วิชา งานช่าง

วชิ างานช่าง 4-6 ใบความรู้
เร่ือง งานเขียนแบบเบอ้ื งต้น
1.วตั ถปุ ระสงค์เชิงพฤตกิ รรม
1.1 บอกชนิดของภาพสามมิติได้
1.2 เขยี นภาพไอโซเมตริกได้

2. สาระการเรียนรู้
2.1 การเขียนแบบภาพไอโซเมตริก

3. เนื้อหาการเรียนรู้

1. การเขยี นแบบภาพไอโซเมตริก
จากชนิ้ งานท่กี ำหนดให้ ดังรูปที่ 1 มขี นั้ ตอนในการเขยี นแบบดังตอ่ ไปนี้

รปู ท่ี 1 ตัวอย่างชิ้นงานเขยี นภาพไอโซเมตริก

วชิ างานช่าง 4-6 ใบความรู้
เร่ือง งานเขียนแบบเบือ้ งต้น

คำอธิบาย รูปประกอบคำอธบิ าย
1. กำหนดจุด A เป็นจุดเริ่มต้นในการเขียนเส้นร่าง

แบบของแกนหลกั ทงั้ 3 แกน
2. เขียนเส้นร่างแบบ AB ความยาว 24 มม. ทำมุม

เอียง 30 กบั แนวนอน
3. เขยี นเส้นร่างแบบ AC ความยาว 20 มม. ในแนวด่ิง

ต้งั ฉากกับแนวนอน
4. เขียนเส้นร่างแบบ AE ความยาว 16 มม. ทำมุม

เอียง 30 กบั แนวนอน

5. เขยี นเส้นร่างแบบใหเ้ ปน็ รปู สีเ่ หลีย่ มลกู บาศก์พืน้ ฐาน
สามมิติ

วชิ างานช่าง 4-6 ใบความรู้
เร่ือง งานเขียนแบบเบอื้ งตน้

คำอธิบาย รปู ประกอบคำอธิบาย
6. ใช้จดุ A วัดระยะความสูง 8 มม.
7. เขียนเสน้ ร่างแบบ IJ ความยาว 24 มม. ทำมุมเอียง

30 ขนานกับเสน้ ร่างแบบ AB
8. เขียนเส้นร่างแบบ IK ความยาว 9 มม. ทำมุมเอียง

30 ขนานกบั เสน้ รา่ งแบบ AD
9. เขียนเส้นร่างแบบ JL ความยาว 9 มม. ทำมุมเอียง

30 ขนานกับเส้นประ BH
10. เขียนเส้นร่างแบบในแนวด่ิงจากจุด K ไปตัดกับเสน้

CF ทจี่ ดุ M
11. เขียนเส้นร่างแบบในแนวดิ่งจากจุด L ไปตัดกับเส้น

EG ท่ีจุด N

12. เขียนเส้นร่างแบบทำมุมเอียง 30 จากจุด K ไปยัง
จุด L ขนานกบั เสน้ รา่ งแบบ IJ

13. เขียนเส้นร่างแบบทำมมุ เอยี ง 30 จากจุด M ไปยัง
จุด N ขนานกบั เส้นร่างแบบ CE

14. เขียนเส้นกรอบรูปด้วยเส้นเตม็ หนาทับเส้นร่างแบบ
แล้วลบเส้นร่างแบบท่ไี ม่ตอ้ งการออกให้เรียบรอ้ ย

วิชางานช่าง 4-6 ใบความรู้
เร่ือง งานเขียนแบบเบื้องต้น

1.2 การเขยี นวงกลมในภาพสามมิติ
ชิ้นงานที่เป็นเพลาและรูเจาะ ถ้าหากมองในระดับเดียวกับสายตาและให้ตั้งฉากกับสายตาจะมอง

เห็นเป็นรูวงกลม แต่ถ้าหากมองไม่อยู่ในระดับเดียวกันกับสายตาและไม่ต้องฉากกับสายตา หรือในลักษณะ
เอียง รเู จาะที่มองเหน็ นน้ั จะมีลักษณะเป็นวงรีและเอยี งไปตามลกั ษณะของภาพสามมิติ ดังรปู ท่ี 5.12

รูปท่ี 2 ตัวอยา่ งวงกลมในภาพสามมติ ิ

1.3 การเขียนวงกลมทด่ี ้านบนของภาพออบลิก
การเขยี นวงกลมท่ดี ้านบนของภาพออบลกิ มีขนั้ ตอนในการเขยี น ดังตอ่ ไปน้ี

คำอธิบาย รูปประกอบคำอธบิ าย
1. เขียนเส้นร่างแบบรูปสี่เหลี่ยมด้านเท่า ABCD ทำมุม

เอยี ง 45 กับแนวนอน

2. เขยี นเสน้ แบ่งคร่ึงด้านท้ัง 4 ดา้ น ทีจ่ ดุ 1,2 และ 3,4

3. ที่จุด 1 เขียนเส้นตั้งฉากกับเส้นตรง AB และที่จุด 2
เขยี นเส้นต้งั ฉากกับเส้นตรง CD

วชิ างานช่าง 4-6 ใบความรู้
เร่ือง งานเขียนแบบเบื้องตน้

คำอธบิ าย รปู ประกอบคำอธิบาย
4. ทจี่ ดุ 3 เขยี นเส้นตั้งฉากกับเส้นตรง AC ไปตัดกบั

เส้นตรง 1E ทจ่ี ดุ G และจดุ F
5. ที่จดุ 4 เขียนเสน้ ตัง้ ฉากกับเสน้ ตรง BD ไปตัดกบั

เส้นตรง 2F ท่จี ดุ H และจุด E

6. ที่จุด G กางวงเวียนรัศมี r เขียนส่วนโค้งวงเล็กจาก
จุดที่ 1 ไปจุดที่ 3

7. ที่จุด H กางวงเวียนรัศมี r เขียนส่วนโค้งวงเล็กจาก
จุดท่ี 2 ไปจุดท่ี 4

8. ที่จุด F กางวงเวียนรัศมี R เขียนส่วนโค้งวงใหญ่
จากจุดท่ี 3 ไปจดุ ท่ี 2

9. ที่จุด E กางวงเวียนรัศมี R เขียนส่วนโค้งวงใหญ่
จากจุดที่ 4 ไปจุดท่ี 1 จะได้วงกลมที่ด้านบนของ
ภาพ ออบลิก

วชิ างานช่าง 4-6 ใบความรู้
เรื่อง งานเขียนแบบเบ้อื งตน้

1.4 การเขียนวงกลมทด่ี า้ นข้างของภาพออบลิก
การเขยี นวงกลมทีด่ ้านขา้ งของภาพออบลิก มีข้นั ตอนในการเขยี น ดงั ตอ่ ไปนี้

คำอธิบาย รูปประกอบคำอธิบาย
1. เขียนเส้นร่างแบบรูปสี่เหลี่ยมด้านเท่า ABCD ทำมุม

เอียง 45 กบั แนวนอน

2. เขยี นเสน้ แบ่งครึง่ ด้านทั้ง 4 ด้านทจี่ ุด 1,2 และ 3,4

3. ที่จุด 3 เขียนเส้นตั้งฉากกับเส้นตรง AC และที่จุด 4
เขยี นเสน้ ตัง้ ฉากกับเส้นตรง BD

4. ที่จุด 1 เขียนเส้นตั้งฉากกับเส้นตรง AB ไปตัดกับ
เส้นตรง 3F ทีจ่ ดุ G และจดุ E

5. ที่จุด 2 เขียนเส้นตั้งฉากกับเส้นตรง CD ไปตัดกับ
เสน้ ตรง 4E ทจ่ี ดุ H และจดุ F

วชิ างานช่าง 4-6 ใบความรู้
เร่ือง งานเขียนแบบเบือ้ งต้น

6. ที่จุด G กางวงเวียนรัศมี r เขียนส่วนโค้งวงเล็กจาก

จุดท่ี 1 ไปจุดท่ี 3

7. ที่จุด H กางวงเวียนรัศมี r เขียนส่วนโค้งวงเล็กจาก

จดุ ที่ 2 ไปจุดที่ 4

ท่ีจุด F กางวงเวียนรัศมี R เขียนส่วนโค้งวงใหญ่จาก
8. จุดที่ 3 ไปจุดที่ 2
9. ที่จุด E กางวงเวียนรัศมี R เขียนส่วนโค้งวงใหญ่จาก

จุดท่ี 4 ไปจุดที่ 1 จะได้วงกลมท่ีด้านข้างของภาพออ
บลกิ

1.5 การเขียนวงกลมท่ดี ้านหน้าของภาพไอโซเมตริก
การเขยี นวงกลมท่ีด้านหน้าของภาพไอโซเมตริก มีขั้นตอนในการเขียน ดงั ตอ่ ไปน้ี

คำอธบิ าย รปู ประกอบคำอธิบาย
1. เขยี นเส้นร่างแบบรูปสเี่ หลยี่ มดา้ นเท่า ABCD ทำมุม

เอียง 30 ไปทางขวา

2. เขียนเสน้ แบง่ ครึง่ ดา้ นทง้ั 4 ด้านทจ่ี ดุ 1,2 และ 3,4

วชิ างานช่าง 4-6 ใบความรู้
เรื่อง งานเขียนแบบเบอ้ื งตน้

คำอธบิ าย รูปประกอบคำอธบิ าย
3. ที่จุด C เขียนเส้นตรงไปท่ีจดุ 1 และ 4

4. ท่ีจุด B เขียนเส้นตรงไปที่จุด 3 ตัดกับเส้นตรง C1
ทีจ่ ุด E

5. ที่จุด B เขียนเส้นตรงไปที่จุด 2 ตัดกับเส้นตรง C4
ที่จุด F

6. ที่จุด E กางวงเวียนรัศมี r เขียนส่วนโค้งวงเล็กจาก
จุดท่ี 1 ไปจุดท่ี 3

7. ที่จุด F กางวงเวียนรัศมี r เขียนส่วนโค้งวงเล็กจาก
จุดที่ 2 ไปจุดท่ี 4

8. ทจ่ี ดุ B กางวงเวียนรัศมี R เขียนส่วนโค้งวงใหญจ่ าก
จุดที่ 3 ไปจดุ ที่ 2

9. ที่จุด C กางวงเวียนรัศมี R เขียนส่วนโค้งวงใหญ่
จากจุดที่ 4 ไปจุดที่ 1 จะได้วงกลมที่ด้านหน้าของ
ภาพ ไอโซเมตริก

วชิ างานช่าง 4-6 ใบความรู้
เร่ือง งานเขียนแบบเบอ้ื งตน้

1.6. การเขียนวงกลมทด่ี า้ นขา้ งของภาพไอโซเมตรกิ
การเขยี นวงกลมท่ดี ้านข้างของภาพไอโซเมตรกิ มขี ั้นตอนในการเขียน ดังต่อไปนี้

คำอธิบาย รูปประกอบคำอธบิ าย
1. เขยี นเส้นรา่ งแบบรูปสี่เหลี่ยมด้านเทา่ ABCD ทำมุม

เอียง 30 ไปทางซ้าย

2. เขียนเสน้ แบ่งครง่ึ ด้านท้งั 4 ด้านที่จุด 1,2 และ3,4

3. ท่จี ดุ B เขยี นเสน้ ตรงไปที่จุด 2 และ 4

วชิ างานช่าง 4-6 ใบความรู้
เร่ือง งานเขียนแบบเบอ้ื งตน้

คำอธบิ าย รปู ประกอบคำอธบิ าย
4. ที่จุด D เขียนเส้นตรงไปที่จุด 1 ตัดกับเส้นตรง B4

ที่จุด E
5. ที่จุด D เขียนเส้นตรงไปที่จุด 3 ตัดกับเส้นตรง B2

ทีจ่ ุด F

6. ที่จุด F กางวงเวียนรัศมี r เขียนส่วนโค้งวงเล็กจาก
จุดที่ 3 ไปจุดท่ี 2

7. ที่จุด E กางวงเวียนรัศมี r เขียนส่วนโค้งวงเล็กจาก
จดุ ท่ี 4 ไปจดุ ที่ 1

8. ทีจ่ ุด B กางวงเวียนรัศมี R เขยี นส่วนโคง้ วงใหญจ่ าก
จุดท่ี 2 ไปจดุ ท่ี 4

9. ที่จุด D กางวงเวียนรัศมี R เขียนส่วนโค้งวงใหญ่
จากจุดท่ี 1 ไปจุดที่ 3 จะได้วงกลมที่ด้านข้างของ
ภาพ ไอโซเมตรกิ

1.7 การเขยี นวงกลมท่ีดา้ นบนของภาพไอโซเมตรกิ
การเขียนวงกลมท่ีด้านบนของภาพไอโซเมตริก มขี ั้นตอนในการเขยี น ดงั ตอ่ ไปน้ี

คำอธบิ าย รปู ประกอบคำอธิบาย
1. เขียนเส้นร่างแบบรูปสี่เหลี่ยมด้านเท่า ABCD ทำ

มุมเอียง 30 ไปทางซา้ ยและทางขวา

2. เขยี นเส้นแบง่ ครึง่ ดา้ นท้ัง 4 ด้านทจ่ี ดุ 1,2 และ 3,4

วิชางานช่าง 4-6 ใบความรู้
เรื่อง งานเขียนแบบเบื้องต้น

คำอธิบาย รูปประกอบคำอธิบาย
3. ที่จดุ A เขียนเส้นตรงไปท่ีจุด 2 และ 3

4. ที่จุด C เขียนเส้นตรงไปที่จุด 1 ตัดกับเส้นตรง A3
ทจ่ี ุด E

5. ที่จุด C เขียนเส้นตรงไปที่จุด 4 ตัดกับเส้นตรง A2
ท่จี ดุ F

6. ที่จุด E กางวงเวียนรัศมี r เขียนส่วนโค้งวงเล็กจาก
จดุ ท่ี 1 ไปจดุ ท่ี 3

7. ที่จุด F กางวงเวียนรัศมี r เขียนส่วนโค้งวงเล็กจาก
จุดท่ี 2 ไปจุดที่ 4

8. ที่จุด A กางวงเวียนรัศมี R เขียนส่วนโค้งวงใหญ่
จากจุดท่ี 3 ไปจุดท่ี 2

9. ที่จุด C กางวงเวียนรัศมี R เขียนส่วนโค้งวงใหญ่
จากจุดท่ี 4 ไปจุดที่ 1 จะได้วงกลมที่ด้านบนของ
ภาพ ไอโซเมตรกิ

2. การเขยี นภาพสามมติ ิรูปทรงกระบอก
ชิ้นงานทรงกระบอก คือ ชิ้นงานที่มีหน้าตัดกลม มีวิธีการเขียนเหมือนกับการเขียนวงกลมในภาพ

สามมิติ แตจ่ ะต้องสรา้ งวงกลม 2 วง ทมี่ ีระยะหา่ งกันตามความยาวของชนิ้ งานทรงกระบอก ดังรปู ท่ี 5.13

รูปที่ 3 ตัวอยา่ งภาพสามมิตริ ูปทรงกระบอก

วชิ างานช่าง 4-6 ใบความรู้
เร่ือง งานเขียนแบบเบอ้ื งต้น

การเขียนภาพสามมติ ริ ปู ทรงกระบอก มขี ้ันตอนในการเขยี น ดงั ต่อไปนี้

คำอธบิ าย รูปประกอบคำอธิบาย
1. เขยี นเส้นร่างแบบรูปส่ีเหลี่ยมด้านเท่า ABCD ขนาด

ความกว้าง 24 มม. และความยาว 24 มม. ทำมุม

เอียง 30 ไปทางซ้ายและทางขวา

2. เขียนเสน้ แบง่ ครึง่ ด้านทั้ง 4 ดา้ นท่จี ดุ 1,3 และ 2,4

3. ที่จุด A เขียนเส้นตรงไปท่ีจดุ 2 และ 3

4. ท่ีจุด C เขียนเส้นตรงไปที่จุด 1 ตัดกับเส้นตรง A3
ทจ่ี ุด E

5. ที่จุด C เขียนเส้นตรงไปที่จุด 4 ตัดกับเส้นตรง A2
ท่จี ดุ F

6. ที่จุด E กางวงเวียนรัศมี r เขียนส่วนโค้งวงเล็กจาก
จดุ ที่ 1 ไปจดุ ท่ี 3

7. ที่จุด F กางวงเวียนรัศมี r เขียนส่วนโค้งวงเล็กจาก
จดุ ที่ 2 ไปจดุ ที่ 4

8. ทจ่ี ุด A กางวงเวียนรศั มี R เขยี นส่วนโค้งวงใหญจ่ าก
จุดที่ 3 ไปจุดท่ี 2

9. ที่จุด C กางวงเวียนรศั มี R เขยี นสว่ นโค้งวงใหญจ่ าก
จุดที่ 4 ไปจุดท่ี 1 จะได้วงกลมที่ด้านบนของภาพ
ไอโซเมตรกิ

วชิ างานช่าง 4-6 ใบความรู้
เร่ือง งานเขียนแบบเบอ้ื งตน้

คำอธบิ าย รูปประกอบคำอธบิ าย
10. เขยี นเส้นตรงในแนวด่ิงจากจุดศูนย์กลางของวงกลม

ความยาว 28 มม.
11. เขียนเส้นร่างแบบรูปสี่เหลี่ยมด้านเท่า ABCD และ

เขยี นเส้นแบง่ ครง่ึ ด้านท้งั 4 ดา้ น เหมอื นกับข้ันตอน
ที่ 1 และ 2

12. สร้างวงกลมวงท่ี 2 เหมอื นกับขนั้ ตอนที่ 3 ถึง 9

13. เขียนเส้นสัมผัสส่วนโค้งวงกลมที่ 1 และวงกลมที่ 2
จะได้รปู ทรงกระบอกตามที่ตอ้ งการ

แบบทดสอบ
การเขยี นแบบภาพ 3 มติ ิ
จงเขยี นรปู ช้นิ งานทรงสมมาตรให้สมบรณู ์ ความกวา้ งและความสูงมีขนาด 4 ชอ่ งกราฟ ความลกึ 2 ช่องกราฟ



เฉลย
การเขียนแบบภาพ 3 มติ ิ
จงเขยี นรูปชน้ิ งานทรงสมมาตรใหส้ มบรูณ์ ความกวา้ งและความสงู มขี นาด 4 ชอ่ งกราฟ ความลกึ 2 ช่องกราฟ