ศิลปะเชิงพาณิชย์ รหัสวิชา 20202-2112 (Commercial Arts)
หน่วยที ่ 1 ความร ู ้เบืองต้น ้ เกียวกับศิล ่ ปะ
ศิลปะ คือ ผลงานการสรางสรรคของมนุษยที่แสดงออกมาในรูปลักษณตาง ๆ ใหปรากฏ และทํา ใหเกิดสุนทรียภาพ ความประทับใจ หรือสะเทือนอารมณ รูสึกในความงาม โดยการรับรูดวยประสาท สัมผัสของแตละคน ความหมายของศิลปะ
การแบ่งประเภท และสาขาของศิลปะ ศิลปะแบงตามจุดมุงหมายของการสรางไดเปน 2 ประเภท คือ 1. วิจิตรศิลป (Fine Art) คือ งานศิลปะที่มี จุดมุงหมายเพื่อความงาม ความพอใจมากกวาประโยชน ใชสอย อาจเรียกศิลปะสาขานี้วา ศิลปะบริสุทธิ์ (Pure Art) เพราะศิลปนจะสรางสรรคงานขึ้นมาดวยความพอใจ ความบริสุทธิ์ใจ มิไดหวังผลตอบแทนใด ๆ หรืออาจเพื่อใช ประโยชนบาง แตก็เนนความละเอียดลออในการ สรางสรรคใหวิจิตรพิสดารหรูหรา เกิดความจําเปนแก ประโยชนใชสอย จึงเรียกศิลปะสาขานี้วา ประณีตศิลป
วิจิตรศิลปแบงออกเปน 6 ประเภท คือ ❶ จิตรกรรม (Painting) เปนผลงาน ศิลปะที่แสดงออกดวยการขีดเขียน การวาด และระบายสีบนวัสดุตาง ๆ เพื่อใหเกิดภาพ เปนงานศิลปะที่มี 2 มิติ เปนรูปแบน ไมมี ความลึกหรือนูนหนา แตสามารถเขียนลวงตา ใหเห็นวามีความลึกหรือนูนได ความงามของ จิตรกรรมเกิดจากการใชสีในลักษณะตาง ๆ กัน
ชนิดของงานจิตรกรรม การวาดเสน การวาดเสน (Drawing) เปนการวาดภาพ โดยใชปากกาหรือดินสอขีดเขียนลงไปบน พื้นผิววัสดุรองรับเพื่อใหเกิดภาพ การระบายสี การระบายสี (Painting) เปนการวาดภาพ โดยการใชพูกันหรือแปรงหรือวัสดุ อยางอื่นมาระบายใหเกิดเปนภาพ
ภาพหุนนิ่ง เปนภาพวาดเกี่ยวกับสิ่งของ เครื่องใช หรือวัสดุตาง ๆ ที่ไมมี การเคลื่อนไหว เปนสิ่งที่อยูกับที่ ลักษณะของภาพจิตรกรรม ภาพคนทั่วไป ภาพคนทั่วไป แบงได 2 ชนิด คือ ภาพคน และภาพคนเหมือน ภาพสัตว แสด งกิริยา ทา ทา งของสัต ว ทั้งหลายในลักษณะตาง ๆ
ภาพทิวทัศน เปนภาพที่แสดงความงามหรือความ ประทับใจในความงามของธรรมชาติ หรือสิ่งแวดลอมของศิลปนผูวาด ภาพประกอบเรื่อง เปนภาพที่เขียนขึ้นเ พื่อบอกเลา เรื่องราว หรือถายทอดเหตุการณ ตาง ๆ ใหผูอื่นไดรับรู ภาพองคประกอบ เปนภาพที่แสดงความสัมพันธของ องคประกอบศิลปะและลักษณะในการ จัดองคประกอบเพื่อใหเกิดความรูสึก ตาง ๆ ตามความตองการของผูสราง
ภาพลวดลายตกแตง เปนภาพวาดลวดลายประกอบเพื่อตกแตง สิ่งตาง ๆ ใหเกิดความสวยงามมากขึ้น เชน การ วาดลวดลายประดับอาคาร สิ่งของเครื่องใช ฯลฯ
❷ ประติมากรรม (Sculpture) เปน ผลงานศิลปะที่แสดงออกดวยการสรางรูปทรง 3 มิติ มีปริมาตร มีน้ําหนักและกินเนื้อที่ใน อากาศ โดยการใชวัสดุชนิดตาง ๆ วัสดุที่ใช สรางสรรคงานประติมากรรม จะเปน ตัวกําหนดวิธีการสรางผลงาน ความงามของ งานประติมากรรมเกิดจากแสงและเงาที่ เ กิ ด ขึ้ น ใ น ผ ล ง า น ก า ร ส ร า ง ซึ่ ง ง า น ประติมากรรมทําได 4 วิธี คือ การปน การ แกะสลัก การหลอ และการประกอบขึ้นรูป
ประติมากรรมแบบนูนต่ํา เปนรูปที่นูนขึ้นมาจากพื้นหรือมีพื้นหลังรองรับ มองเห็นไดชัดเจนเพียงดานเดียว คือ ดานหนา มี ความสูงจากพื้นไมถึงครึ่งหนึ่งของรูปจริง ไดแก รูปนูนแบบเหรียญ รูปนูนที่ใชประดับตกแตง ภา ชนะหรือประ ดับตกแตง อา คา รทา ง สถาปตยกรรม โบสถ วิหารตาง ๆ พระเครื่อง บางชนิด ประเภทของงานประติมากรรม
ประติมากรรมแบบนูนสูง เปนรูปตาง ๆ ในลักษณะเชนเดียวกับแบบนูนต่ํา แตมีความสูงจากพื้นตั้งแตครึ่งหนึ่งของรูปจริงขึ้น ไป ทําใหเห็นลวดลายที่ลึก ชัดเจน และเหมือน จริง มากกวาแบบนูนต่ํา ใชงานแบบเดียวกับ แบบนูนต่ํา
ประติมากรรมแบบลอยตัว เปนรูปตาง ๆ ที่มองเห็นไดรอบดานหรือตั้งแต 4 ดานขึ้นไป เชน ภาชนะตาง ๆ รูปเคารพตาง ๆ พระพุทธรูป เทวรูป รูป ตามคตินิยม รูปบุคคลสําคัญ รูปสัตว ฯลฯ
❸ สถาปตยกรรม (Architecture) เปน ผลงานศิลปะที่แสดงออกดวยการกอสราง สิ่งกอสราง อาคาร ที่อยูอาศัยตาง ๆ การวางผัง เมือง การจัดผังบริเวณการตกแตงอาคาร การ ออกแบบกอสราง ซึ่งเปนงานศิลปะที่มีขนาด ใหญ ตองใชผูสรางงานจํานวนมาก และเปนงาน ศิลปะที่มีอายุยืนยาว สถาปตยกรรมเปนวิธีการ จัดสรรบริเวณที่วางใหเกิดประโยชนใชสอยตาม ความตองการซึ่งเกี่ยวของกับศาสตรในสาขา ตาง ๆ เชน วิศวกรรมศาสตร วิทยาศาสตร สังคมวิทยา มานุษยวิทยา และศิลปะความ งดงาม
❹ วรรณกรรม (Literature) เปนผลงาน ศิลปะที่แสดงออกดวยการใชภาษา เพื่อการสื่อสาร เรื่องราวใหเขาใจระหวางมนุษย วรรณกรรมไทย แบงออกได 2 ชนิด คือ 1) รอยแกว เปนความเรียงที่แสดง เนื้อหาเรื่องราวตาง ๆ 2) รอยกรอง เปนขอความที่มีการใชคําที่ สัมผัส คลองจอง ทําใหสัมผัสไดถึงความงามของ ภาษาไทย รอยกรองมีหลายแบบ ไดแก โคลง ฉันท กาพย กลอน และราย
❺ ดนตรีและนาฏศิลป (Music and Drama) ดนตรี หมายถึง ศิลปะที่แสดงออก โดยการเรียบเรียงระดับเสียงสูง-ต่ําที่ใช ความรูสึกและจินตนาการสรางสรรคผสมผสาน กันอยางลงตัวผานเครื่องดนตรีชนิดตาง ๆ เพื่อใหเกิดความไพเราะ สวนนาฏศิลป เปนการ แสดงออกทางลีลา ทาทางการรํา การแสดง โดยมีจุดมุงหมายเพื่อความงาม ความพอใจ
❹ ภาพพิมพ (Print) หมายถึง การ ถายทอดรูปแบบจากแมพิมพออกมาเปน ผลงานที่มีลักษณะเหมือนกันกับแมพิมพทุก ประการ และไดภาพที่เหมือนกันจํานวนตั้งแต 2 ชิ้นขึ้นไป การพิมพภาพ เปนงานที่พัฒนาตอ เนื่องมาจากการวาดภาพ ซึ่งการวาดภาพ ไมสามารถสรางผลงาน 2 ชิ้นที่มีลักษณะ เหมือนกันทุกประการได จึงมีการพัฒนาการ พิมพขึ้นมา
2. ประยุกตศิลป (Applied Art) คือ ศิลปะ ที่อํานวยประโยชนทางกาย มุงเนนประโยชนทางการ ใชสอยมากกวาความงาม หรือสิ่งที่มนุษยสรางสรรคขึ้น เพื่อตอบสนองความตองการทางรางกาย แบงออกเปน 4 ประเภท คือ พาณิชยศิลป มัณฑนศิลป อุตสาหกรรม ศิลป และหัตถศิลป
01 หมู่ช ่างเขียน 02 03 04 06 07 08 09 05 10 ช่างสิบหม ู ่ หมู่ช ่างแกะ หมู่ช ่างหุ่น หมู่ช ่างปั ้ น หมู่ช ่างปูน หมู่ช ่างร ัก หมู่ช ่างบุ หมู่ช ่างกลึง หมู่ช ่างสลัก หมู่ช ่างหล่อ