สมาธิในชีวิตประจำวัน

MEDITATION

ส ม า ธิ
ใ น ชี วิ ต ป ร ะ จํ า วั น




ไม่อนุญาตให้นำไปใช้งานในเชิงพาณิชย์

คำนำ

หนังสือ E-Book ฉบับนี้ จัดทำขึ้นเพื่อเป็นส่วนหนึ่ งของวิชา สมาธิเพื่อพัฒนาชีวิต
(MEDITATION FOR LIFE DEVELOPMENT) รหัส 90591009 มีวัตถุประสงค์ขึ้นเพื่อ
รวบรวมข้อมูลเนื้อหาเกี่ยวกับ ความหมายของสมาธิ ประโยชน์ และการนำไปปรับใช้ใน
ชีวิตประจำวัน


ในปัจจุบันนี้ ด้วยวิถีชีวิตที่เร่งรีบทำให้ผู้คนต่างละเลยในการทำสมาธิกันมากขึ้น

หนังสือเล่มนี้ จะเป็นตัวช่วยที่คอยทำให้ผู้คนได้รู้จักสมาธิและรู้จักประโยชน์ของสมาธิ ว่า
สามารถนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างไรบ้าง โดยทางคณะผู้จัดทำได้รวบรวม
เอาประสบการณ์ของตนเองใส่ลงไปในหนังสือเล่มนี้ ด้วย เพื่อให้ผู้อ่านสามารถมองเห็น
ภาพต่างๆ ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

ทางคณะผู้จัดทำคาดหวังเป็นอย่างยิ่งว่า หนังสือฉบับนี้ จะเป็นประโยชน์ต่อผู้ที่
สนใจศึ กษาวิชาสมาธิไม่มากก็น้อย หากมีข้อผิดพลาดประการใดทางคณะผู้จัดทำต้อง
ขออภัยมา ณ โอกาสนี้

คณะผู้จัดทำ

สารบัญ หน้ า

เรื่อง 1
2
ความหมายของสมาธิ 3
บริบทและจุดประสงค์ของสมาธิ 5
สมาธิกับสิ รภพ 7
สมาธิกับสุทธิพจน์ 9
สมาธิกับสุทัศน์ เทพ 11
สมาธิกับสุรศั กดิ์ 13
สมาธิกับสุวิจักขณ์ 14
รายชื่อสมาชิก
บรรณานุกรม

ความหมายของสมาธิ

สมาธิแปลว่า การมุ่งมั่นกระทำด้วยความตั้งใจแน่วแน่ของจิต
เกิดขึ้ นครั้งแรกในภูมิภาคตะวันออกโดยเฉพาะทางศาสนา

ศาสนาแรกที่มีการบันทึกไว้ถึงการทำสมาธิ คือ ศาสนาฮินดู
ในประเทศอินเดีย ซึ่งต่อมาได้ถูกดัดแปลงและนำมาใช้นอกเหนือ
บริบททางศาสนา เช่น การนำมาใช้ในการออกกำลังกาย เป็นต้น
โดยเน้ นเรื่องความสงบเยือกเย็นและการเข้าถึงจิตวิญญาณของ
ธรรมชาติ

รากเหง้าของคำว่า สมาธิ และ Meditation มาจากรากศั พท์
สองศั พท์สนธิกัน คือ สํ และ อธิ เมื่อสนธิกัน จึงเป็น สมาธิ ใน
ซีกโลกตะวันออก

สมาธิจะใช้มุมมองที่ได้จากการสั งเคราะห์ความจริงตาม
ธรรมชาติ (วิริยังค์ สิรินธโร, 2548) ขณะที่คำว่า Meditation
มาจากภาษาละติน โดยมีจุดเริ่มต้นจากการฝึกร่างกายและจิตใจ
ให้มีความแน่วแน่ และมั่นคง มักจะพบในศาสนาคริสต์ ซึ่งจะ
กล่าวถึงสมาธิในด้านจิตวิญญาณ (Spiritual) เช่น สมาธิที่มาจาก
ความทนทุกข์ของพระเยซู (Marcus Aurelius, 2006)

1

บริบทและจุดประสงค์ของสมาธิ

บริบทของสมาธิ

ส่วนใหญ่สมาธิจะถูกกล่าวถึงในแง่บวกได้แก่ การฝึกจิตใจให้
เข้มแข็ง การทำให้เกิดการมุ่งมั่นตั้งใจในการทำงาน การปรับ
เปลี่ยนชีวิตประจำวันของบุคล หรือการปรับเปลี่ยนทัศนคติต่อสิ่ ง
ต่างๆ รอบตัว

ปัจจุบัน การทำสมาธิได้ถูกนำมาประยุกต์ใช้ในบริบทต่างๆ
มากมาย อาทิการทำสมาธิเพื่อปลูกฝังจริยธรรม คุณธรรม ศิ ลปะ
ป้องกันตัว หรือค่านิยมเชิงบวกต่างๆ ในสังคม

จุดประสงค์และผลที่เกิดขึ้ นของการทำสมาธิ

จุดประสงค์ของการปฏิบัติสมาธิส่วนใหญ่คล้ายคลึงกัน คือ
การผ่อนคลายจากชีวิตที่ยุ่งเหยิง สภาพจิตใจที่ว้าวุ่น การพบ
หนทางหรือสาเหตุแห่งความเป็นจริง การติดต่อกับพระผู้เป็นเจ้า
และการหลุดพ้นตามความเชื่อทางศาสนา ดังนั้นงานวิจัยส่วน
ใหญ่จึงมุ่งเน้นไปที่การฝึกสมาธิอย่างเข้มข้นเพื่อการรู้แจ้ง การ
ตระหนักถึงเหตุแห่งความเป็นจริง การสร้างวินัยในตนเอง การ
ควบคุมจิตใจและร่างกาย และความสงบหรือปล่อยวางสิ่ งต่างๆ
ที่เข้ามากระทบกับชีวิต

2

สมาธิ

กับสิรภพ

ความหมายของสมาธิสำหรับผม

สมาธิคือการตั้งมั่นจดจ่อกับสิ่งใดสิ่งหนึ่ ง
และตัดขาดจากสิ่งอื่ นอีกทั้งยังสามารถฝึ กฝนเพื่ อ
นำไปใช้ต่อในอนาคตได้

ประโยชน์ของสมาธิ

สมาธิช่วยให้เราจดจ่อกับสิ่งใดสิ่งหนึ่ งมากขึ้ น
ทำให้มีสติอยู่ตลอดเวลา ทำให้รอบคอบและมีปัญญา
และทำให้เราคิดอย่างถี่ถ้วนก่อนกระทำสิ่งใดๆ

3

ตัวอย่างการใช้สมาธิกับ
ชีวิตประจำวัน

ผมใช้สมาธิส่วนใหญ่กับการนอน ก่อนนอนผม
จะตั้งสมาธิเพื่อให้เราไม่คิดมาก แล้วจะนอนหลับง่าย
และหลับลึกบางทียังสามารถใช้กับการอ่านหนังสือต่างๆ
ให้เข้าใจเนื้ อหามากขึ้ น

4

สมาธิกับ
"
"

สุทธิพจน์

คำว่า "สมาธิ" สำหรับผม หมายถึงการที่เรามีสติและรู้ตัว
ตลอดเวลาที่เรากำลังทำอะไรอยู่ และไม่หลุดโฟกัสจากสิ่ง
ที่ทำอยู่นั้น

ประโยชน์ของสมาธิสำหรับผม




คือ การที่ผมสามารถตั้งใจทำอะไรบางสิ่งให้สำเร็จได้โดยเร็ว
และเกิดประสิทธิภาพที่ดีของสิ่งที่ทำอยู่นั้นๆ

5

ตัวอย่างการนำ "สมาธิ" ไปใช้ของ "สุทธิพจน์"

ผมเคยรับงานวาดรูปงานหนึ่งครับเป็นงานที่เยอะและค่อนข้างบีบเวลา
ในการทำมาก แต่ผมสามารถทำมันเสร็จได้ในเวลาไม่กี่วัน

เพราะผมใช้สมาธิและตั้งใจจดใจจ่อกับมัน จนมันเสร็จไปได้ด้วยดีครับ
แม้ตอนแรกอาจจะคิดว่าตัวเองจะทำทันมั้ยนะ แต่สุดท้ายถ้าเราตั้งใจ

และใช้สมาธิกับมันดีๆ มันก็จะสามารถสำเร็จได้โดยง่ายครับ

6

7

สมาธิกับสุทัศน์ เทพ

สมาธิคือการที่เรารู้ว่าตัวเราเองนั้ นกำลังทำอะไรอยู่ สมาธิเป็นการ
ฝึกฝนอบรมจิตใจ การพัฒนาจิตใจให้มีความมั่นคง การทำจิตใจให้สงบ
และจดจ่ออยู่กับปัจจุบัน ทำให้เรามีคุณภาพทางใจที่ดีขึ้น สมาธิ เป็นความ
สงบ สบาย ที่เราสามารถสร้างขึ้นได้ด้วยตนเอง สมาธิเป็นการที่จิตของเรา
นั้ นตั้งมั่นจดจ่ออยู่กับสิ่งใดสิ่งหนึ่ ง จิตใจไม่ฟุ้งซ่าน และทำในสิ่งนั้ นออกมา
ได้ดี สมาธิสามารถเกิดได้กับทุกเพศทุกวัย การตั้งใจทำงาน ก็ถือว่าเป็นการ
ทำสมาธิอย่างหนึ่ งเช่นกัน

ประโยชน์ ของสมาธิ

การทำสมาธินอกจากช่วยให้เรามีสมาธิและสติในการปฏิบัติงานต่างๆ ในชีวิต
ประจำวัน สมาธิยังช่วยลดความเครียด ฝึกความอดทนของตัวเอง ทำให้เราควบคุม
อารมณ์ได้ดีขึ้น ขจัดความคิดลบภายในจิตใจ สมาธิทำให้จิตใจสงบ ทำให้เราจดจ่อกับ
การเรียน การทำงาน และหากเราทำสมาธิก่อนนอนก็จะช่วยทำให้เรานอนหลับง่ายขึ้น

8

สมาธิกับชีวิตประจำวัน

1.สมาธิช่วยในการควบคุมอารมณ์เมื่อมีอารมณ์โกรธ เมื่อเราไม่พอใจ
ทำให้เราผ่อนคลายความเครียดและมีสติก่อนพูดหรือลงมือทำ

2.การทำสมาธิก่อนการเรียน หรือการทำงาน ทำให้เราทำงานผิดพลาด
น้ อยลง และงานสำเร็จเร็วขึ้น

3.การทำสมาธิก่อนการสอบ ช่วยให้มีความจำที่ดีและทำให้สมองทำงาน
อย่างมีประสิ ทธิภาพมากขึ้น

กับ " สุรศักดิ์ "

9

10

สมาธิ

กับ สุวิจักขณ์

ความหมาย

สมาธิ คือ การจิตใจของเราจดจ่อกับสิ่ งใดสิ่ งหนึ่ งมากๆ ไม่ว่าจะเป็นการ
อ่านหนังสือ เล่นเกม หรือการทำกิจกรรมใดๆ สมาธิจะทำให้เราสนใจใน
สิ่ งที่อยู่ตรงหน้า โดยสามารถตัดสิ่ งรบกวนรอบข้างออกไปได้

ประโยชน์

สมาธิ จะเป็นตัวที่ทำให้เราจดจ่อกับงานต่างๆ ได้เป็นอย่างดี เพราะเมื่อ
ยามใดก็ตามที่เรามีสมาธิ การคิดวิเคราะห์และไต่ตรองสิ่ งเหล่านั้นก็จะ
เพิ่ มมากขึ้ นตามไปด้วย

11

การนำไปปรับใช้
ในชีวิตประจำวัน

ผมได้นำสมาธิมาช่วยในการฝึกการทำงาน
โดยการตั้งจิตใจให้สงบก่อน จึงเริ่มการทำงาน
โดยเมื่อเราทำสมาธิแล้ว สมองของเราจะปลอด
โปร่ง โล่งสบาย ทำให้เราสามารถทำงานได้
นานขึ้น และมีประสิทธิภาพมากขึ้นอีกด้วย

จงตั้งจิต เอาใจ ไว้ดังแก้ว
อันเพริศแพร้ว ไร้มลทิน กลิ่นสรรสี
ที่รองรับ นำมา ซึ่งวารีย์
เลี้ยงชีวี นรชน ทุกกลการ
หากนำชั่ว มาหล่อเลี้ยง นรชาติ
จักพินาศ ย่อยยับ ดับสั งขาร
หากนำดี มาหล่อเลี้ยง ทุกวันวาน
จักสราญ แม้กาลดับ ชั่วกัปกัลป์

12

รายชื่อสมาชิก

1) นายสิรภพ ปอพาณิ ชกรณ์ 64010891
2) นายสุทธิพจน์ ไพศาลบุรมณี 64010916
3) นายสุทัศน์เทพ ปัญญาทิพย์ 64010917
4) นายสุรศั กดิ์ กันภัย 64010934
5) นายสุวิจักขณ์ พรมโนพาศ 64010941

13

บรรณานุกรม

กองการแพทย์ทางเลือก. สมาธิกับสุขภาพ. [ออนไลน์ ].
แหล่งที่มา: https://thaicam.go.th/สมาธิกับสุขภาพ/ [25 พฤศจิกายน 2564]

โรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ฯ. การเขียนอ้างอิงในเนื้ อหาของรายงาน.
[ออนไลน์ ]. แหล่งที่มา: http://academic.kus.ku.ac.th/seniorproject/
File/SeniorReference.pdf/ [25 พฤศจิกายน 2564]

สมาธิ. [ออนไลน์ ]. 2564. แหล่งที่มา: https://th.wikipedia.org/wiki/สมาธิ/
[25 พฤศจิกายน 2564]

Soraya S. วิธีการเขียนบรรณานุกรม รูปแบบ APA 6 ในงานวิจัย. [ออนไลน์ ]. 2562.
แหล่งที่มา: https://www.nupress.grad.nu.ac.th/วิธีการเขียนบรรณานุกรม/
[25 พฤศจิกายน 2564]

Tonhom S. วิธีการเขียนบรรณานุกรมเพื่ออ้างอิงเว็บไซต์/อินเทอร์เน็ ต. [ออนไลน์ ]. 2562.
แหล่งที่มา: https://mycontent-thai.com/2018/11/08/วิธีเขียน
บรรณานุกรม-เพื/ [25 พฤศจิกายน 2564]

14