โครงงานจิตอาสาต้นแบบ เรื่องไม้เก็บขยะจิตอาสา กศน.อำเภอกาบัง

โครงงานจติ อาสาต้นแบบ เรือ่ ง ไมเ้ กบ็ ขยะจิตอาสา ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอกาบงั ๑

คำนำ

โครงงานเรื่องไม้เก็บขยะจิตอาสานี้เป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินงานโครงการจิตอาสา
ของสำนักงาน กศน. ซึ่งเป็นหนึ่งในกิจกรรมขยายผลโครงการจิตอาสาของสำนักงาน กศน. กิจกรรมที่ 3
การประกวดการจัดทำโครงงานจิตอาสาต้นแบบ โดยศูนย์การศึกษานอกระบบแลการศึกษาตามอัธยาศัย
อำเภอกาบงั สำนกั งานสง่ เสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยจงั หวัดยะลา ได้จัดทำขึ้นเพ่ือ
นำเสนอวิธีการประดิษฐ์ไม้เก็บขยะแบบใหม่ที่ช่วยให้เราเก็บขยะได้ง่ายขึ้น รวมถึงการนำไปขยายผลให้กับ
ชมุ ชนตา่ งๆได้นำไปใชใ้ นกิจกรรมจติ อาสาของชมุ ชนดว้ ย

โอกาสนี้ ต้องขอขอบคุณ นายมนูญ เศษแอ ผู้อำนวยการศูนย์การศึกษานอกระบบและ
การศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอกาบัง เป็นอย่างสูง ที่ให้คำปรึกษาในการจัดทำเอกสารเล่มนี้ จนเอกสารเล่มนี้
สำเร็จลุล่วงไปดว้ ยดี คณะผู้จัดทำหวงั เป็นอยา่ งยิ่งว่าผูท้ ี่อ่านโครงงานจะได้รับความรู้จากโครงงานเรื่องนี้และ
หวังวา่ จะเป็นประโยชน์กบั ทา่ นผ้อู า่ นทุกๆท่าน โครงงานเลม่ น้อี าจมีส่ิงใดผดิ พลาดกข็ ออภัยมา ณ โอกาสน้ี

คณะผจู้ ัดทำ

โครงงานจิตอาสาตน้ แบบ เรอื่ ง ไม้เกบ็ ขยะจิตอาสา ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอกาบัง ๒

สารบญั หน้า

1. ชอ่ื โครงการ/งาน/กิจกรรม 1
2. รายชื่อผ้เู ข้าร่วมโครงการ 1
3. หนว่ ยงานรบั ผิดชอบโครงการ 1
4. หลักการและเหตุผล 1
5. วตั ถปุ ระสงค์ของโครงการ 2
6. วิธดี ำเนนิ งาน 2
7. ขอบเขตการดำเนนิ งาน 7
8. ระยะเวลาการดำเนินงาน 7
9. งบประมาณ 7
10. ตวั ช้ีวดั ความสำเร็จ 7
11. กรอบแนวทางการจดั การปัญหา/ความเสีย่ งของโครงการ 7
12. ประโยชน์ทีค่ าดวา่ จะไดร้ บั 8

โครงงานจติ อาสาต้นแบบ เรื่อง ไม้เกบ็ ขยะจติ อาสา ศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั อำเภอกาบงั ๓

กจิ กรรมขยายผลโครงการจิตอาสาของสำนักงาน กศน. ประจำปี พ.ศ. 2565
การประกวดการจัดทำโครงงานจิตอาสาต้นแบบ

“โครงงานจติ อาสาต้นแบบ เรอื่ ง ไม้เกบ็ ขยะจติ อาสา”
ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอำเภอกาบัง

สำนักงานส่งเสรมิ การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามจังหวัดยะลา
__________________________________________________________________________

๑. ชือ่ โครงการ/งาน/กิจกรรม ไมเ้ ก็บขยะจิตอาสา
2. รายชือ่ ผเู้ ขา้ รว่ มโครงการ

ลำดับ ชอ่ื สกลุ ระดบั รหสั นกั ศึกษา เบอรโ์ ทรศัพท์
1 นายมูหะมะ มาแบ ม.ตน้ 6422-00002-0 092-7410186
2 นางสาวสุไรดา วาเฮง ม.ต้น 6412-00049-8 093-7428517
3 นางสาวฟาดลี ะห์ ปะยงั ซายี ม.ตน้ 6412-00058-2 093-7095634

3. หนว่ ยงานรบั ผิดชอบโครงการ กศน.อำเภอกาบงั จงั หวดั ยะลา
ที่อยู่ 1 รพช.-ลาแล ม.5 ต.กาบงั อ.กาบงั จ.ยะลา
โทรศพั ท์ 073-239112,085-6286500 โทรสาร 073-239112
ครทู ี่ปรกึ ษา/ผปู้ ระสานงาน ๑. นางสาวศุภาวรรณ ศริ พิ งศ์

มือถือ 080-6756474 E-mail : [email protected]
๒. นายอิมรอง ยมิ ะตะโละ๊
มือถือ 085-6286500 E-mail : [email protected]

๔. หลกั การและเหตุผล
ในปัจจุบันปัญหาเรื่องขยะนับว่าเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมที่มีความสำคัญของทุกหน่วยงาน

ทั้งในระดับชุมชนและระดับประเทศ และต้องการความร่วมมือร่วมใจจากทุกภาคส่วนในการจัดการปัญหา
ซึ่งศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอกาบังให้ความสำคัญของปัญหาเรื่องขยะ
มาโดยตลอด โดยมีการจัดกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อลดปัญหาขยะ เช่น การจัดกิจกรรมจิตอาสาพัฒนา กศน.
กิจกรรมจิตอาสาพัฒนาชุมชน ซึ่งพบว่าการเก็บขยะด้วยมือเปล่า ไม่มีอุปกรณ์ป้องกัน เช่น ถุงมือยาง
ผา้ ปดิ จมูก หรืออปุ กรณอ์ ืน่ ๆ ทำให้มคี วามเสี่ยงต่อการติดเชื้อโรคและส่งผลกระทบต่อสุขภาพ

จากการนำเสนอข่าวพบผู้ติดเชื้อซึ่งมีอาชีพเก็บขยะขาย โดยเก็บขวดน้ำที่ปนเปื้อน
เชื้อโควิด-19 จากกรณีนี้นับว่ามีความเสี่ยงจากการใช้มือสัมผัสขวดน้ำพลาสติกที่อาจมีปนเปื้อนเชื้อโรค
บนผิวสัมผัสได้ โดยเฉพาะหากพบขวดน้ำที่บรรจุหน้ากากอนามัยด้านใน ไม่ควรไปเก็บหรือสัมผัส
อย่างเด็ดขาด เพราะจะเกิดการติดเชื้อจากสารคัดหลั่งของผู้ติดเช้ือโควิดได้ รวมถึงอาจติดโรคติดเชื้ออ่ืน ๆ
ท่ีอาจมีการปนเป้ือนมากับขยะ เราจึงจำเป็นต้องรู้จักวิธีการป้องกันตนเองขณะเก็บขยะ ควรมอี ปุ กรณ์และ
เรยี นรกู้ ารจดั เกบ็ ขยะอย่างถกู วธิ เี พอ่ื ป้องกนั เชือ้ ดงั กลา่ ว

ไม้เก็บขยะจิตอาสา เป็นผลงานนวัตกรรมการจัดเก็บขยะของนักศึกษาศูนย์การศึกษา
นอกระบบและการศึกษาตามอำเภอกาบัง จังหวัดยะลา ที่นำเอาหลักการทำงานของปากกาแบบกด
มาประดิษฐ์เป็นนวัตกรรมดังกล่าว ซึ่งประดิษฐ์จากท่อน้ำพีวีซี โดยแกนในเป็นเหล็ก มีเหล็กปลายแหลม
ยื่นออกมา และมีระบบสลักคล้ายการทำงานของปากกาแบบกด ไม้เก็บขยะจิตอาสาสามารถเก็บขยะชนิด

โครงงานจติ อาสาต้นแบบ เรอ่ื ง ไมเ้ กบ็ ขยะจติ อาสา ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศยั อำเภอกาบงั ๑

ต่างๆได้ เชน่ ใบไม้ กระดาษ ขวดพลาสตกิ หนา้ กากอนามยั เป็นต้น โดยการนำเหลก็ ปลายแหลมปักลงบนขยะ
เหล็กปลายแหลมจะทำหนา้ ท่ีเจาะขยะทำให้ขยะติดและสามารถปักขยะไดห้ ลายช้ินจนกว่าระยะความยาวของ
เหล็กปลายแหลมจะเต็ม จากนั้นนำขยะไปใส่ในถังขยะโดยกดสลักลง สปริงที่อยู่ด้านในจะทำหน้าที่ดีดเอา
เหล็กปลายแหลมเข้าด้านใน ทำให้เศษขยะหลุดได้โดยไม่ต้องใช้มือหยิบ ซึ่งเป็นการลดการสัมผัสขยะ
ทำให้ลดการติดเชื้อที่ปนเปื้อนติดอยูก่ ับขยะได้ และช่วยลดอันตรายต่างๆจากสิง่ ที่มองไม่เห็น เช่น สัตว์มีพษิ
ของมีคมต่างๆ ไม้เก็บขยะจิตอาสาสามารถเก็บขยะได้หลากหลายที่ รวมทั้งในช่องเล็กๆ ที่ไม่สามารถใช้มือ
หยิบจบั ได้ ไม้เกบ็ ขยะจติ อาสาชว่ ยลดอาการปวดเมื่อยจากการกม้ ลงเก็บขยะด้วยมอื เปลา่ ได้ อีกทั้งยังสามารถ
เปน็ อาวธุ ปอ้ งกันตัวจากสตั วร์ า้ ยในยามฉุกเฉนิ ได้ เช่น สนุ ขั งู เปน็ ตน้

5. วตั ถปุ ระสงค์ของโครงงาน
5.1 เพื่อให้นักศึกษาได้ใช้ความคิดสร้างสรรค์ ทักษะความรู้ ความคิด ด้วยกระบวนการ STEM

Education มาคดิ วเิ คราะห์ ออกแบบ สร้างไม้เก็บขยะจิตอาสา ทส่ี ามารถป้องกันเช้ือโรคต่างๆ ได้

5.2 เพื่อสร้างจิตสำนึกเกิดความรักชาติ ความสามัคคี และมีจิตอาสา พร้อมเป็นอาสาสมัครในการ

บำเพญ็ ประโยชน์ต่อส่วนรวม ของนกั ศกึ ษาและประชาชน

5.3 เพื่อนำไมเ้ กบ็ ขยะจติ อาสาไปใชป้ ระโยชนต์ ่อสถานศกึ ษา และชมุ ชน

6. วิธดี ำเนินงาน
6.1 วางแผน PLAN (P)
1) นักศึกษาเข้าร่วมกิจกรรมจิตอาสาพัฒนาสถานศึกษาและชุมชน พบว่าการเก็บขยะด้วย

มือเปล่า ไมม่ อี ปุ กรณ์ปอ้ งกนั ทำให้มคี วามเส่ยี งต่อการตดิ เชอ้ื โรค
2) นักศึกษาประสานงานกับครูที่ปรึกษา เพื่อคิดค้นโครงงานแก้ปัญหาความเสี่ยงต่อการ

ติดเชอ้ื โรคจากการเก็บขยะด้วยมอื เปล่า
3) นกั ศกึ ษาและครทู ่ีปรึกษารว่ มกันประชุมคิดช่ือโครงงาน วางแผน และออกแบบโครงงาน
4) จดั เตรยี มสถานทแ่ี ละวัสดอุ ปุ กรณ์สำหรับทำโครงงาน
วัสดุอุปกรณ์
(1.) ทอ่ PVC ขนาด 4 หนุ ความยาว 120 เซนตเิ มตร

โครงงานจติ อาสาต้นแบบ เรือ่ ง ไม้เก็บขยะจติ อาสา ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั อำเภอกาบัง ๒

(2.) เหล็กเส้น ขนาด 6 มิลลเิ มตร ความยาว 120 เซนตเิ มตร
(3.) ทอ่ PVC ขนาด 6 หุน ความยาว 15 เซนตเิ มตร

(4.) ฝาท่อ PVC ขนาด 4 หนุ และขนาด 6 หุน อยา่ งละ 1 อนั

โครงงานจติ อาสาต้นแบบ เรือ่ ง ไมเ้ ก็บขยะจิตอาสา ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั อำเภอกาบงั ๓

(5.) สกรตู วั เมยี 1 ตัว และแหวน 2 ตัว

(6.) สปรงิ ดนั 1 ตัว และสกรู 1 ชุด

(8.) คีมตัด, สวา่ นไฟฟ้า, เครื่องเจยี รไฟฟ้า

6.2 ทำ DO (D)
ดำเนินการจัดทำไมเ้ ก็บขยะจิตอาสา
ข้ันตอนการทำไม้เกบ็ ขยะจติ อาสา
(1.) เตรยี มอปุ กรณ์
(2.) เชอ่ื สกรกู ับเหลก็ เสน้

โครงงานจิตอาสาต้นแบบ เรอื่ ง ไม้เกบ็ ขยะจติ อาสา ศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอกาบงั ๔

(3.) เจาะรูทอ่ PVC ขนาด 6 หุน
(4.) ผ่าท่อ PVC ขนาด 6 หุน
(5.) เจาะรูทอ่ PVC ขนาด 4 หุน แล้วใส่ตะปู
(6.) เจาะรูฝาทอ่ PVC ทัง้ สองขนาด

โครงงานจติ อาสาตน้ แบบ เรื่อง ไมเ้ ก็บขยะจติ อาสา ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั อำเภอกาบงั ๕

(7.) นำฝาทอ่ PVC มาตดิ กับสกรู

(8.) ประกอบชุดล็อค

(9.) ใส่ฝาทอ่ PVC ท่ีปลายท่อ

6.3 ทดสอบ CHECK (C)
ทดสอบการใชง้ านของไมเ้ กบ็ ขยะจิตอาสา

โครงงานจติ อาสาต้นแบบ เรื่อง ไม้เก็บขยะจติ อาสา ศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั อำเภอกาบงั ๖

6.4 ปรบั ปรงุ ACT (A)

ปรับปรุงการใช้งานให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น และนำไปแจกจ่ายให้กับสถานศึกษา ห้องสมุด
ประชาชนอำเภอกาบงั วดั มสั ยิด และแหลง่ เรียนรูต้ ่างๆ ในชุมชน เพื่อใช้ประโยชนต์ อ่ ไป

7. ขอบเขตการดำเนินงาน
7.1 ขอบเขตด้านประชากร คือ นักศึกษาและประชาชนทั่วไปในเขตอำเภอกาบัง จังหวัดยะลา

จำนวน 50 ราย
7.2 ขอบเขตด้านเวลา คือ วันท่ี 20 มกราคม 2565 ถึง วนั ท่ี 15 มนี าคม 2565

8. ระยะเวลาการดำเนนิ งาน
ระหว่างวนั ที่ 20 มกราคม 2565 ถงึ วันที่ 15 มีนาคม 2565

9. งบประมาณ
คา่ วสั ดอุ ปุ กรณ์ จำนวน 100 บาท ตอ่ 1 ชิน้ งาน

10. ตัวชวี้ ดั ความสำเรจ็
๑0.๑ ตวั ชี้วดั ผลผลิต (Output)
- ร้อยละ 80 ของการดำเนินงานโครงการทำไดต้ ามเปา้ หมาย บรรลวุ ตั ถปุ ระสงค์ของโครงการ

โดยสถานศึกษา แหล่งเรียนรู้ และชุมชนมีไม้เก็บขยะจิตอาสาไว้ใช้ประโยชน์ อย่างน้อย 10 แห่ง
แห่งละ 3 ชนิ้

10.2 ตัวชี้วัดผลลัพธ์ (Outcome)
- นกั ศกึ ษาและประชาชนมีจิตสำนึกเกิดความรักชาติ ความสามัคคี และมีจิตอาสาพร้อมเป็น

อาสาสมัครในการบำเพ็ญประโยชน์ต่อส่วนรวม โดยมีการนำไม้เก็บขยะจิตอาสานำไปใช้ประโยชน์ในการ
พัฒนาสถานศึกษา และชุมชน

11. กรอบแนวทางการจัดการปัญหา/ความเสี่ยงของโครงการ
การเก็บขยะดว้ ยมือเปล่า ไม่มีอุปกรณ์ป้องกัน เช่น ถุงมือยาง ผ้าปิดจมูก หรืออุปกรณอ์ ืน่ ๆ

ทำให้มคี วามเส่ียงตอ่ การติดเช้อื โรคและส่งผลกระทบต่อสุขภาพ เราจงึ จำเปน็ ต้องรู้จักวิธกี ารป้องกันตนเอง
ขณะเก็บขยะ ควรมีอุปกรณป์ อ้ งกันเช้ือโรค กศน.อำเภอกาบงั จึงไดป้ ระดษิ ฐไ์ ม้เก็บขยะจติ อาสาข้นึ มาเพ่อื ลด
ความเส่ียงดังกล่าว โดยมีวิธกี ารบรหิ าร/จัดการเสี่ยง ๔ แนวคิดหลกั (๔T's) ซง่ึ มีรายละเอยี ดดงั ต่อไปน้ี

โครงงานจิตอาสาต้นแบบ เรื่อง ไมเ้ กบ็ ขยะจติ อาสา ศูนยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอกาบงั ๗

1. การยอมรับความเสี่ยง (Take Risk) เป็นการตกลงกันที่จะยอมรับ เนื่องจากไม่คุ้มค่าใน
การจัดการหรอื ป้องกัน

2. การลดหรือควบคุมความเสี่ยง (Treat Risk) เป็นการปรับปรุงระบบการทำงาน หรือ
ออกแบบวธิ ีการทำงานใหม่ เพื่อลดโอกาสที่จะเกิดความเสยี หาย หรือลดผลกระทบทีอ่ าจจะเกิดขึน้ จากความ
เส่ยี ง ให้อยู่ในระดับท่ียอมรบั ได้

3. การกระจายหรือถา่ ยโอนความเสี่ยง (Transfer Risk) เป็นการกระจายหรอื ถ่ายโอนความ
เสี่ยงให้หน่วยงานอื่นช่วยแบ่งความรับผิดชอบไป เช่น การทำประกันภัยกับบริษัทภายนอก หรือการจ้าง
บคุ คลภายนอกดำเนนิ การแทน (Outsource)

3. การหลีกเลี่ยงความเสี่ยง (Terminate Risk) เป็นการจัดการกับความเสี่ยงที่อยู่ในระดับ
สงู มาก และไม่อาจยอมรับได้จงึ ตดั สินใจยกเลิกโครงการ/กิจกรรมที่จะก่อใหเ้ กดิ ความเส่ยี งนน้ั ไป

12. ประโยชนท์ ค่ี าดวา่ จะได้รับ
1. นักศึกษาได้ใช้ความคิดสร้างสรรค์ ทักษะความรู้ ความคิด ด้วยกระบวนการ STEM Education

มาคดิ วเิ คราะห์ ออกแบบ สร้างไม้เกบ็ ขยะจิตอาสา ที่สามารถป้องกนั เชอื้ โรคต่างๆ ได้

5.2 นักศึกษาและประชาชนมีจิตสำนึกเกิดความรักชาติ ความสามัคคี และมีจิตอาสา พร้อมเป็น

อาสาสมัครในการบำเพ็ญประโยชนต์ อ่ สว่ นรวม

5.3 สามารถนำไมเ้ กบ็ ขยะจิตอาสาไปใชป้ ระโยชน์ต่อสถานศกึ ษา และชมุ ชน

โครงงานจิตอาสาตน้ แบบ เรอื่ ง ไม้เก็บขยะจติ อาสา ศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอกาบัง ๘

คณะทีป่ รึกษา : ขอขอบคุณ

นายอดุ ร สิทธพิ าที ประธานกลมุ่ สำนกั งาน กศน.จังหวัดชายแดนใต้
นางขนิษฐา มะลิสวุ รรณ ผูอ้ ำนวยการสำนกั งาน กศน.จังหวดั ยะลา
นางวาสนา อนุสรณ์ประเสริฐ รองผ้อู ำนวยการสำนกั งาน กศน.จงั หวดั ยะลา
นายมนูญ เศษแอ ผู้อำนวยการ กศน.อำเภอกาบัง
นายอับดุลอาซิ ดือราแม ประธานคณะกรรมการสถานศกึ ษา กศน.อำเภอกาบัง
นายภัทรพล ทองหล่อ ครูชำนาญการพเิ ศษ ศูนย์วทิ ยาศาสตรเ์ พอื่ การศกึ ษาจงั หวดั ยะลา
นางสาวเตม็ ศริ ิ ปน่ิ ชูทอง นักจดั การงานท่วั ไป สำนักงาน กศน.จงั หวัดยะลา

คณะทำงาน/ใหข้ อ้ มูล : ครผู ูช้ ว่ ย กศน.อำเภอกาบงั
ครูอาสาฯ ปอเนาะ
นางสาวศภุ าวรรณ ศริ พิ งศ์ นกั ศกึ ษา ระดบั มัธยมศึกษาตอนต้น กศน.อำเภอกาบงั
นายอิมรอง ยมิ ะตะโละ๊ นักศึกษา ระดับมัธยมศกึ ษาตอนตน้ กศน.อำเภอกาบงั
นางสาวสุไรดา วาเฮง นกั ศกึ ษา ระดับมธั ยมศึกษาตอนต้น กศน.อำเภอกาบัง
นางสาวฟาดลี ะห์ ปะยังซายี
นายอับดุลรอแม เจะ๊ มามะ

เรียบเรียง/ออกแบบจัดทำรูปเลม่ /ตรวจสอบ :

นางสาวศภุ าวรรณ ศิรพิ งศ์ ครผู ู้ชว่ ย กศน.อำเภอกาบัง

นายอิมรอง ยมิ ะตะโล๊ะ ครอู าสาฯ ปอเนาะ

นางสาวสุไรดา วาเฮง นักศกึ ษา ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนตน้ กศน.อำเภอกาบงั

นางสาวฟาดีละห์ ปะยังซายี นกั ศกึ ษา ระดับมธั ยมศึกษาตอนตน้ กศน.อำเภอกาบงั

นายอับดลุ รอแม เจะ๊ มามะ นกั ศึกษา ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนต้น กศน.อำเภอกาบงั

โครงงานจิตอาสาตน้ แบบ เรอ่ื ง ไมเ้ ก็บขยะจติ อาสา ศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั อำเภอกาบัง ๙

โครงงานจติ อาสาต้นแบบ เรอื่ ง ไมเ้ กบ็ ขยะจติ อาสา ศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั อำเภอกาบัง ๑๐