พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์

พระราชกรณียกิจ
ของพระมหากษัตริย์

พระมหาธรรมราชาที่ 1 (พญาลิไท)



พระราชประวัติ

· ทรงเป็นพระโอรสพระยาเลอไท และพระราชนัดดาของพ่อขุนรามคำแหงมหาราช
· ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ของอาณาจักรสุโขทัยราชวงศ์พระร่วงลำดับที่ 5 และเป็นกษัตริย์องค์ที่ 6 แห่งกรุงสุโขทัย
ขึ้นครองราชย์ต่อจากพระยางั่วนำถม เดิมทรงปกครองเมืองศรีสัชนาลัย ในฐานะองค์อุปราชหรือรัชทายาทเมืองสุโขทัย
· พระยาลิไทต้องใช้กำลังทหารเข้ามายึดอำนาจเพราะที่สุโขทัยเกิดการกบฏการสืบราชบัลลังก์ ไม่เป็นไปตามครรลอง
ครองธรรม พระยาลิไทยกทัพมาแย่งชิงราชสมบัติได้ และขึ้นครองราชย์ใน พ.ศ. 1890 ทรงพระนามว่า พระศรีสุริย
พงศ์รามมหาธรรมราชาธิราช ในศิลาจารึกมักเรียกพระนามเดิมว่า "พญาลิไท" หรือเรียกย่อว่า พระมหาธรรมราชาที่ 1

พระราชกรณียกิจ

- พระยาลิไททรงเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาเป็นอย่างมากนโยบายการปกครองที่ใช้ศาสนา เป็นหลักรวมความเป็นปึก
แผ่นจึงเป็นนโยบายหลักในรัชสมัยนี้
- ทรงสร้างเจดีย์ที่นครชุม (เมืองกำแพงเพชร) สร้างพระพุทธชินราชที่พิษณุโลก ปัจจุบันประดิษฐานอยู่ที่วัดพระศรี
รัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร
- ทรงออกผนวช เมื่อ พ.ศ. 1905 การที่ทรงออกผนวช นับว่าทำความมั่นคงให้พุทธศาสนามากขึ้น ดังกล่าวแล้วว่า
หลังรัชสมัยพ่อขุนรามคำแหงมหาราชแล้ว บ้านเมืองแตกแยก วงการสงฆ์เองก็แตกแยก แต่ละสำนักแต่ละเมืองก็ปฏิบัติ
แตกต่างกันออกไป เมื่อผู้นำทรงมีศรัทธาแรงกล้าถึงขั้นออกบวช พสกนิกรทั้งหลายก็คล้อยตามหันมาเลื่อมใสตามแบบ
อย่างพระองค์
- ทรงสร้างและบูรณะวัดมากมายหลายแห่ง รวมทั้งการสร้างพระพุทธรูปเป็นจำนวนมาก เช่น พระพุทธชินสีห์ พระ
ศรีศาสดา
- พระยาลิไท ทรงปราดเปรื่องในความรู้ในพระพุทธศาสนา ทรงมีความรู้แตกฉานในพระไตรปิฎก พระองค์ได้ทรงแบ่ง
พระสงฆ์ออกเป็น 2 ฝ่ายคือฝ่าย "คามวาสี" และฝ่าย "อรัญวาสี" โดยให้ฝ่ายคามวาสีเน้นหนักการสั่งสอนราษฎรใน
เมืองและเน้นการศึกษาพระไตรปิฎก ส่วนฝ่ายอรัญวาสีเน้นให้หนักด้านการวิปัสสนาและประจำอยู่ตามป่าหรือชนบท

พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช

พระราชประวัติ

· พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช มีพระนามเดิมว่า ทองด้วง เป็นพระราชโอรส ในหลวงพี่นิจอักษร
(ทองดี) กับท่านหยก เสด็จพระราชสมภพเมื่อพ.ศ. 2279 ในวัยเด็กพระองค์ได้ศึกษาวิชาการ ในสำนักวัดมหาทลาย
กรุงศรีอยุธยาและได้ถวายตัวเป็นมหาดเล็กในเจ้าฟ้าอุทุมพร กรมขุนพรพินิตจนกระทั่งได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุอยู่ที่
วัดมหาทลาย เมื่อลาอุปสมบทแล้วจึงกลับเข้ารับราชการต่อมาได้โปรดเกล้าฯ จากสมเด็จพระเจ้าเอกทัศให้เป็นหลวง
ยกกระบัตรไปรับราชการที่ราชบุรี
· ภายหลังจากที่กรุงศรีอยุธยาแตกพระองค์ได้เข้ารับราชการในรัชกาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชและทำความดี
ค ว า ม ช อ บ จ น ไ ด้ รั บ โ ป ร ด เ ก ล้ า ฯ เ ลื่ อ น ย ศ แ ล ะ บ ร ร ด า ศั ก ดิ์ เ ป็ น พ ร ะ ร า ช ว ริ น ท ร์ จ น ก ร ะ ทั่ ง เ ป็ น ส ม เ ด็ จ เ จ้ า พ ร ะ ย า ม ห า ก ษั ต ริ ย์
ศึก ต่อมาพระองค์ได้สวยราชสมบัติเป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์จักกรี เมื่อพ.ศ. 2325

พระราชกรณียกิจ

- สร้างราชธานีใหม่ริมฝั่ งแม่น้ำเจ้าพระยา (ตะววันออก) ชื่อ"กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ฯ"
- รื้อฟื้ นการปกครองและโบราณราชประเพณีสมัยอยุธยา
- รวบรวมกฎหมาย "กฎหมายตราสามดวง"
- บำรุงพระพุทธศาสนา "สังคายนาพระไตรปิฎก"
- ก่อสร้างและปฏิสังขรณ์วัดต่างๆ และโปรดเกล้าให้อัญเชิญพระแก้วมรกตจากวัดอรุณราชวรารามฝั่ งธนบุรีมา
ประดิษฐาน ณ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
- ทรงเป็นผู้นำทัพในการทำสงครามกับพม่าทั้งหมด 7 ครั้งในรัชสมัยของพระองค์ เช่น สงครามเก้าทัพ
- ความสัมพันธ์กับรัฐใกล้เคียง

+ ประเทศราช > ล้านนา ล้านช้าง เขมร และมลายู
+ ไมตรี > ญวณ
+ การค้า > จีน อินเดีย อังกฤษ และโปรตุเกส
+ สงคราม > พม่า

จัดทำโดย

นางสาวณัฏฐณิชา เข็มทอง



ม.4/4 เลขที่ 42

เสนอ

ครูศศธร เรืองวิริยะชัย