แผนนวัตกรรม ระบบนิเวศจำลอง

แผนการจัดการเรียนรู้ GPAS 5 Steps หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ระบบนิเวศ กลุ่มสาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รหัสวิชา ว 23101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 1/2566 เรื่อง ระบบนิเวศจ าลอง เวลา 6 ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวสุนิษา ไชโย มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ว 1.1 เข้าใจความหลากหลายของระบบนิเวศ ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งไม่มีชีวิตกับสิ่งมีชีวิต และความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ในระบบนิเวศ การถ่ายทอดพลังงาน การเปลี่ยนแปลง แทนที ่ในระบบนิเวศ ความหมายของประชากร ปัญหาและผลกระทบที ่มีต่อทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม แนวทางในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม รวมทั้งน าความรู้ไปใช้ ประโยชน์ ตัวชี้วัด ว 1.1 ม.3/1 อธิบายปฏิสัมพันธ์ขององค์ประกอบของระบบนิเวศที่ได้จากการส ารวจ ว 1.1 ม.3/2 อธิบายรูปแบบความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตรูปแบบต่าง ๆ ในแหล่งที่อยู่ เดียวกันที่ได้จากการส ารวจ ว 1.1 ม.3/6 ตระหนักถึงความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อมในระบบนิเวศ โดยไม่ท าลาย สมดุลของระบบนิเวศ จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายความหมายของระบบนิเวศจ าลองได้ (K) 2. อธิบายความหมายของระบบนิเวศในสภาวะสมดุลได้ (K) 3. ปฏิบัติกิจกรรม ระบบนิเวศจ าลอง อย่างรวมพลัง ด้วยความมุ่งมั่นและอยู่อย่างพอเพียงได้ (P) 4. สร้างแบบจ าลอง ระบบนิเวศจ าลองได้ (P) 5. เป็นผู้มีความมุ่งมั่นและอยู่อย่างพอเพียง (A) สาระส าคัญ/ความคิดรวบยอด ระบบนิเวศประกอบด้วยองค์ประกอบที ่มีชีวิตและองค์ประกอบที ่ไม ่มีชีวิต องค์ประกอบเหล ่านี้มี ปฏิสัมพันธ์กัน เช่น พืชต้องการแสง น ้า และแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ในการสร้างอาหาร สัตว์ต้องการอาหาร

และสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมในการด ารงชีวิต เช่น อุณหภูมิ ความชื้น องค์ประกอบทั้งสองส่วนนี้จะต้องมี ความสัมพันธ์กันอย่างเหมาะสม ระบบนิเวศจึงจะสามารถคงอยู่ต่อไปได้ สาระการเรียนรู้ - ระบบนิเวศจ าลอง สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี คุณลักษณะอันพึงประสงค์ รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ อยู่อย่างพอเพียง ซื่อสัตย์สุจริต มุ่งมั่นในการท างาน มีวินัย รักความเป็นไทย ใฝ่เรียนรู้ มีจิตสาธารณะ ชิ้นงานหรือภาระงาน - ใบงาน เรื่อง ระบบนิเวศจ าลอง - แบบจ าลอง ระบบนิเวศจ าลอง การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ชั่วโมงที่ 1-2 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล (Gathering) 1. ผู้แทนนักเรียนออกมาเล่าประสบการณ์ที่ได้ไปท่องเที่ยวภูเขา น ้าตก หรือทะเลในช่วงปิดเทอม ให้เพื่อนในชั้นเรียนฟัง แล้วร่วมกันตอบค าถาม ดังนี้ 1.1 สิ่งแวดล้อมบริเวณน ้าตกมีลักษณะอย่างไร 1.2 บริเวณน ้าตกมีสิ่งมีชีวิตชนิดใดบ้าง 1.3 สิ่งแวดล้อมบริเวณทะเลมีลักษณะอย่างไร 1.4 บริเวณทะเลมีสิ่งมีชีวิตชนิดใดบ้าง 1.5 สิ่งมีชีวิตมีความสัมพันธ์กับแหล่งที่อยู่หรือไม่ ✓ ✓ ✓

2. นักเรียนร่วมกันสนทนาทบทวนประสบการณ์เกี่ยวกับความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตกับสิ่งไม่มีชีวิต เช่น ดิน น ้า อากาศ แล้วร่วมกันตอบค าถามส าคัญกระตุ้นความคิดของนักเรียน ดังนี้ 2.1 ระบบนิเวศมีความสัมพันธ์กับสิ่งมีชีวิตอย่างไร 3. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน คละนักเรียนเก่ง ปานกลาง และอ่อน โดยแต่ละกลุ่มร่วมกัน ศึกษาเนื้อหา และรวบรวมข้อมูลเกี ่ยวกับระบบนิเวศจ าลอง จากหนังสือเรียนและแหล ่งการเรียนรู้ที่ หลากหลาย พร้อมทั้งออกแบบการน าเสนอผลการสืบสอบในแบบที่น่าสนใจ 4. นักเรียนบันทึกผลการศึกษาค้นคว้าในรูปแบบของตนเองตามความเหมาะสมของข้อมูล และ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน 5. แต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาวิธีปฏิบัติกิจกรรม เรื่อง ระบบนิเวศจ าลอง 6. นักเรียนแต ่ละกลุ ่มร ่วมกันแสดงความคิดเห็นก ่อนท ากิจกรรม โดยร ่วมกันตอบค าถามก ่อนท า กิจกรรม ดังนี้ 6.1 ปัญหาของการทดลองนี้คืออะไร 6.2 สิ่งมีชีวิตในตู้ปลาทั้ง 2 ใบ แตกต่างกันหรือไม่ อย่างไร 7. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันลงมือท ากิจกรรมตามขั้นตอนที่ก าหนดในใบงาน เรื่อง ระบบนิเวศจ าลอง และบันทึกผลการท ากิจกรรมในใบงาน 8. ผู้แทนนักเรียนแต่ละกลุ่มออกมาน าเสนอผลการท ากิจกรรมหน้าชั้นเรียน ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ (Processing) 9. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ อภิปราย และแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับผลการท ากิจกรรม โดยร่วมกัน ตอบค าถามหลังท ากิจกรรม ดังนี้ 9.1 ระบบนิเวศทั้งสองมีความสมดุลหรือไม่ อย่างไร 9.2 ระบบนิเวศในภาวะสมดุลหมายถึงอะไร 9.3 สิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศทั้งสองมีการปรับตัวหรือไม่ อย่างไร 9.4 สรุปผลการทดลองนี้ได้อย่างไร 10. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสรุปผลการท ากิจกรรมและสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็นความรู้ร่วมกันเกี่ยวกับ ระบบนิเวศจ าลอง 11. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า โดยร่วมกันประยุกต์ความรู้เกี่ยวกับการศึกษาการจ าลองระบบ นิเวศลงในตู้ปลา ไปใช้ในชีวิตประจ าวัน ชั่วโมงที่ 3-4 ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ (Applying and Constructing the Knowledge) 12. นักเรียนเชื่อมโยงความรู้กับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยนักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกัน วางแผน ออกแบบ และสร้างแบบจ าลอง ระบบนิเวศจ าลอง จากวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น จัดท าเป็นชิ้นงาน 13. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็นความรู้ร่วมกัน

ชั่วโมงที่ 5 ขั้นสื่อสารและน าเสนอ (Applying the Communication Skill) 14. ผู้แทนนักเรียนแต ่ละกลุ ่มน าเสนอแบบจ าลอง ระบบนิเวศจ าลอง โดยวิธีจัดกิจกรรม TGT โดยจัดแยกให้สมาชิกกลุ่มของตนกระจายไปทุกกลุ่ม ไปรับฟังการน าเสนอ และตอบข้อซักถามของกลุ่มอื่น 15. นักเรียนร่วมกันอภิปรายสรุปเกี่ยวกับวิธีการท างานให้เห็นการคิดเชิงระบบและวิธีการท างานที่มี แบบแผน ชั่วโมงที่ 6 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าบริการสังคมและจิตสาธารณะ (Self-Regulating) 16. นักเรียนแต ่ละกลุ ่มร ่วมกันจัดวางผลงานหน้าระเบียงอาคารเรียนในรูปแบบนิทรรศการ เพื่อเผยแพร่ความรู้ให้เพื่อนนักเรียนในโรงเรียนเดินชม และคัดเลือกผลงานที่ดีเด่นมอบให้ห้องวิทยาศาสตร์ เพื่อใช้เป็นสื่อการเรียนการสอนต่อไป 17. นักเรียนเผยแพร่นวัตกรรมผ่านช่องทางออนไลน์ เช่น Facebook YouTube TikTok เพื่อเป็น ประโยชน์ต่อสังคม 18. นักเรียนประเมินตนเอง โดยเขียนแสดงความรู้สึกหลังการเรียนและหลังการท ากิจกรรม ในประเด็นต่อไปนี้ • สิ่งที่นักเรียนได้เรียนรู้ในวันนี้คืออะไร • นักเรียนมีส่วนร่วมกิจกรรมในกลุ่มมากน้อยเพียงใด • เพื่อนนักเรียนในกลุ่มมีส่วนร่วมกิจกรรมในกลุ่มมากน้อยเพียงใด • นักเรียนพึงพอใจกับการเรียนในวันนี้หรือไม่ เพียงใด • นักเรียนจะน าความรู้ที่ได้นี้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์แก่ตนเอง ครอบครัว และสังคมทั่วไปได้อย่างไร จากนั้นแลกเปลี่ยนตรวจสอบขั้นตอนการท างานทุกขั้นตอนว่าจะเพิ่มคุณค่าไปสู่สังคม เกิดประโยชน์ ต่อสังคมให้มากขึ้นกว่าเดิมในขั้นตอนใดบ้าง ส าหรับการท างานในครั้งต่อไป สื่อการสอน/แหล่งการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 2. ตู้ปลาขนาดเล็ก 2 ใบ 3. กรวดหยาบ กรวดละเอียด 4. ดิน โคลน 5. น ้า 6. พืช เช่น หญ้า มอสส์ 7. สัตว์น ้า เช่น ปู ปลา หอย 8. ใบงาน เรื่อง ระบบนิเวศจ าลอง

การวัดและการประเมินผล 1. วิธีการวัดผลประเมินผล 1.1 การสังเกต - พฤติกรรมการเรียน 1.2 ตรวจผลงาน - ใบงาน เรื่อง ระบบนิเวศจ าลอง - แบบจ าลอง ระบบนิเวศจ าลอง 2. เครื่องมือการวัดผลประเมินผล 2.1 แบบประเมินการปฏิบัติการท ากิจกรรมของนักเรียน 2.2 แบบประเมินชิ้นงาน แบบจ าลอง/สิ่งประดิษฐ์ด้วยวัสดุในท้องถิ่นหรือวัสดุเหลือใช้ในบ้าน

เกณฑ์การให้คะแนนแบบประเมินการปฏิบัติการท ากิจกรรมของนักเรียน ตัวชี้วัด ระดับคะแนน 4 3 2 1 1. การท ากิจกรรม ตามแผนที่ ก าหนด ท ากิจกรรมตามวิธีการและ ขั้นตอนที่ก าหนดไว้อย่าง ถูกต้องด้วยตนเอง มีการ ปรับปรุงแก้ไขเป็นระยะ ท ากิจกรรมตามวิธีการ และขั้นตอนที่ก าหนดไว้ ด้วยตนเอง มีการปรับปรุง แก้ไขบ้าง ท ากิจกรรมตามวิธีการ และขั้นตอนที่ก าหนดไว้ โดยมีครูหรือผู้อื่นเป็นผู้ แนะน า ท ากิจกรรมไม่ถูกต้องตาม วิธีการและขั้นตอนที่ก าหนด ไว้ ไม่มีการปรับปรุงแก้ไข 2. การใช้อุปกรณ์ และ/หรือ เครื่องมือ ใช้อุปกรณ์และ/หรือเครื่องมือ ในการท ากิจกรรมได้อย่าง ถูกต้องตามหลักการปฏิบัติ และคล่องแคล่ว ใช้อุปกรณ์และ/หรือ เครื่องมือในการท ากิจกรรม ได้อย่างถูกต้องตามหลักการ ปฏิบัติ แต่ไม่คล่องแคล่ว ใช้อุปกรณ์และ/หรือ เครื่องมือในการท ากิจกรรม ได้อย่างถูกต้องโดยมีครูหรือ ผู้อื่นเป็นผู้แนะน า ใช้อุปกรณ์และ/หรือ เครื่องมือในการท ากิจกรรม ไม่ถูกต้อง และไม่มีความ คล่องแคล่วในการใช้ 3. การบันทึกผล การท ากิจกรรม บันทึกผลเป็นระยะอย่าง ถูกต้อง มีระเบียบ มีการ ระบุหน่วย มีการอธิบาย ข้อมูลให้เห็นความเชื่อมโยง เป็นภาพรวม เป็นเหตุเป็นผล และเป็นไปตามการท า กิจกรรม บันทึกผลเป็นระยะอย่าง ถูกต้อง มีระเบียบ มีการ ระบุหน่วย มีการอธิบาย ข้อมูลให้เห็นถึงความ สัมพันธ์เป็นไปตามการท า กิจกรรม บันทึกผลเป็นระยะ แต่ไม่ เป็นระเบียบ ไม่มีการระบุ หน่วย และไม่มีการอธิบาย ข้อมูลให้เห็นถึงความ สัมพันธ์ของการท ากิจกรรม บันทึกผลไม่ครบ ไม่มีการ ระบุหน่วย และไม่เป็นไป ตามการท ากิจกรรม 4. การจัดกระท า ข้อมูลและการ น าเสนอ จัดกระท าข้อมูลอย่างเป็น ระบบ มีการเชื่อมโยงให้เห็น เป็นภาพรวม และน าเสนอ ด้วยแบบต่าง ๆ อย่างชัดเจน ถูกต้อง จัดกระท าข้อมูลอย่างเป็น ระบบ มีการจ าแนกข้อมูลให้ เห็นความสัมพันธ์ น าเสนอ ด้วยแบบต่าง ๆ ได้ แต่ยังไม่ ชัดเจน จัดกระท าข้อมูลอย่างเป็น ระบบ มีการยกตัวอย่าง เพิ่มเติมให้เข้าใจง่ายและ น าเสนอด้วยแบบต่าง ๆ แต่ยังไม่ชัดเจน และ ไม่ถูกต้อง จัดกระท าข้อมูลอย่างไม่ เป็นระบบ และมีการ น าเสนอไม่สื่อความหมาย และไม่ชัดเจน 5. การสรุปผลการ ท ากิจกรรม สรุปผลการท ากิจกรรม ได้อย่างถูกต้อง กระชับ ชัดเจน และครอบคลุมข้อมูล จากการวิเคราะห์ทั้งหมด สรุปผลการท ากิจกรรม ได้ถูกต้อง แต่ยังไม่ ครอบคลุมข้อมูลจากการ วิเคราะห์ทั้งหมด สรุปผลการท ากิจกรรมได้ โดยมีครูหรือผู้อื่นแนะน า บ้าง จึงสามารถสรุปได้ ถูกต้อง สรุปผลการท ากิจกรรม ตามความรู้ที่พอมีอยู่ โดยไม่ใช้ข้อมูลจาก การท ากิจกรรม 6. การดูแลและการ เก็บอุปกรณ์ และ/ หรือ เครื่องมือ ดูแลอุปกรณ์และ/หรือ เครื่องมือในการท ากิจกรรม และมีการท าความสะอาด และเก็บอย่างถูกต้องตาม หลักการ และแนะน าให้ผู้อื่น ดูแลและเก็บรักษาได้ถูกต้อง ดูแลอุปกรณ์และ/หรือ เครื่องมือในการท ากิจกรรม และมีการท าความสะอาด อย่างถูกต้อง แต่เก็บ ไม่ถูกต้อง ดูแลอุปกรณ์และ/หรือ เครื่องมือในการท ากิจกรรม มีการท าความสะอาด แต่เก็บไม่ถูกต้อง ต้องให้ครูหรือผู้อื่นแนะน า ไม่ดูแลอุปกรณ์และ/หรือ เครื่องมือในการท ากิจกรรม และไม่สนใจ ท าความสะอาด รวมทั้งเก็บไม่ถูกต้อง

เกณฑ์การให้คะแนนแบบประเมินชิ้นงาน แบบจ าลอง/สิ่งประดิษฐ์ด้วยวัสดุในท้องถิ่นหรือวัสดุเหลือใช้ในบ้าน รายการการประเมิน ระดับคุณภาพ 4 3 2 1 1. การวางแผน 1. ในการออกแบบ วางแผนในการออกแบบ อย่างคิดสร้างสรรค์ เหมาะสม มีความละเอียด และมีการเชื่อมโยงให้เห็น เป็นภาพรวม แสดงให้เห็น ถึงความสัมพันธ์ของ วิธีการทั้งหมด วางแผนที่จะออกแบบ อย่างคิดริเริ่มและเหมาะสม มีความละเอียด แต่ไม่มี การเชื่อมโยงให้เห็น เป็นภาพรวม และไม่แสดง ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ ของวิธีการ วางแผนที่จะออกแบบ อย่างเหมาะสม แต่ไม่มี ความคิดสร้างสรรค์ ไม่มีความละเอียด และ ไม่มีการเชื่อมโยงให้เห็น เป็นภาพรวม วางแผนที่จะออกแบบ ตามแบบอย่าง โดยไม่มี ความคิดสร้างสรรค์ หรือออกแบบตามที่ครู แนะน า 2. การเลือกใช้วัสดุ 1. ในท้องถิ่น/ 1. วัสดุเหลือใช้ เลือกใช้วัสดุในท้องถิ่นได้ อย่างสร้างสรรค์ด้วยตนเอง ราคาถูก และสามารถใช้งาน ได้อย่างทนทาน เลือกใช้วัสดุในท้องถิ่น ได้อย่างคิดริเริ่ม ราคาถูก และสามารถใช้งานได้ เลือกใช้วัสดุในท้องถิ่น ได้ราคาถูก และสามารถ ใช้งานได้ ไม่ใช้วัสดุในท้องถิ่น แต่ใช้วัสดุที่มีราคาแพง 3. การประดิษฐ์ 1. ตามแผนที่ออกแบบ ประดิษฐ์ตามแผนที่ ออกแบบอย่างเป็นขั้นตอน ด้วยความคล่องแคล่ว มีการปรับปรุงเป็นระยะ ๆ ประดิษฐ์ตามแผนที่ ออกแบบอย่างเป็นขั้นตอน ด้วยความคล่องแคล่ว มีการปรับปรุงบ้าง ประดิษฐ์ตามแผนที่ ออกแบบอย่างเป็นขั้นตอน แต่มีการแก้ไขปรับปรุง เป็นระยะบ้าง ประดิษฐ์ข้ามขั้นตอน และไม่มีการปรับปรุง 4. การน าเสนอ 1. 1. 1. แบบจ าลอง/ 1. สิ่งประดิษฐ์ น าเสนอแบบจ าลอง/ สิ่งประดิษฐ์ โดยน าไปใช้ได้จริง ถูกต้อง น่าสนใจ และชัดเจน มีการเชื่อมโยง ให้เห็นเป็นภาพรวม น าเสนอแบบจ าลอง/ สิ่งประดิษฐ์ โดยน าไปใช้ได้จริง ถูกต้อง น่าสนใจ และชัดเจน แต่ไม่มีการ เชื่อมโยงให้เห็น เป็นภาพรวม น าเสนอแบบจ าลอง/ สิ่งประดิษฐ์ได้ แต่ไม่ชัดเจน ต้องมีการ ยกตัวอย่างเพิ่มเติม ให้เข้าใจง่าย น าเสนอแบบจ าลอง/ สิ่งประดิษฐ์ที่ไม่สามารถ น าไปใช้ได้ ไม่สื่อความหมาย ไม่ชัดเจน 5. การดูแลและการเก็บ 1. อุปกรณ์และ/ 1. หรือเครื่องมือ ดูแล เก็บ และท าความ สะอาดอุปกรณ์และ/หรือ เครื่องมือในการออกแบบ และประดิษฐ์อย่างถูกต้อง ตามหลักการ และแนะน า ให้ผู้อื่นดูแลและเก็บรักษา ได้ถูกต้อง ดูแล และท าความสะอาด อุปกรณ์และ/หรือ เครื่องมือในการออกแบบ และประดิษฐ์อย่างถูกต้อง แต่เก็บไม่ถูกต้อง ดูแล เก็บ และท าความ สะอาดอุปกรณ์และ/หรือ เครื่องมือในการออกแบบ และประดิษฐ์แต่ไม่ถูกต้อง ไม่ดูแลอุปกรณ์และ/หรือ เครื่องมือในการออกแบบ และประดิษฐ์ และไม่สนใจ ท าความสะอาด และเก็บ ไม่ถูกต้อง

ใบงาน เรื่อง ระบบนิเวศจ าลอง สมาชิกในกลุ่มที่_____ ชื่อ_____________________________เลขที่______ชั้น________ ชื่อ_____________________________เลขที่______ชั้น________ ชื่อ_____________________________เลขที่______ชั้น________ ชื่อ_____________________________เลขที่______ชั้น________ ชื่อ_____________________________เลขที่______ชั้น________ ชื่อ_____________________________เลขที่______ชั้น________ กิจกรรม ระบบนิเวศจ าลอง 1. ตู้ปลาขนาดเล็ก 4. น ้า 2. กรวดหยาบ กรวดละเอียด 5. พืช เช่น หญ้า มอสส์ 3. ดิน โคลน 6. สัตว์น ้า เช่น ปู ปลา หอย วิธีท า 1. แต่ละกลุ่มร่วมกันน าตู้ปลาขนาดเล็กใบที่ 1 ใส่กรวดหยาบ กรวดละเอียด และดินส าหรับปลูกพืช แล้วใส่พืชเล็ก ๆ ลงไปประมาณ 2-3 ต้น อาจปลูกหญ้าหรือมอสส์จัดให้สวยงาม พรมน ้าให้ชุ่ม แล้วปิดฝาหรือ ใช้พลาสติกใสคลุมไว้กันระเหย ตั้งไว้ในที่ที่มีแสงส่องถึง สังเกตสิ่งมีชีวิตและลักษณะของสิ่งแวดล้อมในตู้ปลา เป็นเวลา 5 วัน 2. น าตู้ปลาขนาดเล็กใบที่ 2 ใส่โคลนก้นขวด แล้วใส่น ้า ใส่พืชน ้า เช่น สาหร่ายหางกระรอก หรือ สาหร่ายพุงชะโด 3-4 ต้น ทิ้งไว้จนน ้าใส แล้วใส่ปลาหางนกยูง 2 คู่ ปู หอย ขวดตั้งไว้ในที่ที่มีแสงส่องถึง สังเกต สิ่งมีชีวิต และลักษณะสิ่งแวดล้อมในตู้ปลาเป็นเวลา 5 วัน ปัญหา 1. ปัญหาของการทดลองนี้คืออะไร (สิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศจ าลองมีการด ารงชีวิตอย่างไร) สมมุติฐาน 2. สิ่งมีชีวิตในตู้ปลาทั้ง 2 ใบ แตกต่างกันหรือไม่ อย่างไร โถแก้วใสใบที่ 2 เป็นบ่อน ้าจ าลอง มีทั้งพืชและสัตว์) ได้__________คะแนน คะแนนเต็ม 10 คะแนน วัสดุอุปกรณ์ ค าถามก่อนท ากิจกรรม

ตาราง ลักษณะของสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อมของระบบนิเวศบนบกและระบบนิเวศในน ้า ในระยะเวลา 5 วัน วันที่ ลักษณะสิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต ตู้ปลาขนาดเล็กใบที่ 1 (ระบบนิเวศบนบก) ตู้ปลาขนาดเล็กใบที่ 2 (ระบบนิเวศในน ้า) 1 2 (ลักษณะเหมือนเดิม) (ลักษณะเหมือนเดิม) 3 (ลักษณะเหมือนเดิม) (ลักษณะเหมือนเดิม) 4 (ลักษณะเหมือนเดิม) (ลักษณะเหมือนเดิม) 5 (ลักษณะเหมือนเดิม) (ลักษณะเหมือนเดิม) แปลความหมายและสรุปผล 1. ระบบนิเวศทั้งสองมีความสมดุลหรือไม่ อย่างไร (อยู่ได้ตลอดเวลา 10 วัน ในโถแก้วใสทั้ง 2 ใบ) 2. ระบบนิเวศในภาวะสมดุลหมายถึงอะไร (มีการปรับตัว เช่น ระบบนิเวศในโถแก้วใสใบที่ 2 พบว่า ปลา และพืชน ้ามีการปรับตัว ที่จะอยู่ร่วมกัน สิ่งมีชีวิตทุกชนิดจึงยังคงมีชีวิตอยู่ โดยพืชและสัตว์แลกเปลี่ยนแก๊สออกซิเจน และแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์กัน และสัตว์ได้พืชเป็นอาหาร) 3. สิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศทั้งสองมีการปรับตัวหรือไม่ อย่างไร (โถแก้วใสใบที่ 1 ไม่สมดุล เนื่องจากมีพืชอย่างเดียว ในที่สุดพืชจะตาย ส่วนโถแก้วใสใบที่ 2 อยู่ในภาวะสมดุล เนื่องจากมีทั้งพืช และสัตว์อาศัยอยู่ร่วมกัน มีการปรับตัว ที่จะอยู่ร่วมกัน และแลกเปลี่ยนแก๊สออกซิเจนและแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์) 4. สรุปผลการทดลองนี้ได้อย่างไร (สภาพที่สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อมมีความสัมพันธ์กันในด้านการเป็นอาหาร เป็นที่อยู่อาศัย การแลกเปลี่ยนแก๊ส โดยด าเนินไปด้วยดี และไม่มีสิ่งใดมากระทบกระเทือน) บันทึกผลการท ากิจกรรม ค าถามหลังท ากิจกรรม