พันธุศาสตร์

2n=2 2n=2 สื่อวิทยนารัก ระยะเมตาเฟส II (Metaphase II) โครโมโซมเรียง ตัวกลางเซลล

2n=4 2n=4 สื่อวิทยนารัก ระยะแอนาเฟส II (Anaphase II) Sister chromatid แยกจากกัน

n=2 n=2 n=2 n=2 สื่อวิทยนารัก ระยะเทโลเฟส II (Telophase II) มีการสราง เยื่อหุมนิวเคลียส มีการแบงไซโทพลาสซึม ตอ (Cytokinesis)

วิทย นารัก CUTE SCIENCE

โรคทางพันธุกรรม เกิดจากความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับโครโมโซม หรือยีน เนื่องจากการ เปลี่ยนแปลงจำนวนหรือรูปร างไปจากปกติ ซึ่งสามารถถายทอดจากรุนพอแมไปสูรุนลูกหลานได สื่อวิทยนารัก

สื่อวิทยนารัก ความผิดปกติของออโตโซม • จำนวนโครโมโซมผิดปกติ • รูปรางโครโมโซมผิดปกติ ความผิดปกติของโครโมโซมเพศ • ความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับโครโมโซม X • ความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับโครโมโซม Y ความผิดปกติของยีน • ความผิดปกติของยีนบนออโตโซม • ความผิดปกติของยีนบนโครโมโซมเพศ

ชื่อโรค ความผิดปกติของโครโมโซม จำนวนโครโมโซม ออโตโซม กลุมอาการพาทัว คูที่ 13 เกินมา 1 แทง 45+XY กลุมอาการเอ็ดเวิรด คูที่ 18 เกินมา 1 แทง 45+XY กลุมอาการดาวน คูที่ 21 เกินมา 1 แทง 45+XY กลุมอาการคริดูชา คูที่ 5 รูปรางผิดปกติ 44+XY หมายเหตุ: จำนวนโครโมโซมผิดปกติรูปรางโครโมโซมผิดปกติ ตาราง แสดงโรคทางพันธุกรรมความผิดปกติของออโตโซม

ชื่อโรค ความผิดปกติของโครโมโซม จำนวนโครโมโซม โครโมโซมเพศ กลุมอาการเทิรนเนอร โครโมโซม X ขาดหาย 44+X0 กลุมอาการทริปเปลเอกซ โครโมโซม X เกินมามากกวา 1 แทง 44+XXX กลุมอาการไคลนเฟลเตอร โครโมโซม X เกินมา 1 แทง 44+XXY กลุมอาการดับเบิลวาย โครโมโซม Y เกินมา มากกวา 1 แทง 44+XYY ตาราง แสดงโรคทางพันธุกรรมความผิดปกติของโครโมโซมเพศ หมายเหตุ: ความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับโครโมโซม X ความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับโครโมโซม Y

ชื่อโรค ความผิดปกติของยีน ชนิดของยีนที่ผิดปกติ ออโตโซม โรคผิวเผือก ü ยี น ที่ ค ว บ คุ ม ก า ร ส ร  า ง เ ม็ ด สี เ ม ล านิ น ในเซลลใตผิวหนัง ภาวะนิ้วเกิน ü ภาวะการแบงเซลลแปรปรวน หรือเกิดจากยีน เดนที่ทำใหนิ้วมือผิดปกติ โรคธาลัสซีเมีย ü ยีนที่ควบคุมการสรางเฮโมโกลบินในเม็ด เลือดแดง ตาราง แสดงโรคทางพันธุกรรมความผิดปกติของยีน หมายเหตุ: ความผิดปกติของยีนบนออโตโซม

ชื่อโรค ความผิดปกติของยีน ชนิดของยีนที่ผิดปกติ โครโมโซมเพศ ภาวะตาบอดสี ü ดวงตาของผูป วยไม สามารถแยกความแตกต างของ สีระหวาง 2 สีไดจึงทำใหผูปวยมองเห็นสีผิดไปจากปกติ โรคฮีโมฟเลีย ü ผูป วยจะมีเลือดออกจากบาดแผลเปนเวลานานมากกว า คนปกติบางรายมีเลือดออกตามขอ ทำใหมีอาการปวด บวม แดง และขออักเสบ ภาวะพรองเอนไซม จี- 6- พีดี (G-6-PD) ü เซลล เม็ดเลือดแดงของผูปวยถูกทำลายไดงาย เนื่องจาก ขาดเอนไซม G-6-PD ทำใหผูปวยซีด เหลือง เปนดีซาน มีปสสาวะสีคลายนํ้าอัดลมหรือกาแฟ ตาราง แสดงโรคทางพันธุกรรมความผิดปกติของยีน หมายเหตุ: ความผิดปกติของยีนบนโครโมโซมเพศ

สื่อวิทยนารัก กลุมอาการพาทัว อาการ : ปากแหวง เพดานโหว อวัยวะภายในกลับซายเปนขวา ออโตโซม คูที่ 13 เกินมา 1 แทง

สื่อวิทยนารัก กลุมอาการเอ็ดเวิรด อาการ : ศีรษะเล็ก คางเล็ก มือกำแนน ใบหูผิดรูปและอยูตํ่ากวาระดับปกติ ออโตโซม คูที่ 18 เกินมา 1 แทง

กลุมอาการดาวน อาการ : คอสั้น ทายทอยแบน ตาหางและหางตาชี้ขึ้น ปญญาออน ออโตโซม คูที่ 21 เกินมา 1 แทง สื่อวิทยนารัก

สื่อวิทยนารัก กลุมอาการไคลนเฟลเตอร อาการ : เกิดขึ้นเฉพาะกับเพศชาย ทำใหมีรูปราง และลักษณะคลายเพศหญิง เปนหมัน โครโมโซมเพศ โครโมโซม X เกินมา 1 แทง

สื่อวิทยนารัก กลุมอาการเทิรนเนอร อาการ : เกิดขึ้นเฉพาะกับเพศหญิง ทำใหมีรูปราง เตี้ย คอสั้น มีผื่นที่แผนหลังคลายปกจากตนคอจรด หัวไหล เปนหมัน โครโมโซมเพศ โครโมโซม X ขาดหาย

กลุมอาการดับเบิลวาย อาการ : เกิดขึ้นเฉพาะกับเพศชาย ทำใหมีรูปราง สูงกวาปกติอารมณราย ไมเปนหมัน โครโมโซมเพศ โครโมโซม Y เกินมา มากกวา 1 แทง สื่อวิทยนารัก

สื่อวิทยนารัก โรคผิวเผือก อาการ : มีสีผิวและสีผมเปนสีขาว เมื่อมานตา สะทอนแสง จะมองเห็นเปนสีแดง ยีนที่ควบคุมการสรางเม็ดสีเมลานิน ในเซลลใตผิวหนังผิดปกติ

สื่อวิทยนารัก ภาวะนิ้วเกิน อาการ : นิ้วมือและนิ้วเทาเกินมามากกวาขางละ 5 นิ้ว มักเปนติ่งเนื้อ ไมมีหรือมีกระดูกเล็กกวาปกติ ภาวการณแบงเซลลแปรปรวน หรือ เกิดจากยีนเดน ที่ทำใหนิ้วมือผิดปกติ

สื่อวิทยนารัก โรคฮีโมฟเลีย อาการ : ผูปวยจะมีเลือดออกจากบาดแผลเปนเวลานานมากกวา คนปกติบางรายมีเลือดออกตามขอ ทำใหมีอาการปวด บวม แดง และขออักเสบ ยีนที่ควบคุมการสรางโปรตีนที่เกี่ยวของกับ การแข็งตัวของเลือดผิดปกติ

สื่อวิทยนารัก โรคธาลัสซีเมีย อาการ : เม็ดเลือดแดงของผูปวยมีลักษณะผิดปกติมีอายุสั้น แตกงาย และ ถูกทำลายไดงาย ทำใหผูปวยมีอาการซีด ตา และตัวเหลือง ตับและมามโต ยีนที่ควบคุมการสรางเฮโมโกลบิน ในเม็ดเลือดแดงผิดปกติ

สื่อวิทยนารัก หลีกเลี่ยงการแตงงานระหวางเครือญาติเพราะ การแตงงานระหวางเครือญาติชวยเพิ่มโอกาสใน การถายทอดยีนที่ผิดปกติไปยังรุนลูกไดมากขึ้น กอนแตงงานคูสมรสควรเขารับการตรวจเลือด เพื่อใหแพทย วินิจฉัยภาวะเสี่ยงของลูกที่มีโอกาส เกิดมาเปนโรคทางพันธุกรรม หลีกเลี่ยงการอยูในสภาวะแวดลอมที่ทำใหเสี่ยง ตอการไดรับสารเคมีหรือสารกอกลายพันธุ  เชน บริเวณที่มีกัมมันตภาพรังสีควันบุหรี่

วิทย นารัก CUTE SCIENCE

สื่อวิทยนารัก สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมเปนสิ่งมีชีวิตที่เกิดจากการกระทำของ มนุษย ที่อาศัยกระบวนการทางพันธุวิศวกรรม โดยการนำยีนของสิ่งมีชีวิต อื่นมาใสลงในสิ่งมีชีวิตอีกชนิดหนึ่ง เพื่อตอบสนองความตองการ

การผลิตฮอร โมนอินซูลินที่สกัดไดจากแบคทีเรีย แทนการสกัดฮอร โมนอินซูลินจากตับอ อนของสัตว  ทำใหสามารถ ผ ลิ ต วั ค ซี น ไ ด  เป  น จ ำ น ว น ม า ก และเพียงพอตอการรักษาผูปวยโรคเบาหวาน และลด การฆาสัตวเปนจำนวนมาก การผลิตวัคซีนปองกันโรคตับอักเสบบีจากกระบวน การพันธุวิศวกรรมแทนการฉีดไวรัสสายพันธุ ที่ไม กอโรคใหกับคน เพื่อกระตุนใหรางกายสรางภูมิคุมกัน ทำใหมีความปลอดภัยมากขึ้น การปรับปรุงพันธุ สัตว  (transgenic animal) เปนกระบวนการแยกเซลลไขออก จากเพศเมีย และฉีดยีนที่ตองการเขาไปในนิวเคลียสของเซลล ไข  ทำใหยีน ดังกลาวแทรกเขาไปในนิวเคลียส จากนั้นนำเซลล ไขไปผสมกับสเปร มในหลอด ทดลอง แลวจึงถายฝากเขาไปในตัวแม เพื่อใหลูกที่เกิดมามีลักษณะตามที่ตองการ

มนุษย ดัดแปรพันธุกรรมของวัวเพื่อเพิ่มสารเคซีน (casein) ในนํ้านม ซึ่งมีความสำคัญในการผลิตชีส ทำใหชีสแข็งตัวเร็วและมีคุณภาพดีหรือใหวัวผลิต นํ้านมที่ไม มีแลกโทส หรือใหวัวผลิตนํ้านมตานเชื้อ แบคทีเรีย ก า ร ป รั บ ป รุ ง พั น ธุ  พื ช ห รื อ พื ช ท ราน ส เ จ นิก (transgenic plant) เปนการดัดแปรพันธุกรรมของ พืชโดยการนำยีนที่ตองการจากสิ่งมีชีวิตหนึ่งไปเพิ่ม จ ำ น ว น ยี น ด  ว ย แ บ ค ที เ รี ย จ า ก นั้ น น ำ ไ ป ผ  า น กระบวนการทางพันธุวิศวกรรม แลวใสยีนเขาไปใน เซลลพืช แลวจึงนำไปเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อตอไป สื่อวิทยนารัก

ขาวโพด GMOs มียีนของแบคทีเรีย Bacillus thuringiensis ทำใหตนขาวโพด สามารถสรางสารพิษตอแมลงที่เปนศัตรูพืชไดเมื่อแมลงมากินขาวโพด สารพิษ จะทำใหแมลงตาย ขาวสีทอง GMOs เปนพันธุ ขาวที่ถูกตัดแต งพันธุกรรมใหสังเคราะห สารบีตา แคโรทีนไดเพื่อใชเปนอาหารในพื้นที่ขาดแคลนวิตามินเอ มะละกอ GMOs ที่มียีนของไวรัส สามารถตานทานโรคไวรัส ใบดางวงแหวน สื่อวิทยนารัก

การดื้อยา สวนใหญสิ่งมีชีวิตที่ผานการตัดตอพันธุกรรมจะมียีนตานทานแบคทีเรียปะปน มาดวย หากยีนเหล านี้เล็ดลอดไปผสมกับเชื้อแบคทีเรียที่อยู ในร างกาย อาจทำใหเชื้อ แบคทีเรียเกิดการดื้อยา ซึ่งเปนภาวะที่อันตรายตอสุขภาพของผูบริโภคเปนอยางมาก ดานสุขภาพและความปลอดภัยตอการบริโภค สวนใหญสิ่งมีชีวิตที่ผานการตัดตอพันธุกรรมจะ มียีนตานทานแบคทีเรียปะปนมาดวย หากยีนเหลานี้เล็ดลอดไปผสมกับเชื้อแบคทีเรียที่อยูใน รางกายอาจทำใหเชื้อแบคทีเรียเกิดการดื้อยา ซึ่งเปนภาวะที่อันตรายตอสุขภาพของผูบริโภค เปนอยางมาก

วิทยนารัก CUTE SCIENCE