E book ศัพท์ดาราศาสตร์

ศัพท์ ดาราศาสตร์ ภาษามือไทย
และสื่ อภาษาอังกฤษ

นางสาวภัทริยา เหลาแตว

คำนำ

สมุดคำศัพท์ ดาราศาสตร์ เล่มนี้ จัดทำขึ้นเพื่ อรวบรวมคำ
ศัพท์ทางดาราศาสตร์จำนวน 50 คำ ที่เหมาะสมสำหรับ
นักเรียนระดับมัธยมศึกษา โดยเนื้ อหาในสมุดคำศัพท์
ดาราศาสตร์เล่มนี้แบ่งเป็น 4 ส่วน ได้แก่ ส่วนที่เป็นคำ
ศัพท์ภาษาไทยและคำศัพท์ภาษาอังกฤษ รูปภาพประกอบ
คำอธิบาย และวิดีโอภาษามือไทย

คำศัพท์ดาราศาสตรต์ ที่ได้มาจากการรวบรวมข้อมูล
จากแหล่งข้อมูลที่มีความน่ า้ชื่อถือ ผู้จัดทำหวังว่าสมุดคำศัพท์
เล่มนี้จะเป็นประโยชน์ ต่อนักเรียนและผู้ที่สนใจ หากเนื้ อหา
ในเล่ม มีข้อผิดพลาดประการใด ก็ขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย

ผู้จัดทำ

ดวงอาทิตย์
Sun

ดาวที่มีแสงสว่างในตัวเอง
ที่อยู่ตรงกลางของระบบสุริยะ

ดาวเคราะห์
Planet

วัตถุทรงกลมขนาดใหญ่
ที่โคจรรอบดวงอาทิตย์

ระบบสุริยะ

Solar system

ระบบที่มีดวงอาทิตย์เป็ นศูนย์กลาง
โดยมีวัตถุอื่นโคจรรอบ

ดาวพุ ธ

Mercury

ดาวเคราะห์ลำดับที่ 1 (อยู่ใกล้ดวง
อาทิตย์ที่สุด) เป็นดาวเคราะห์หินที่มี

ขนาดเล็กที่สุดในระบบสุริยะ

ดาวศุกร์

Venus

ดาวเคราะห์ลำดับที่ 2
เป็ นดาวเคราะห์หินที่มีขนาด

ใกล้เคียงกับโลก

โลก

Earth

ดาวเคราะห์ลำดับที่ 3
เป็ นดาวเคราะห์หินที่มี

สิ่ งมีชีวิตอาศัยอยู่

ดวงจันทร์

Moon

ดาวบริวารตามธรรมชาติ
เพียงดวงเดียวของโลก

ดาวอังคาร

Mars

ดาวเคราะห์ลำดับที่ 4
เป็ นดาวเคราะห์หินสีแดงเพราะ

มีสนิ มเหล็กบนพื้ นผิ ว

ดาวพฤหัสบดี

Jupiter

ดาวเคราะห์ลำดับที่ 5
เป็นดาวเคราะห์แก๊ส ที่มีขนาดใหญ่ที่สุด

ในระบบสุริยะ และมีพายุขนาดใหญ่

ดาวเสาร์

Saturn

ดาวเคราะห์ลำดับที่ 6
เป็ นดาวเคราะห์แก๊ สที่มีวงแหวนโดดเด่น

ดาวยูเรนัส

Uranus

ดาวเคราะห์ลำดับที่ 7
เป็ นดาวเคราะห์แก๊ ส
ที่โคจรรอบดวงอาทิตย์แบบกลิ้งไปด้วย

ดาวเนปจูน

Neptune

ดาวเคราะห์ลำดับที่ 8
เป็ นดาวเคราะห์แก๊ สสีน้ำเงิน

ที่อยู่ห่างดวงอาทิตย์ที่สุด

หลุมดำ

Black hole

วัตถุใดก็ตามที่มีแรงโน้ มถ่วงมากพอ
ก็จะสามารถมีความเร็วหลุดพ้นที่มาก
กว่าความเร็วแสง มีขอบฟ้ าเหตุการณ์

เป็ นของตัวเองได้

ข้างขึ้น

Waxing moon

ช่วงที่ดวงจันทร์ สว่างเพิ่ มขึ้น
จากจันทร์เสี้ยว จันทร์ครึ่งดวง

ถึงจันทร์ เพ็ญ

ข้างแรม

Waning moon

ช่วงที่ดวงจันทร์ สว่างลดลง
จากจันทร์เพ็ญ จันทร์ครึ่งดวง

ถึงจันทร์ เสี้ ยว

จันทร์ดับ

New moon

ดวงจันทร์ ในช่วงที่อยู่ระหว่าง
โลกกับดวงอาทิตย์ จึงปรากฏมืดทั้งดวง

จันทร์เต็มดวง

Full moon

ดวงจันทร์ ในช่วงที่ปรากฏสว่างเต็มดวง

จันทรุปราคา

Lunar eclipse

ปรากฏการณ์ที่ดวงจันทร์ เว้าแหว่ง
ไปเรื่อย ๆ เนื่ องจากโคจรเข้าไป

อยู่ในเงาของโลก

สุริยุปราคา

Solar eclipse

ปรากฏการณ์ที่ดวงอาทิตย์เว้าแหว่ง
เนื่ องจากดวงจันทร์มาบังดวงอาทิตย์

ดาวตก

Meteor

เศษวัตถุจากอวกาศที่ตกสู่โลก
แล้วเกิดการลุกไหม้ในบรรยากาศ

โลกจนหมดไป

กลางวัน

Daytime

ช่วงเวลาที่ท้องฟ้ าสว่าง เนื่ องจาก
ดวงอาทิตย์ปรากฏบนท้องฟ้ า

กลางคืน

Nighttime

ช่วงเวลาที่ท้องฟ้ ามืด เนื่ องจาก
ดวงอาทิตย์ตกลับขอบฟ้ าไปแล้ว

กาแล็กซี

Galaxy

ระบบของดาวหลายล้านดวง
และกลุ่มฝุ่ นแก๊สที่ดึงดูดกันด้วย

แรงโน้ มถ่วง

ดาวหาง

Comet

วัตถุน้ำแข็งปนหินขนาดเล็ก
เมื่อโคจรเข้ามาใกล้ดวงอาทิตย์

จะเกิดหางทอดยาวในอวกาศ

ทางช้างเผือก

Milky Way

กาแล็กซี ที่มีระบบสุริยะของเราอาศัยอยู่
ปรากฏเป็นแถบจางพาดผ่านบนท้องฟ้ า

เอกภพ

Universe

อาณาเขตกว้างใหญ่จนไม่สามารถกำหนด
ขอบเขตได้ ประกอบด้วยวัตถุต่าง ๆ ทาง

ดาราศาสตร์ มากมาย

บิกแบง

Big bang

แนวความคิดเรื่องการระเบิด
ที่เป็ นจุดเริ่มต้นของเอกภพ

กลุ่มดาว

Constellation

กลุ่มของดวงดาวบนท้องฟ้ าที่เรียงตัวกัน
และมีการจินตนาการเป็นรูปร่างต่าง ๆ

กล้องสองตา

Binoculars

อุปกรณ์ขยายภาพวัตถุที่ใช้ทั้งสองตา
ในการดู สามารถใช้ดูดาวได้

กล้องโทรทรรศน์

Telescope

อุปกรณ์ที่ใช้ขยายภาพวัตถุท้องฟ้ า
ให้เห็นรายละเอียดของวัตถุได้สว่าง

และชัดเจนมากขึ้น

จรวด

Rocket

พาหนะที่ใช้ส่งยานอวกาศและ
ดาวเทียมขึ น้ ไปสู่อวกาศ

ดาวเทียม

Satellite

อุปกรณ์ที่ส่ งขึ้นไปโคจรรอบโลกเพื่ อใช้งานด้าน
ต่าง ๆ เช่น การสื่ อสาร การสำรวจทรัพยากร

และการพยากรณ์อากาศ เป็นต้น

ฤดูกาล

Seasons

เกิดจากการที่แกนโลกเอียงทำมุม 23.5 องศากับ
แกนตั้งฉากระนาบวงโคจรรอบดวงอาทิตย์จึงทำให้
ในแต่ละช่วงของปี บริเวณต่าง ๆ บนโลกจะได้รับ

แสงอาทิตย์ไม่เท่ากัน ส่งผลให้เกิด เป็นฤดูกาล
ต่างๆขึ้น

พาร์เซก

Parsec

1 พาร์เซก มีค่าเท่ากับ 206,265
AU หรือ เท่ากับ 3.26 ปีแสง

นิ ยมใช้ในงานวิจัยทาดาราศาสตร์

ดาวเคราะห์น้อย

Asteroids

วัตถุขนาดเล็กที่อยู่ไม่เกินวงโคจรของ
ดาวพฤหัสบดี มีมวลไม่มากพอที่จะก่อ
ตัวเป็นดาวเคราะห์ พบมากระหว่างวง
โคจรของดาวอังคารและดาวพฤหัสบดี

ดาวบริวาร

Natural Satellites

ดวงจันทร์บริวาล คือ วัตถุที่โคจร
รอบวัตถุที่ใหญ่กว่าที่ไม่ใช่ดวง

อาทิตย์ เช่น โคจรรอบดาวเคราะห์
โคจรรอบดาวเคราะห์แคระ

ดาวฤกษ์

Stars

ดาวที่ส่องแสงได้ด้วยตัวเองจากปฏิกิริยา
นิวเคลียร์ฟิ วชัน

ดาวเคราะห์

Planets

มีคุณสมบัติดังต่อไปนี้
1. โคจรรอบดาวฤกษ์ (ดวงอาทิตย์)
2. มีมวลมากพอจนแรงโน้ มถ่วงทำให้วัตถุดังกล่าวมี

สัณฐานเป็ นทรงกลม
3. วัตถุดังกล่าวทำให้บริเวณวงโคจรของมัปราศจาก

วัตถุอื่นที่มีขนาดใกล้เคียงกัน

ดาวเคราะห์ชั้นนอก

Outer Planets

ดาวเคราะห์ แก๊สยักษ์ คือ ดาเคราะห์
ขนาดใหญ่ที่ มีองค์ประกอบส่วนใหญ่
เป็นแก๊ส ได้แก่ ดาวพฤหัสบดี ดาว

เสาร์ ดาวยูเรนัส และดาวเนปจูน

ดาวเคราะห์ชั้นใน

Inner Planets

ดาวเคราะห์หิน คือ ดาวเคราะห์
ที่มีองค์ประกอบ ส่วนใหญ่เป็น
หินและเหล็ก ได้แก่ ดาวพุธ
ดาวศุกร์ โลก และดาวอังคาร

วัตถุพ้นดาวเนปจูน

Trans-Neptunian Objects

วัตถุใดก็ตามที่มีวงโคจรรอบดวง
อาทิตย์ถัดจากดาวเนปจูนครอบคลุม
ตั้งแต่วัตถุในแถบไคเปอร์ ไปจนถึง

สุดขอบเขตเมฆออร์ ต

ออโรรา

Aurora

เกิดจากอนุภาคที่มีประจุไฟฟ้ าจากดวง
อาทิตย์พุ่งมายังโลก สนามแม่เหล็ก
โลกจะทำให้อนุภาคเคลื่อนที่ไปตาม
เส้นสนามแม่เหล็กและพุ่งเข้าสู่ขั้วแม่

เหล็กทั้งสองด้าน

ทรงกลด

Halo

แสงจากดวงอาทิตย์หรือดวงจันทร์ ถูกหักเห
และสะท้อนผ่านผลึกน้ำแข็งที่ลอยตัวอยู่
ในเมฆบางหากเป็ นดวงอาทิตย์จะเรียกว่า

"ดวงอาทิตย์ทรงกลด" หากเป็นดวงจันทร์
เรียกว่า "ดวงจันทร์ทรงกลด"

ฝนดาวตก

meteor shower

เกิดจากโลกโคจรเข้าไปตัดสายธาร
ของฝุ่ นดาวหางแรงโน้ มถ่วงจากโลก
ดึงดูดเศษวัสดุเหล่านั้นเข้ามาและลุก

ไหม้ในชั้นบรรยากาศ

หน่วยดาราศาสตร์

Astronomical Unit

1 AU มีค่าเท่ากับระยะห่างเฉลี่ยจากโลก
ถึงดวงอาทิตย์ หรือมีค่าประมาณ 150
ล้านกิโลเมตร นิยมใช้ในการบอกระยะ

ห่างภายในระบบสุริยะ

ปีแสง

Light Year

ระยะทางที่แสงใช้เวลาเดินทาง 1 ปี
มีค่าประมาณ 9.461 ล้านล้านกิโลเมตร

สุริยวิถี

Ecliptic

เส้นทางการเคลื่อนที่ของดวงอาทิตย์บนท้องฟ้ า
เกิดจากการที่โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์เป็ นรูปวงรี

วิษุวัต

Equinox

เป็นช่วงที่เส้นอิคลิปตัดกับเส้นศูนย์สูตร ใน1ปี มี
อยู่ 2 จุด คือวสันตวิษุวัต และศารทวิษุวัติ