ผักกวางตุ้งปลูกง่าย สรรพคุณเยอะ

รายงาน เรื่อง ผักกวางตุ้งปลูกง่าย สรรพคุณเยอะ ผู้จัดทำ สโรชา จำดวง เลขที่ 29 ม.6/6 พนิชชา เริงนพดล เลขที่ 27 ม.6/5 เสนอ ดร. เกษมสันต์ สกุลรัตน์ รายงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิชา สื่อสร้างสรรค์เพื่อการเกษตร รหัสวิชา ว30708 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา พ.ศ. 2565 โรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ศูนย์วิจัยและการพัฒนาการศึกษา

ก คำนำ ผักกวางตุ้ง เป็นผักที่นิยมนำมาประกอบอาหารไม่ว่าจะเป็นการผัด หรือการต้ม โดยเฉพาะเมนูอาหาร จีน ก๋วยเตี๋ยว เกี๊ยวก็มักมีผักกวางตุ้งอยู่ด้วยเสมอ ซึ่งนอกจากอร่อยแล้วยังอุดมไปด้วยสารอาหารมากมาย มี สรรพคุณที่ดีต่อสุขภาพเป็นประโยชน์ต่อร่างกายของมนุษย์ รายงานฉบับนี้จึงได้รวบรวมข้อมูลพื้นฐานของผักกวางตุ้ง วิธีการปลูก ประโยชน์ ฯ ต้องขอขอบคุณ ข้อมูลจากหน่วยงาน เว็บไซต์และหนังสือที่ได้รบรวมข้อมูลไว้ ซึ่งผู้จัดทำหวังว่ารายงานฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ สำหรับผู้ที่สนใจศึกษา คณะผู้จัดทำ สโรชา จำดวง พนิชชา เริงนพดล

ข สารบัญ เรื่อง หน้า คำนำ...................................................................................................................................................................ก สารบัญ ...............................................................................................................................................................ข สารบัญรูปภาพ ...................................................................................................................................................ค ผักกวางตุ้ง (Bok choy)......................................................................................................................................1 วิธีการปลูกผักกวางตุ้ง ........................................................................................................................................3 สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการปลูกกวางตุ้งฮ่องเต้....................................................................................3 การปฎิบัติดูแลรักษาผักกาดฮ่องเต้ในระยะต่างๆของการเจริญเติบโต...........................................................3 สารอาหารของกวางตุ้ง.......................................................................................................................................5 ประโยชน์............................................................................................................................................................6 ข้อควรระวังในการรับประทาน...........................................................................................................................8 บรรณานุกรรม ....................................................................................................................................................9

ค สารบัญรูปภาพ ภาพที่ 1 ผักกวางตุ้ง...........................................................................................................................................1 ภาพที่ 2 ลักษณะของต้นผักกวางตุ้ง...................................................................................................................2 ภาพที่ 3 ฟาร์มเพาะปลูกผักกวางตุ้งในร่ม..........................................................................................................3 ภาพที่ 4 สารอาหารของผักกวางตุ้ง....................................................................................................................5 ภาพที่ 5 ผักกวางตุ้งช่วยบำรุงสายตา.................................................................................................................6 ภาพที่ 6 ผักกวางตุ้งทำให้ร่างกายแข็งแรง .........................................................................................................6 ภาพที่ 7 ผักกวางตุ้งป้องกันโรคหัวใจ.................................................................................................................7 ภาพที่ 8 กวางตุ้งผัดน้ำมันหอย..........................................................................................................................8 ภาพที่ 9 การเตรียมผักกวางตุ้ง...........................................................................................................................8

1 ผักกวางตุ้ง (Bok choy) ผักกวางตุ้งสามารถเรียกได้หลายชื่อ ไม่ว่าจะเป็นผักกาดเขียวกวางตุ้ง ผักกาดฮ่องเต้ ผักกวางตุ้งฮ่องเต้ กวางตุ้งไต้หวัน ในภาษาอังกฤษเรียกว่า Bok Choy ลักษณะเด่น คือ เป็นผักสีเขียว ปลายใบมนกลม ก้านใบ หนามีสีขาวอมเขียว สามารถนำมาผัดหรือต้มให้สุกแล้วรับประทาน ด้วยรสสัมผัสที่หวานกรอบจึงนิยมนำมาทำ เมนู เช่น ผัดน้ำมันหอย หรือเป็นผักเคียงในบะหมี่เกี๊ยว บะหมี่หมูแดง เป็นต้น ชื่อสามัญ Pak Chai/ Green Pakchoi ชื่อวิทยาศาสตร์ Brassica chinensis L. var. chinensis Mansf. สกุล Brassica Variety chinensis ชื่อวงศ์ BRASSICACEAE ภาพที่ 1 ผักกวางตุ้ง

2 กลุ่มพรรณไม้ ไม้ดอก ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ ลำต้นเป็นพืช 2 ฤดู แต่ปลูกเป็นพืชฤดูเดียว ก้านใบมีสีเขียวอ่อนลักษณะ แบน ส่วนโคนก้านใบจะขยายกว้างมากและหนา เนื้อกรอบ ปลายใบมน ไม่ห่อหัวใบ เดี่ยว เรียงสลับ รูปกลม แผ่นใบเรียบหรือแบน หนา 0.5-1.0 ซม. ขอบใบเรียบ ก้านใบสีขาวปนเขียวถึงสีเขียว ใบอ่อนนุ่ม ผิวใบเรียบ และฉ่ำน้ำเป็นมัน ดอกออกเป็นช่อกระจะ กลีบดอกกว้าง 6 มม. ยาว 12 มม. สีเหลืองอ่อน ผลแตกเมื่อแห้ง กว้าง 3.5-6.5 มม. ยาว 2.5-6.0 ซม. ปลายมีจงอยเรียวยาวเมล็ด 10-30 เมล็ด รูปกลมสีแดงถึงสีน้ำตาลดำ เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1 มม. สภาพนิเวศ กลางแจ้ง สภาพนิเวศวิทยา พื้นที่ราบ พื้นที่สูงกว่า 800 ม. จากระดับทะเลปานกลาง ถิ่นกำเนิด มีถิ่นกำเนิดในประเทศจีน ญี่ปุ่น และเอเชียกลาง การกระจายพันธุ์ทวีปเอเชีย การปลูกและการขยายพันธุ์เพาะเมล็ด ภาพที่ 2 ลักษณะของต้นผักกวางตุ้ง

3 วิธีการปลูกผักกวางตุ้ง สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการปลูกกวางตุ้งฮ่องเต้ อุณหภูมิ อุณหภูมิที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของผักกาดฮ่องเต้อยู่ระหว่าง 20-25 องศาเซลเซียส แต่สามารถทนต่อ สภาพอุณหภูมิสูงได้ดีกว่ากลุ่มผักกาดหัว ดังนั้นจึงสามารถปลูกได้ตลอดทั้งปี ดิน ผักกาดฮ่องเต้สามารถเจริญเติบโตในดินแทบทุกชนิด แต่เจริญเติบโตได้ดีที่สุดในสภาพดินร่วนปนทรายที่มี ความอุดมสมบูรณ์ และอินทรีย์วัตถุสูง ค่าความเป็นกรด-ด่างอยู่ระหว่าง 6.0-6.8 ถึงแม้ผักกาดฮ่องเต้จะทนต่อ อุณหภูมิสูงได้ดีแต่ก็ไม่ทนต่อความ แห้งแล้งเนื่องจากเป็นพืชอายุสั้นและเจริญเติบโตเร็ว ดังนั้นแปลงปลูกควร ต้องมีความชื้นสูง และต้องการแสงแดดเต็มที่ตลอดทั้งวันเพื่อการสังเคราะห์อาหาร การปฎิบัติดูแลรักษาผักกาดฮ่องเต้ในระยะต่างๆของการเจริญเติบโต การเตรียมกล้า เพาะกล้าผักกาดฮ่องเต้แบบประณีตในถาดหลุม อายุกล้า 15-20 วัน การเตรียมดิน ไถดินลึกประมาณ 15-20 ซม. หรือขุดดินตากแดดอย่างน้อย 14 วัน เพื่อกำจัดโรคแมลงและ วัชพืช คลุกปูนขาวอัตรา 0-100 กรัม/่ตร.ม. เก็บเศษวัชพืชออกจากแปลง การปลูกกวางตุ้ง 1. ใส่ปุ๋ยคอกอัตรา 1 กก./ตร.ม. และปุ๋ย 15-15-15 อัตรา 30 กรัม/ตร.ม. ลงในดิน พรวนดินให้ละเอียด ขึ้น แปลงกว้าง 100-120 ซม. ให้ร่องห่าง 50 ซม. ปรับหน้าแปลงให้เรียบ ภาพที่ 3 ฟาร์มเพาะปลูกผักกวางตุ้งในร่ม

4 2. หากใช้วิธีหยอดเมล็ดโดยตรงให้ใช้นิ้วกดหลุมลึก 0.5 ซม. หยอดเมล็ด 5 เมล็ดต่อหลุม ระยะปลูกแล้วแต่ ความเหมาะสมของแต่ละฤดู กลบเมล็ด รดน้ำให้ชุ่ม ฉีดพ่นเซฟวิน 85 ป้องกันมดเข้าทำลาย **ข้อควรระวัง** 1. หากใช้วิธีการหยอดเมล็ดอย่าใช้ในปริมาณที่มากเกินไป 2. ฉีดพ่นธาตุอาหารเสริมให้สม่ำเสมอ การให้ปุ๋ย ปลูกซ่อมต้นที่เสียหายภายใน 7 วันหลังย้ายปลูก กำจัดวัชพืชทุก 15-20 วัน และทำการถอนแยกให้เหลือ 2-3 ต้น ขีดร่องลึก 2 ซม. ระหว่างแถวปลูกโรยปุ๋ย 46-0-0 ลงไปแล้วกลบดิน รดน้ำ อาจเพิ่มปุ๋ย 15-15-15 อัตรา 15-30 กรัม/ตร.ม. ฉีดพ่นสารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืชตามความจำเป็น และฉีดพ่นธาตุอาหารเสริม รดน้ำให้ สม่ำเสมอ การเก็บเกี่ยว ควรเก็บเกี่ยวก่อนออกดอก (อายุประมาณ 35-45 วัน หลังปลูก) อย่าปล่อยให้ต้นแก่เกินไปเพราะคุณภาพจะ ต่ำลง ตัดต้นเหนือระดับดินเล็กน้อย เด็ดใบเสียหรือใบเหลืองออก ควรเหลือใบนอกไว้ 2-3 ใบป้องกันความ เสียหายระหว่างการขนส่ง หากผลผลิตเปียกควรผึ่งให้แห้งก่อนบรรจุส่ง ไม่ควรล้างผลผลิตเพราะจะทำให้เน่า เสียหายได้ง่าย ** ข้อสังเกต ** ช่วงแล้งผลผลิตจะน้อยมาก ควรมีการเพาะกล้าและปลูก ตลอดจนเก็บเกี่ยวให้ตรงกับระยะเวลาและพันธุ์นั้น ๆ เพราะถ้ากล้าแก่เกินไปหรือเก็บผลผลิตช้าเกินไปมักจะได้คุณภาพและราคาต่ำ

5 สารอาหารของกวางตุ้ง ในผักกวางตุ้ง 100 กรัม เมื่อทานแล้วจะได้รับพลังงาน 13 กิโลแคลอรี และยังจะได้รับวิตามินและแร่ธาตุ มากมาย โดยมีวิตามิน A สูงถึง 30% วิตามิน C 54% วิตามิน K 44% วิตามิน B6 แคลเซียม และกรดโฟเลท ซึ่งล้วนแล้วแต่มีประโยชน์ต่อร่างกาย ภาพที่ 4 สารอาหารของผักกวางตุ้ง

6 ประโยชน์ 1. ช่วยบำรุงสายตา ระบบประสาท และสมอง เพราะมีวิตามิน A สูงถึง 30% การทานผักกวางตุ้งจึงช่วยบำรุงสายตาให้มองเห็นได้ดีขึ้น รวมถึงทำให้ระบบ ประสาทและสมองทำงานได้ดีตลอดทั้งวัน 2. เซลล์ต่าง ๆ ในร่างกาย ได้รับการซ่อมแซมให้กลับมาปกติ วิตามิน C ในผักกวางตุ้งจะช่วยให้โปรตีนในร่างกายซ่อมแซมเซลล์ที่เสียหายให้กลับมาเป็นปกติได้ ไม่ว่าจะเป็น ตามผิวหนัง ผนังหลอดเลือด กระดูกอ่อน น้ำไขข้อ เหงือก ฟัน รวมถึงยังเข้าไปเสริมสารคอลลาเจนในส่วนที่ ร่างกายใช้ในการหล่อลื่นและประสานการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อต่าง ๆ โดยเฉพาะในหลอดเลือด ทำให้หลอด เลือดแข็งแรงไม่เปราะแตกง่ายได้อีกด้วย 3. เสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันให้แข็งแรง การทานผักกวางตุ้งช่วยเสริมระบบภูมิคุ้มกันให้แข็งแรงได้ เนื่องจากมีวิตามินหลายชนิดที่จะช่วยสร้างภูมิคุ้มกัน โดยตรง ไม่ว่าจะเป็นวิตามิน C ซึ่งจะเข้าไปมีส่วนช่วยในการสร้างเม็ดเลือดขาวในร่างกายให้มากขึ้น และ ภาพที่ 5 ผักกวางตุ้งช่วยบำรุงสายตา ภาพที่ 6 ผักกวางตุ้งทำให้ร่างกายแข็งแรง

7 วิตามิน B6 ช่วยป้องกันโรคทางประสาทและโรคผิวหนังหลายชนิด ตลอดจนลดอาการกล้ามเนื้อหดเกร็งใน เวลากลางคืน มือชา ขาเป็นตะคริว และปลายประสาทที่แขนขาอักเสบบางชนิดด้วย 4. บำรุงกระดูก ป้องกันโรคกระดูกพรุน อีกหนึ่งวิตามินที่มีมากในผักกวางตุ้งเป็นพิเศษ คือ วิตามินเค รวมถึงแร่ธาตุอย่างแคลเซียม ซึ่งเมื่อเข้าสู่ร่างกาย แล้ว จะช่วยบำรุงฟันและกระดูกให้แข็งแรง รักษาเนื้อเยื่อในกระดูกให้เป็นปกติ และป้องกันการเกิดโรคกระดูก พรุนได้ โดยวิตามินเคยังช่วยให้การแข็งตัวของเลือดเป็นปกติ เลือดหยุดไหลง่ายแม้เกิดบาดแผลอีกด้วย 5. ป้องกันความเสี่ยงที่จะเกิดโรคเกี่ยวหัวใจ กรดโฟเลตในผักกวางตุ้งช่วยลดอันตรายจากโคเลสเตอรอลและโฮโมซิสเทอีน ซึ่งทั้งสองชนิดสามารถทำลาย หลอดเลือดหัวใจได้ จึงช่วยป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจรวมถึงความเสี่ยงในการเกิดโรคหัวใจได้อีกด้วย ภาพที่ 7 ผักกวางตุ้งป้องกันโรคหัวใจ

8 ข้อควรระวังในการรับประทาน เมื่อเลือกซื้อผักกวางตุ้งมาทำอาหารควรซื้อแบบออร์แกนิคหรือล้างให้สะอาดก่อนนำมารับประทาน เพราะเป็นผักชนิดหนึ่งที่พบว่ามียาฆ่าแมลงตกค้างสูงมาก โดยวิธีล้างให้สะอาดให้แช่น้ำทิ้งไว้ก่อน ประมาณ 15 นาทีในน้ำเปล่า น้ำส้มสายชู น้ำเกลือ หรือจะล้างด้วยน้ำที่ไหลจากก๊อกอย่างน้อย 2 นาทีก็ได้ และเมื่อนำผักกวางตุ้งไปประกอบอาหารก็ไม่ควรตั้งไฟนานจนเกินไป เพราะความร้อนจะไปทำลายวิตามินใน ผัก อาทิ วิตามิน A วิตามิน C ฯลฯ และยังไปกระตุ้นให้เกิดสารไทโอไซยาเนต (thiocyanate) ซึ่งหากได้รับ สารนี้เข้าสู่ร่างกายในปริมาณมาก อาจทำให้เกิดอาการท้องเสีย ความดันเลือดต่ำ ร่างกายอ่อนเพลียได้ ระหว่างต้มให้สุก จึงควรเปิดฝาหม้อทิ้งไว้เพื่อให้สารชนิดนี้สลายไปกับไอน้ำ ภาพที่ 9 การเตรียมผักกวางตุ้ง ภาพที่ 8 กวางตุ้งผัดน้ำมันหอย

9 บรรณานุกรรม นิรนาม. (2552). ผักกาดฮ่องเต้. แหล่งที่มา : https://www.rakbankerd.com/agriculture/page.php?id=1136&s=tblplant (สืบค้นวันที่ 10 พฤศจิกายน 2565) นิรนาม. (ไม่ปรากฏปีพิมพ์). ผักกวางตุ้ง. แหล่งที่มา : https://www.sgethai.com/article/ผักกวางตุ้งสรรพคุณ/ (สืบค้นวันที่ 10 พฤศจิกายน 2565) ไร่คุณลุงท๊อป ต้นอ่อนทานตะวัน ออแกนิค. (2563). วิธีปลูกกวางตุ้ง. แหล่งที่มา : https://www.railungtop.com/รายละเอียด/วิธีปลูก_Und_กวางตุ้งฮ่องเต้(สืบค้นวันที่ 10 พฤศจิกายน 2565) ศูนย์เรียนรู้และอนุรักษ์พันธุ์พืชสมุนไพรไทย. (2565). ผักกากฮ่องเต้/กวางตุ้งฮ่องเต้. แหล่งที่มา : https://skm.ssru.ac.th/news/view/wut082 (สืบค้นวันที่ 10 พฤศจิกายน 2565)