAWE RINGKESAN CRITA Piwulang yaiku pesen kang diandharake P panulis ing sajroning crita. Piwulang bisa I awujud ajakan, prentah utawa saran. W Piwulang bisa awujud piwulang tersirat lan tersurat. dapat disampaikan secara tersirat dan U L tersurat. Piwulang tersirat yaiku piwulang kang A diandharake kanthi cara ora langsung yaiku liwat N karakter utawa dhialog paraga, dene piwulang G tersurat yaiku piwulang kang diandharake kanthi langsung. R Teknik gawe ringkesan cerita miturut Prihantoro I yaiku : N G 1. Maca sakabehe wacan kanthi permati K 2. Nulis gagasan utama/ ukara-ukara bakune E 3. Nulis ringkesan adhedahasar gagasan utama/ S ukara-ukara bakune A 4. Ringkesan ora kena nyimpang saka waca
N 2. MENGORGANISASI PESERTA DIDIK Sawise nggatekake materi babagan tokoh lan penokohan, piwulang lan gawe ringkesan para siswa wis bisa nemtokake watak paraga crita? Menawa durung, Ayo padha diskusi kelompok!!! Gawea kelompok kang kadadeyan saka 4 siswa. Saben kelompok duwe tugas kanggo: 1.Maca bahan ajar kanggo bahan diskusi mawi flipbook kang bisa diakses kanthi link: https://anyflip.com/qqrmg/ybhz/ utawa scan barcode ing ngisor. 2.Nyimak video crita wayang Ramayana episode Kidang Kencana. 3.Maca crita bergambar wayang Ramayana episode Kidang Kencana mawi flipbook kang bisa diakses kanthi link: https://anyflip.com/qqrmg/pvrk/ 4.Nemtokake paraga lan watak paraga saka crita wayang Ramayana episode Kidang Kencana. 5.Mengorelasikan piwulang saka crita wayang Ramayana episode Kidang Kencana ing satengahing gesang bebrayan. Bahan Ajar Cerita Bergambar SCAN ME! SCAN ME! 3. MEMBIMBING PENYELIDIKAN PESERTA DIDIK GLADHEN 1 Menganalisis paraga lan watak crita Wayang Ramayana episode: Kidang Kencana Sawise para siswa maca crita bergambar lan nyimak video crita wayang Ramayana episode Kidang Kencana, ana ing perangan iki, para siswa kajaluk menganalisis paraga lan watak paraga kang ana ing sajroning crita kanthi njangkepi tabel kang wis cumawis! Kanthi diskusi kelompok, ayo coba gawe analisis paraga lan watak saben paraga ing crita Kidang Kencana! Tampilan Cerita bergambar PAPAN KANGGO NGGARAP KELOMPOK 1 Tuladha PARAGA 2 Nama: .............................. PARAGA 1 Nama: .............................. Nama: .............................. Nama: .............................. PARAGA 3 Jeneng: Rahwana / Jeneng: ........................... Jeneng: ........................... Prabu Dasamuka Jinis Paraga: .................... Jinis Paraga: .................... Watak: ............................ Watak: ............................
Jinis Paraga: antagonis Watak: Angkara Murka Bukti ukara: Bukti ukara: ............................................... ............................................... Bukti ukara: ............................................... ............................................... Abdine kang aran Kalamarica .............................................. .............................................. kadhawuhan memba dadi .............................................. .............................................. Kidang Kencana. Bakal kanggo maeka Raden Rama lan Laksmana, supaya Dewi Sinta bisa kadusta. PARAGA 5 PARAGA 4 Jeneng: ........................... Jeneng: ........................... Jinis Paraga: .................... Jinis Paraga: .................... Watak: ............................ Watak: ............................ Bukti ukara: Bukti ukara: ............................................... ............................................... ............................................... ............................................... .............................................. .............................................. .............................................. GLADHEN 2 Mengorelasikan (menghubungkan) piwulang crita wayang Ramayana episode Kidang Kencana ing satengahing urip sabendina. Ana perangan iki, para siswa kajaluk nggoleki cak-cakan piwulang saka crita Kidang Kencana ing urip sabendina kanthi ancas awak dhewe bisa nyonto piwulang sing apik lan ninggalake piwulang kang ala. KELOMPOK 1 Papan Kanggo Nama: .............................. Nggarap Nama: .............................. Nama: .............................. Nama: .............................. PIWULANG PIWULANG CAK-CAKAN ing ing CRITA URIP SABENDINA Aja gampang kepranan karo Dadi siswa iku aja seneng nyonto nalika gebyaring donya mundhak ulangan, aja mung pengen oleh hasil kang cilaka. apik nanging kanthi cara instan, kaya Dewi Sinta sing kepranan marang Kidang Kencana kang gawe dheweke cilaka. GLADHEN 3 Gawe ringkesan crita wayang Ramayana episode Kidang Kencana. Ana perangan iki, para siswa kajaluk gawe ringkesan crita Kidang nKgeanncgagnoa baasdahkerdahmasaa. r ide/gagasan pokok saben paragraf Ide Pokok
saben Paragraf Paragraf Ide/gagasan pokok 1 Sarpakenaka wadul marang kakangne lan ngapusi menawa dirudapeksa dening satriya loro banjur golek cara supaya Rahwana malesake lara atine banjur meruhake marang Rahwana supaya kesengsem dening Dewi sinta. 2 Rahwana dhawuh marang Kalamarica supaya memba dadi Kidang Kencana 3 Sinta kasengsem marang kaendahaning Kidang Kencana banjur njaluk marang Rama supaya dicekelake 4 Sinta sumelang amarga Rama ora enggal teka banjur njaluk supaya Laksmana nggolekki Rama Laksmana kang mundhi dhawuh kakangne kapeksa ninggal 5 Sinta kanthi gawe bunderan mantra kanggo njaga Sinta 6 Sinta ditekani wong tuwa kang kaluwen banjur njaluk tedhan marang Sinta. 7 Nalika menehake tedhan, tangane Sinta diseret metu saka bunderan kang pranyata wong tuwa mau Rahwana kang memba. Papan Kanggo Nggarap KELOMPOK 1 Nama: .............................. Nama: .............................. Nama: .............................. Nama: .............................. Ringkesan Crita wayang Ramayana episode Kidang Kencana Irah-irahan: ............................... 4. MENGEMBANGKAN & MENYAJIKAN HASIL KARYA Para siswa, sawise nindakake pasinaon ing dhuwur kuwi, para siswa mesthi wis bisa mbedakake tumindak ala lan becik lan bisa ngecakake ing sabendinane. Ana perangan iki, para siswa kasuwun ngandharake asiling diskusi kelompok yaiku 1) menganalisis paraga lan watak paraga, 2) mengorelasikan piwulang crita ing urip sabendina lan 3) gawe ringkesan crita nganggo basa krama, Samengko anggonmu ngandharake asil diskusi bakal pikantuk pramayogi lan biji saka Guru. NAMA KELOMPOK: Pramayogi guru ................................................ ................................................ ................................................ ............................................
........................................ BIJI 5. Menganalisis dan Mengevaluasi Hasil Karya Nah tekan perangan iki ayo padha ngucap syukur amarga para siswa sampun saged ngecakake piwulang saking crita Ramayana episode Kidang Kencana ing gesang sabendinten. Kanthi pasinaon menika muga-muga bisa mupangati tumrap para siswa. Muga-muga para siswa tansah bisa nglestarekake wayang minangka budaya Jawa kang adiluhung supaya ora kagerus ing majuning jaman. Sawise para siswa nglakoni pasinaon basa jawa kanthi materi Crita Ramayana episode Kidang Kencana, coba para siswa nggarap tes formatif kanggo ngukur para siswa wis nguwasani materi aksara Jawa apa durung. Garapen Tes Formatif kanthi klik link ing ngisor iki: https://forms.office.com/r/Q7EQAR1BYU REFLEKSI Sawise siswa nyinaoni materi aksara Jawa ayo wangsulana pitakonan ing ngisor iki kanggo nyiapake pasinaon candhake! 1.Apa wae kang wis koksinaoni? 2. Apa wae kabisanmu sawise sinau materi crita wayang Kidang Kencana ? 3. Apa sing kosenengi saka nyinaoni crita wayang Kidang Kencana ?? 4. Apa sing ora kosenengi saka sinau materi crita wayang Kidang Kencana ?? 5. Kepiye carane nglestarekake wayang ing satengahing majune jaman? TINDAK LANJUT REMIDI Siswa kang rumangsa menawa wangsulane beda saka rambu utawa tuladha wangsulan ana ing kunci jawaban, diwenenehi kesempatan kanggo mbenerake kanthi wangsulan kang luwih trep lan logis. Pengayaan Siswa kang rumangsa menawa wangsulane bener jumbuh karo rambu utawa tuladha wangsulan ing kunci jawaban, dianggep uwis paham. Siswa kang mangkono diparingi kewajiban dadi tutor sebaya kanggo kancane kang wangsulane durung trep. Reward Siswa kang wis sinau babagan Crita Wayang Ramayana episode Kidang Kencana kanthi temen, Bapak/Ibu guru maringi bebungah dhateng para siswa. UMPAN BALIK Sinau basa Jawa pancen wigati tumrap generasi mudha Jawa jaman saiki. Wigati kiWCppnaaeeganrrrayuigktagrgaeinapomwgibnbnauejagaygbnagasrgnaaaagmyljenraioisknnlnatua.inannbrdggii nsakecaamrbinpwtaaaausr,kjiauknedljakuranapkwgueblksiuogedbpanaaitwiyelaiasunnal.JaJsPanaiwa.gwraaap. osksiasitnwigfasbbaiisskaaa mpaarnagpeartreangiaallaunr cnrgiteac,akkeankael dadi filter kanggo ngadhepi
Nkaanhg, tpeakraanssisawikai dmileinsatanrgekkaakgee.nerasi mudha minangka ahli waris kekayaan budaya DAFTAR PUSTAKA Dinas Pendidikan Provinsi Jawa Tengah.2014. Standar Isi Kurikulum Bahasa Jawa 2013. SK Dinas Pendidikan Provinsi Jawa Tengah Nomor.423.5/14995 Poerwadarminta, W.J.S. 1939. Baoesastra Djawa. Batavia: J.B. Wolters. Prayoga, Edi dkk. Piwulang Basa Jawa Kelas IX: Surakarta. Mediatama Yatmana, Sudi dan Wasana. 2016.Padha Bisa Basa Jawa Kelas VII. Jakarta: Yudhistira. PENGEMBANGAN MODEL PEMBELAJARAN SEMAR (SERIAL MENGENAL APRESIASI RAMAYANA) melalui http://lib.unnes.ac.id/34478/1/2601414088din a.pdf https://www.sastra.org/leksikon http://kedaiceritasenja.blogspot.com/