เที่ยววิถีไทหล่ม ชมผ้าทอ

“...ข้าพเจ้าได้ไปพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิต
มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั ตอ่ เนอื่ งมาเปน็ เวลากวา่ 30 ปแี ลว้ ทำ� ให้
รู้สึกมีความสุขและผูกพันกับมหาวิทยาลัยราชภัฏท้ังหลาย
อยา่ งมาก ไปทุกครัง้ ก็มคี วามสขุ

อยากใหท้ กุ คนมกี ำ� ลงั ใจทจี่ ะทำ� ใหม้ หาวทิ ยาลยั ราชภฏั
ของเรา เปน็ ประโยชนก์ บั ประชาชน เปน็ ประโยชนต์ อ่ ภมู ภิ าค
และทอ้ งถน่ิ จรงิ ๆ จงั ๆ ในเรอื่ งการดำ� รงชวี ติ ในเรอื่ งความรทู้ วั่ ไป
และข้อส�ำคัญคือผลิตคนดี ผลิตคนดีท่ีเห็นประโยชน์แก่ชาติ
ศาสนา พระมหากษตั รยิ ์ และสงั คม คดิ วา่ มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั
เป็นสถาบันที่เป็นประโยชน์และเป็นกลไกท่ีพัฒนาประเทศ
ได้อย่างยิ่ง ถ้าหากตั้งใจ ร่วมกัน และคุยกันมากๆ จะเป็น
สถาบันหลักท่ีพัฒนาประเทศและประชาชนไดอ้ ยา่ งมาก...”

9 พฤษภาคม พ.ศ. 2560 ณ พระท่นี ่ังอัมพรสถาน

พระบาทสมเดจ็ พระปรเมนทรรามาธิบดศี รสี นิ ทรมหาวชริ าลงกรณ พระวชริ เกลา้ เจ้าอย่หู วั

สารจากอธิการบดี

มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์ ด�ำเนินงานภายใต้ วิสัยทัศน์
“แหล่งองค์ความรู้ตามศาสตร์พระราชาเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน”
ซ่ึงในมิติของพันธกิจสัมพันธ์ (Engagement) มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์
มุ่งเน้นการบูรณาการพันธกิจสัมพันธ์โดยใช้องค์ความรู้ตามศาสตร์พระราชา
เพื่อพัฒนาท้องถ่ิน โดยก�ำหนดเป็นแผนปฏิบัติราชการเรื่องที่ 1 ของการ
ด�ำเนินงาน ซ่ึงมีเป้าประสงค์คือ มีโครงการพันธกิจสัมพันธ์เพ่ือขับเคล่ือน
และตอบสนองตอ่ การพัฒนาท้องถ่นิ และ มีการนอ้ มนำ� ศาสตรพ์ ระราชาเปน็
แนวทางแก้ปัญหาและพัฒนาท้องถิ่นอย่างย่ังยืน ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา
มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์ ได้มีการด�ำเนินงานด้านพันธกิจสัมพันธ์เพื่อ
พัฒนาท้องถิ่นมากมาย ผ่านโครงการประเภทต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นการวิจัย
การบริการวิชาการ การบูรณาการกับการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาท้องถ่ิน
ซึ่งโครงการทุกประเภทล้วนอยู่บนพื้นฐานของการมีส่วนร่วมกับภาคีในชุมชน
บนพ้ืนฐานแนวคดิ “รว่ มคิดรว่ มทำ� เกดิ ประโยชนร์ ว่ มกนั ” ในฐานะอธกิ ารบดี
จะมุ่งม่ันให้การด�ำเนินงานด้านพันธกิจสัมพันธ์ เป็นสิ่งท่ีเช่ือมประสานให้
มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์กับชุมชนท้องถิ่นเป็นอันหน่ึงอันเดียวกัน
ในฐานะทเี่ ปน็ ผู้มีสว่ นได้ส่วนเสีย (Stakeholders) ของชมุ ชนอย่างแท้จรงิ

ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.ประยูร ลม้ิ สขุ
อธิการบดมี หาวิทยาลัยราชภฏั เพชรบรู ณ์

สารจากผ้อู �ำ นวยการสถาบนั วจิ ยั และพฒั นา

สถาบันวิจัยและพัฒนา เป็นหน่วยงานของมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์
มีหน้าทเี่ ปน็ หนว่ ยงานกลางในการวางแผน สนับสนนุ สง่ เสรมิ และประสานงานกบั
บคุ ลากรของมหาวทิ ยาลยั ฯ เพอื่ ขบั เคลอื่ นพนั ธกจิ ดา้ นการวจิ ยั และสง่ เสรมิ พนั ธกจิ สมั พนั ธ์
ตามศาสตรพ์ ระราชาเพอื่ พฒั นาทอ้ งถนิ่ โดยในมติ ขิ องพนั ธกจิ สมั พนั ธน์ นั้ สถาบนั วจิ ยั
และพัฒนา ด�ำเนนิ งานภายใตห้ ลัก 4 ประการ คอื 1. ร่วมคดิ รว่ มทำ� แบบหุ้นสว่ น
(Partnership) 2. เกิดประโยชน์ร่วมกันแก่ผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย (Mutual benefits)
3. มกี ารใชค้ วามรแู้ ละเกดิ การเรยี นรรู้ ว่ มกนั (Scholarship) 4. เกดิ ผลกระทบตอ่ สงั คม
ทป่ี ระเมินได้ (Social impact)
หนงั สือ “เท่ยี ววิถีไทหลม่ ชมผา้ ทอ” เล่มน้ี เปน็ หนึ่งในผลการดำ� เนนิ งาน
ตามแนวทางพันธกิจสัมพันธ์ โดยได้บูรณาการพันธกิจสัมพันธ์ กับการวิจัย เร่ือง
“การพฒั นาเสน้ ทางทอ่ งเทยี่ ววถิ ไี ทยหลม่ ตำ� บลบา้ นหวาย ตำ� บลบา้ นตว้ิ อำ� เภอหลม่ สกั
จังหวัดเพชรบูรณ์” ซึ่งผลจากการด�ำเนนิ งานตามแนวทางพันธกจิ สมั พนั ธน์ ้ี ส่งผลให้
ชุมชนเกิดกระบวนการพฒั นาบนพืน้ ฐานของการมีสว่ นรว่ มอยา่ งแท้จริง

รองศาสตราจารย์ธรรม์ณชาติ วันแตง่
ผู้อำ� นวยการสถาบนั วจิ ัยและพฒั นา

คำ�น�ำ

หนังสือ “เที่ยววิถีไทหล่ม ชมผ้าทอ” เล่มนี้ จัดทำ�ขึ้นเพื่อเป็นส่ือกลาง
ในการเผยแพรผ่ ลการดำ�เนินงาน ด้านพันธกิจสัมพนั ธข์ องมหาวิทยาลยั ราชภัฏ
เพชรบูรณ์ ท่ีบูรณาการผ่านรูปแบบของงานวิจัย ภายใต้การวิจัย เร่ือง
“การพัฒนาเส้นทางท่องเที่ยววิถีไทยหล่ม ตำ�บลบ้านหวาย ตำ�บลบ้านต้ิว
อำ�เภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์” ซึ่งเป็นการนำ�เสนอผลการดำ�เนินงานวิจัย
ทม่ี ผี ลลพั ธต์ อ่ ชมุ ชนตรงตามแนวทางของพนั ธกจิ สมั พนั ธ์ 4 ดา้ น คอื การรว่ มคดิ
รว่ มทำ�แบบหนุ้ สว่ น การเกดิ ประโยชนร์ ว่ มกนั แกผ่ เู้ กย่ี วขอ้ งทกุ ฝา่ ย การใชค้ วามรู้
และเกดิ การเรยี นรรู้ ว่ มกนั และเกดิ ผลกระทบตอ่ สงั คมทปี่ ระเมนิ ได้ ผา่ นภาพถา่ ย
ที่งดงามของชุมชนในรูปแบบหนังสือภาพ (Photobook) ซึ่งท่านผู้อ่าน หรือ
ผทู้ ่สี นใจสามารถสแกน QR Code ทา้ ยเล่มเพ่ือเขา้ ถงึ ในรูปแบบส่ือดจิ ิทลั ได้

คณะผู้จัดทำ�

2564

สารบญั หนา้

ยุทธศาสตรม์ หาวิทยาลยั ราชภฏั 20 ป ี 08

แผนปฏบิ ัตริ าชการมหาวทิ ยาลยั ราชภฏั เพชรบูรณท์ ีม่ ่งุ เน้น 11
การด�ำเนินงานด้านพันธกจิ สัมพันธ์

ผลการด�ำเนินงานดา้ นพันธกิจสัมพันธ์ของมหาวิทยาลัยราชภฏั เพชรบูรณ์

14ท่ีบูรณาการกบั การวิจยั เพื่อพัฒนาทอ้ งถิน่ ทบี่ ูรณาการจากการวิจยั

ดา้ น Partnerships การร่วมมือ ร่วมแรง ร่วมทุน จากทุกฝ่าย 16
ด้าน Mutual benefits เกิดประโยชน์รว่ มกนั 34
ด้าน Scholarships เกดิ การเรยี นรรู้ ว่ มกัน 46
ดา้ น Measurable Social Impact เกิดผลดีแกส่ ังคมทวี่ ัดได้ 50

QR Code เพื่อเขา้ ถงึ ในรปู แบบสื่อดจิ ทิ ัล 57

ยุทธศาสตรม์ หาวทิ ยาลยั ราชภฏั

ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560 - 2579)

8

ยทุ ธศาสตรม์ หาวทิ ยาลัยราชภฏั ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560 - 2579)

ดา้ น การพัฒนาท้องถ่นิ

เป้าหมาย
 ด้านเศรษฐกิจ
 ด้านสังคม
 ดา้ นสิ่งแวดลอ้ ม

กลยทุ ธ์

 บูรณาการพันธกิจสัมพันธ์เพ่ือยกระดับเศรษฐกิจของท้องถ่ินที่เป็นไปตามบริบทและ

ความตอ้ งการในการพัฒนาท้องถิน่

 บูรณาการพันธกิจสัมพันธ์เพ่ือพัฒนาสังคมท้องถ่ิน ด้านศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรม

และกฬี า การศึกษา การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ และสุขภาพ

 บรู ณาการพันธกจิ สัมพันธเ์ พื่อพัฒนาสังคมท้องถิ่นดา้ นสิ่งแวดล้อม

9

10

แผนปฏบิ ตั ริ าชการมหาวทิ ยาลัยราชภฏั เพชรบรู ณ์

ระยะ 3 ปี (พ.ศ. 2563 - 2565) ท่มี ุ่งเนน้ การด�ำเนนิ งาน

ดา้ นพันธกิจสัมพันธ์
แผนปฏิบัติราชการเรอ่ื งท่ี 1

การบูรณาการพันธกิจสัมพันธโ์ ดยใชอ้ งคค์ วามรู้ตามศาสตรพ์ ระราชาเพื่อพัฒนาทอ้ งถนิ่

เป้าหมาย
 มีโครงการพันธกจิ สมั พันธเ์ พ่ือขับเคล่ือนและตอบสนองต่อการพัฒนาท้องถิ่น
 มีการน้อมน�ำศาสตร์พระราชาเปน็ แนวทางแกป้ ญั หาและพัฒนาท้องถิน่ อยา่ งยัง่ ยนื
 มกี ารพัฒนาศักยภาพของครู และบุคลากรทางการศึกษาใหม้ ีความเป็นมอื อาชพี
แนวทางการพัฒนา
 สรา้ งความร่วมมอื กับหนว่ ยงานภายนอกเพ่ือพันธกิจสัมพันธ์
 บรู ณาการพันธกจิ สัมพันธ์เพ่ือพัฒนาทอ้ งถิน่ ด้านเศรษฐกิจ สังคม สิง่ แวดลอ้ ม และการศึกษา
 สง่ เสรมิ พันธกิจสัมพันธโ์ ดยใช้ศาสตร์พระราชาท่สี ามารถแก้ไขปญั หาใหช้ ุมชนได้อย่างแท้จรงิ
 เพิ่มบทบาทการเป็นมหาวิทยาลัยเพ่ือการพัฒนาท้องถ่ิน ให้ความส�ำคัญกับการบูรณาการการเรียนการสอน

กบั การพัฒนาทอ้ งถิ่น ตามพระราโชบาย

 สง่ เสริมใหบ้ ุคลากรมีความรู้ความเขา้ ใจในยทุ ธศาสตรม์ หาวิทยาลยั ราชภฏั เพ่ือการพัฒนาท้องถ่นิ
 พัฒนาศักยภาพครแู ละบคุ ลากรทางการศึกษาให้เป็นมืออาชพี

11

พันธกิจสมั พันธ์
(Engagement)

คือ โครงการหรือกิจกรรมท่ีมหาวิทยาลัยกับองค์กรชุมชนร่วมคิดและ
รว่ มทำ� กจิ กรรมรว่ มกนั มกี ารใชค้ วามรหู้ รอื เกดิ การเรยี นรรู้ ว่ มกนั เกดิ ประโยชนร์ ว่ มกนั
และเกิดผลกระทบท่ดี ตี ่อสงั คมท่ปี ระเมนิ ได้ ตามหลกั 4 ประการ ไดแ้ ก่

12

พนั ธกจิ สมั พนั ธ์
(Engagement)

1. Partnerships

 ตอ้ งมกี ารรว่ มมอื ร่วมแรง ร่วมทนุ จากทกุ ฝ่าย

2. Mutual benefits

 ต้องกอ่ ใหเ้ กิดประโยชนร์ ว่ มกนั

3. Scholarships

 ต้องท�ำให้เกดิ การเรียนรู้รว่ มกัน

4. Measurable Social Impact

 กอ่ ให้เกดิ ผลดแี ก่สงั คมท่วี ัดได้

13

ผลการดำ�เนนิ งานด้านพันธกิจสัมพันธ์

ของมหาวทิ ยาลัยราชภัฏเพชรบรู ณท์ ่ีบูรณาการกบั

การวิจัยเพอื่ พัฒนาทอ้ งถิน่

14

การวิจยั เรื่อง การพัฒนาเส้นทางท่องเทีย่ ววถิ ไี ทยหล่ม

ต�ำบลบา้ นหวาย ต�ำบลบา้ นติว้ อ�ำเภอหล่มสัก จงั หวัดเพชรบูรณ์

15

ผลการดำ� เนนิ งาน 1

ตามมติ ขิ องพันธกจิ สมั พนั ธ์ ด้าน Partnerships
รายดา้ น
ต้องมีการรว่ มมือ ร่วมแรง รว่ มทนุ จากทกุ ฝ่าย

16

มหาวิทยาลัยราชภฏั เพชรบรู ณ์ มกี ารประสานความรว่ มมอื
ด้านพันธกิจสัมพันธ์กับกลุ่มทอผ้าไทหล่มบ้านหวาย (แม่ทองยุ่น
กอ้ นด)ี ในการสง่ เสรมิ ผา้ ซนิ่ หมคี่ น่ั นอ้ ยไทหลม่ (ซน่ิ หวั แดงตนี กา่ น)
โดยไดส้ นบั สนนุ วสั ดแุ ละอปุ กรณท์ อผา้ ไดแ้ ก่ เสน้ ไหม และกท่ี อผา้

17

"
แต่เดิมทางกลุ่มใช้ไหมพื้นบ้านและไหมโรงงาน
ซ่ึงไหมโรงงานมีราคาสูงพอสมควร ก็ต้องขอบคุณ
ทางมหาวิทยาลยั ราชภัฏเพชรบรู ณ์ ท่ีช่วยสนับสนนุ
เส้นไหมใหท้ างกลมุ่ เพอ่ื นำ�ไปใช้ทอผ้า

"ทองยนุ่ ก้อนดี
18

19

20

21

22

"เสน้ ไหมที่มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั เพชรบูรณส์ นบั สนนุ

ทำ�ให้การย้อมสีของป้า สีสวย ติดทน ข้ึนเงา

"เมื่อทอเสร็จแลว้ สวยมาก คำ� วงศรรี กั ษ์

23

"
เม่ือก่อนป้าทำ�เกษตรเป็นอาชีพหลัก
พอเขา้ รว่ มกลมุ่ ฯ มรี ายไดจ้ ากการทอผา้ 24
เป็นอาชีพเสริม ทุกวันน้ีการทอผ้า
กลายเปน็ อาชพี หลกั ของป้าแล้ว

"แตง้ บตุ รา

"แต่ก่อนอย่บู า้ นเหงา ๆ พอเข้ารว่ มกลุ่ม

ก็มีงานให้ทำ� ได้ไปเจอเพื่อน ๆ สมาชิก

น่ังทอผ้าไป คุยกันไป แถมยังทำ�ให้ป้ามี

"รายไดเ้ สรมิ ดว้ ย ทองนอ้ ย ผ้นู วลงาม

25

"
ป้าทำ�ไดท้ ุกอย่าง เพราะทอผา้ ตัง้ แตส่ าว ๆ
แต่ที่ชำ�นาญกเ็ หน็ จะเป็น “มัดหมี”่ นัน่ แหละ

"สนุ ี สิงหเ์ ส

26

27

"
แต่เดมิ ป้าทอผ้าใช้เอง ป้ายนุ่ (ประธานกลุม่ )
เหน็ ฝมี อื เลยชวนมารว่ มกลมุ่ งานหลกั ๆ กค็ อื
การมดั หยุม้ ส�ำ หรับเอาไปยอ้ มมาท�ำ หัวซิน่

"ทองสขุ โยธาธรรม

28

29

"
เร่ืองการย้อมไหม

"ต้องยกให้แมน่ ีห่ ละ่

ค�ำ วงศรีรกั ษ์

30

"
พองานออกมาดี

"ป้าก็มคี วามสขุ

คำ� ลอื ชา

31

"จรงิ ๆ แล้วทางกลมุ่ กม็ ีก่ที อผ้าหลายตัว แต่ไดแ้ บ่งใหส้ มาชิกเอาไปทอทบ่ี ้านบ้าง ช�ำ รุดไปบา้ ง

พอได้ก่ีตัวใหม่ท่ีมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์ สนับสนุนให้มา ทำ�ให้ทอผ้าได้มากขึ้น ป้าก็
"ขอขอบคณุ ไว้ตรงน้ีดว้ ย
ทองยุ่น ก้อนดี

33

ผลการดำ� เนินงาน 2

ตามมติ ขิ องพันธกจิ สัมพนั ธ์ ดา้ น Mutual benefits
รายด้าน
ต้องก่อให้เกดิ ประโยชน์รว่ มกัน

34

ผลการดำ�เนินงานด้านพันธกิจสัมพันธ์ของมหาวิทยาลัย
ราชภัฏเพชรบูรณ์ มีการให้ความรู้และส่งเสริมด้านการสร้าง
เครอื ขา่ ยเพอ่ื กอ่ ใหเ้ กดิ ประโยชนร์ ว่ มกนั กลมุ่ ทอผา้ ไทหลม่ บา้ นหวาย
มีการสร้างเครือข่ายโดยการร่วมมือกับชุมชน ในอำ�เภอหนองไผ่
ในสว่ นของการพฒั นาต่อยอดผา้ ทอเปน็ ผลิตภัณฑต์ ่าง ๆ

35

36

"
กระเป๋าเป้ใบนี้ ทางกลมุ่ ไดท้ อผา้ มัดหยมุ้
และย้อมสี แล้วส่งให้กลุ่มท่ีเป็นเครือข่าย
ทมี่ คี วามช�ำ นาญในการออกแบบและตดั เยบ็
สร้างเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ท่ีทันสมัยเข้ากับ
ทุกเพศทุกวัย แล้วก็ยังมีสินค้าตัวใหม่ ๆ
พวกพวงกุญแจ กระเป๋า ท่ีสร้างรายได้

"ให้กบั ทงั้ กลุ่มเรา และกลุ่มเครือข่าย
เออ้ื มพร ก้อนดี

37

38

39

40

41

42

43

"
ผา้ ซน่ิ แตล่ ะผนื สมาชกิ แตล่ ะคน กท็ อมาสง่ ทกี่ ลมุ่ เพอื่ จ�ำ หนา่ ย บางคนทอตวั ซน่ิ
บางคนทอตนี ซน่ิ บางคนมดั ยอ้ มหวั ซน่ิ เปน็ การสรา้ งรายไดใ้ หก้ บั สมาชกิ และชมุ ชน
ป้าก็ดีใจท่ีงานเล็ก ๆ ของกลุ่มเราสร้างรายได้เลี้ยงปากเลี้ยงท้องให้กับครอบครัว

"ของสมาชิกได้

ทองยุ่น ก้อนดี

45

ผลการดำ� เนินงาน 3

ตามมติ ขิ องพันธกจิ สัมพนั ธ์ ดา้ น Scholarships
รายด้าน
ต้องท�ำให้เกิดการเรียนรู้รว่ มกนั

46

มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์ ได้สนับสนุนให้กลุ่มทอผ้า
ไทหล่มบ้านหวายขยายเครือข่ายการเรียนรู้จากผู้เรียนไปเป็น
ผู้สอน โดยคุณแม่ทองยุ่น ก้อนดี ประธานกลุ่มทอผ้า ได้เป็น
วิทยากรถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการทอผ้าแก่สมาชิกทอผ้าของ
อ�ำ เภอนำ้�หนาว ตามศาสตรพ์ ระราชาสู่ความเขม้ แขง็ ยั่งยนื

47

"
ทุกวันน้ีป้าได้ใช้ประสบการณ์ที่ส่ังสมมา
ไปถา่ ยทอดองคค์ วามรใู้ หแ้ กช่ มุ ชนอน่ื ๆ ทส่ี นใจ
ปา้ คิดมาเสมอว่า ยง่ิ ให้ยิ่งได้

" ทองยุ่น กอ้ นดี