คู่มือกระบวนการพัฒนาและยกระดับกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์

พิจารณาหวั ข้อต่อไปน้ีอีกครั้ง
เพอื่ ทบทวนทางเลอื กของคณุ

ระดับของความเป็นตน้ ฉบบั ของแท้
เอกลักษณเ์ ฉพาะตน
ระดบั ของคุณภาพ
ความไม่ธรรมดา / ความดึงดูดใจ
การศึกษา การแลกเปลี่ยนเรียนรู้
ความบนั เทิง
ความสนกุ สนาน ตื่นเตน้ ผจญภยั
ความเชอื่ มโยง ความสมั พันธ์ (ตามกรอบหรือห้วงเวลา)
การสัญจรไปมาหากนั (แหล่งทอ่ งเทย่ี วทอ่ี ยู่ใกล้เคยี งกัน)
มชี อื่ เสยี งเปน็ ทร่ี จู้ ัก (สถานที่ โครงสร้าง หรอื บคุ คลท่มี ชี อ่ื เสียง ฯลฯ)
ความสัมพนั ธ์กับงานประจำ� ปี (เทศกาล ฤดูเก็บเกีย่ ว การโยกย้ายถน่ิ ฐาน แหลง่ ท่องเท่ยี วตามฤดกู าล ฯลฯ)
ความสะดวกและปลอดภยั ของผูม้ าเยือน
ความสมดลุ ระหวา่ งการแบง่ ปนั ทรัพยากรให้กับผูเ้ ยี่ยมชมและการเกบ็ รักษาเอาไวใ้ หช้ ุมชน
ความสามารถในการรกั ษาทรัพยากรให้อยใู่ นสภาพที่ดีได้ตลอดระยะเวลาอนั ยาวนาน
วิธีการทเ่ี หมาะสมกบั คา่ นิยมของชมุ ชน
ความสามารถในการหาแหลง่ เงินทนุ มาสนบั สนุน

50 คมู่ ือกระบวนการพฒั นาและยกระดับกิจกรรมทอ่ งเท่ียวเชิงสรา้ งสรรค์

กรณศี กึ ษา ความคิดสรา้ งสรรค์ ในฐานะของกจิ กรรม:
การมสี ่วนรว่ มประสบการณ์แหง่ การมีปฏสิ มั พนั ธ์

ซึ่งเกิดขึ้นจนกลายเปน็ พิธีกรรม

การท่องเท่ียวเชิงสร้างสรรค์เป็นกิจกรรมท่ีต้องอาศัยการมีส่วนร่วม
อย่างสูงจากนักท่องเท่ียวและคนในท้องถิ่น เช่น การเรียนเป่าแก้วท่ีริเวียร่า
การเรยี นเตน้ รำ� พนื้ เมอื งในบารเ์ ซโลนา การเรยี นทำ� ครวั ซองตใ์ นปารสี และอกี
หลากหลายกจิ กรรมทเ่ี ปลยี่ นคนทอ้ งถน่ิ ใหเ้ ปน็ ครู เปลยี่ นนกั ทอ่ งเทยี่ วใหเ้ ปน็
นกั เรยี น คณุ จะพบหอ้ งเรยี นอยา่ งไมเ่ ปน็ ทางการเหลา่ นเี้ ปน็ สว่ นหนงึ่ ของชวี ติ
ประจำ� วัน ในจุดหมายทอ่ งเท่ยี วส�ำคัญต่าง ๆ

Vacation with Artists

ไดร้ วบรวมกจิ กรรมทอ่ งเทยี่ ว
เชงิ สรา้ งสรรคจ์ าก 17 ประเทศ
มาเป็นแนวทางให้กับคุณ
ลองคลกิ เขา้ ไปดรู ายละเอยี ด
ได้ท่ี https://vawaa.com/

อนาสตาเซีย เป็นศิลปนิ อิสระที่อาศัยอยู่บนเกาะมายอรก์ าร์ ประเทศสเปน เธอเปดิ บา้ นเปน็ โฮม สเตย์ และสอน
การท�ำเซรามิกในสตูดิโอท่ีแวดล้อมไปด้วยต้นส้มและป่าสน เหมาะส�ำหรับนักท่องเท่ียวที่แสวงหาประสบการณ์
พิเศษไมเ่ หมือนใคร และยินดจี ะจา่ ย

51คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรค์

ซิมเป็นทายาทของร้านท�ำเครื่องหวายบนเกาะปีนัง เขาได้ตระหนักว่าความรู้อันเป็นภูมิปัญญาของบรรพบุรุษ
คือส่ิงท่ีมีคุณค่าน่าส่งต่อ จึงเปิดสอนการสานเคร่ืองหวายและไม้ไผ่ ส�ำหรับนักท่องเท่ียวที่อยากค้นหาเสน่ห์
ท่ีแตกต่างของเกาะปีนัง ประเทศมาเลเซีย

52 คมู่ ือกระบวนการพฒั นาและยกระดับกจิ กรรมท่องเท่ยี วเชงิ สรา้ งสรรค์

อนิ เนส คอื ผเู้ ชย่ี วชาญดา้ นมนั ดาลา อนั เปน็ ศาสตรโ์ บราณทชี่ ว่ ยสรา้ งสมดลุ ของรา่ งกายและจติ ใจ เธอนำ� มนั ดาลามา
เปน็ แนวทางในการบำ� บดั สขุ ภาพและผอ่ นคลาย พรอ้ มกระตนุ้ พลงั ความคดิ สรา้ งสรรค์ ทน่ี จี่ งึ เปน็ เสนห่ ท์ แ่ี ตกตา่ ง
ส�ำหรบั ผู้มาเยือนเมืองลสิ บอน ประเทศโปรตเุ กส

53คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรค์

หากคุณก�ำลังมองหาแรงบันดาลใจ
ส�ำหรับการเร่ิมต้นกิจกรรมท่องเที่ยว
เชิงสร้างสรรค์ ลองเข้ามาท่ีเวบ็ ไซต์
@ https://www.creativelena.com/
en/my-book

เอเลนา พาสชินเจอร์ หนึ่งในคณะ
ผู้เขียนหนังสือเล่มน้ี ได้รวบรวม
ตัวอย่างกิจกรรมที่น่าสนใจ และ
แนวคดิ ทช่ี ว่ ยใหค้ ณุ รวู้ า่ การทอ่ งเทยี่ ว
เชงิ สรา้ งสรรคไ์ มย่ ากเกนิ ไป อยา่ งเชน่
การรอ้ ยมาลยั หรอื การแกะสลกั ผลไม้
ฯลฯ ก็สามารถน�ำมาเป็นกิจกรรมที่
นา่ สนใจได้

54 คมู่ ือกระบวนการพฒั นาและยกระดับกิจกรรมทอ่ งเทีย่ วเชงิ สร้างสรรค์

ออกแบบ – เล่าเรอ่ื ง/
เติมแตง่ สมั ผัสทั้ง 5/
ลลี าการน�ำเสนอที่เหนอื ชนั้

ตอนน้ีคุณควรจะมีประโยคเด็ด สัก 2-3 ประโยค ท่ีโฆษณาจุดขายของ
กจิ กรรม หรอื การทอ่ งเทยี่ วเชงิ สรา้ งสรรคข์ องคณุ ใหโ้ ดนใจ ใหค้ ณุ ลองนกึ ดวู า่
ใครกนั คอื แขกคนสำ� คญั ทอี่ ยากใหม้ าเยอื น กลมุ่ เปา้ หมายหลกั เปน็ ใคร กลมุ่ เปา้
หมายรองเปน็ ใคร นึกถึงรายละเอียดให้มากทีส่ ดุ เทา่ ท่คี ุณจะนกึ ได้ (อายุ เพศ
การศกึ ษา อาชพี ความชอบ การแตง่ ตวั รสนยิ ม ความสนใจ รายได้ งานอดเิ รก
โสด มีครอบครวั มีลูก ฯลฯ)

คดิ ลงไปใหล้ ะเอยี ดทสี่ ดุ เทา่ ทคี่ ณุ จะจนิ ตนาการได้ แลว้ มาดกู นั วา่ ผมู้ าเยอื นตวั จริงมีอะไรใกล้เคียงกับท่ีคุณคิดไว้
มากน้อยแค่ไหน

55คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรค์

สร้างนักทอ่ งเท่ยี วในจนิ ตนาการ
ใครคอื กลมุ่ เปา้ หมายหลกั ของคณุ ?

ชอ่ื ....................................................................................................................
อาย.ุ .................................................................................................................
เพศ...................................................................................................................
เช้ือชาติ / สัญชาต.ิ ...............................................................................................
เขาเดนิ ทางท่องเทยี่ วกบั ใคร (เพ่ือนรว่ มทาง).............................................................
ลองจินตนาการถึงรปู แบบการใช้ชีวติ ของเขา :
งานอดิเรก..........................................................................................................
เพลงโปรด..........................................................................................................
ชอบคน้ หาขอ้ มลู ท่องเทีย่ วจากแหลง่ ใด.....................................................................
นีค่ อื หนา้ ตาของนกั ทอ่ งเทย่ี วในจินตนาการ : (วาดรปู ของเขาออกมา)

56 คมู่ ือกระบวนการพฒั นาและยกระดับกิจกรรมทอ่ งเทยี่ วเชิงสรา้ งสรรค์

การใช้ชีวิตแบบคนท้องถ่ิน ก�ำลังเป็นกระแสท่ีได้รับความนิยมมากข้ึน
ในหมู่นักท่องเที่ยวที่ต้องการเข้าถึงประสบการณ์ใหม่ในทุกมุมโลก ลองมาดู
ตัวอย่างนักท่องเท่ียวที่น่าสนใจ เพื่อเป็นแนวทางในการหากลุ่มเป้าหมาย
สำ� หรับคณุ

กลุ่มพอ่ แม่หนุม่ สาว
เปน็ กลมุ่ ครอบครวั ทม่ี เี วลานอ้ ย อาศยั
ช่วงปิดเทอมพาลูกไปเที่ยว ร้อยละ
68 อยใู่ นเมืองใหญ่ ร้อยละ 25 สนใจ
หาข้อมูลท่องเที่ยวจากอินเตอร์เน็ต
แตม่ แี นวโนม้ ทจี่ ะรบั ฟงั คำ� แนะนำ� จาก
ผมู้ ปี ระสบการณต์ รง หรอื บคุ คลทเ่ี ขา
เช่ือถือ ดังนั้น การซื้อทัวร์จากบริษัท
ท่ีมีช่ือเสียง หรือบริษัทที่คุ้นเคย
เป็นอยา่ งดี ยงั คงได้รับความสนใจ

กล่มุ คนรุ่นใหม่ วัยท�ำงาน
หนุ่มสาวพลังงานสูงกลุ่มน้ี นิยมหา
วันหยุดยาวไปเที่ยวไกล ๆ อย่างน้อย
ปีละคร้ัง ร้อยละ 67 นิยมหาข้อมูล
จากอนิ เตอรเ์ นต็ รอ้ ยละ 70 ชอบไปงาน
ค อ น เ สิ ร ์ ต แ ล ะ อี เ ว น ท ์ ที่ มี ด น ต รี
รอ้ ยละ 65 ชอบไปรว่ มกจิ กรรมเกยี่ วกบั
กฬี า เชน่ งานปน่ั จกั รยาน หรอื งานวง่ิ
ในจดุ หมายท่สี วยงาม

กลมุ่ นกั ทอ่ งเทย่ี วเพอื่ หาประสบการณ์
แม้ว่าร้อยละ 70 ของนักท่องเที่ยว
กลมุ่ นจี้ ะเปน็ พนกั งานองคก์ รทท่ี ำ� งาน
เต็มเวลา และอาศัยอยู่ในเมืองใหญ่
แต่พวกเขาก็ไม่ให้ค�ำว่างานมาปิดก้ัน
โอกาสในการท่องเที่ยว ย่ิงเที่ยวบ่อย
ยง่ิ มปี ระสบการณม์ ากขนึ้ ในการหาดลี
พิเศษจากชอ่ งทางอนิ เตอรเ์ นต็ ท่ีช่วย
ให้เที่ยวได้อย่างประหยัด

ขอ้ มูลจาก https://www.marketing-interactive.com/brands-are-you-targeting-these-3-travel-personas/

57คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรค์

ออกแบบการไหลลื่นของกจิ กรรม

หัวใจของความสนกุ อยตู่ รงนี!้ !!

ลองถอยกลับไปเป็นเด็กอีกครั้ง เวลาเข้าค่ายเยาวชน หากต้องยืนฟังการอบรมอยู่ท่ีจุดใดจุดหน่ึงเกิน 5 นาที
เปน็ ตอ้ งอยากหลบั (ถา้ ไมส่ นกุ ) แตถ่ า้ คณุ รวู้ า่ มฐี านตา่ ง ๆ รออยู่ พรอ้ มกจิ กรรมทคี่ ณุ ไมเ่ คยทำ� คณุ จะตนื่ เตน้ ดว้ ยความ
กระตือรือรน้ สนใจ ใครร่ ู้ และอยากค้นหา

ในฐานะเจา้ บา้ นหรอื เจา้ ของพน้ื ทก่ี จิ กรรม คณุ จะทำ� ใหผ้ มู้ าเยอื นรสู้ กึ สนใจตลอดเวลาไดอ้ ยา่ งไร คณุ สามารถสรา้ งสรรค์
กิจกรรมในพ้ืนที่ของคุณ โดยแบ่งออกเป็นฐานย่อย ๆ ได้หรือไม่ คุณออกแบบกระบวนการเรียนรู้ให้นักท่องเท่ียว
ได้มีส่วนร่วมกับกิจกรรมในแต่ละข้ันตอน ทั้งท่ีจับต้องและท�ำตามได้ ไปจนถึงกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้แบ่งปัน
ประสบการณ์ ความรู้ ทกั ษะ ที่ตอ้ งใชท้ ง้ั ตาดู หูฟัง ได้อย่างไร

ยิ่งนักท่องเท่ียวได้มีส่วนร่วมกิจกรรมกับเจ้าบ้านมากขึ้นเท่าไร ความแปลกหน้าระหว่างกันจะเร่ิมมลายหายไป
เปิดพื้นที่แห่งการมีปฏิสัมพันธ์ระดับใหม่ ท่ีมีความเคารพและให้เกียรติซ่ึงกันและกัน ในสภาวะน้ันเอง จะเร่ิมไขก๊อก
แห่งปฏกิ ิริยาการเกิดความคิดสรา้ งสรรค์ออกมา

คณุ สามารถสรา้ งเวทมนตใ์ นการเชอ่ื มโยง
แบบนี้ได้ เพียงเนรมิตสถานท่ีของคุณ
ใ ห ้ เ ป ็ น ดุ จ ป ร า ส า ท ใ น เ ท พ นิ ย า ย ที่
นักท่องเที่ยวจะกลายร่างเป็นเด็กนอ้ ย
ท่ีสนุกสนานกับการกระหาย ใคร่รู้
ล ง มื อ ท� ำ แ ล ะ บ ร ร ลุ ห ้ ว ง เ ว ล า ที่
ตอ้ งรอ้ งว่า...

“เหน็ มั้ย...ฉนั ก็ทำ� ได้”

58 ค่มู ือกระบวนการพฒั นาและยกระดับกิจกรรมท่องเทย่ี วเชิงสรา้ งสรรค์

นีค่ ือเวทขี องคณุ ตารางท่ีว่างอยูน่ ้ี เปิดโอกาสให้คณุ ออกแบบกิจกรรมทอ่ งเท่ียวเชิงสรา้ งสรรค์
ในสถานทข่ี องคณุ โดยกำ� หนดพนื้ ทตี่ อ้ นรบั และพนื้ ทท่ี ำ� กจิ กรรม หากมขี อ้ สงสยั
และยังไม่พร้อมที่จะลงมือวาด ลองดูตัวอย่างเส้นทางกิจกรรมท่องเที่ยว
เชิงสร้างสรรค์ ทีเ่ ปน็ กรณีศกึ ษาของ อพท.

59คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทยี่ วเชงิ สรา้ งสรรค์

ตวั อยา่ งแผนผงั กจิ กรรม
ท่องเท่ียวเชิงสร้างสรรค์

การท�ำพระพิมพ์
บา้ นพระพมิ พ์
ลกั ษมณศลิ ป์

ต.เมอื งเก่า
อ.เมอื งสโุ ขทัย

จ.สโุ ขทยั

เจา้ ของกิจกรรม
และชดุ อุปกรณ์

คณุ ณรงคช์ ัย โตอินทร์
(พก่ี บ)

60 คมู่ ือกระบวนการพัฒนาและยกระดบั กจิ กรรมท่องเท่ยี วเชงิ สรา้ งสรรค์

การเขยี นลวดลาย
สงั คโลกลงผนื ผ้า
บ้านปรดี าภิรมย์

ต.เมืองเกา่
อ.เมืองสุโขทยั
จ.สโุ ขทัย

เจ้าของกิจกรรม
และชุดอุปกรณ์

คณุ ธารารตั น์ ปรีดาภิรมย์
(ฝน)

61คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทยี่ วเชงิ สรา้ งสรรค์

ท�ำโคมมะเตา้
บ้านม่วงต๊ดึ

ต.ภเู พียง
อ.ภูเพยี ง

จ.น่าน

เจ้าของกจิ กรรม
และชุดอปุ กรณ์

คุณถิรนันท์ โดยดี
หัวหน้ากลุ่มโคมคำ�

บ้านม่วงตึ๊ด

62 คมู่ ือกระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทย่ี วเชิงสรา้ งสรรค์

เรียนรกู้ ารจักสาน
บ้านต้าม

ต.บอ่ สวก
อ.เมืองน่าน
จ.น่าน

เจา้ ของกจิ กรรม เมอื่ ไดภ้ าพผงั กจิ กรรม เราสามารถเรมิ่ วเิ คราะหใ์ หเ้ หน็ แนวทางในการปรบั ปรงุ
และชดุ อปุ กรณ์ ล�ำดับกิจกรรมให้เกิดความรู้สึกร่วมที่ส�ำคัญ ความไหลลื่นของกิจกรรม
ข้ึนอยู่กับ เราอยากน�ำเสนอให้ได้อรรถรสเช่นใด แล้วค่อย ๆ ปรุงเรื่องเล่า
คุณศรีพรรณ กันตา อารมณ์ และลีลาการน�ำเสนอด้วยกนั ตอ้ งทดลองทำ� และรบั ฟงั ความคิดเหน็
ร้ือสร้างใหม่ อย่างนกั สร้างสรรค์ มาทดลองทำ� กนั ในบทต่อไป

63คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทยี่ วเชงิ สรา้ งสรรค์

64 คมู่ อื กระบวนการพัฒนาและยกระดับกิจกรรมทอ่ งเท่ียวเชงิ สร้างสรรค์

บทที่ 3

เรอ่ื งเลา่
อรรถรส
ลีลานำ� เสนอ

65คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทยี่ วเชงิ สรา้ งสรรค์

เวทีพร้อม...คุณสามารถออกแบบกิจกรรมท่องเท่ียว
เชิงสร้างสรรค์ได้แล้ว ในข้ันตอนน้ีเราจะหยิบยืมศาสตร์
ของละครเวที มาสร้างประสบการณ์ที่จะตรึงผู้ชม
ให้อยู่กับคุณและมีส่วนร่วมอย่างเต็มท่ี หากเปรียบกับ
การแสดงละครเวที สถานทจ่ี ดั กจิ กรรมกค็ อื “เวท”ี ศลิ ปนิ
ผเู้ ลา่ เรอื่ งและนกั ทอ่ งเทย่ี วคอื “นกั แสดง” เรอ่ื งราวและ
กิจกรรมท่ดี �ำเนนิ ไปคอื “บทละคร” ผูม้ สี ว่ นรว่ มสนบั สนนุ
กิจกรรมคือ “ทีมงานเบ้ืองหลัง” ส่วนคุณคือ “ผู้ก�ำกับ
การแสดง” ซึ่งสามารถแจกบทใหน้ กั ทอ่ งเที่ยวและศลิ ปนิ
ท้องถนิ่ ไดร้ ว่ มเป็นผแู้ สดงบนเวทีเดียวกนั ในนาทนี ัน้ เอง
ท่ีการมีปฏิสัมพันธ์จะน�ำไปสู่การแลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน
ในลำ� ดับตอ่ ไป

แลว้ ใครคือคนเขียนบท? บทละครมาจากไหน? ลองพิจารณาตารางต่อไปน้ี นี่คือเครอื่ งมอื ชิ้นส�ำคัญท่ชี ่วยให้
การสื่อสารเร่ืองราวในชุมชนของคุณมีสีสัน และลน่ื ไหลยิง่ ขึน้ กว่าเดิม

แบบฟอรม์ การท�ำเร่อื งเล่า

ตวั อย่างของการรอ้ ยเรยี งเรอ่ื งเลา่ ให้เข้ากับบรรยากาศ ซ่งึ จะนำ� ไปสกู่ ารน�ำเสนอท่ีมีลีลาในลำ� ดบั ตอ่ ไป

ฉาก / ชื่อซนี สถานที่ บทพูด อปุ กรณเ์ สรมิ ท่ใี ช้
แสงโคมแห่งชวี ิต (ใสร่ ปู ประกอบฉากน)ี้ (หรอื เสียง หรือเพลง) ประกอบการแสดง

(ใสร่ ูป Props)

สวนเลก็ ๆ หนา้ บา้ น มเี กา้ อ้ี เล่าเรื่องธีมของกิจกรรม -เสิร์ฟน�้ำสมุนไพรที่เป็น
วางใตร้ ม่ ไมเ้ ขยี วขจี ชวนให้ เกี่ยวกับโคมมะเต้า ซ่ึงมี เอกลกั ษณ์ของชมุ ชน
เยน็ ตา เยน็ ใจ ความส�ำคัญในฐานะท่ีเป็น - แจกไม้ไผ่ท่ีเหลาเป็น
พุทธบูชามาแต่ครั้งโบราณ แทง่ ใหผ้ เู้ ขา้ รว่ มกจิ กรรม
การท�ำโคมต้องอาศัยความ ได้สัมผัสความกลมกลึง
วริ ยิ ะ อตุ สาหะ และเปน็ การฝึก จากฝีมือการเหลาอย่าง
สมาธิ ประณตี จากกลมุ่ ผสู้ งู อายุ

66 คูม่ อื กระบวนการพัฒนาและยกระดับกิจกรรมทอ่ งเท่ยี วเชงิ สรา้ งสรรค์

คณุ สามารถใชต้ ารางนี้ ออกแบบกิจกรรม
ของคุณตั้งแต่จุดเร่ิมต้นจนจบกิจกรรม

ฉาก / ช่ือซีน สถานที่ บทพดู อุปกรณ์เสรมิ ทใ่ี ช้
(ใสร่ ปู ประกอบฉากนี้) (หรอื เสยี ง หรอื เพลง) ประกอบการแสดง

(ใส่รปู Props)

67คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรค์

Storytelling

การเล่าเรื่อง
อย่างมีศลิ ปะ

“ กา รตคี วาม” หมายถึงกระบวนการมองหาความเชื่อมโยงระหว่าง

แก่นเร่อื งกบั แหลง่ ขอ้ มูล เพือ่ หาวธิ ที ดี่ ที สี่ ุดในการเลา่ เรือ่ ง เมือ่ คณุ นำ� ขอ้ มลู
ท่มี มี าเรียงร้อยเขา้ ด้วยกันแลว้ จงสร้างประสบการณ์ใหผ้ ูเ้ ขา้ ร่วมกจิ กรรม ได้
สัมผัสถึงตัวตนที่เป็นเนื้อแท้และเอกลักษณ์ไม่เหมือนใคร คุณไม่จ�ำเป็นต้อง
มองหาต้นแบบเพื่อใช้เป็นมาตรฐาน เพราะส่ิงที่ดีที่สุดจะเกิดข้ึนเม่ือคุณปรับ
เรื่องเล่าให้เข้ากับตัวคุณเอง ผ่านการน�ำเสนอในแบบฉบับของคุณ อย่างไร
ก็ตาม การออกแบบเร่ืองเล่าจะช่วยให้คุณวางแผนและเตรียมพร้อมส�ำหรับ
การปฏสิ ัมพันธ์ไดด้ ีย่งิ ข้นึ

68 คู่มือกระบวนการพัฒนาและยกระดบั กจิ กรรมท่องเท่ยี วเชงิ สรา้ งสรรค์

1. เร่ืองเล่าและความหมาย

การตีความเป็นพ้ืนฐานส�ำคัญท่ีควร
มงุ่ เนน้ ในการวางแผนพฒั นากจิ กรรม
ท่องเท่ียวเชิงสร้างสรรค์ เร่ืองเล่า
ที่ผ่านการตีความมาเป็นอย่างดี จะ
กำ� หนดประเภทของกจิ กรรม ตลอดจน
ส่ิงอ�ำนวยความสะดวก และอุปกรณ์
ท่ีจ�ำเป็นต้องใช้ เช่น การพิมพ์พระ
มี ค ว า ม ห ม า ย ถึ ง ค ว า ม ศ รั ท ธ า
สัญลักษณ์ของสติ สมาธิ จักสานท่ี
บา้ นตา้ ม มคี วามหมายมากกวา่ เพยี งแค่
การจกั สาน แตเ่ ปน็ เรอ่ื งเลา่ ของ คณุ ลงุ
และการตอ่ ส้ชู วี ติ

2. ประมวลแหลง่ ข้อมลู
และหวั ข้อทม่ี ีในชุมชน

เรื่องเล่าที่ดีเกิดจากหัวข้อท่ีสามารถหยิบมาตีความให้เป็นเรื่องที่
น่าสนใจ เช่น ประวตั ชิ ุมชน ประวัติศลิ ปนิ การแสดงพื้นบ้าน สมนุ ไพร
สัตว์ป่า ธรณีวิทยา ฯลฯ หัวข้อท่ีเป็นเร่ืองธรรมดาส�ำหรับคุณ สามารถ
ดึงดูดผู้ชมได้ดี หากน�ำเสนอได้อย่างน่าสนใจ

69คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทยี่ วเชงิ สรา้ งสรรค์

3. พฒั นาธีม เลอื กหวั ขอ้ กวา้ ง ๆ แลว้ ระดมความคดิ รว่ มกบั ชมุ ชน (เลอื กไดห้ ลายหวั ขอ้ )
ส่ือความหมาย ตีกรอบใหแ้ คบลง แล้วหยิบเฉพาะแนวคิดที่นา่ สนใจข้นึ มา
สำ� หรบั เรอ่ื งเลา่ ของคณุ เขยี นธีมให้เป็นประโยคที่สมบูรณ์

ตัวอย่าง มรดกของสโุ ขทยั ในอตุ สาหกรรมเซรามิก
ความสำ� คัญของรูปแบบทมี่ ีเอกลกั ษณ์
ประเด็นกว้าง : แต่ละรปู แบบสะทอ้ นให้เหน็ ถึงวิถีชวี ิตของชาวสโุ ขทัย

หัวข้อทีห่ ยิบขน้ึ มา :

ธีม / แก่นเรือ่ ง :

4. ลักษณะของธมี ที่ดี สามารถเรียบเรยี งใหเ้ ปน็ ประโยคทีส่ มบรู ณ์ได้
สามารถบอกเล่าเรือ่ งราวของสถานทีท่ ่ีเช่อื มโยงเข้ากับผู้มาเยือนได้ดี
เหมาะสมกับกล่มุ เป้าหมาย
เป็นหัวข้อที่ผนู้ �ำเสนอใหค้ วามสนใจเป็นพเิ ศษ
ผนู้ �ำเสนอมคี วามร้เู กย่ี วกับธีมนนั้ อยา่ งดี

70 คูม่ อื กระบวนการพัฒนาและยกระดบั กิจกรรมทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรค์

5. จบั คูธ่ มี ให้ตรงกบั กลุม่ เปา้ หมาย

ดว้ ยการสรา้ งสรรคก์ จิ กรรมทต่ี อบโจทยค์ วามสนใจของผเู้ ขา้ รว่ ม โดยคำ� นงึ ถงึ อายุ เพศ เชอ้ื ชาติ
และประสบการณข์ องผู้มาเยือน

6. กำ� หนดวตั ถปุ ระสงคข์ องเรอ่ื งเลา่

เมอ่ื คณุ ตอ้ งการใหผ้ มู้ าเยอื นรสู้ กึ สนกุ และมสี ว่ นรว่ ม พรอ้ มทงั้ ไดร้ บั แรงบนั ดาลใจ
ลองหาวัตถุหรือส่ิงของที่จับต้องได้มาประกอบการเล่าเรื่อง ส่ิงของดังกล่าว
ต้องสามารถน�ำพาจินตนาการของผู้ร่วมกิจกรรมไปสู่มิติท่ีล้�ำลึกกว่าคุณค่า
ท่ีจบั ตอ้ งได้ คณุ อาจหยบิ ยกอปุ กรณท์ ใ่ี ชท้ ำ� งานในชวี ติ ประจำ� วนั เพอื่ เชอ่ื มโยง
ไปยงั คณุ คา่ และความเชอ่ื ทมี่ มี าแตด่ งั้ เดมิ เชน่ การไดจ้ บั ไมไ้ ผ่ กอ่ นทจี่ ะมกี ารเหลา
จนได้ที่ พรอ้ มน�ำไปประกอบเปน็ โคม

7. กำ� หนดวธิ กี ารเลา่ และคนเลา่ เรอ่ื ง

ขั้นตอนที่ส�ำคัญคือการระบุว่าใครคือผู้เล่าเร่ือง หากกิจกรรมท่องเท่ียวเชิงสร้างสรรค์ของคุณ
เกย่ี วขอ้ งกบั กลมุ่ สมาชกิ ในชมุ ชนทเ่ี ปน็ เจา้ ของผลงาน คนทค่ี ณุ ตอ้ งการอยา่ งนอ้ ยหนงึ่ คน ตอ้ ง
สามารถร้อยเรียงเรื่องเล่า พร้อมทั้งแนะน�ำข้ันตอนกิจกรรมสร้างสรรค์ท้ังหมด และกระตุ้นให้
ผูเ้ ข้าร่วมกิจกรรม ศึกษาขอ้ มูลต่อไปดว้ ยตนเองได้

การเล่าเรอื่ งโดยตรง

การเล่าเร่ืองโดยเจ้าของกิจกรรม
เป็นหน่ึงในวิธีสื่อสารท่ีเข้าถึงกลุ่ม
เป้าหมายได้ดีท่ีสุด แต่ในกรณีท่ี
ผเู้ ลา่ เรอ่ื งตอ้ งรบั รองนกั ทอ่ งเท่ียว
หลายกลุ่ม ย่อมใช้เวลาไม่น้อย
หากมีมัคคุเทศก์ท่ีเข้าใจกิจกรรม
จะช่วยผ่อนแรงได้มาก ลองหาวิธี
ถ่ายทอดเร่ืองเล่าของคุณไปยัง
มัคคุเทศก์ราวกับว่าเป็นเร่ืองเล่า
ของเขาเอง

71คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรค์

นกั ทอ่ งเทยี่ วเรยี นรดู้ ว้ ยตวั เอง

ผ่านป้าย สัญลักษณ์ และสื่อต่าง ๆ ที่จัดวางไว้ในแต่ละจุดตลอดเส้นทางกิจกรรม ซึ่งเป็นการให้อิสระแก่
นกั ทอ่ งเทยี่ วในการเรยี นรู้ การลงทนุ อาจตอ้ งใชง้ บประมาณสงู ในชว่ งเรม่ิ ตน้ แตใ่ นระยะยาวจะชว่ ยแบง่ เบาแรง
และยังช่วยขจัดอุปสรรคด้านภาษา อย่างไรก็ตามการมีปฏิสัมพันธ์โดยตรงกับผู้เข้าร่วมกิจกรรม ยังจ�ำเป็น
ทสี่ ดุ ส�ำหรับการทอ่ งเที่ยวเชิงสร้างสรรค์

- Tablet View 8. ตรวจสอบความ
- Desktop View นา่ เชื่อถือของเนอื้ หา
- Mobile View
คุณภาพและความน่าเชื่อถือของเน้ือหา เป็นตัว
OTO TYP E ก�ำหนดคุณภาพของกิจกรรมด้วยเช่นกัน การ
ออกแบบอปุ กรณส์ อื่ ความหมาย ไมจ่ ำ� เปน็ ตอ้ งแพง
แต่ต้องเน้นความถูกต้อง ในด้านเนื้อหาและคุณค่า
ของเร่อื งราวทีน่ ำ� เสนอออกไป

9. ประเมนิ เร่ืองเลา่ และ
ปรับเปลี่ยนในเวลาที่
เหมาะสม

การตีความเล่าเร่ืองเป็นทั้งศาสตร์และศิลป์ ซึ่งต้องอาศัย
การตรวจสอบและปรับปรุงไปตามสถานการณ์ เมื่อเวลา
เปล่ียนไป นักทอ่ งเท่ยี วเปล่ยี นกลุ่ม ขอ้ มูลบางอย่างอาจจะ
เปลยี่ นแปลง การตคี วามเรอื่ งเลา่ จงึ ตอ้ งมคี วามยดื หยนุ่ และ
ปรับเปล่ียนไดต้ ามเงือ่ นไขที่เปลีย่ นแปลง

72 คมู่ ือกระบวนการพัฒนาและยกระดับกิจกรรมท่องเทย่ี วเชงิ สร้างสรรค์

ยกระดับการทอ งเทยี่ วเชิงวฒั นธรรม
สกู ารทอ งเท่ยี วเชิงสรางสรรค

การทอ งเท่ียวเชิงวฒั นธรรม

การทอ งเทีย่ วเชิงสรา งสรรค

73คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรค์

Senses :
ออกแบบพ้นื ที่
เพ่ือกิจกรรม

สรา้ งสรรค์

แนวคิดเรื่องสภาพแวดล้อมของสตูดิโอที่มีผลต่อกิจกรรมสร้างสรรค์ เป็นเร่ืองท่ีได้รับความสนใจอย่างกว้างขวาง
เหน็ ไดจ้ ากเมอื งตา่ ง ๆ ทต่ี อ้ งการยกระดบั ไปสจู่ ดุ หมายของการทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรค์ ตา่ งใหค้ วามสำ� คญั กบั สตดู โิ อเลก็ ๆ
ในท้องถิ่นที่มีเอกลักษณ์ในตัวเอง การรวมตัวของกลุ่มศิลปินที่อยู่ในเมืองเหล่านี้ กลายเป็นกลยุทธ์เชิงรุกในการ
ขบั เคลอื่ นการทอ่ งเทยี่ วเชงิ สรา้ งสรรค์ ทส่ี ามารถดงึ ดดู ผอู้ าศยั ใหม่ ๆ หนมุ่ สาวทมี่ พี รสวรรค์ แรงงานทม่ี ฝี มี อื ตลอดจน
การสนับสนุนจากภาครัฐหรือเอกชนที่ได้ประโยชน์จากการร่วมพัฒนาชุมชนเพ่ือยกระดับไปสู่จุดหมายของเมือง
สร้างสรรค์

เราก�ำลังพาคุณเข้าสู่
ส่วนส�ำคัญในล�ำดับ
ต่อมา ว่าด้วยเร่ือง
ของ Senses หรือ
อรรถรส ประกอบดว้ ย
การสร้างบรรยากาศ
ผ่านประสาทสัมผัส
ท้ัง 5 ได้แก่ รูป รส
กลน่ิ เสยี ง และพน้ื ผวิ
สัมผัส ซ่ึงมีผลต่อ
กิจกรรมท่องเที่ยว
เชิงสรา้ งสรรค์

74 คมู่ ือกระบวนการพัฒนาและยกระดับกิจกรรมท่องเทีย่ วเชิงสร้างสรรค์

บรรยากาศ

การออกแบบบรรยากาศให้เหมาะกับ
สถานที่ มีผลโดยตรงต่ออารมณ์
ความคดิ จนิ ตนาการ และการแสดงออก
อย่างสร้างสรรค์ บรรยากาศเกิดจาก
องค์ประกอบรว่ มกันของ อุณหภมู ิ สี
กล่ิน เสียง หรือเสียงเพลง ทชี่ ว่ ย
สร้างอารมณ์ให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรม
รู้สึกผ่อนคลาย เป็นกันเอง และ
สามารถแสดงความคิดสร้างสรรค์
ไดอ้ ยา่ งอสิ ระ หากจบั คธู่ มี กจิ กรรมกบั
บรรยากาศไดอ้ ยา่ งเหมาะสม จะใหผ้ ล
ในทศิ ทางที่คุณคาดหวงั

แผนผงั ดา้ นพน้ื ท่ี

การใช้งานในสถานท่ีแต่ละแห่ง ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์
ในการออกแบบเพ่ือรองรับประโยชน์ใช้สอย ลองนึกถึง
โรงภาพยนตร์ โบสถ์ หรอื วดั ทค่ี ณุ เคยเยย่ี มชม การจดั วาง
องค์ประกอบต่าง ๆ ในสถานที่เหล่าน้ันมีผลอย่างไรต่อ
การใชบ้ รกิ าร ทนี่ งั่ ในโรงภาพยนตรส์ บายพอหรอื ไมห่ ากตอ้ ง
นง่ั หลายชวั่ โมง หรอื ระยะหา่ งของเกา้ อบี้ นเครอ่ื งบนิ ชว่ ยให้
คณุ หยบิ เสอื้ ชชู พี ไดส้ ะดวกหรอื ไม่ การจดั วางพนื้ ทที่ เ่ี หมาะสม
กบั การใชง้ าน ระยะหา่ งระหวา่ งผมู้ ารว่ มกิจกรรมกบั ศิลปนิ
มผี ลตอ่ การแลกเปลย่ี นความคดิ เหน็ และการแสดงความคดิ
สร้างสรรค์ คุณสามารถประเมนิ ความลน่ื ไหลของกิจกรรม
จากประสบการณ์ของผู้เข้าร่วม เพ่ือรับฟังข้อเสนอแนะ
ส�ำหรบั การปรับปรุงตอ่ ไป

75คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทยี่ วเชงิ สรา้ งสรรค์

การสร้างตราสนิ ค้า
(เครอ่ื งหมายสญั ลกั ษณ์และส่งิ ประดิษฐ)์

ท้ายที่สุดแล้ว ผู้เข้าร่วมกิจกรรมจะ
จ ด จ� ำ คุ ณ ไ ด ้ จ า ก ภ า พ ลั ก ษ ณ ์ แ ล ะ
เอกลักษณ์ของคุณ ซึ่งภาพจ�ำเหล่านี้
สร้างได้จากสัญลักษณ์ เคร่ืองหมาย
สง่ิ ประดษิ ฐ์ ตลอดจนผลงานทร่ี วมกนั
เปน็ แบรนด์ ตัวอย่างน้ีเหน็ ไดจ้ ากป้าย
ตา่ ง ๆ ในโรงแรมซึง่ สรา้ งความมน่ั ใจ
แก่ลูกค้า เม่ือไปยังสนามบิน คุณจะ
พบปา้ ยบอกทางไปยงั จดุ ตา่ ง ๆ ทชี่ ว่ ย
ให้ข้ันตอนก่อนออกเดินทางเป็นไปได้
อย่างราบรื่น นี่คือองค์ประกอบ
พ้ื น ฐ า น ข อ ง ก า ร ผ ส ม ผ ส า น ด ้ า น
การตลาดและการบริการ

แบรนดข์ องคณุ สรา้ งความประทบั ใจได้
ตงั้ แตแ่ รกเหน็ ดว้ ยการออกแบบอาคาร
สถานท่ี ป้าย สิ่งแวดล้อมและ
ภูมิทัศน์รอบตัวอาคาร รวมถึง
การตกแต่งภายใน และรายละเอียด
ปลกี ยอ่ ยของเครอื่ งอำ� นวยความสะดวก
เช่น เครื่องปรับอากาศที่จัดวาง
ใหก้ ลมกลืนไปกับตวั อาคาร

76 คมู่ อื กระบวนการพัฒนาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทยี่ วเชงิ สรา้ งสรรค์

นอกจากน้ยี งั มีอีกหลายสิ่งที่ควรคำ� นงึ ถึง :

บรรจุภัณฑ์ทใี่ ชใ้ นการจดั เกบ็ อุปกรณ์
เวบ็ ไซต์ / เว็บเพจ
เอกสารต่าง ๆ (เชน่ กระดาษท่ีใช้ในการน�ำเสนอกจิ กรรม หวั จดหมาย โบรชวั ร์)
ชุดประจ�ำถ่นิ หรือเครื่องแต่งกายทสี่ ะทอ้ นอตั ลักษณท์ ้องถิน่ และสอดคล้องกบั กิจกรรม

เพราะบรรยากาศสามารถสร้างบรบิ ท
ในการส่ือสาร ก่อให้เกิดการรับรู้
เขา้ ใจ ผา่ นประสาทสัมผัสทั้ง 5 กอ่ นท่ี
สมองจะตีความหมาย ให้คุณลอง
ส� ำ ร ว จ ว ่ า ส ถ า น ที่ จั ด กิ จ ก ร ร ม
ทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรค์ มบี รรยากาศ
ทพ่ี รอ้ มสำ� หรบั การดงึ เอาพลงั ความคดิ
สรา้ งสรรค์ออกมาแลว้ หรอื ยงั
77คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรค์

เมอื งตา่ ง ๆ ทีต่ อ้ งการยกระดบั ไปสู่
จดุ หมายของการทอ่ งเทีย่ วเชงิ สร้างสรรค์

ตา่ งใหค้ วามสาคญั กับสตูดิโอเลก็ ๆ
ในท้องถิ่นทีม่ เี อกลักษณเ์ ฉพาะตัว

”

78 คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดับกจิ กรรมทอ่ งเทีย่ วเชงิ สรา้ งสรรค์

79คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรค์

Sophistication :
การออกแบบ
อย่างมีลีลาเหนือช้ัน
น่าประทบั ใจ

ตอนนี้คุณมาถึงข้ันตอนท่ีท้าทาย
ทส่ี ดุ แลว้ นน่ั คอื การใสค่ วามคดิ ทงั้ หมด
เข้าด้วยกัน เพ่ือเตรียมข้อความใน
การสร้างแบรนด์และสร้างแคมเปญ
สื่อสารการตลาดออกไป
ขอให้คุณกลับไปอ่านหลักเกณฑ์ 10
ประการ ในการสรา้ งกจิ กรรมทอ่ งเท่ยี ว
เชิงสร้างสรรค์ ในบทที่ 1 อีกครั้ง
คุณจะพบว่า “การออกแบบอย่างมี
ลีลาเหนือช้ันน่าประทับใจ” ประกอบ
ด้วยหลกั เกณฑท์ ส่ี �ำคัญ 4 ข้อได้แก่

80 คู่มือกระบวนการพฒั นาและยกระดับกจิ กรรมทอ่ งเท่ยี วเชงิ สร้างสรรค์

ทบทวนบทเรียน

การออกแบบกจิ กรรม นักออกแบบกจิ กรรม นักออกแบบกจิ กรรม
เปดโอกาสใหพ ัฒนา ทองเทีย่ วสรา งสรรค ทอ งเท่ียวสรางสรรค

ศักยภาพในการ มศี ักยภาพในการ มีความพรอ ม
สรา งสรรคผ ลงาน สรางแบรนด ในการสื่อสาร
ท่แี ตกตาง กิจกรรมได
ของตวั เอง ทางการตลาด อยางสรา งสรรค
ซงึ่ กจิ กรรม อยางสรา งสรรค ในรปู แบบตาง ๆ
ดังกลา วอาจจะถงึ ขั้น อยางตอเนอ่ื ง
สามารถสราง (ความคิดสรางสรรค
แรงบนั ดาลใจในการ ไมหยุดน่ิง)
สรา งสรรคส่ิงใหม
กจิ กรรมถกู ทง้ั ผมู าเยอื น เจา ของบา น
ออกแบบไวใ ห หรอื ศลิ ปน
มคี วามไหลลนื่
สามารถกระตุน
ใหเ กิดความคดิ
สรางสรรคและ
ไดสุนทรียภาพ

81คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทยี่ วเชงิ สรา้ งสรรค์

ณ จุดนี้คุณได้เป็นส่วนหน่ึงของการท่องเท่ียว
เชงิ สรา้ งสรรคท์ มี่ โี ครงสรา้ งซบั ซอ้ นกวา่ ทค่ี ณุ คาดคดิ
เลอื กพนั ธมติ รดา้ นการตลาดทค่ี ณุ วางใจ เพอื่ ชว่ ย
ให้คุณเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายได้ดียิ่งข้ึน เพราะ
กว่าจะน�ำกจิ กรรมการท่องเทยี่ วเชิงสรา้ งสรรค์
ถงึ มอื กลมุ่ เปา้ หมายทใี่ ช่ ไมใ่ ชเ่ รอ่ื งงา่ ย
ในการท�ำงานน�ำร่องนี้ กิจกรรมต่าง ๆ ได้น�ำ
สู่ตลาดด้วยความร่วมมือกับบริษัทน�ำเที่ยว
ทต่ี อ้ งมหี วั ใจเดยี วกนั คอื เหน็ คณุ คา่ ของการอนรุ กั ษ์
และพฒั นาอยา่ งสรา้ งสรรค์ จบั มอื KTC: บรษิ ทั
บัตรกรงุ ไทย จ�ำกดั (มหาชน) ท่ีมีฐานลกู ค้าท่มี ี
ความสนใจการทอ่ งเทย่ี วในรปู แบบตา่ ง ๆ การทำ� งาน
ในโครงสรา้ งนี้ ทกุ ทา่ นตอ้ งตระหนกั ถงึ ขอ้ ตกลง
ทม่ี คี วามชดั เจน และพรอ้ มทจ่ี ะดำ� เนนิ งานอยา่ ง
มืออาชีพ มีกติกา และมีข้อปฏิบัติที่มุ่งให้เกิด
ประสิทธิภาพสูงสดุ

82 คู่มือกระบวนการพัฒนาและยกระดบั กิจกรรมท่องเท่ยี วเชิงสร้างสรรค์

เสน้ ทางนำ� กจิ กรรมทอ่ งเที่ยวเชงิ สรา้ งสรรคส์ ู่ตลาด

»ÃҪޏ·ÍŒ §¶è¹Ô /
¡Ô¨¡ÃÃÁ·Í‹ §à·ÂÕè Ç
àª§Ô ÊÌҧÊÃä /
¹Ñ¡Í͡Ẻ / ªØÁª¹

83คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรค์

ตวั อยา่ งของกจิ กรรมการทอ่ งเทย่ี วเชิงสรา้ งสรรค์ทีส่ ามารถจดั กลมุ่
และน�ำเสนอผา่ นชอ่ งทางการตลาดไดอ้ ยา่ งหลากหลาย

จดุ ประกายความคิด : สร้างมุมมองใหม่
เกีย่ วกับการท่องเทยี่ วผา่ นเรื่องราวของสถานท่ี

ภาพถ่ายวันหยุดธรรมดา ไม่ได้มีความหมายอีกต่อไป ส�ำหรับ
นักท่องเท่ียวส่วนใหญ่ที่ต้องการแสดงให้เห็นถึงการเดินทาง
ในมุมมองท่ีแตกต่าง พวกเขาต้องการแบ่งปันรูปถ่ายและ
วดิ โี อ ในฐานะทเี่ ปน็ อาสาสมคั ร หรอื มสี ว่ นรว่ มในกจิ กรรมตา่ ง ๆ
เชน่ การท�ำอาหาร หรือการเข้าคลาสวาดภาพ ซ่ึงเพื่อน ๆ
ยังไม่เคยเหน็
Vacation With an Artist (VAWAA) เปน็ บริษทั ท่กี อ่ ตั้งขึน้ ในปี พ.ศ. 2558 เพอื่ น�ำเสนอทรปิ ทอ่ งเทย่ี ว
ก่งึ ฝกึ งานระยะสน้ั กบั ศิลปนิ ในท้องถิน่ ทป่ี ระสบความสำ� เร็จหรือมีชือ่ เสียงเปน็ ที่ยอมรบั ซง่ึ คาดว่าจะเป็น
คำ� ตอบสำ� หรบั การทำ� ใหว้ นั หยดุ มคี วามหมายมากขน้ึ ผา่ นประสบการณอ์ นั นา่ จดจำ� จากการเขา้ ถงึ ศลิ ปนิ
หรอื มโี อกาสสรา้ งงานรว่ มกนั ซงึ่ เปน็ เรอื่ งของการสรา้ งความสมั พนั ธใ์ นระดบั ทเี่ ขา้ ถงึ คนทอ้ งถน่ิ ในระหวา่ ง
การเดินทาง Geetika Agrawal ซีอีโอของ VAWAA ได้กล่าวในงาน Skift Global Forum นิวยอร์กซิต้ี
เม่ือวันท่ี 27 กันยายน พ.ศ. 2561 ว่า “เราก�ำลังมองหาวิธีที่จะพ่ึงพาและท้าทายตัวเอง...เราต้องการ
ท�ำความรจู้ ักกับตวั เราเองเพิ่มขึน้ ”

Source: https://skift.com/2018/09/27/creating-new-twists-on-travel-through-stories-of-place

84 คมู่ อื กระบวนการพัฒนาและยกระดบั กิจกรรมทอ่ งเท่ียวเชิงสรา้ งสรรค์

Variation with an Artist ซึ่งเป็นเว็บไซตท์ แ่ี นะน�ำกจิ กรรมท่องเทยี่ วเชงิ สร้างสรรคใ์ น 17 ประเทศ ทำ� ใหเ้ หน็ ว่า
ศิลปินคนเดียว ก็สามารถสร้างประสบการณ์ให้กับนักท่องเที่ยวได้มากมาย หากคุณมีต้นทุน บวกกับภูมิปัญญา
ในชุมชนอยแู่ ล้ว จงอย่ากลวั ที่จะเปิดเผยตัวตนให้โลกรู้

85คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทยี่ วเชงิ สรา้ งสรรค์

ตวั อยา่ ง การน�ำเสนอทางการตลาดของกจิ กรรมน�ำร่อง

86 คู่มือกระบวนการพัฒนาและยกระดบั กิจกรรมทอ่ งเท่ยี วเชิงสรา้ งสรรค์

87คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรค์

88 คมู่ อื กระบวนการพัฒนาและยกระดับกิจกรรมทอ่ งเท่ียวเชงิ สร้างสรรค์

89คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรค์

สมั ผสั การเดนิ ทางทใ่ี ชห้ วั ใจ
... ไม่ใชแ่ คต่ ามอง

https://facebook.com/communityinnovationagency/
90 คู่มอื กระบวนการพัฒนาและยกระดับกิจกรรมทอ่ งเที่ยวเชงิ สร้างสรรค์

Backstreet Academy

เป็นที่กล่าวถึงในฐานะตลาดส�ำหรบั ประสบการณก์ ารเดินทางท่ไี มเ่ หมือนใคร โดยเชอื่ มต่อนักทอ่ งเทยี่ วกับผูเ้ ชยี่ วชาญ
จากสาขาเฉพาะดา้ น อาทิ ศลิ ปนิ และชา่ งฝมี อื จากเนปาล อนิ เดยี กมั พชู า เวยี ดนาม และลาว ซง่ึ ศลิ ปนิ เหลา่ นี้ นำ� เสนอ
หลกั สตู รศลิ ปะและวัฒนธรรมท้องถนิ่ หตั ถกรรม กฬี าทอ้ งถิน่ หรืออาหารพ้ืนบ้าน (Backstreet Academy 2015)
หลักสูตรนี้เปิดโอกาสให้นักท่องเท่ียวสร้างผลงานช้ินเอกด้วยตัวเอง จากความช่วยเหลือของผู้อาสาสอนท่ีเข้าใจ
เกี่ยวกับประเพณีและวิถีชุมชนในท้องถิ่น เพราะความรู้ท่ีได้รับจากประสบการณ์ตรงคือวิธีท่ีดีท่ีสุดในการซึมซับ
วฒั นธรรมของเมืองตา่ ง ๆ ยง่ิ นักทอ่ งเท่ยี วมีส่วนร่วมมากขนึ้ เท่าไร (ผ่านหลักสตู รการเรยี นการสอน การฝกึ อบรม)
โอกาสในการมีปฏิสัมพันธท์ างสงั คมระหว่างคนในทอ้ งถนิ่ และนักทอ่ งเทย่ี วก็มมี ากขน้ึ เทา่ นัน้

www.backstreet academy.com

หนว่ ยงานพฒั นากิจกรรมท่องเทย่ี วเชงิ สร้างสรรคใ์ นประเทศไทย
https://www.facebook.com/communityinnovationagency/

91คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรค์

Be eventful! & Build Brand

อะไรคือคณุ คา่ ที่แตกต่าง?
อะไรคือเอกลกั ษณแ์ ละตวั ตนของแบรนด์ท่ไี ม่เหมอื นใคร?
อะไรอยเู่ บือ้ งหลงั แรงบนั ดาลใจท่ีนกั ท่องเท่ยี วจะไดก้ ลับไป?
อะไรคือกระบวนการที่ท�ำให้นักท่องเที่ยวค้นพบตัวตนของเขาใน
มุมมองใหม่ท่ีดีกว่าเดิม?
ขอให้สนุกกับการสร้างแบรนด์ของคุณผ่านกิจกรรมการท่องเท่ียว
เชิงสร้างสรรค์ ไม่มีอะไรดีไปกว่าการทดลองท�ำซ้�ำ ตั้งสมมติฐาน
แลว้ หาวธิ กี ารทดสอบดว้ ยตวั คณุ เอง ความผดิ พลาดคอื ผลลพั ธข์ องการ
พยายามอย่างไม่ย่อทอ้ หากตอ้ งการแรงบันดาลใจเพ่มิ เตมิ ในเร่ืองการ
ทำ� กจิ กรรมเพอื่ การทอ่ งเทยี่ วเชงิ สรา้ งสรรค์ ลองเขา้ ไปเยยี่ มชมเวบ็ ไซต์
www.backstreeacademy.com ซ่ีงรวมกิจกรรมสร้างสรรค์และวิธี
นำ� เสนอทน่ี า่ สนใจ พรอ้ มจดุ ประกาย และจดุ ไฟในตวั คณุ ใหล้ กุ โชนขน้ึ มา
ทำ� เรอ่ื งทอ่ งเที่ยวเชิงสรา้ งสรรคเ์ พอ่ื ชมุ ชน

92 ค่มู อื กระบวนการพัฒนาและยกระดบั กิจกรรมท่องเท่ียวเชิงสร้างสรรค์

บันทกึ

.......................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................

93คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทยี่ วเชงิ สรา้ งสรรค์

แหลง่ ทีม่ าของขอ้ มลู อา้ งองิ

Can, I. (2012). In-between space and social interaction: a case study of three neighbourhoods in
Izmir. University of Nottingham.
Creative Tourism Network. 2014. [online], Available from Internet: http://www.creativetourismnetwork.org/
Evans, G. (2005). Measure for measure: evaluating the evidence of culture's contribution to regeneration.
Urban studies, 42(5-6), 959-983.
Evans, G. 2007. Creative Spaces, Tourism and the City, in Richards, G.; Wilson, J. (Eds.). Tourism,
Creativity and Development. London, New York: Routledge, 57–72.
Florida, R. (2002). The Rise of the Creative Class Basic Books. New York.
Goodwin, H., and R. Santilli (2009), ‘Community-based tourism: a success?’ ICRT Occasional Paper
no. 11, German Development Agency (GTZ), accessed at http://www.haroldgoodwin.info/uploads/
CBTaSuccessPubpdf.pdf.
Hertzberger, H. (1991). Lessons for Students in Architecture trans: Ina.
Huras, C. (2015), ‘“Community-based creative tourism” as a strategy for poverty reduction’, thesis,
Taipei National University of the Arts.
Landry, C. (2000). The Creative City: A Toolkit for Urban Innovators.
Landry, C. (2008). The creative city: A toolkit for urban innovators: Earthscan.
Lang, J. (2005). Urban design: A typology of procedures and products: Routledge.
Lavrinec, J. 2014. Community Art Initiatives as a Form of Participatory Research: The Case of Street
Mosaic Workshop, Creativity Studies 7(1): 52–65. http://dx.doi.org/10.3846/20297475.2014.933365
Markusen, A. (2006). Urban development and the politics of a creative class: evidence from a study
of artists. Environment and planning A, 38(10), 1921.
Óbidos, B., Emilia, R., Mizil, H., Enguera, I., & Viareggio, J. (2011). From creative industries to the
creative place: Refreshing the local development agenda in small and medium-sized towns. Urbact
Creative Clusters.
Page, S., and J. Connell (2006), Tourism: A Modern Synthesis, London: Thompson Learning.
Pohl, C. (2010). Investigating Cultural Sustainability. Cost.
Richards, G. (2001). The development of cultural tourism in Europe. Cultural attractions and European
tourism, 1-18.
Richards, G. (2003). New directions for cultural tourism? In: Tourism Market Trends. Madrid: World
Tourism Organization.
Richards, G., & Queirós, C. (2005). ATLAS Cultural Tourism Research Project 2004: Survey Report:
ATLAS.

94 ค่มู อื กระบวนการพัฒนาและยกระดบั กิจกรรมท่องเที่ยวเชิงสรา้ งสรรค์

Richards, G., & Wilson, J. (2007). Tourism, creativity and development: Psychology Press.
Richards, G. (2011). Creativity and tourism: The state of the art. Annals of tourism research, 38(4),
1225-1253.
Richards, G., & Palmer, R. (2012). Eventful cities: Routledge.
Richards G, Wilson Jude (2006). Developing Creativity in Tourist Experiences: A Solution to The Serial
Reproduction of Culture? Tourism Management 27(6):1209-1223.
Richards, G., Pre-publication version of Richards, G. (2016) The challenge of creative tourism. Ethnologies,
38, 1-2, 31-42.Special issue on Créativité et médiation en tourisme et en patrimoine / Creativity and
mediation in tourism and heritage
Richards, G. and Duif, L. (2018) Small Cities with Big Dreams : Creative Placemaking and Branding
Strategies. New York: Routledge.
Santagata, W. (2002). Cultural districts, property rights and sustainable economic growth. International
Journal of Urban and Regional Research, 26(1), 9-23.
UNESCO Creative Cities Network. 2009–2014. [online], [cited 23 February 2015]. Available
from Internet: http://www.unesco.org/new/en/culture/themes/creativity/creative-cities-network/
UNESCO Creative Cities Network. 2006. Towards Sustainable Strategies for Creative Tourism:Discussion
Report of the Planning Meeting for 2008 International Conference on Creative Tourism. Paris: UNESCO.

95คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทยี่ วเชงิ สรา้ งสรรค์

คณะผู้ดำ� เนินงานการทอ่ งเท่ยี วเชิงสรา้ งสรรค์

องค์การบริหารการพฒั นาพ้ืนท่พี เิ ศษเพ่อื การทอ่ งเท่ยี วอยา่ งย่งั ยืน (องคก์ รมหาชน)

ทวีพงษ์ วิชยั ดิษฐ รักษาการผ้อู �ำนวยการ อพท.
สเุ ทพ เก้อื สงั ข์ รองผู้อำ� นวยการ อพท.
วัชรี ชรู ักษา ผู้อ�ำนวยการสำ� นกั ทอ่ งเท่ยี วโดยชมุ ชน อพท.
วรรณวิภา ภานุมาต หวั หน้างานเสริมสร้างศักยภาพการทอ่ งเท่ยี ว ปฏิบัติหนา้ ที่รองผ้อู �ำนวยการส�ำนกั ทอ่ งเท่ียวโดยชมุ ชน อพท.
ประภสั สร วรรธณะภูติ หัวหน้างานทอ่ งเท่ยี วเชงิ สรา้ งสรรค์ อพท.
พติ ริ ัตน์ วงศ์สุทินวัฒนา เจา้ หน้าทพ่ี ัฒนาการทอ่ งเที่ยวชุมชน ปฏิบัติหน้าท่หี ัวหนา้ งานยกระดับการท่องเที่ยวโดยชมุ ชน
ศราวธุ ทาค�ำ เจา้ หน้าท่ีพัฒนาการท่องเท่ียวชุมชน
ศริ ตา ศิริธรรม เจ้าหนา้ ทพี่ ัฒนาการทอ่ งเทย่ี วชมุ ชน

Creative Tourism Brain Bank

เกรียงกานต์ กาญจนะโภคนิ ประธานเจา้ หน้าที่บริหารร่วม บรษิ ัท อินเด็กซ์ ครเี อทฟี วิลเลจ จ�ำกัด (มหาชน)
ผศ.ดร.จฑุ ามาศ วิศาลสงิ ห์ กรรมการบรหิ าร บริษัท เพอร์เฟคลงิ ค์ คอนซัลติ้ง กรุ๊ป จำ� กัด
เจนจิต ลัดพลี ผอู้ �ำนวยการการตลาดเพอื่ การทอ่ งเท่ยี วและสันทนาการ บริษทั บตั รกรุงไทย จำ� กัด (มหาชน)
ทวจี ิตร จนั ทรสาขา ผู้ทรงคณุ วฒุ ิด้านการออกแบบสถาปัตยกรรม
ธนาวฒุ ิ ศุภางคะรัตน์ กรรมการผูจ้ ัดการ บรษิ ทั สยามร้าย ทราเวล จ�ำกัด
นราธิป อำ่� เทยี่ งตรง กรรมการผ้จู ดั การ บริษทั ฮาบิ จ�ำกัด
ผศ.นุชนารถ รตั นสุวงศ์ชัย ประธานหลกั สตู รศลิ ปศาสตรบณั ฑติ สาขาวชิ านวตั กรรมการทอ่ งเทย่ี ว คณะมนษุ ยศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร์
เบญจ มอนโกเมอรี่ กรรมการสมาคมสง่ เสริมการทอ่ งเทย่ี ว ภมู ภิ าคเอเชียแปซฟิ ิคสาขาประเทศไทย
ปรมา ทิพยธ์ นทรพั ย์ ผู้อ�ำนวยการศูนย์คอนเซปแหง่ อนาคตและการออกแบบ กลุ่มบริษัท บารามีซี่ จ�ำกัด
กติ ติรตั น์ ปิติพานิช ผอู้ �ำนวยการส�ำนักงานสง่ เสรมิ เศรษฐกิจสร้างสรรค์ (Creative Economy Agency)
รศ.ดร.นวลนอ้ ย ตรรี ัตน์ ผอู้ �ำนวยการสถาบันเอเชียศึกษา จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย
พลอย จรยิ ะเวช ผทู้ รงคุณวฒุ ดิ ้านการออกแบบงานศิลป์
พันธท์ุ ิพย์สดุ า โปษยานนท์ ผทู้ รงคณุ วฒุ ิดา้ นการส่ือสาร
พิทยา วรปัญญาสกลุ รองประธานเจ้าหนา้ ท่บี รหิ าร บริษทั บตั รกรงุ ไทย จ�ำกัด (มหาชน)
ภานุภณ บุลสวุ รรณ ผู้ทรงคุณวุฒดิ ้านการออกแบบอาหาร
ภรู วิ จั น์ เดชอมุ่ อาจารย์ประจำ� สาขานวตั กรรมการทอ่ งเทยี่ ว คณะมนุษยศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร์
รฐั สยาม ศีลคุณ บรรณาธิการ นิตยสาร Lonely Planet ฉบบั ภาษาไทย
วรวรรธน์ วราสถิรวฒั น์ ผู้ทรงคุณวฒุ ิด้านการออกแบบ
วรี ะชัย ปรานวรี ะไพบูลย์ ประธานกรรมการบรหิ าร บรษิ ทั ดิ แอทตจิ ูด คลบั จ�ำกดั
สถาพร สิริสงิ ห ผทู้ รงคุณวุฒดิ ้านการตลาด
สมศกั ด์ิ บุญคำ� ประธานเจา้ หนา้ ทบ่ี ริหาร และผูก้ ่อตัง้ บริษัท โลเคลิ อไลค์ จ�ำกัด
สมติ ร โอบายะวาทย์ กรรมการผูจ้ ัดการ บรษิ ทั OBA (The Office of Bangkok Architect) จ�ำกดั
สาธิตา โสรัสสะ ประธาน มีเดยี แอนด์ บลอ็ กเกอร์ คลบั
รศ.ดร. สิงห์ อนิ ทรชโู ต หวั หนา้ ศนู ย์สรา้ งสรรคก์ ารออกแบบเพ่อื สง่ิ แวดลอ้ ม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยเกษตรศาสตร์
สรุ พล เศวตเศรนี ท่ีปรกึ ษาอาวุโส บรษิ ทั ประชารฐั รกั สามัคคี วิสาหกิจเพอื่ สงั คม (ประเทศไทย) จ�ำกดั
อชิรญา ธรรมปริพตั รา กรรมการผ้จู ดั การ และผรู้ ว่ มกอ่ ต้ัง บริษัท ไฮฟ์สเตอร์ จำ� กัด

Perfect Link Consulting Group

ผศ.ดร.จฑุ ามาศ วิศาลสงิ ห์ Project Director
ถนอมชยั ศุภวริ ชั บัญชา Project Manager
สมยศ แกน่ หิน Senior Researcher
รมณ อมตธรรม Community Innovation Agency Manager
สุทธมิ า เสอื งาม Writer
นิสา คงศรี Mentor for Theater Design

96 ค่มู ือกระบวนการพัฒนาและยกระดับกจิ กรรมท่องเท่ยี วเชิงสรา้ งสรรค์

ประวัตผิ ูแ้ ต่ง เกร็ก รชิ ารด์ ส เปน็ ศาสตราจารยด์ ้านการจดั การการท่องเที่ยวในมุมของการ
จัดการเมืองและงานอีเวนท์ (Placemaking and Events) ท่ีมหาวิทยาลัย
เกร็ก รชิ ารด์ ส Breda University of Applied Sciences และเปน็ ศาสตราจารยด์ า้ น Leisure
Greg Richards Studies ทมี่ หาวทิ ยาลยั Tilburg ประเทศเนเธอรแ์ ลนด์ เปน็ ผรู้ เิ รมิ่ และใหน้ ยิ าม
การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์เป็นคนแรกของโลก มีผลงานด้านการท่องเท่ียว
เชงิ สรา้ งสรรคอ์ ยา่ งกวา้ งขวาง เขาเปน็ หนงึ่ ในผเู้ ชยี่ วชาญดา้ นการทอ่ งเทยี่ วท่ี
ดำ� เนนิ โครงการตา่ ง ๆ นบั ตงั้ แต่ โครงการระดบั ชาติ องคก์ รการทอ่ งเทย่ี วระดบั
ประเทศไปจนถึงระดับเทศบาล เป็นหน่ึงในผู้มีประสบการณ์อย่างกว้างขวาง
ในด้านการศึกษาวิจัยด้านการท่องเท่ียว โดยก่อนหน้าน้ีมีบทความเผยแพร่
ที่มหาวิทยาลัย London Metropolitan , Universitat Roviria I Virgili
Tarragona (Spain) และมหาวทิ ยาลยั ทางตะวนั ตกขององั กฤษ (Bristol, UK)

จุฑามาศ (แจน) วิศาลสงิ ห์ “คุณไม่มีทางคิดนอกกรอบได้เลย จนกว่าจะรู้ว่ามีอะไรติดอยู่ในกรอบ”
Jutamas Jan Wisansing
จฑุ ามาศ (แจน) วศิ าลสงิ ห์ ผกู้ อ่ ตง้ั กรรมการผจู้ ดั การ และผนู้ ำ� ทมี สรา้ งสรรค์
นวัตกรรมที่ Perfect Link Consulting Group ซึ่งรวมกลุ่มผู้ที่มีบทบาทใน
การสง่ เสรมิ การทอ่ งเทยี่ ว ในประเทศไทย เธอมคี วามเชยี่ วชาญดา้ นนวตั กรรมชมุ ชน
และโปรแกรมการสรา้ งพลงั แหง่ การเปลย่ี นแปลง การทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรค์
การจัดการห่วงโซอ่ ปุ ทานอาหารแบบยั่งยนื และมีบทบาทสำ� คัญในการจัดตง้ั
เครอื ข่าย ASEAN Gastronomy Tourism Network

เอเลนา พาสชนิ เจอร์ เอเลนา พาสชนิ เจอร์ จบการศกึ ษาดา้ นการจดั การการทอ่ งเทยี่ วจากประเทศ
Elena Paschinger ออสเตรีย ที่ผันตัวไปเป็นนักเขียนด้านการท่องเที่ยว ครู ที่ปรึกษาทางธุรกิจ
และวทิ ยากร เธอไดม้ สี ว่ นรว่ มในการพฒั นาและสง่ เสรมิ จดุ หมายทอ่ งเทยี่ วเชงิ
สรา้ งสรรค์ ผา่ นการเปน็ ทปี่ รกึ ษาทางธรุ กจิ ระหวา่ งประเทศ ความสำ� เรจ็ ลา่ สดุ
ของเธอยังรวมถึงการเผยแพร่คู่มือเล่มแรกที่เขียนเรื่องการเดินทางของ
นักท่องเท่ียวเชิงสร้างสรรค์ Creative Traveler และคู่มือการท่องเท่ียวเชิง
สรา้ งสรรคใ์ น Costa Brava เธอเชย่ี วชาญหลายภาษา นบั ตงั้ แต่ ภาษาเยอรมนั
อังกฤษ ฝรั่งเศส สเปน โปรตุเกส และคาตาลัน

"เปล่ียนโลกดว้ ยหนึง่ ประสบการณก์ ารท่องเทย่ี วเชิงสร้างสรรคแ์ ต่ละคร้ัง"

(ดบู ลอ็ กของเธอท่ี www.creativelena.com)

97คมู่ อื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเทยี่ วเชงิ สรา้ งสรรค์

Designated Areas for Sustainable Tourism
Administration (Public organization)- DASTA
In collaboration with Creative Tourism Network

www.dasta.or.th

98 คู่มอื กระบวนการพฒั นาและยกระดบั กจิ กรรมทอ่ งเท่ยี วเชิงสร้างสรรค์

I hear and I forget ,
I see and I remember,
I do and I understand.

ถาไดย นิ ก็จะลืม
ถา ไดเหน็ ก็จะจำ
ถา ไดท ำกจ็ ะเขาใจ

องคการบร�หารการพฒั นาพน้� ท่ีพเ� ศษเพอ่� การท‹องเที่ยวอยา‹ งยั่งยืน (องคก รมหาชน)

118/1 อาคารทิปโก ชั้น 31 พระรามที่ 6 แขวงพญาไท เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400
โทรศัพท : 0-2357-3580-7 โทรสาร : 0-2357-3599
www.dasta.or.th