BAB 2.5 REKA BENTUK AKUAPONIK

MODUL BERSTRUKTUR MATA PELAJARAN
REKA BENTUK DAN TEKNOLOGI

BAB 2.0 APLIKASI TEKNOLOGI
2.5 REKA BENTUK AKUAPONIK

MODUL BERSTRUKTUR MATA PELAJARAN REKA BENTUK DAN TEKNOLOGI
TINGKATAN 2

TAJUK 2.0 APLIKASI TEKNOLOGI

STANDARD KANDUNGAN 2.5 REKABENTUK AKUAPONIK

STANDARD 2.5.1 Menyatakan maksud dan menerangkan rekabentuk
PEMBELAJARAN akuaponik

OBJEKTIF PEMBELAJARAN Pada akhir pembelajaran, murid dapat:

TAHAP PENGUASAAN 1. Menyatakan maksud rekabentuk sistem akuaponik
TP 1 – Menyatakan maksud rekabentuk sistem akuaponik

PERUNTUKAN MASA 2 waktu (60 minit)

KAEDAH PENTAKSIRAN Lisan, bertulis

INSTRUMEN PENTAKSIRAN Soalan Bercetak

NOTA
MAKSUD AKUAPONIK DAN MENERANGKAN REKABENTUK AKUAPONIK
1.Akuaponik – teknologi pertanian yang menggabungkan akuakultur (ternakan ikan) dan
hidroponik (tanaman tanpa tanah) dalam satu pusingan air.
2. Reka bentuk akuaponik – susunan komponen dan bahan yang menggabungkan akuakultur
dan hidroponik secara kitaran. ki
3. Unsur terlibat:
a) ikan – mengeluarkan sisa makanan ( mengandungi ammonia) dan kotoran untuk tanaman.
b)tanaman – menyalurkan oksigen dan air yang bebas ammonia untuk ikan.
c) bakteria – menapis dan mengubah ammonia menjadi nitrat dan zat (baja)untuk tanaman.
4. kaedah:
a) akuaponik secara takungan – hanya menggunakan bekas yang sama untuk ikan dan
tanaman.
b)akuaponik secara kitaran – menggunakan tangki ikan dan bekas makanan yang berasingan.
5. rekabentuk sistem akuaponik
a) sistem Raft (takungan)
b)sistem Ebb & flow (kitaran)
c)sistem NFT (kitaran).

2.5 REKABENTUK AKUAPONIK TARIKH :
2.5.1
TP 1 Menyatakan maksud dan menerangkan rekabentuk PENCAPAIAN
akuaponik PELAJAR :
Menyatakan maksud rekabentuk sistem akuaponik

LATIHAN PENGUKUHAN 1

1. Tandakan ( / ) pada maksud rekabentuk akuaponik yang betul.

a) Teknologi pertanian yang menggabungkan aktiviti ternakan ikan dan
tanaman tanpa media tanah dalam satu pusingan air.

b) Susunan komponen dan bahan yang menggabungkan akuakultur dan
hidroponik secara kitaran.

2. Padankan unsur dalam rekabentuk akuaponik berikut dengan fungsi yang betul.

ikan Menyalurkanoksigen dan air yang bebas ammonia
Tanaman untukikan.
Bakteria
Menapis dan mengubah ammonia menjadinitrat dan zat
yang berfungsisebagaibajauntuktanaman

Mengeluarkansisamakanan yang mengandungi ammonia
dan kotoranuntuktanaman.

3. Rajah di bawah menunjukkan rekabentuk sistem akuaponik. Padankan sistem rekabentuk
akuaponik dengan rajah yang betul.

SISTEM NFT
SISTEM RAFT

SISTEM EBB & FLOW

MODUL BERSTRUKTUR MATA PELAJARAN REKA BENTUK DAN TEKNOLOGI
TINGKATAN 2

TAJUK 2.0 APLIKASI TEKNOLOGI
2.5 REKABENTUK AKUAPONIK
STANDARD KANDUNGAN 2.5.2 Menjelaskan kelebihan rekabentuk akuaponik
2.5.3 Mengenal pasti komponen akuaponik
STANDARD
PEMBELAJARAN

OBJEKTIF Pada akhir pembelajaran, murid dapat:
PEMBELAJARAN 1. Menerangkan kelebihan rekabentuk sistem akuaponik
2. Mengenalpasti komponen akuaponik

TAHAP PENGUASAAN TP 2 – Menerangkan kelebihan rekabentuk sistem akuaponik

PERUNTUKAN MASA 2 waktu (60 minit)

KAEDAH PENTAKSIRAN Lisan, bertulis

INSTRUMEN PENTAKSIRAN Soalan Bercetak

NOTA
1. KELEBIHAN REKABENTUK SISTEM AKUAPONIK

REKABENTUK KELEBIHAN KEKURANGAN
SISTEM RAFT
Sistem EBB & FLOW -Akar menyerap nutrien secara -Akar terdedah pada serangan
SISTEM NFT terus bakteria dan menjadi mudah reput
-Produktiviti tinggi
-menggunakan bio penapis - Menggunakan elektrik 24 jam
-Biji benih nutrien boleh - Memerlukan penyelenggaraan
ditanam terus. loceng sifon
- menggunakan air yang sedikit - biji benih tidak boleh disemai
dan pam yang kecil
Terus
-Memerlukan penapis tambahan

2. Komponen akuaponik

a. Tangki ikan – kolam simen, akuarium, kolam fibreglass, drum plastic
b. Bekas tanaman – grow beds
c. Media tanaman – pemegang tanaman . cth : pecahan genting, batu kerikil, hidroton
d. System perpaipan - paip PVC dan paip poli
e. Pam air - pindahkan air dr tangki ikan ke bekas tanaman
f. Penapis – singkirkan pepejal dan penukaran arah air

LATIHAN PENGUKUHAN 2

2.5 REKABENTUK AKUAPONIK TARIKH :
2.5.2 Menjelaskan kelebihan rekabentuk akuaponik
2.5.3 Mengenal pasti komponen akuaponik PENCAPAIAN
Menerangkan kelebihan rekabentuk sistem akuaponik PELAJAR :
TP 2

1

2

3
4

MODUL BERSTRUKTUR MATA PELAJARAN REKA BENTUK DAN TEKNOLOGI
TINGKATAN 2

TAJUK 2.0 APLIKASI TEKNOLOGI
STANDARD KANDUNGAN 2.5 REKABENTUK AKUAPONIK
STANDARD PEMBELAJARAN 2.5.4 Melakar rekabentuk sistem akuaponik bermaklumat

OBJEKTIF PEMBELAJARAN Pada akhir pembelajaran, murid dapat:
TAHAP PENGUASAAN 1. Membuat lakaran rekabentuk sistem akuaponik

TP 3 – Membuat lakaran dan membina model rekabentuk
sistem akuaponik

PERUNTUKAN MASA 4 waktu (120 minit)
KAEDAH PENTAKSIRAN Lisan, bertulis, pemerhatian.
INSTRUMEN PENTAKSIRAN Soalan Bercetak

NOTA 2.5.4

2.5 REKABENTUK AKUAPONIK TARIKH :
2.5.4
TP 3 Melakar rekabentuk sistem akuaponik bermaklumat PENCAPAIAN
PELAJAR :
Membuat lakaran dan membina model rekabentuk sistem
akuaponik

LATIHAN
1.Hasilkan sebuah lakaran rekabentuk sistem akuaponik mengikut kreativiti dan idea anda.

MODUL BERSTRUKTUR MATA PELAJARAN REKA BENTUK DAN TEKNOLOGI
TINGKATAN 2

TAJUK 2.0 APLIKASI TEKNOLOGI

STANDARD KANDUNGAN 2.5 RekaBentukAkuaponik

STANDARD Murid boleh:
PEMBELAJARAN 2.5.5 Menganalisis lakaran reka bentuk baharu sistem

akuaponik.

OBJEKTIF PEMBELAJARAN Pada akhir pembelajaran, murid dapat:
2. Menganalisis 1 lakaran reka bentuk baharu sistem
TAHAP PENGUASAAN
PERUNTUKAN MASA akuaponik dengan berdasarkan elemen dan prinsip
dengan betul.
TP 5:Memberi justifikasi model reka bentuk akuaponik
berdasarkan elemen dan prinsip reka bentuk
2 waktu (60 minit)

KAEDAH PENTAKSIRAN Bertulis, pemerhatian

INSTRUMEN PENTAKSIRAN Soalan bercetak, lakaran

NOTA
2.5.5 Menganalisis lakaran reka bentuk baharu sistem akuaponik.

 Lakaran reka bentuk sistem akuaponik perlu dianalisis dari segi elemen dan prinsip reka
bentuk bagi menjamin keberkesanan dan kefungsian produk yang dihasilkan.

- video penerangan beserta contoh (minit 13.47 – 19.12) pada link:
https://www.youtube.com/watch?v=qVqfVtajgxE
atau imbas QR Code:

LATIHAN PENGUKUHAN

2.5 REKABENTUK AKUAPONIK TARIKH :
2.5.5
Menganalisis Lakaran Reka bentuk Sistem Aquaponik. PENCAPAIAN
TP 5 (Buku teks m/s 129) PELAJAR :
Memberi justifikasi model reka bentuk akuaponik berdasarkan
elemen dan prinsip reka bentuk

A. Berdasarkan lakaran reka bentuk sistem akuaponik yang telah dihasilkan sebelum ini (SP2.5.4), sila

lengkapkan borang analisis elemen reka bentuk sistem akuaponik di bawah.

Elemen Reka Digunakan / Tidak Analisis Elemen
Bentuk X

1. Garisan Garisan boleh dilihat pada rangka sistem akuaponik

2. Rupa

3. Bentuk

4. Tekstur

5. Saiz

6. Warna

7. Ruang

8. Nilai Ada / Tiada tona warna yang digunakan dalam lakaran.

B. Berdasarkan lakaran reka bentuk sistem akuaponik yang telah anda hasilkan sebelum ini (SP2.5.4),

sila lengkapkan borang analisis prinsip reka bentuk sisitem akuaponik di bawah.

Prinsip Digunakan / Tidak Analisis Elemen
Reka Bentuk X

1. Keseimbangan

2. Pengulangan

3. Kontras

4. Kepelbagaian

5. Kesatuan Semua elemen bergabung menbentuk…………………………..

6. Keringkasan Reka bentuk sistem yang …………………………………...…………

7. Harmoni

8. Pergerakan
9. Penekanan
10. Pembahagian

MODUL BERSTRUKTUR MATA PELAJARAN REKA BENTUK DAN TEKNOLOGI
TINGKATAN 2

TAJUK 2.0 APLIKASI TEKNOLOGI

STANDARD KANDUNGAN 2.5 RekaBentukAkuaponik

STANDARD PEMBELAJARAN Murid boleh:

2.5.6 Membina model reka bentuk baharu sistem akuaponik.

OBJEKTIF PEMBELAJARAN Pada akhir pembelajaran, murid dapat:

1. Membina 1 model reka bentuk baharu sistem akuaponik

secara berkumpulan atau individu.

TAHAP PENGUASAAN TP 3: Melakar dan membina model reka bentuk sistem

akuaponik

PERUNTUKAN MASA 4 waktu (120 minit)

KAEDAH PENTAKSIRAN Lisan, pemerhatian

INSTRUMEN PENTAKSIRAN Model reka bentuk sistem akuaponik

NOTA

2.5.6 Membina model reka bentuk baharu sistem akuaponik

 Model merupakan persembahan ringkas yang menyerupai produk sebenar.
 Saiz dan bahan tidak semestinya sama dengan produk sebenar.
 Model boleh dibina dengan menggunakan bahan-bahan terbuang seperti kotak,

polisterin, kain, mancis, ranting kayu, span, gam, dan bahan-bahan lain yang sesuai.
 Terdapat dua jenis model:

(a) Model Separa Berfungsi (b) Model Berfungsi Sepenuhnya

 Dihasilkan mengikut skala yang  Dibina menyerupai produk sebenar.
sesuai.  Bahan dan teknik pembinaan

 Bahan dan teknik pembinaannya menggambarkan produk yang sebenar.
mengikut kesesuaian.  Berfungsi mengikut tujuan asal

 Mempunyai sebahagian komponen
sebenar yang berfungsi.

 Langkah-langkah membina model sistem akuaponik, sila rujuk:
- buku teks m/s 131 – 132
- video penerangan beserta contoh (minit 21.28 – 28.52) pada link:
https://www.youtube.com/watch?v=qVqfVtajgxE

atau imbas QR Code:

LATIHAN PENGUKUHAN

2.5 REKABENTUK AKUAPONIK TARIKH :
2.5.6
Membina model reka bentuk baharu sistem akuaponik. PENCAPAIAN
TP 3 (Buku teks m/s 131 - 132) PELAJAR :
Melakar dan membina model reka bentuk sistem akuaponik

A. Berdasarkan lakaran reka bentuk sistem akuaponik yang telah anda hasilkan sebelum ini
(SP2.5.4), bina model reka bentuk sistem akuaponik dan tampalkan gambarnya di bawah.

B. Susun langkah-langkah membina model sistem akuaponik dengan menulis nombor mengikut
urutan yang betul.

Langkah-langkah Jawapan

Buat lubang dengan menggunakan mesin gerudi dan hole saw untuk meletakkan pasu kecil 5

Sediakan bekas penanaman

Buat pemasangan kerangka sistem akuaponik

Sediakan komponen utama dan bahan yang akan digunakan

Isi tangki ikan dengan air dan uji sistem akuaponik 10

Pasangkan sambungan air untuk saluran air masuk dan air keluar yang menghubungkan
bekas tanaman dengan tangki
Letakkan tangki ikan pada kerangka dan buat pemasangan pada pam dengan sistem
perpaipan

Sediakan peralatan seperti paip beroda, mesin gerudi tangan dan set hole saw

Buat pemasangan sistem perpaipan

Susun pasu kecil di dalam lubang pada bekas penanaman

[4 markah]

MODUL BERSTRUKTUR MATA PELAJARAN REKA BENTUK DAN TEKNOLOGI
TINGKATAN 2

TAJUK 2.0 APLIKASI TEKNOLOGI

STANDARD KANDUNGAN 2.5 RekaBentukAkuaponik

STANDARD Murid boleh:
PEMBELAJARAN 2.5.7Menilai model reka bentuk baharu sistem akuaponik.

OBJEKTIF PEMBELAJARAN Pada akhir pembelajaran, murid dapat:
1. Menilai model reka bentuk baharu sistem akuaponik
TAHAP PENGUASAAN
PERUNTUKAN MASA berdasarkan 5 kriteria penilaian
TP 4: Menganalisis model reka bentuk sistem akuaponik
selepas pengujian dibuat
2 waktu (60 minit)

KAEDAH PENTAKSIRAN Lisan,bertulis, pemerhatian

INSTRUMEN PENTAKSIRAN Soalan bercetak, pembentangan projek

NOTA

2.5.7 Menilai model reka bentuk baharu sistem akuaponik

5 kriteria penilaian model:
1. Kecenderungan inovasi, kreativiti dan keaslian reka bentuk - kreativiti idea, kaedah

baharu atau pembaikan fungsi dapat memberi manfaat dalam penggunaan.

2. Kandungan unsur simbolik, emosi, estetika dan penampilan - daya penarik produk
dapat mempengaruhi pengguna atau membawa mesej tertentu sebagai nilai tambah.

3. Kecenderungan fungsi dan praktikal - produk reka bentuk dapat menyelesaikan masalah
dan memenuhi sasaran penggunaan dan keperluan semasa.

4. Kekuatan kualiti dan kebolehpasaran - idea reka bentuk dapat menerangkan kebolehan
pembuatan, rupa bentuk, penggunaan bahan, teknologi dan kebolehpasaran.

5. Ergonomik - interaksi seimbang antara produk dengan pengguna dan persekitaran secara
fizikal atau psikologiseperti keselesaan, mudah digunakan dan ciri keselamatan.

2.5 REKABENTUK AKUAPONIK TARIKH :

2.5.7 Menilai model reka bentuk baharu sistem akuaponik PENCAPAIAN
PELAJAR :
(Buku teks m/s 133)

TP 4 Menganalisis model reka bentuk sistem akuaponik selepas
pengujian dibuat

LATIHAN PENGUKUHAN

1. Maklumat di bawah berkaitan dengan kriteria penilaian reka bentuk system akuaponik.

Kekuatan bagi memenuhi sasaran penggunaan, keperluan semasa, dan
penyelesaian masalah.

Apakah kriteria itu?
A Kekuatan kualiti dan kebolehpasaran
B Kecenderungan fungsi dan praktikal
C Kecenderungan inovasi dan keaslian reka bentuk
D Unsur simbolik, emosi, estetika, dan penampilan

[1 markah]

2. Senaraikan kriteria penilaian reka bentuk sistem akuaponik dengan melengkapkan rajah berikut.
Kecenderungan fungsi dan
praktikal

KRITERIA
PENILAIAN

Kecenderungan inovasi dan
keaslian reka bentuk

[3 markah]
3. Buat analisis model reka bentuk sistem akuaponik yang telah dihasilkan dengan melengkapkan

maklumat pada borang penilaian di bawah.

MODUL BERSTRUKTUR MATA PELAJARAN REKA BENTUK DAN TEKNOLOGI
TINGKATAN 2

TAJUK 2.0 APLIKASI TEKNOLOGI

STANDARD KANDUNGAN 2.5 RekaBentukAkuaponik

STANDARD Murid boleh:
PEMBELAJARAN 2.5.8Mencadangkan penambahbaikan reka bentuk sistem
OBJEKTIF PEMBELAJARAN
akuaponik yang lebih efisien.
TAHAP PENGUASAAN Pada akhir pembelajaran, murid dapat:
PERUNTUKAN MASA
1. Mencadangkan sekurang-kurangnya 1

penambahbaikan reka bentuk sistem akuaponik yang

lebih efisien.

2. Menghasilkan laporan lengkap model reka bentuk

sistem akuaponik.

TP 6: Menghasilkan laporan lengkap model reka bentuk
sistem akuaponik.
4 waktu (120 minit)

KAEDAH PENTAKSIRAN Bertulis

INSTRUMEN PENTAKSIRAN Laporan projek

NOTA
2.5.8Mencadangkan penambahbaikan reka bentuk sistem akuaponik yang lebih efisien.

 Langkah membuat laporan lengkap model reka bentuk sistem akuaponik, sila rujuk:
- buku teks m/s 135 -141
- video penerangan pada link:
https://www.youtube.com/watch?v=LttXxnNF2iY
atau imbas QR Code:

LATIHAN PENGUKUHAN

2.5 REKABENTUK AKUAPONIK TARIKH :
2.5.8
Mencadangkan penambahbaikan reka bentuk sistem PENCAPAIAN
TP 6 akuaponik yang lebih efisien PELAJAR :
(Buku teks m/s 134 - 141)
Menghasilkan laporan lengkap model reka bentuk sistem
akuaponik.

1. Tandakan () pada perkara utama yang menyebabkan perlunya penambahbaikan dilakukan
terhadap modelreka bentuk sistem akuaponik.
Memperkemas elemen estetika

Meningkatkan keuntungan

Kaji selidik

Permintaan pelanggan

[3 markah]

2. Masalah berikut telah dikenal pasti proses penilaian dilakukan.

Air yang mengalirkebekastanamandalam system Ebb & Flow terlaluperlahan dan
mengambil masa yang lama untukmemenuhibekastanaman.

Berikan satu cadangan penambahbaikan yang sesuai dilakukan.

______________________________________________________________________________
[1 markah]

3. Sediakan satu laporan lengkap model reka bentuk sistem akuaponik yang mengandungi semua

perkara di bawah. Rujuk buku teks m/s 135 -141.

1. Muka hadapan
2. Penghargaan
3. Abstrak atau ringkasan
4. Isi kandungan
5. Pengenalan
6. Laporan:

(a) Jadual kerja
(b) Lakaran reka bentuk baharu
(c) Borang analisis elemen
(d) Borang analisis prinsip
(e) Model reka bentuk
(f) Senarai semak penilaian model reka bentuk baharu
(g) Kekuatan dan kelemahan model
7. Penutup
8. Bibliografi
9. Lampiran