Bab 3 Teknik Mengukur Parameter Kesihatan Badan

TEMA 1
KESELAMATAN DAN KESIHATAN MANUSIA

Cikgu Jai@JayZee

BAB 3 3.1.1 Mengukursuhubadan
menggunakanteknikyangbetul.
TEKNIK
MENGUKUR 3.1.2 Menginterprestasi suhubadan.
PARAMETER
KESIHATAN 3.2.1 Mengenalpasti titik nadi pada
badan
BADAN
3.2.2 Menjalankan eksperimen bagi
menentukan kadar denyutan nadi
manusia

3.3.1 Mengenal pasti alat mengukur tekanan
darah.

3.3.2 Mengukur dan merekod tekanan darah.
3.3.3 Menginterprestasikan data daripada

bacaan tekanan darah

3.4.1 Mengira dan menentukan Indeks Jisim
Badan.

3.4.2 Menginterprestasi Indeks Jisim Badan
dan membuat keputusan mengenai
tindakan yang perlu diambil.

SUHU DENYUTAN
NADI

KATA
KUNCI

TERMOMETER JANTUNG

DEMAM TEKANAN
DARAH TINGGI

OBJEKTIF PEMBELAJARAN [Learning Objective (LO)]

Murid dapat memerihalkan suhu badan

KRITERIA KEJAYAAN [Success Criteria SC]
Murid dapat

Mengukur suhu badan Menginterprestasi suhubadan.
menggunakan teknik yang betul

SC1 Objektif Pembelajaran
Murid dapat memerihalkan suhu badan (darjah kepanasan dan kesejukan badan kita)

Kriteria Kejayaan
Murid dapat mengukur suhu badan menggunakan teknik yang betul

Ada 4 jenis termometer yang boleh digunakan untuk Suhu badan manusia yang normal ialah 36.90C.
Apabila suhu badan melebihi 370C a
menyukat suhu badan nda mungkin disahkan demam.

12 34

TERMOMETER KLINIK TERMOMETER MAKMAL TERMOMETER REKTAL TERMOMETER
INFRAMERAH
 Digunakan untuk  Digunakan untuk  Digunakan untuk
menyukat suhu badan. menyukat suhu cecair. menyukat suhu badan  Digunakan untuk menyukat
melalui dubur suhu badan tanpa
 Menyukat suhu dalam  Menyukat suhu dalam bersentuhan dengan badan
julat 350C hingga 420C. julat -100C hingga 1100C.

SC1 Objektif Pembelajaran
1 Murid dapat memerihalkan suhu badan (darjah kepanasan dan kesejukan badan

kita)
Kriteria Kejayaan
Murid dapat mengukur suhu badan menggunakan teknik yang betul

234

TERMOMETER KLINIK TERMOMETER MAKMAL TERMOMETER TERMOMETER
REKTAL INFRAMERAH
 Pastikan suhu termometer Tidak sesuai digunakan
berada di bawah 350C untuk menyukat suhu  Digunakan untuk bayi yang  Digunakan untuk
sebelum digunakan. badan kerana termometer kurang dari 3 bulan. menyukat suhu badan
makmal tidak mempunyai tanpa bersentuhan
 Jika suhu melebihi 350C pencerutan pada turus  Bersihkan muncung termometer dengan badan
termometer perlu dilibas- merkuri. menggunakan alkohol.
libaskan sehingga bacaan  Arahkan termometer
di bawah 350C. Pencerutan ini dapat  Sapukan jeli petroleum pada pada jarak kira-kira 5 cm
menghalang merkuri tidak muncung termometer untuk pada individu di
 Letakkan termometer di turun dengan cepat setelah memudahkan termometer bahagian dahi.
bawah ketiak atau di dikeluarkan dari mulut atau dimasukkan dalam dubur bayi.
ketiak. Ini memberikan  Rekodkan bacaan suhu
dalam mulut selama kira- sukatan bacaan suhu yang  Angkat kaki bayi dan masukkan  Pembacaan suhu
lebih tepat. termometer ke dalam dubur bayi
kira 2 hingga 3 minit. kira-kira 1.5 ke 2.5 cm. menggunakan
 Keluarkan termometer dan termometer ini sangat
 Biarkan termometer sehingga cepat
rekodkan bacaan suhu. kedengaran bunyi ‘Bip”

 Rekodkan bacaan

SC2 Objektif Pembelajaran
Murid dapat memerihalkan suhu badan (darjah kepanasan dan kesejukan badan kita)

Kriteria Kejayaan
Murid dapat menginterpretasi suhu badan

 Suhu badan manusia JANGKITAN SENAMAN
normal ialah 36.90C.
Jangkitan dari TERDEDAH KEPADA Ini boleh terjadi apabila
 Peningkatan atau KEADAAN PANAS seseorang individu
penurunan suhu bakteria dan virus YANG MELAMPAU
menunjukkan badan melakukan senaman secara
kita berada dalam menyebabkan Ini boleh menyebabkan STROK melampau [SENAMAN
keadaan tidak sihat. seseorang menjadi HABA dan SELARAN BERAT]
demam.
 Ada 3 faktor MATAHARI YANG MELAMPAU. Berlaku apabila suhu badan
meningkat dengan cepat (410C
yang menyebabkan SELARAN STROK atau lebih).
suhu badan melebihi MATAHARI HABA Biasanya terjadi akibat terdedah
kepada cuaca panas yang
Normal [SUNBURN] berterusan semasa menjalankan
 Faktor yang boleh aktiviti fizikal.

menyebabkan suhu
badan berada di bawah
normal ialah apabila
terdedah kepada sejuk
melampau

ASSESSMENT FOR suhu badan (darjah kepanasan
LEARNING dan kesejukan badan kita)

REFLEKSI KENDIRI

Misi saya pada hari ini adalah Prestasi Pencapaian saya
{tandakan √}

1 Mengukur suhu badan menggunakan teknik
yangbetul

2 Menginterprestasi suhubadan.

[tambahan] KRITERIA KEJAYAAN PERIBADI: Kriteria kejayaan saya pada pembelajaran hari ini

adalah

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

OBJEKTIF PEMBELAJARAN [Learning Objective (LO)]

Murid dapat memerihalkan kadar denyutan nadi

KRITERIA KEJAYAAN [Success Criteria SC]
Murid dapat

Mengenalpasti titik Menjalankan
nadi pada badan eksperimen bagi
menentukan kadar
denyutan nadi

manusia.

Bahagian muka Objektif Pembelajaran Temple or Scalp
(bawah mata) Murid dapat memerihalkan kadar denyutan nadi

SC1 Kriteria Kejayaan
Murid dapat mengenalpasti titik nadi pada manusia

Bahagian muka Apabila jantung Bahagian kulit dahi
(bawah mata) kepala
berdegup, denyutan
Bahagian bahu Leher
dihantar ke arteri-
Bahagian bawah lengan Pergelangan Tangan
atas dan siku arteri ini dan boleh
Paha
Paha dirasai melalui kulit
Kaki
Kaki bawah Ada 10 tempat dalam badan untuk merasai denyutan nadi yang dikenali

sebagai TITIK NADI. Di Kawasan ini, arteri terletak sangat dekat

dengan permukaan kulit

SC2 Objektif Pembelajaran
Murid dapat memerihalkan kadar denyutan nadi

Kriteria Kejayaan
Murid dapat menyenaraikan secara lisan dan bertulis 5 factor yang mempengaruhi

kadar denyutan nadi manusia

Denyutan nadi manusia dewasa yang normal ialah 60 ke 100 kali per minit

5Ada faktor yang mempengaruhi kadar denyutan nadi manusia

1 2 3 4 5

Umur JANTINA AKTIVITI FIZIKAL KESIHATAN BADAN EMOSI

Bayi dan kanak-kanak  Lelaki mempunyai Orang yang aktif  Kadar denyutan nadi Seseorang yang
mempunyai kadar denyutan nadi lebih atau menjalankan seorang individu yang mempunyai masalah
denyutan nadi lebih tinggi daripada aktiviti fizikal yang kurang sihat lazimnya emosi mempunyai
tinggi berbanding perempuan. berat mempunyai lebih tinggi atau lebih kadar denyuatan
dewasa. kadar denyutan nadi rendah daripada kadar nadi lebih tinggi.
 Purata kadar denyutan lebih tinggi denyutan nadi yang
Semakin meningkat nadi bagi lelaki dewasa daripada orang yang normal.
umur seseorang, ialah antara 70 hingga 72 menjalankan aktiviti
denyutan per minit dan fizikal ringan.  Kadar denyutan nadi
semakin rendah kadar purata denyutan nadi yang terlalu tinggi atau
denyutan nadinya. bagi perempuan dewasa rendah adalah berbahaya
ialah 78 hingga 82 dan boleh membawa
denyutan per minit. maut,

ASSESSMENT FOR kadar denyutan nadi
LEARNING

REFLEKSI KENDIRI

Misi saya pada hari ini adalah Prestasi Pencapaian saya
1 Mengenalpasti titik nadi pada badan {tandakan √}

2 Menjalankan eksperimen bagi menentukan
kadar denyutan nadi manusia

[tambahan] KRITERIA KEJAYAAN PERIBADI: Kriteria kejayaan saya pada pembelajaran hari ini

adalah

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

OBJEKTIF PEMBELAJARAN [Learning Objective (LO)]

Murid dapat memerihalkan Tekanan Darah

KRITERIA KEJAYAAN [Success Criteria SC]

Murid dapat

Mengenal pasti Mengukur dan Menginterprestasikan
alat mengukurMengenal pasti alat mengukur tekanan merekod data daripada bacaan

darah. tekanan darah. tekanan darah

tekanan darah.

SC1 Objektif Pembelajaran
Murid dapat memerihalkan tekanan darah
[Tekanan yang dikenakan oleh darah pada dinding salur darah semasa peredaran darah]

Kriteria Kejayaan
Murid dapat mengenal pasti alat mengukur tekanan darah

Tekanan darah boleh diukur menggunakan SFIGMOMANOMETER.
Unitnya milimeter merkuri [mmHg]

SFIGMOMANOMETER PENGGUNAAN DIASTOL DAN SISTOLIK
SFIGMOMANOMETER

Sfigmomanometer Pengambilan bacaan tekanan SISTOLIK DIASTOLIK
digital
diastolik dan sistolik daripada alat Bunyi ‘lub’ dihasilkan oleh Bunyi ‘dub’ dihasilkan oleh
Sfigmomanometer sfigmomanometer adalah berdasarkan penutupan injap tricuspid dan penutupan injap sabit pada
biskuspid antara atrium dengan aorta dan arteri pulmonari
pendengaran bunyi yang dihasilkan ventrikel semasa pengecutan
oleh peredaran darah semasa ventrikel. Bacaan tekanan darah semasa pengenduran
diastolik dan sistolik berlaku. ventrikel. Bacaan tekanan
yang mengalir keluar dari darah yang mengalir dan
Oleh itu, penggunaan jantung dipanggil bacaan mengisi jantung dipanggil
sfigmomanometer untuk mengambil bacaan tekanan diastolik
bacaan tekanan diastolik dan sistolik tekanan sistolik
lazimnya dilakukan oleh doktor yang

berpengalaman

SC1 Objektif Pembelajaran
Murid dapat memerihalkan tekanan darah
[Tekanan yang dikenakan oleh darah pada dinding salur darah semasa peredaran darah]

Kriteria Kejayaan
Murid dapat mengukur dan merekod tekanan darah

BACAAN TEKANAN SISTOLIK SISTOLIK Kedua-dua tekanan
DARAH Bacaan Tekanan yang darah
normal dikenakan pada
Tekanan darah diukur ialah 120 dinding salur darah ini dinyatakan dalam
dengan mengambil dua ke 129 semasa otot jantung milimeter merkuri (mm

ukuran iaitu nombor DIASTOLIK mengecut Hg).
atas ialah tekanan Bacaan
sistolik dan nombor normal DIASTOLIK Ini disebabkan merkuri
bawah ialah tekanan telah digunakan dalam
ialah 80 ke Tekanan yang tolok tekanan pertama
diastolik 84 dikenakan pada yang mengukur dengan
dinding salur daah
Milimeter merkuri 120/80 mmHg apabila otot jantung tepat dan masih
(mm Hg) berehat (antara digunakan sebagai unit
denyutan jantung)
piawai pengukuran
tekanan dalam
perubatan.

SC2 Objektif Pembelajaran
Murid dapat memerihalkan tekanan darah
[Tekanan yang dikenakan oleh darah pada dinding salur darah semasa peredaran darah]

Kriteria Kejayaan
Murid dapat menginterprestasikan data daripada bacaan tekanan darah

Bacaan Bacaan Bacaan Tekanan darah Tekanan darah Tekanan darah
optimum Normal Berisiko tinggi Peringkat 1 tinggi Peringkat 2 tinggi Peringkat 3

Kepentingan bacaan Kurang 120 – 129 130 - 139 140 -159 160 - 179 180 dan ke
tekanan darah daripada 120 90 - 99 100 - 109 atas
80 - 84 85 - 89
Bacaan tekanan darah Kurang 110 dan ke
yang tinggi dan berlarutan daripada 80 atas
menunjukkan seseorang

mempunyai penyakit
tekanan darah tinggi

(hipertensi)
Bacaan tekanan darah
rendah dan berlarutan
menunjukkan seseorang
mengalami penyakit
tekanan darah rendah

ASSESSMENT FOR Tekanan Darah
LEARNING

REFLEKSI KENDIRI

Misi saya pada hari ini adalah Prestasi Pencapaian saya
{tandakan √}
1 Mengenal pasti alat mengukur tekanan darah
2 Mengukur dan merekod tekanan darah

3 Menginterprestasikan data daripada bacaan tekanan darah

[tambahan] KRITERIA KEJAYAAN PERIBADI: Kriteria kejayaan saya pada pembelajaran hari ini

adalah

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

OBJEKTIF PEMBELAJARAN [Learning Objective (LO)]

Murid dapat memerihalkan

KRITERIA KEJAYAAN [Success Criteria SC]
Murid dapat

Mengira dan Menginterprestasi
menentukan Indeks Indeks Jisim Badan dan

Jisim Badan. membuat keputusan
mengenai tindakan
yang perlu diambil.

SC3 Objektif Pembelajaran
Murid dapat memerihalkan

Kriteria Kejayaan
Murid dapat mengira dan menentukan Indeks Jisim Badan

Mengira dan menentukan CARTA INDEKS JISIM BADAN
Indeks Jisim Badan [BMI]
+ INDEKS JISIM BADAN
Formula BMI
ATAS 18.5 18.5 – 24.9 18.5 – 24.9 30 – 34.9 35 – 40 Atas 40
BMI adalah satu cara untuk Bawah Normal Lebih Obesiti Obesiti Obesiti
menentukan sama berat berat Peringkat I Peringkat II Peringkat III
ada kita mengalami
masalah jisim badan Jisim badan = 65 kg Ketinggian 165 cm
atau tidak
BMI = 65 kg
BMI =
1.65 X 1.65 m2

23.9

BMI = Berlebihan jisim badan

= ( ) Contoh pengiraan Indeks Jisim
( ) Badan [BMI]

SC3 Objektif Pembelajaran
Murid dapat memerihalkan

Kriteria Kejayaan
Murid dapat menginterprestasikan Indeks Jisim Badan dan membuat keputusan mengenai

tindakan yang perlu diambil

JISIM BADAN Cara menurunkan jisim badan KURANG JISIM Cara menambah jisim
yang berlebihan BADAN badan yang berkurang
YANG
BERLEBIHAN Tetapkan sasaran yang realistik seperti menurunkan Boleh meningkatkan Mengamalkan pemakanan yang sihat
setengah kilogram dalam seminggu risiko menghidap dan seimbang berpandukan pyramid
Boleh meningkatkan penyakit yang makanan Malaysia dan Pinggan Sihat
risiko menghidap Pantau dan rekod jisim badan anda seminggu sekali serius seperti
serangan jantung, Malaysia
penyakit yang serius Makan makanan yang sihat secara sederhana berdasarkan penurunan daya Makan mengikut waktu
seperti serangan Piramid Makanan Malaysia dan Pinggan Sihat Malaysia tahan badan
jantung, tekanan melawan penyakit, yang tetap
darah tinggi, strok, Buat beberapa perubahan dalam cara pemakanan anda keletihan, anemia
diabetes melitus seperti mengubah cara penyediaan makanan dan kemurungan. Ambil snek yang padat dengan
nutrient bagi menambah kalori
(kencing manis) dan Kurangkan atau elakkan makanan yang tinggi kandungan
komplikasi sendi gula atau lemak Makan makanan yang berkhasiat
dan tulang lebih daripada biasa
Lakukan senaman sederhana seperti berjalan laju,
berbasikal dan berenang sekurang-kurangnya
30 minit, tiga hari seminggu

Dapatkan sokongan daripada orang yang rapat dengan
anda

ASSESSMENT FOR Indeks Jisim Badan
LEARNING

REFLEKSI KENDIRI

Misi saya pada hari ini adalah Prestasi Pencapaian saya
{tandakan √}

1 Mengira dan menentukan Indeks Jisim Badan

2 Menginterprestasi Indeks Jisim Badan dan membuat
keputusan mengenai tindakan yang perlu diambil.

[tambahan] KRITERIA KEJAYAAN PERIBADI: Kriteria kejayaan saya pada pembelajaran hari ini

adalah

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………