สัตว์เศรษฐกิจ-880

สัตว์เศรษฐกิจ
LIVESTOCK PRODUCTION MAGAZINE ข่ า ว ส า ร แ ล ะ ส า ร ะ ส ำา ห รั บ ว ง ก า ร เ ลี้ ย ง สั ต ว์


WWW.LIVESTOCKMAG.NET









38 ฉบับที่ 880 พฤษภาคม 2564


รู้แล้วรอด...
รู้แล้วรอด...

โรคสุกรแม่พันธุ์ตายด่วน
โรคสุกรแม่พันธุ์ตายด่วน


จากแบคทีเรียคลอสทริเดียม โนวิอาย
จากแบคทีเรียคลอสทริเดียม โนวิอาย


วิถีใหม่ฟาร์มหมูไทย...
วิถีใหม่ฟาร์มหมูไทย...


ยกระดับ Biosecurity สกัด ASF
ยกระดับ Biosecurity สกัด ASF
























แนวทางเก็บตัวอย่าง
แนวทางเก็บตัวอย่าง


เพื่อเฝ้าระวังโรคในฟาร์มสุกร
เพื่อเฝ้าระวังโรคในฟาร์มสุกร



รู้จัก “สอนศิริฟาร์มควายไทย”
รู้จัก “สอนศิริฟาร์มควายไทย”


เกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ ปี 64
เกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ ปี 64










www.hipra.com โทรศัพท์: +66 (0) 2090 9612-4 แฟกซ์: +66 (0) 2090 9615





LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE


นอกจากนี้ เกษตรกรยังต้องแบกรับภาระต้นทุนสูงถึง 2.68
ึ
บาทต่อฟอง ส่วนหน่งมากจากวัตถุดิบอาหารสัตว์ท่มีราคาสูง
ี
ั
โดยเฉพาะกากถ่วเหลืองและข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ท่เป็นวัตถุดิบสำาคัญ
ี
ั
โดยกากถ่วเหลืองจากเมล็ดถ่วเหลืองนำาเข้า ราคาปรับขึ้นไปถึง
ั
ั
กโลกรมละ 19.05 บาท ส่วนข้าวโพดเลี้ยงสัตว ณ ไซโลโรงงาน
ิ
์
ี
อาหารสัตว์ราคาซื้อขายอยู่ท่ 9.35 บาทต่อกิโลกรัม ซ่งถือว่าเป็น
ึ
ราคาท่สูงกว่าราคาในตลาดโลก แต่เกษตรกรต้องแบกรับภาระเพื่อ
ี
เดินหน้าอาชีพต่อ
วังวนของเกษตรกร แม้ว่าปัญหาไข่ไก่ล้นตลาดจนราคาตกต่าน้ กรมปศุสัตว์ ใน ์
ำ
ี
ฐานะฝ่ายเลขานุการคณะกรรมการนโยบายพัฒนาไก่ไข่และผลิตภัณฑ
ผู้เลี้ยงไก่ไข่ หรือ เอ้กบอร์ด (Egg Board) จะเร่งเข้ามาดำาเนินการแก้ปัญหา ทั้ง
มาตรการเร่งรัดรวบรวมไข่ส่งออก 200 ล้านฟอง และการขอความ
ิ
ี
ร่วมมือปรับลดปรมาณการเล้ยงไก่ไข่ยืนกรงในฟาร์มผ้ผลิตรายใหญ่
ู
ทั่วประเทศ รวม 3 ล้านตัว ภายใน 1 เดือน ซึ่งเป็นมาตรการล่าสุด
ที่ออกมาเสริมควบคู่กัน เพื่อเร่งปรับสมดุล Demand - Supply ใน
ประเทศใหเหมาะสม สูการรักษาเสถียรภาพราคาไข่ไก่มีประสิทธิภาพ
้
่
ถึงแม้ว่า วันนี้ สมาคมผู้ผลิต ผู้ค้า และส่งออกไข่ไก่ และประสิทธิผลที่รวดเร็วขึ้น
ู
ั
ี
ึ
ประกาศปรับราคาไข่ไก่คละหน้าฟาร์มข้นมาอย่ท่ฟองละ วันนี้เกษตรกรผ้เลี้ยงไก่ไข่ท้งประเทศต้องเดินหน้าให้ความ
ู
ี
ู
2.90 บาท ทั้งที่ก่อนหน้านั้นราคาปรับลดลงมาอย่ท ี ่ ร่วมมือช่วยกันแก้ไขปัญหา โดยเฉพาะการปลดแม่ไก่แก่ยืนกรงท่อายุ
ำ
์
ั
ํ
ราคา 2.30 บาทต่อฟอง ถือเป็นระดับราคาต่าสุด 75 สัปดาห ตามกาหนดของภาครฐ และต้องเดินตามมาตรฐานนี ้
อย่างเคร่งครัด อย่าแหกกฎ ด้วยการเก็บแม่ไก่แก่เอาไว้ ที่จะกลาย
ในรอบ 1 ปี ในช่วงที่ผ่านมา กลายเป็นทุกข์หนักของคน เป็นตัวปัญหาวนไปไม่จบส้น หากเดินหน้าควบคู่กับไปกับการเร่ง
ิ
เลี้ยงที่ต้องเผชิญ ส่งออกไข่ไก่ และการขอแรงฟาร์มใหญ่เร่งปลดแม่ไก่เพื่อตัดวงจร
ี
หลากปัญหาท่ถาโถมในปัจจุบัน เร่มจากปริมาณ แม่ไกให้ได้โดยเรว เชื่อว่าช่วยแก้ปัญหาได้เรวขึ้น เพือไม่ใหผ้เลยง
ิ
่
ี
็
ู
่
็
้
้
ไข่ไก่ท่ล้นตลาด ด้วยปริมาณแม่ไก่ไข่ยืนกรงทั่งประเทศ ท้งประเทศต้องประสบภาวะขาดทุนจนต้องเลิกอาชีพ ซึ่งจะกระทบ
ี
ั
ประมาณ 50 ล้านตัว ให้ผลผลิตไข่ไก่ประมาณ 41 – 42 กับอุตสาหกรรมการผลิตไข่ไก่ในภาพรวม
ู
ี
ี
ล้านฟองต่อวัน ขณะท่อัตราการบริโภคไข่ไก่ในประเทศ ส่วนผ้บริโภคก็เป็นอีกแรงสำาคัญท่จะช่วยสนับสนุนการแก้ปัญหา
ที่ปกติมีราว 39 – 40 ล้านฟองต่อวัน กลับลดลงเหลือ และร่วมสร้างเสถียรภาพราคาไขไก่ให้กับประเทศได้ ด้วยการบริโภค
ื
เพียง 38 ล้านฟองต่อวัน เน่องจากจํานวนนักท่องเท่ยว ไข่ให้มากขึ้น เพราะคนไทยกินไข่ไก่เพียง 226 ฟองต่อคนต่อปี ซึ่ง
ี
่
ำ
ื
ั
ถอวายังอยู่ในระดับต่าเมือเทยบกบนานาประเทศ อาท เม็กซิโก
ิ
ี
่
ื
ท่ลดน้อยลงอย่างต่อเน่อง ด้วยปัญหาการระบาดของ มากกว่า 400 ฟองต่อคนต่อปี จีน มากกว่า 370 ฟองต่อคนต่อปี
ี
โรคโควิด-19 ทําให้อัตราการบริโภคไข่ไก่ภายในประเทศ ญี่ปุ่น มากกว่า 330 ฟองต่อคนต่อปี มาเลเซียและสหรัฐอเมริกา
ุ
ลดลงมาโดยตลอด ขณะเดียวกัน ผู้บริโภคไข่ไก่กล่มใหญ ่ มากกว่า 300 ฟองต่อคนต่อปี สมาคมผ้เล้ยงไก่ไข่เคยประเมินว่า
ู
ี
ู
ที่สุดคือ นักเรียน กําลังอย่ในช่วงปิดภาคเรียน การบริโภค หากคนไทยทุกคนกินไข่ไก่เพิ่มขึ้นเพียง 20 ฟองต่อคนต่อปี ก ็
ก็ยิ่งลดลงไปอีก ที่สําคัญ ในช่วงนี้ปริมาณไข่ไก่ขนาดเล็ก สามารถช่วยขจัดปัญหาไข่ล้นตลาดและราคาตกต่ำาให้หมดไปได้
ู
์
ื
เบอร 3 – 5 ออกส่ตลาดเป็นจํานวนมาก เน่องจากมี แค่เพียงคนไทยรับประทานไข่เพิ่ม ก็จะช่วยกระตุ้นปริมาณ
ั
แม่ไก่สาวขึ้นมาเลี้ยงทดแทนเพิ่มขึ้น ขณะที่สภาพอากาศ การบริโภคของท้งประเทศให้เพิ่มขึ้น และช่วยเกษตรกรได้เดินหน้า
ี
ึ
ู
ร้อนและอุณหภูมิที่สูงข้นกระทบกับความเป็นอย่ของ อาชีพต่อ และยังได้สุขภาพดีจากไข่ไก่ อาหารท่ปรุงง่าย เมน ู
หลากหลาย สะดวก มีประโยชน์ และเป็นแหล่งโปรตีนคุณภาพดีราคา
แม่ไก่ไข่ และส่งผลให้แม่ไก่กินอาหารน้อยลง ขนาดฟองไข่ ถูก สามารถบริโภคได้ทุกคน ทุกวัย และทุกวัน ที่สำาคัญกรมปศุสัตว์
ที่ออกมาจึงมีขนาดเล็กจึงจําหน่ายได้ในราคาตํ่า ได้เข้มงวดระบบมาตรฐานฟาร์ม ทาให้ไข่ไก่ของไทยมีมาตรฐาน
ำ
การผลิตสูง คุณภาพระดับสากล สามารถส่งออกไปจำาหน่ายได้
ทั่วโลก...วันนี้คุณกินไข่แล้วหรือยัง...
4 สัตว์เศรษฐกิจ



880 สารบัญ ปีที่ 38 ฉบับที่ 880 พฤษภาคม 2564









สัตว์เศรษฐกิจ


















คอลัมน์พิเศษ
12 ไบโอมินเปิดตัวผลิตภัณฑ์มัยโคฟิกซ์ พลัส 5.Z
บรรณาธิการ ผู้พิมพ์, ผู้โฆษณา : ® ®
มุกดา วนิชกุล (Mycofix Plus 5.Z) พร้อมด้วยเซนไซม์ (ZENzyme )
ที่ปรึกษา : ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก
รศ.ดร.เยาวมาลย์ ค้าเจริญ 14 9 ข้อแนะนำาเฝ้าระวังและป้องกันโรค ASF ในร้านขายอาหารสัตว์
ผศ.นาม ศิริเสถียร 17 รู้แล้วรอด…โรคสุกรแม่พันธุ์ตายเฉียบพลัน จากแบคทีเรีย
รศ.อุทัย คันโธ คลอสทริเดียม โนวิอาย (Clostridium novyi) ภัยเงียบกระทบ
ศ.น.สพ.ดร.รุ่งโรจน์ ธนาวงษ์นุเวช ผลผลิตในอุตสาหกรรมการเลี้ยงสุกร
ผศ.ดร.เสกสม อาตมางกูร 23 ป้องกัน ASF….สร้างโอกาสหมูไทย
อาจารย์ศักดิ์ชัย โตภาณุรักษ์ 24 วิถีใหม่ฟาร์มหมูไทย…ยกระดับ Biosecurity สกัด ASF
บรรณาธิการบริหาร :
ทิพารัตน์ อธิภัทรพงศ์ 28 เปิดรับรอง GAP ฟรี…ดันฟาร์มสุกรเกิน 500 ตัว
กองบรรณาธิการ : สู่มาตรฐานบังคับ
วิษณุ เจริญพงศ์พูล 29 แนวทางเก็บตัวอย่างเพื่อเฝ้าระวังโรคฟาร์มในสุกร
กองจัดการ : 32 เดินหน้าสร้างเสถียรภาพราคาไข่ไก่
เอกบุรุษ อุมากูล 33 เรื่องไม่นิด..บิดในสัตว์เลี้ยง (1)
ออกแบบรูปเล่ม : Chin 36 ซีพีเอฟ ตอกย้าไข่ไก่คุณภาพพรีเมียม สด สะอาด ปลอดภัย
ำ
พิสูจน์อักษร : รัชดา กูใหญ่ ดีต่อใจทุกฟอง
สำานักงาน : 74/423-424 ซ.รามคำาแหง 180 37 การวินิจฉัยโรคไก่
ถ.รามคำาแหง มีนบุรี กรุงเทพฯ 10510
โทร. 0-2916-3786-7 40 รู้จัก “สอนศิริฟาร์มควายไทย” เกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ ปี 64
แฟกซ์ : 0-2916-8005 42 กรมปศุสัตว์ คุมเข้ม… “ลัมปิ สกิน” เร่งนำาเข้าวัคซีนให้โรคสงบ
E-mail : [email protected], โดยเร็ว
[email protected] 44 เครือเบทาโกร มุ่งยกระดับอุตสาหกรรมอาหาร ผ่านการสร้าง
โรงพิมพ์ : ก.พลพิมพ์ คุณค่าร่วม (CSV) ตลอดห่วงโซ่การผลิต เพื่อชีวิตที่ยั่งยืน
เพลท : กรกนก กราฟฟิก
โทร. 082-458-4318 คอลัมน์ประจำ�
จัดจำาหน่าย : นานาสาส์น 8-9 บอกกล่าว

10 กิจกรรมเด่น
45 แนวโน้มราคาปศุสัตว์
สัตว์เศรษฐกิจ 7



LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE


ประสบความสำาเร็จในการทาตลาดผ่านช่องทางการตลาดค้าขายปลีก
ำ
แบบสมัยใหม่ (Modern Trade)แล้ว เพื่อรองรับความต้องการของ
ผู้บริโภคและตลาดที่มีแนวโน้มต้องการสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องซึ่งถือเป็น
ไปในทิศทางเดียวกับเทรนด์การบริโภคของต่างประเทศท่นิยมบริโภค
ี
บอกกล่าวเล่าสิบ ผลิตภัณฑ์นมเย็นกันมาก
ดังนั้น อ.ส.ค. จึงมีแผนขยายช่องทางการตลาดผลิตภัณฑ ์
นมไทย-เดนมาร์คในกลุ่มนมแช่เย็นผ่านศูนย์กระจายสินค้าและ
บอกกล่าวเล่าสิบ ประจำาฉบับที่ 880 เดือนพฤษภาคม... เริ่ม ช่องเดลิเวอรี (Delivery) ทั่วประเทศมากขึ้น เนื่องจากเป็นช่องทาง
ู
ั
จาก อ.ส.ค. พลิกวิกฤติเป็นโอกาส เตรียมป้น “หนุ่มสาวนม หลักการจำาหน่ายท่มีความเข้มแข็งและเข้าถึงกลุ่มผ้บริโภคในชุมชน
ี
ุ
วัวแดง” ขึ้นแท่นแบรนด์แอมบาสเดอร์ผลิตภัณฑ์กล่มนมแช่เย็น ได้ง่าย โดยจะดำาเนินการภายใต้โครงการ Thai-Denmark Sales
ี
ั
ไทย-เดนมาร์ค ยึดศูนย์กระจายสินค้าท่วประเทศเป็นฐานทัพจำาหน่าย Force ผลิตภัณฑ์กล่มนมแช่เย็นนำาร่องในเขตพื้นท่ภาคใต้เป็นพื้นท ี ่
ุ
ช่องเดลิเวอรี่เจาะตลาดกลุ่มนมแช่เย็นภูธร วางเป้ากระตุ้นยอดขาย แรก เพื่อเพิ่มสัดส่วนการบริโภคกลุ่มนมแช่เย็นในตลาดของประเทศ
ำ
ุ
ตลาดกล่มนมแช่เย็นเพิ่มมากขึ้น 10% ของผลิตภัณฑ์รวมของ อ.ส.ค. ให้มากขึ้น โดยวางเป้าหมายภายในปี 2564 ได้กาหนดเป้าหมายเพิ่ม
ภายในปี 64 คุณสุชาติ จริยาเลิศศักดิ รองผ้อานวยการ ทำาการแทน สัดส่วนยอดขายขยับขึ้นเป็น 10 % ในขณะที่ปัจจุบันไทย-เดนมาร์ค
์
ู
ำ
ผู้อำานวยการองค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย (อ.ส.ค.) เป็นผู้นำาตลาดนมพร้อมดื่มยูเอชที โดยครองส่วนแบ่งการตลาเชิงอยู่
กล่าวว่า จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ท่ปริมาณกว่า 42% การหันมาผลักดันสัดส่วนทางการตลาดกล่ม
ี
ุ
2019 (โควิด-19) ส่งผลให้ผู้บริโภคหันมาให้ความสำาคัญในการใส่ใจ ผลิตภัณฑ์นมแช่เย็นโดยผ่านศูนย์กระจายสินค้าประจำาเขตต่างๆ
ดูแลสุขภาพกันมากขึ้น ส่งผลให้เทรนด์การบริโภคผลิตภัณฑ์นม เชื่อมั่นว่าจะทาให้ยอดจำาหน่ายผลิตภัณฑ์นมไทย-เดนมาร์คมียอด
ำ
่
ภายในประเทศมีความหลากหลาย โดยเฉพาะกลุมผลิตภณฑ์กล่ม จำาหน่ายสูงขึ้นจากเดิมอย่างแน่นอน
ุ
ั
นมแช่เย็น ดังน้น ภายในปี 2564 อ.ส.ค. จึงมีแผนท่จะผลักดัน สำาหรับกลยุทธ์ในการทำาตลาดภายใต้โครงการดังกล่าว อ.ส.ค.
ั
ี
ผลิตภัณฑ์กลุ่มนมแช่เย็น เช่น นมพาสเจอร์ไรส์ โยเกิร์ต นมเปรี้ยว จับมือกบศูนย์กระจายสินค้าประจำาเขตยกระดับศักยภาพของ
ั
่
ี
่
พร้อมดื่ม หรือดริงกิ้งโยเกิร์ต และไอศกรีม เป็นต้น เดิมนอกจาก “หนุมสาววัวแดง” ซึ่งเป็นเจ้าหน้าท่ อ.ส.ค.ทผ่านการรับสมัครเข้าทา ำ
ี










์
ซีซีพีเอฟ ผนึกกำ�ลัง ซีพี ออลล เดินส�ยมอบอ�ห�ร
และครุภัณฑ์ หนุนภ�รกิจแพทย์ จ.สุพรรณบุรี


บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำากัด (มหาชน) หรือ ซีพีเอฟ
และ บริษัท ซีพี ออลล์ จำากัด (มหาชน) ร่วมกันมอบอาหารและ
ครภณฑ์ทางการแพทย์สนับสนุนแพทย์ พยาบาล และบุคลาการ
ั
ุ
ทางการแพทย์ 3 โรงพยาบาล ในจังหวัดสุพรรณบุรี ภายใต้โครงการ
“CPF ส่งอาหารจากใจ ร่วมต้านภัยโควิด-19” และ โครงการ
ิ

“คนไทยไม่ท้งกัน” อย่างต่อเนื่อง ตามนโยบายเครือเจริญโภคภัณฑ์
ภายใต้โครงการ “ซีพี ร้อยเรียงใจ สู้ภัยโควิด-19”

8 สัตว์เศรษฐกิจ

ข่าวสารและสาระสำาหรับวงการเลี้ยงสัตว์



หน้าท่เป็นพนักงานขายในแต่ละจังหวัดกระจายตัวอยู่ท่วประเทศขึ้น พัทลุงถือว่าเป็นจังหวัดที่เลี้ยงสุกรมากที่สุดเป็นอันดับ 1 ของภาคใต้
ั
ี
แท่นเป็นตัวแทนพนักงานขายผลิตภัณฑ์แบรนด์ไทย-เดนมาร์ค และติดอันดับ 4 ของประเทศ โดยมีฟาร์มมาตรฐานการผลิตสินค้า
ิ
ึ
้
ี
่
่
โดย อ.ส.ค. จะจัดกจกรรมลงพืนทตลาดเพือฝกทกษะการขาย ทางการเกษตร (GAP) ด้านการผลิตปศุสัตว์มากถึง 207 ฟาร์ม มี
ั
ภาคปฏิบัติให้กับ “หน่มสาวนมวัวแดง” ในพื้นท่เป้าหมายคือ จังหวัด สุกรประมาณ 170,000 ตัว ผู้เลี้ยงรายย่อยที่เลี้ยงสุกรตั้งแต่ 1-500
ี
ุ
นครศรีธรรมราช, ตรัง, กระบี่และสุราษฎร์ธานี พร้อมจัดทีม ตัว มีอยู่ประมาณ 5,000 ราย และมีสุกรที่มีฟาร์มขนาดใหญ่เลี้ยง
Thai-Denmark Sales Force ท่มีความเชี่ยวชาญประชาสัมพันธ์ มากกว่า 200,000 ตัว อีกจำานวนหนึ่ง ทั้งนี้ ผู้เลี้ยงรายย่อยมีฟาร์ม
ี
ผลิตภัณฑ์กลุ่มนมแช่เย็น เพื่อเป็นการสร้างยอดการจำาหน่ายในแต่ละ ที่มีระบบป้องกันและการเลี้ยงที่เหมาะสม หรือ GFM จำานวน 630
พื้นที่ และสร้างการรับรู้ในเขตพื้นที่นั้นควบคู่กัน ราย และกำาลังรอการอนุมัติ GFM อีกกว่า 50 ราย ซึ่งสำานักงาน
ั
ั
ำ
้
้
อ.ส.ค.สรางภาพลักษณ์ใหม่ใหหน่มสาวนมววแดงจากพนกงาน ปศุสัตว์จังหวัดพัทลุงกาลังยกระบบการเลี้ยงสุกรของผ้เล้ยงรายย่อย
ุ
ู
ี
ขายขึ้นแท่นเป็นตัวแทนพนักงานขายผลิตภัณฑ์แบรนด์ไทย-เดนมาร์ค อื่นๆ ที่เหลืออย่างเร่งด่วน ในช่วงเกิดโรคเพิร์ส ฟาร์มเลี้ยงหมูที่มี
ี
ผลิตภัณฑ์กลุ่มนมแช่เย็น ในการทาหน้าท่เจาะตลาดเดลิเวอร่ ใน มาตรฐานการผลิตสินค้า GAP จากกรมปศุสัตว์ และฟาร์มที่มีระบบ
ี
ำ
พื้นที่ชุมชนซึ่งเป็นภูมิลำาเนาของหนุ่มสาวนมวัวแดงอยู่แล้ว ทั้งนี้ยัง ป้องกันการเลี้ยงสัตว์ที่เหมาะสม GFM ไม่พบกับปัญหาเรื่องโรคเลย
ี
ื
ี
ั
เป็นการกระตุ้นยอดจำาหน่ายและขยายช่องทางตลาดกลุ่มผู้บริโภคใน ท้งมีแนวโน้มท่ดีขึ้นอย่างต่อเน่อง ท่สำาคัญสำานักงานปศุสัตว์จังหวัด
ุ
ชุมชนน้นๆให้ร้จักและยอมรับผลิตภัณฑ์กล่มนมแช่เย็นไทย-เดนมาร์ค พัทลุงสามารถควบคุมการแพร่ระบาดของโรคพีอาร์อาร์เอส หรือ
ั
ู
มากขึ้น ซึ่งกลยุทธ์ดังกล่าว อ.ส.ค. มั่นใจว่าจะช่วยกระตุ้นยอดขาย โรคเพิร์สได้เป็นที่น่าพอใจมาก
ผลิตภัณฑ์กลุ่มนมแช่เย็น ได้ 10% ภายในปีนี้ได้อย่างแน่นอน ขณะท่ คุณปรีชา กิจถาวร นายกสมาคมการค้าผ้เล้ยงสุกร
ี
ู
ี
ปัจจุบันการทาการตลาดผ่านตัวแทนของแบรนด์แอมบาสเดอร ์ ภาคใต้ เปิดเผยว่า ขณะน้สถานการณ์การระบาดของโรคเพิร์สใน
ี
ำ
ู
นั้น ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก เน่องจากสามารถดึงดูดใจผ้บริโภค หลายจังหวัดของภาคใต้คลี่คลายลงแล้ว เพราะกรมปศุสัตว์ ปศุสัตว์
ื
ั
ได้เป็นอย่างดี โดยแอมบาสเดอร์ของผู้ประกอบการรายอื่นอาจจะนำา จังหวด ร่วมกับเกษตรกรมีมาตรการควบคุมโรคอย่างเข้มข้น รวม
ู
บุคคลผ้มีชื่อเสียงมา แต่สำาหรับ อ.ส.ค. ได้ให้ความสำาคัญกับ ถึงการระบาดของโควิด-19 รอบ 3 ก็ส่งผลกระทบต่อการเลี้ยงสุกร
ั
ั
่
์
ั
่
ุ
ั
พลงของ “หนมสาวนมววแดง” ซึงเป็นพนกงานขายผลิตภณฑนม ไม่ถึง 5 เปอร์เซ็นต์ เพราะโรงแรม ร้านอาหาร ภัตตาคาร โรงแรม
ี
ื
ี
ั
ี
ิ
ไทย-เดนมาร์คท่กระจายอยู่ประจำาจังหวัดต่างๆ เน่องจากพวกเขา แหล่งท่องเท่ยว ฯลฯ ท่ปิดตัวไปเร่มกลับมาเปิดกิจการอีกคร้ง
ู
ี
เหล่านั้นเชื่อมั่นในองค์กรและเข้าใจถึงผลิตภัณฑ์ได้เป็นอย่างดี ซึ่งจะ โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลสงกรานต์ท่ผ่านมา ผ้ประกอบการต่าง
เห็นได้ว่าหลายๆ แบรนด์พยายามปรับภาพลักษณ์ของพนักงานใน ปรับตัวและลงทุนใหม่เป็นจำานวนมาก
องค์กร โดยเฉพาะด่านหน้าอย่างพนักงานขาย ให้มีบุคลิกภาพและ เรื่องโรคระบาดในสุกรมีมานานร่วม 3 ปีแล้ว ผู้เลี้ยงสุกรจึงมี
ี
การส่อสารท่ดี มีปฏิสัมพันธ์กับลูกค้า เพื่อให้เกิดความเชื่อมั่นใน ประสบการณ์ในการรับมือพอสมควร มีการตื่นตัวเฝ้าระวังป้องกัน
ื
ื
ั
แบรนด์ ตนเองสูงมากมาอย่างต่อเน่องท้งการยกระดับการเล้ยง ยกระดับ
ี
ื
ุ
ปัจจุบันผลิตภัณฑ์กล่มนมแช่เย็น แบรนด์ไทย-เดนมาร์คมี ฟาร์ม และอ่นๆ อีกมากมายไม่ต่างกันกับการป้องกันโรคระบาด
ช่องทางหลักการจำาหน่ายผ่านศูนย์กระจายสินค้าตามแต่ละจังหวัดซึ่ง ของโควด-19 รปแบบการเล้ยงต้องเป็นมาตรฐานตามท่กระทรวง
ิ
ู
ี
ี
ำ
ี
แต่และศูนย์ฯ ก็มีพนักงานขายหรือที่เราเรียกว่า “หนุ่มสาววัวแดง” สาธารณสุขกาหนดไว้ ต้องมีการตรวจสอบโรคของสุกรท่อยู่ในคอก
ซึ่งมีความเข้มแข็งและเข้าถึงกลุ่มผู้บริโภคได้ง่าย เนื่องจากหนุ่มสาว หากต้องล็อกดาวน์ หรือควบคุมในช่วงท่ไม่สามารถขายสู่ตลาดได้
ี
ี
วัวแดง มีความคุ้นเคยกับลูกค้าในพื้นท่อยู่แล้ว ซึ่งหากได้ทีม โรคเพิร์สจึงไม่ลุกลามหรือขยายเป็นวงกว้างออกไป นอกจากนี้
Thai-Denmark Sales Force เข้าไปวางแผนเพื่อปรับภาพลักษณ์ สถานการณ์ดังกล่าวยังส่งผลกระทบอยู่ในช่วงระยะเวลาสั้นๆ ซึ่ง
ุ
ั
ให้กับหน่มสาววัวแดง ท้งในด้านทัศนคติต่อองค์กร, การแต่งกาย, คาดว่าไม่น่าจะเกิน 2 สัปดาห์ อีกท้งสุกรเป็นอาหารท่จำาเป็นต่อ
ี
ั
การสื่อสารกับลูกค้าและเทคนิคการขายต่างๆ และทีม Thai- การบริโภค โดยภาพรวมทั้งผู้เลี้ยง แรงงาน และรายได้ ตลอดจน
ี
Denmark Sales Force จะปฏิบัติงานลงพื้นท่พร้อมกับหนุ่มสาว อาชีพในวงการเลี้ยงสุกรจึงได้รับผลกระทบน้อยพอสมควร ตอนน ี ้
ั
่
ำ
่
็
ั
ววแดง กเพือช่วยเพิมสีสนและนำาเทคนิคการแนะนาสินค้าให้นาสนใจ ผ้เลี้ยงสุกรในจังหวัดพัทลุงต่างยกระดับฟาร์มของตัวเอง ยกระดับ
ู
่
้
้
็
มากขึนกจะช่วยใหยอดจำาหน่ายผลิตภัณฑ์กลุ่มนมแช่เย็นให้เพิ่มมาก การเลี้ยงขนานใหญ่ โดยเฉพาะเกษตรกรคนหนุ่มสาวมีการปรับตัวที่
ตามเป้าหมายอย่างแน่นอน และหากประสบความสำาเร็จ ในอนาคต สูงมาก ยอมปรับไปตามข้อมูลทางวิชาการ หันมาใช้เทคโนโลยี
ี
อ.ส.ค. มีแผนจะผลักดันหน่มสาววัวแดงเป็นแบรนด์แอมบาสเดอร ์ มากขึ้น และท่สำาคัญคือให้ความร่วมมือกับหน่วยงานต่างๆ เป็น
ุ
ของผลิตภัณฑ์นมพาสเจอร์ไรส์ตราไทย-เดนมาร์คอีกด้วย อย่างดี...สวัสดี...
ด้าน นายสมศักดิ์ จิตตวิสุทธิ์วงศ์ นายสัตวแพทย์ชำานาญการ
พิเศษ รักษาราชการแทนปศุสัตว์จังหวัดพัทลุงเปิดเผยว่า จังหวัด
สัตว์เศรษฐกิจ 9

LIVESTOCK ข่าวสารและสาระสำาหรับวงการเลี้ยงสัตว์
PRODUCTION MAGAZINE




BIS Group จัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการ
“Contaminated ข้อผิดพลาดในเทคนิค

Real-Time PCR”
บริษัท โปร เทส คิท จำ�กัด ร่วมกับ BIS Group และ
After Lab จัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการ “Contaminated ข้อผิดพล�ด
ในเทคนิค Real-Time PCR” โดยได้รับเกียรติจาก ผศ.น.สพ.ดร.
เดชฤทธิ์ นิลอุบล คณะสัตวแพทยศ�สตร์ จุฬ�ลงกรณ์มห�วิทย�ลัย
และ น�ยทรงศักดิ์ รักษ�สุข ณ โรงแรมเบสท์เวสเทิร์น แจ้งวัฒนะ







กิจกรรมเด่น
























เครือซีพี ส่งมอบอาหารและครุภัณฑ์
สนับสนุนกรมการแพทย์

นพ.สมศักดิ์ อรรฆศิลป์ อธิบดีกรมก�รแพทย์ รับมอบ
ผลิตภัณฑ์อาหารปลอดภัย และครุภัณฑ์ทางการแพทย์ เพื่อสนับสนุน
การทางานของทีมบุคลากรทางการแพทย์ ในโรงพยาบาลสังกัด
ำ
กรมการแพทย์ จากน�ยประสิทธิ์ บุญดวงประเสริฐ ประธ�นคณะ
ผู้บริห�ร บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อ�ห�ร จำ�กัด (มห�ชน) หรือ
ซีพีเอฟ และ น�ยทัพพ์เทพ จีระอดิศวงศ์ รองกรรมก�รผู้จัดก�ร
บริษัท ซีพี ออลล์ จำ�กัด (มห�ชน) ซึ่งร่วมกันส่งมอบความ
ช่วยเหลือตามนโยบายเครือเจริญโภคภัณฑ์ภายใต้โครงการ
“ซีพี ร้อยเรียงใจ สู้ภัยโควิด-19” เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุน
ให้ประเทศไทยก้าวผ่านสถานการณ์วิกฤตโควิด-19 ได้โดยเร็ว











10 สัตว์เศรษฐกิจ

Mycofix Plus 5.Z

®
มัยโคฟกซ พลัส 5.Z MYC OFIX




ปกปองอยางสมบูรณแบบ









ใหม ดวยเซนไซม (ZENzyme )
®

เร็วกวาและดีกวา








กระบวนการดูดซับ


เปลี่ยนโครงสรางทางชีวภาพ


การปองกันทางชีวภาพ




เซนไซม (Zenzyme ) เปนผลิตภัณฑแรกและ
®
ผลิตภัณฑเดียวที่สามารถลดปริมาณสารพิษซีราลี


โนนไดอยางรวดเร็ว
มีความจําเพาะสูง สามารถเปลี่ยนโครงสรางของ

สารพิษใหอยูในรูปไมเปนพิษได และไมรบกวน

กระบวนการที่เกี่ยวของกับเอสโตรเจน




บริษัท เออรเบอร ไบโอเทค (ประเทศไทย) จํากัด
1/913 ถ.พหลโยธิน 60 ต.คูคต อ.ลําลูกกา
จ.ปทุมธานี 12130
โทร: (02)993-7500, แฟกซ: (02)993-8499


zenzyme.biomin.net



ผานการขึ้นทะเบียนจากสหภาพยุโรป (EU) เลขทะเบียนที่ 1060/2013,1016/2013,
1115/2014, 2018/1568
MYCOFIX (IR-554780) and BIOMIN (IR-509692) are registered trademarks of Erber Aktiengesellschaft.
ZENZYME is a registered trademark of BIOMIN Holding GmbH (IR-1150535)





Naturally ahead
Naturally ahead

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE


ไบโอมิน บริษัทชั้นนำาด้านโภชนาการสัตว์และสารเสริม
์
ี
ื
อาหารสัตวได้เปิดตัวผลิตภัณฑ์เพ่อจัดการความเส่ยงของ
สารพิษจากเชื้อราใหม่ล่าสุด มัยโคฟิกซ์ พลัส 5.Z พร้อมด้วย
®
เซนไซม์ (Mycofix Plus 5.Z with ZENzyme ) ในตลาด
®
หลายแห่งทั่วภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก
มัยโคฟิกซ์ พลัส 5.Z พร้อมด้วยเซนไซม์ เป็นนวัตกรรม

ี
ั
อาหารเสริมแบบออล - อิน - วัน อีกข้นท่ช่วยจัดการความ
ี
เส่ยงของสารพิษจากเช้อราสาหรับสัตว์พันธ์และลูกหลาน
ุ
ำ
ื
ของสัตว์เหล่านั้น
ไบโอมินเปิดตัวผลิตภัณฑ์มัยโคฟิกซ์ พลัส 5.Z
(Mycofix Plus 5.Z) พร้อมด้วยเซนไซม์ (ZENzyme )
®
®

ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก






ภัยคุกคามจากซีราลีโนนในอาหารสัตว์
ี
ี
ซีราลีโนนเป็นสารพิษท่เกิดขึ้นตามธรรมชาติท่เกิดจากเชื้อรา
ี
โดยท่วไปจะปนเปื้อนในพืชผล เช่น ข้าวโพด (ข้าวโพดเล้ยงสัตว์)
ั
ข้าวสาลี และถ่วเหลือง ในระดับท่อาจเป็นอันตรายตามรายงาน
ั
ี
่
้
การสำารวจสารพิษจากเชือราของไบโอมิน ซึงเป็นชุดข้อมูลเกยวกบ
่
ี
ั
ิ
้
การเกดสารพิษจากเชือราท่รวบรวมมาอย่างยาวนานและครอบคลุม
ี
มากที่สุดในโลก
ั
ด้วยโครงสร้างทางเคมีของซีราลีโนนน้นมักก่อให้เกิดความ
ท้าทายสองประการต่อภาคเกษตรกรรม ประการแรกสารพิษจาก
้
่
์
ั
์
ั
เชือราจะจับตัวกบตัวรบของฮอรโมนเอสโตรเจนในสัตว ซึงสามารถ
กระตุ้นให้เกิดภาวะเอสโตรเจนทำางานเกิน (hyperestrogenism) นำา
ี
เซนไซม์ เป็นเอนไซม์บริสุทธิ์ชนิดแรกและชนิดเดียวท่สามารถ ไปสู่ปัญหาเกี่ยวกับระบบสืบพันธุ์ และทำาให้ประสิทธิภาพการทำางาน
ี
ลดความเป็นพิษของซีราลีโนน (Zearalenone; ZEN) ได้อย่าง ของสัตว์ลดลง ประการท่สองสารจับสารพิษแบบดั้งเดิม เช่น
ี
ำ
รวดเร็ว มีเป้าหมาย และทาให้สารพิษคืนรูปจากสารท่ไม่เป็นพิษและ ผลิตภัณฑ์จากดินเหนียวหรือยีสต์ มีประสิทธิภาพจำากัดในด้านการ
ไม่เหมือนฮอร์โมนเอสโตรเจนมาอยู่ในรูปเป็นพิษได้ ลดความเป็นพิษของซีราลีโนน
“ด้วยการนำาเซนไซม์เข้ามาใช้ในกลุ่มผลิตภัณฑ์มัยโคฟิกซ์ เรา
ี
ได้ยกระดับการป้องกันสารพิษจากเชื้อราท่ล้ำาสมัยให้กับลูกค้าของเรา” นวัตกรรมเทคโนโลยีใหม่ล่าสุด
ื
เออร์ซูล่า ฮอฟสเตตเตอร์ หัวหน้าฝ่ายจัดการผลิตภัณฑ์สารพิษจาก เน่องจากสารจับสารพิษจากเชื้อราไม่เพียงพอสำาหรับการ
เชื้อราระดับโลกของไบโอมินกล่าว จัดการซีราลีโนน จึงจำาเป็นต้องใช้เทคนิคอื่นๆ เข้าร่วมด้วย นั่นคือ
ี
“เซนไซม์นำาเสนอโปรตีนจากสัตว์ท่เต็มเปี่ยมและสมบูรณ ์ เหตุผลท่ไบโอมินได้บุกเบิกผลิตภัณฑ์ด้านการลดสารพิษจากเชื้อรา
ี
ิ
สำาหรับการป้องกันซีราลีโนนเมื่อใช้งานอย่างสม่ำาเสมอและเหมาะสม ด้านการใช้เอนไซม์เปลยนโครงสร้างทางชวภาพของสารพิษ เรมจาก
ี
่
ี
่
ี
ี
เกษตรกรจะมั่นใจได้ว่าสัตว์ของพวกเขาจะไม่เผชิญกับความท้าทาย การเปิดตัวฟูมไซม์ (FUMzyme) ในป 2013 ซึ่งเป็นเอนไซม์ท่มี
ั
ี
ด้านการสืบพันธุ์หรือสุขภาพท่เกิดจากซีราลีโนน” ฟรานซ์ เว็กซ์ จำาหน่ายในเชิงพาณิชย์เป็นคร้งแรกของโลกท่ช่วยลดความเป็นพิษ
ี
เน็กเกอร์ กรรมการผู้จัดการของไบโอมินกล่าวเสริม ของฟูโมนิซิน
12 สัตว์เศรษฐกิจ

ข่าวสารและสาระสำาหรับวงการเลี้ยงสัตว์



ั
การเปลี่ยนโครงสร้างทางชีวภาพโดยเอนไซม์น้น มีการ จากข้อมูลของ ดร.เวโรนิกา นาเกิล นักวิทยาศาสตร์ของ
ำ
ออกแบบเอนไซม์ให้มีเป้าหมายโดยเฉพาะสารพิษจากเชื้อราและกาจัด ไบโอมินกล่าวว่า “ในแม่สุกรตั้งท้อง ซีราลีโนนจะเพิ่มอัตราการแท้ง
้
่
ี
ิ
่
ู
้
สารพิษทเชือราผลตขึนโดยสารพิษไม่สามารถคืนรปได้ ซึงจะช่วย และการตายหลังคลอด การได้รับซีราลีโนนในแม่สุกรส่งผลต่อสุขภาพ
ปกป้องสัตว์จากอันตรายท่อาจเกิดขึ้น กลุ่มผลิตภัณฑ์มัยโคฟิกซ์ ของสัตว์แรกเกิด ดังน้นเราจึงพบเปอร์เซ็นต์ของลูกสุกรเกิดใหม่ท ่ ี
ี
ั
ี
์
เป็นสารเสริมอาหารสตวเพียงชนิดเดียวในตลาดท่มีเอนไซม์จัดการ อ่อนแอสูงขึ้น อาจขาขาดหรือตัวส่น และยังมีสัญญาณของภาวะ
ั
ั
สารพิษจากเชื้อราโดยเฉพาะ ได้แก่ ฟูมไซม์ และเซนไซม์ รวมทั้ง เอสโตรเจนทางานเกินในหมูป่า ซีราลีโนนยังส่งผลให้คุณภาพของอสุจิ
ำ
®
จุลินทรีย์จัดการสารพิษจากเชื้อราอย่างบีบีเอสเอช 797 (BBSH และความกำาหนัดลดลงอีกด้วย”
797) ที่ใช้สำาหรับการย่อยสลายของสารพิษจากเชื้อรากลุ่มไตรโคทีซีน สำาหรับแม่สุกร สุกรสาว ลูกสุกรและพ่อพันธุ์สุกร มัยโคฟิกซ์
“ในช่วงหลายปีท่ผ่านมาเราได้ลงทุนอย่างมหาศาลในการค้นคว้า พลัส 5.Z พร้อมด้วยเซนไซม์ ช่วยป้องกันปัญหาที่เกิดขึ้นจากสาร
ี
เทคโนโลยีเพื่อต่อต้านสารพิษจากเชื้อราและเทคโนโลยีใหม่ๆ เหล่านี้ พิษจากเชื้อราและความท้าทายในการสืบพันธุ์ที่เกิดจากซีราลีโนน
ได้ผ่านการอนุมัติจากสหภาพยุโรป ในด้านความปลอดภัยและ
ประสิทธิภาพท่พิสูจน์แล้วทางวิทยาศาสตร์” คุณฮอฟสเตตเตอร์อธิบาย สัตว์กระเพาะรวม
ี
“ในขณะที่เราประสบความสำาเร็จในการต่อต้านซีราลีโนนในอดีต แต่ ซีราลีโนนจะลดประสิทธิภาพระบบสืบพันธุ์ในโคนมและโคเน้อ
ื
เซนไซม์ให้ผลค่อนข้างเร็วและดีกว่าเทคโนโลยีอื่นๆ ที่มีอยู่” ซึ่งอาจส่งผลให้ลูกโคเกิดน้อยลง เป็นสัดเทียม มดลูกทะลัก ซีสต์ที่
รังไข่ การผสมเทียมไม่สำาเร็จหรือเกิดการแท้งได้
สัตว์ปีก แม้ว่าบางคร้งจะมีการระบุว่าสัตว์กระเพาะรวมมีวิธีธรรมชาติ
ั
ในสัตว์ปีกซีราลีโนนมีผลต่อคุณภาพของไข่และเพิ่มอัตรา ในการย่อยสลายสารพิษจากเชื้อรา เนื่องจากระบบการย่อยอาหารที่
การตายของตัวอ่อน ส่งผลให้อัตราการฟักไข่ลดลง ซีราลีโนนยัง เป็นเอกลักษณ์ แต่ก็ไม่เป็นผลในกรณีของสารพิษซีราลีโนน
ำ
ส่งผลต่อขนและอาจทาให้เกิดโรคถุงน้ารังไข่หลายใบ ผลของการได้ ตามที่ ศาสตราจารย์เควนเดรม เซเบลี หัวหน้าสาขาอาหาร
ำ
รับซีราลีโนนในสัตว์ปีกอย่างต่อเนื่องหรือซ้ำาๆ ผ่านอาหารสัตว์จะส่ง สัตว์และสารประกอบพืชจากมหาวิทยาลัยสัตวแพทยศาสตร์เวียนนา
ั
ผลกระทบต่อสัตว์ในระยะยาวได้ กล่าวว่า “ในการลดความเป็นพิษของซีราลีโนน ในกระเพาะรูเมนน้น
้
ี
“หากเราพิจารณาด้านการผลิตไข่โดยเฉพาะ จากการศึกษาโดย สามารถกาจัดสารพิษนได้ แต่ยังสามารถเพิมความเป็นพิษ เนองจาก
ำ
่
่
ื
เฉลี่ยเราจะเห็นว่าการได้รับซีราลีโนนในระยะยาวจะลดการผลิตไข่ลง สารพิษจะถูกเปล่ยนโครงสร้างในกระเพาะรูเมนจนอยู่ในรูปอัลฟา หรือ
ี
ประมาณ 6%” ศาสตราจารย์ทอดด์ เอปเพิลเกท หัวหน้าภาควิชา ที่เรียกว่า -zearalenol จากการศึกษาพบว่ามีความเป็นเอสโตรเจน
วิทยาศาสตร์สัตว์ปีกแห่งมหาวิทยาลัยจอร์เจีย ประเทศสหรัฐอเมริกา สูงกว่ามากโมเลกุลเดิมมาก”
กล่าว สำาหรับโคนม ลูกโคและพ่อพันธุ์ มัยโคฟิกซ์ พลัส 5.Z พร้อม
“ในเรื่องความไวต่อสารพิษ ไก่งวงมีความไวอย่างมากต่อการ ด้วยเซนไซม์ ช่วยป้องกันปัญหาท่เกิดจากสารพิษจากเชื้อราและความ
ี
ได้รับสารพิษซีราลีโนน ตามด้วยพ่อแม่พันธุ์ไก่เนื้อ เป็ดและสุดท้าย ท้าทายในการสืบพันธุ์ที่เกิดจากซีราลีโนน
ั
ื
ื
คือไก่เน้อ ดังน้นเมื่อได้รับสารพิษอย่างต่อเน่องโดยเฉพาะอย่างยิ่ง
ำ
์
่
็
ในไกไข่สาว เราจะเหนความล่าช้าในการพัฒนาระบบสบพันธุ ไก ่ สัตว์น้า
ื
ั
เหล่าน้นอาจให้ผลผลิตไม่ถึงจุดสูงสุดและอาจไม่ให้ไข่ในระยะยาว” เป็นท่ทราบกันดีว่าซีราลีโนนมีผลเสียต่อปลาและก้งหลาย
ี
ุ
ศาสตราจารย์แอปเพิลเกท ตั้งข้อสังเกต ประการรวมถึงการลดผลผลิตของแม่พันธุ ลดอัตราการรอดชีวิตของ
์
สำาหรับผู้เลี้ยงสัตว์ปีกและไก่ไข มัยโคฟิกซ์ พลัส 5.Z พร้อม ลูกสัตว์ เพิ่มอัตราการกลายพันธุ์และความพิการ ยังส่งผลต่ออวัยวะ
่
ด้วยเซนไซม์ ช่วยป้องกันปัญหาที่เกิดขึ้นจากสารพิษจากเชื้อราและ และไข่ปลาอีกด้วย
ความท้าทายในการสืบพันธุ์ที่เกิดจากซีราลีโนน สำาหรับปลาและกุ้ง มัยโคฟิกซ์ พลัส 5.Z พร้อมด้วยเซนไซม์
ี
ได้รับการออกแบบมาเพื่อป้องกันปัญหาท่เกิดขึ้นจากสารพิษจากเชื้อ
สุกร ราและความท้าทายในระบบสืบพันธุ์ที่เกิดจากซีราลีโนน
ผลเสียของสารพิษซีราลีโนนมีความสาคัญอย่างมากสำาหรับ
ำ
ั
่
ั
์
ี
ฟาร์มสุกรโดยเฉพาะอย่างยิ่งสำาหรับฟาร์มพ่อแม่พันธุ เมื่อพูดถึง สำาหรบข้อมูลเพิมเติมเก่ยวกบข่าวนี้โปรดติดต่อ [email protected]
สุขภาพสัตว์และผลตอบแทนทางเศรษฐกิจในสุกร ซีราลีโนนมีส่วน หรือเยี่ยมชม www.biomin.net/th
อย่างมากต่อการเกิดภาวะอวัยวะเพศอักเสบ ซึ่งเป็นกลุ่มอาการจาก เครดิตภาพ: ไบโอมิน และเออร์เบอร์กรุ๊ป
ำ
ี
ฮอร์โมนเอสโตรเจนทางานเกิน ไม่เพียงแต่ในสุกรท่มีการสืบพันธุ ์
เท่านั้น แต่ยังรวมถึงสุกรก่อนวัยเจริญพันธุ์และแม้แต่ลูกสุกร
สัตว์เศรษฐกิจ 13

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE


9 ข้อแนะนำาเฝ้าระวังและป้องกันโรค ASF


ในร้านขายอาหารสัตว์

จากสถานการณ์ระบาดของโรค ASF ในสุกร ในหลาย
ื
ประเทศเอเชียรวมถึงเพ่อนบ้าน สร้างความเสียหายให้กับ
อุตสาหกรรมสุกรรุนแรง แต่ไทยยังปลอดโรค เนื่องจากการ

เฝ้าระวังป้องกันโรคที่เข้มงวด โดยในห่วงโซ่การผลิตสุกรมี
หลายส่วนที่เกี่ยวข้อง ซึ่ง “ร้านขายอาหารสัตว์” ถือเป็นอีก
ส่วนที่ต้องให้ความสำาคัญ เพราะเป็นจุดกระจายอาหารสัตว์
ไปสู่ฟาร์มรายกลางและรายย่อย จึงต้องมีมาตรการป้องกัน
เพื่อปิดจุดเสี่ยงในการเกิดโรค


้
ด้วยเหตุนี บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำากัด (มหาชน)
ำ
หรือ ซีพีเอฟ จึงได้พัฒนา 9 ข้อแนะนาเฝ้าระวังและป้องกัน
โรค ASF ในร้านขายอาหารสัตว์ เริ่มจาก
ั
ี
่
ั
์
1. อาหารสตว ต้องรบจากโรงงานทได้มาตรฐาน มีระบบ
ป้องกันโรคที่ดี และต้องมีโปรแกรมการตรวจสอบเชื้อไวรัส ASF ใน
สุกรอย่างสม่ำาเสมอ เพื่อลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ
2. รถรับอาหารจากโรงงานมายังร้าน ต้องเลือกเส้นทางขนส่ง
ี
่
ี
่
ี
ที่ดี หลีกหลีกเส้นทางท่เป็นพื้นทเส่ยง แยกรถท่ต้องผานพื้นท่เสียง
ี
ี
่
ออกจากรถอื่น ในกรณีที่ผ่านพื้นที่เสี่ยงต้องงดแวะพัก เมื่อรถมาถึง
หน้าร้านต้องตรวจสอบความสะอาด พ่นน้ำายาฆ่าเชื้อด้านนอกตัวรถ
ล้อ ช่วงล่าง ซึ่งเป็นส่วนที่มีโอกาสปนเปื้อนเชื้อได้ และพักรถก่อน
ี
ลงอาหารอย่างน้อย 30 นาที เพื่อให้มียาฆ่าเชื้อมีระยะเวลาสัมผัส 6. รถลูกค้าและรถขนส่งอาหารไปท่ฟาร์ม รถทุกคันต้องพ่นยา
ตามคำาแนะนำา ส่วนภายในรถอาจทาความสะอาดห้องโดยสาร ฆ่าเชื้อที่ล้อ แยกจุดจอดรถลูกค้าและรถขนส่งอาหารให้ชัดเจน และ
ำ
เพิ่มเติม เพื่อป้องกันความเสี่ยง พ่นยาฆ่าเชื้อเชื้อจุดจอดรถทุกวัน ขอความร่วมมือส่งอาหารนอกเขต
3. พื้นที่และสถานที่จัดเก็บอาหาร ควรแยกพื้นที่จัดเก็บสินค้า ฟาร์ม ไม่เข้าไปในเขตเลี้ยงสัตว์ หลีกเลี่ยงเส้นทางเป็นพื้นที่เสี่ยง ใน
และจัดวางสินค้าให้เป็นสัดส่วน ก่อนเข้าพื้นที่ทุกครั้งต้องจุ่มรองเท้า กรณีผ่านพื้นที่เสี่ยง ต้องงดแวะพัก พ่นยาฆ่าเชื้อด้านนอกตัวรถ ล้อ
ี
ี
ู
์
ฆ่าเชื้อ สเปรย์มือด้วยแอลกอฮอล ห้ามผ้ไม่เก่ยวข้องเข้าพื้นเก็บ ช่วงล่าง ห้องโดยสาร และพักรถก่อนกลับเข้าร้านอย่างน้อย 30 นาท
ำ
สินค้า และทาความสะอาดเป็นประจำาทุกวัน ป้องกันไม่ให้มีฝ่นผง 7. คนขับรถและคนลงอาหาร จุ่มรองเท้าด้วยยาฆ่าเชื้อ
ุ
์
ี
หรือเศษอาหารทอาจนำาสัตว์พาหะเข้ามาสร้างปัญหา และพ่นยา ล้างมือด้วยแอลกอฮอล หมั่นล้างมือบ่อยๆ ไม่ทานอาหารบนรถขนส่ง
่
ฆ่าเชื้อทุกสัปดาห์ เปลี่ยนชุดทำางานและผ้าหนุนกระสอบทุกวัน หลีกเลี่ยงการเข้าพื้นที่
ี
ำ
ื
่
้
้
้
4. หน้าร้าน มีจุดน้ำายาฆ่าเชือ จุมรองเทาฆ่าเชือ สเปรย์ ฟาร์ม หากจำาเป็นต้องอาบน้า เปล่ยนเส้อผ้า และรองเท้าตาม
ี
ำ
แอลกอฮอล์ก่อนเข้าร้าน พร้อมกับทาความสะอาดพื้นท่ทุกวัน พร้อม มาตรฐานฟาร์มอย่างเคร่งครัด
มีป้ายประชาสัมพันธ์ เพื่อให้ทราบถึงมาตรการและแนวทางป้องกัน 8. การกำาจัดสัตว์พาหะ การจำากัดสัตว์พาหะ นก หนู แมลง
ำ
โรค และติดตามประสิทธิภาพการกาจัดสัตว์พาหะ เช่น กรง หรือกาว
5. พนักงาน จุ่มรองเท้าฆ่าเชื้อ พ่นสเปรย์มือด้วยแอลกอฮอลล์ ดักหนู มีตาข่ายป้องกันนกและแมลง
ก่อนปฏิบัติงาน พร้อมจัดพื้นที่รับประทานอาหารแยกออกจากพื้นที่ 9. กระบวนการตรวจสอบ บันทึกข้อมูลลูกค้า การรับส่ง และ
์
เก็บอาหาร และท้งเศษอาหารลงถังขยะท่มีฝาปิดมิดชิด เน่องจาก ซื้อขายอาหารสัตว ตรวจประเมินมาตรการป้องกันโรค รวมถึงมีการ
ิ
ื
ี
ี
เชื้อ ASF สามารถปนเปื้อนมากับอาหารได้ พ่นยาฆ่าเชื้อท่ล้อรถ เก็บตัวอย่างเชื้อเป็นประจำาทุก 6 เดือน ซึ่งพันธมิตรของซีพีเอฟทุก
พนักงาน และจอดรถแยกจากรถลูกค้า รถรับส่งอาหาร ที่สำาคัญ ร้านได้มีการนำา 9 ข้อแนะนำาเฝ้าระวังและป้องกันโรค ASF ในร้าน
ี
่
ื
ำ
ี
พนักงานไม่ควรเลยงหรอทาธุรกจเกยวกับสกร เพือป้องกนความเสยง อาหารสัตว์ไปปรับใช้อย่างสม่ำาเสมอ...
้
ิ
่
ั
ุ
่
ี
14 สัตว์เศรษฐกิจ

➢ นาทูไซม์ จุดเด่น

ี
ั
✓ เอนไซม์รวมส ำหรบสัตว์ปก, สุกร, สัตว์เคี้ยวเอื้องและสัตว์น ้ำ
✓ ประกอบด้วยเอนไซม์ส ำหรบย่อยเยื่อใย NSP ไฟเตส โปรตีเอส
ั
็
✓ ลดควำมหนืดในทำงเดินอำหำร เพิ่มประสิทธิภำพกำรใช้อำหำร เพิ่มกำรเจริญเติบโต
✓ ทนควำมร้อนได้สูง

✓ ได้รับกำรไว้วำงใจจำกลูกค้ำ 45 ประเทศทั่วโลก


✓




✓ เพิ่มประสิทธิภำพกำรใช้อำหำร
✓ เพิ่มกำรเจริญเติบโต

✓ ลดควำมหนืดในทำงเดินอำหำร

✓ สัตว์โตอย่ำงสม ่ำเสมอ
✓ ลดต้นทุนอำหำรสัตว์

✓ ใช้วัตถุดิบรำคำถูกได้
✓ ลดกำรใช้ DCP

✓ลดกำรขับออกของฟอสฟอรัส
และไนโตรเจน


✓ สวัสดิภำพสัตว์ดีขึ้น












จัดจ ำหน่ำยโดย บริษัท เอม จ ฟาร์มา จากัด
็
ี

11 ซอยรำมค ำแหง 81/1 ถนนรำมค ำแหง ผลิตโดย Bioproton Pty Ltd. Australia
แขวงหัวหมำก เขตบำงกะป กรุงเทพมหำนคร
ิ
10240 โทร.02-7322448

(µm)

 Ñ Ô Ñ

Ñ
Ñ
Ô
ÊÁÒ÷ Ǥ«à¹ª¹ ÊíÒËÃѺÊØ¡Ã
®
ÊÁÒ÷ Ǥ«à¹ª¹ ÊíÒËÃѺÊØ¡Ã
®
¢Í¹ÒàÊ¹Í ÎÔ»ÃÒà´ÍÏÁÔ¤ 2.0
í ÊÁÒÏ· ÇѤ«Ô๪ѹ ÊíÒËÃѺÊØ¡Ã
®
¢Í¹ÒàÊ¹Í ÎÔ»ÃÒà´ÍÏÁÔ¤ 2.0
í
¢Í¹ÒàÊ¹Í ÎÔ»ÃÒà´ÍÏÁÔ¤ 2.0
í






1 Ǥ«¹·ÁҾÌÍÁ¡Ñº CHIP Ñ
è
Ñ
Ñ
Õ
Õ
1
è
è
Õ ÇѤ«Õ¹·ÕÁҾÌÍÁ¡Ñº CHIP
·ÊÒÁÒöÃк¢ŒÍÁÙÅ â´ÂÍÒÈÂ
Ñ
Ø
1
Õ ÇѤ
è
·Ê
è
×ÒÁÒöÃкآŒÍÁÙÅ â´ÂÍÒÈÑÂ
è«Õ¹·ÕÁҾÌÍÁ¡Ñº CHIP
Ñ
Ø
¤Å¹¤ÇÒÁ¶èÇ·Â (RFID) º¹©ÅÒ¡
Ô
Õ
×ÒÁÒöÃкآŒÍÁÙÅ â´ÂÍÒÈÑÂ
Ô
¤Å¹¤ÇÒÁ¶èÇ·Â (RFID) º¹©ÅÒ¡
·Ê
è
Ø
Õ
è
Õ
Õ
Ø
Ô
×
è
¤Å¹¤ÇÒÁ¶èÇ·Â (RFID) º¹©ÅÒ¡
©Õ´Ç¤«¹à¢ŒÒ¼Ç˹§
Ñ
Õ
Ô
Ñ
´ŒÇÂÍØ»¡Ã³©Õ´ÇѤ«Õ¹ª¹Ô´äÃŒà¢çÁ
Ñ
Ô
©Õ´Ç¤«¹à¢ŒÒ¼Ç˹§
Õ
Ñ
2¾ÃŒÍÁºÑ¹·Ö¡¢ŒÍÁÙÅ¡ÒéմÍѵâ¹ÁѵÔ
Ô
Ñ
©Õ´Ç¤«¹à¢ŒÒ¼Ç˹§
´ŒÇÂÍØ»¡Ã³©Õ´ÇѤ«Õ¹ª¹Ô´äÃŒà¢çÁ
Õ
Ñ
®
´ŒÇÂÍØ»¡Ã³©Õ´ÇѤ«Õ¹ª¹Ô´äÃŒà¢çÁ
2¾ÃŒÍÁºÑ¹·Ö¡¢ŒÍÁÙÅ¡ÒéմÍѵâ¹ÁÑµÔ Î»ÃÒà´ÍÃÁÔ¤ 2.0

Ô
2¾ÃŒÍÁºÑ¹·Ö¡¢ŒÍÁÙÅ¡ÒéմÍѵâ¹ÁÑµÔ ®
Ô
λÃÒà´ÍÃÁÔ¤ 2.0

®
ÎÔ»ÃÒà´ÍÃÁÔ¤ 2.0

Ñ
¡Òè´¡ÒâŒÍÁÙÅ
¡Ò÷íÒÇѤ«Õ¹ ´ŒÇÂâ»Ãá¡ÃÁ
Ñ
¡Òè´¡ÒâŒÍÁÙÅ
3 ÎÔ»ÃÒÅÔ§¤ ÇѤ«Ô๪ѹ
¡Òè´¡ÒâŒÍÁÙÅ
¡Ò÷íÒÇѤ«Õ¹ ´ŒÇÂâ»Ãá¡ÃÁ
Ñ
3 ÎÔ»ÃÒÅÔ§¤ ÇѤ«Ô๪ѹ
¡Ò÷íÒÇѤ«Õ¹ ´ŒÇÂâ»Ãá¡ÃÁ
3 ÎÔ»ÃÒÅÔ§¤ ÇѤ«Ô๪ѹ
�
ÊíÒËÃѺ¢ŒÍÁÙÅà¾ÔÁàµÔÁ: â»Ã´µÔ´µ‹ÍÊѵÇᾷ¢Í§·‹Ò¹
�
ÊíÒËÃѺ¢ŒÍÁÙÅà¾ÔÁàµÔÁ: â»Ã´µÔ´µ‹ÍÊѵÇᾷ¢Í§·‹Ò¹
�
ÊíÒËÃѺ¢ŒÍÁÙÅà¾ÔÁàµÔÁ: â»Ã´µÔ´µ‹ÍÊѵÇᾷ¢Í§·‹Ò¹






AAFFrllpHipradermicENG.indd 1 18/9/17 9:56

AAFFrllpHipradermicENG.indd 1 18/9/17 9:56
AAFFrllpHipradermicENG.indd 1 18/9/17 9:56

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE


รู้แล้วรอด…โรคสุกรแม่พันธุ์ตายเฉียบพลัน จากแบคทีเรีย


คลอสทริเดียม โนวิอาย (Clostridium novyi)


ภัยเงียบกระทบผลผลิตในอุตสาหกรรมการเลี้ยงสุกร











Making prevention come true

โดย สพ.ญ. เรืองอุไร กิจโชดก
(หมอกล้วย) (สพ.บ., วทม., เกียรติบัตรทางการตลาด)
ทีมวิชาการและการตลาด HIPRA THAILAND

ปัญหาแม่สุกรตายเฉียบพลัน เป็นอีกหนึ่งปัญหา
ึ
อุตสาหกรรมการเล้ยงสุกร ท่มีแนวโน้มสูงข้นทุกปีทั่วโลก
ี
ี
ื
ั
ื
ึ
ุ
ซ่งส่วนใหญ่พบได้ในช่วงสุกรแม่พันธ์ต้งท้อง และก่อน 1. เช้อ คลอสทริเดียม โนวิอาย คือเช้ออะไร และมีลกษณะ
ั
หรือระหว่างช่วงสัปดาห์แรกภายหลังคลอด โดยเฉพาะช่วง เป็นอย่างไร
C. novyi ถูกแยกเชื้อได้เป็นครั้งแรก เมื่อปี พ.ศ. 2437 เป็น
ฤดูร้อน แม้ว่าจากการศึกษาในปัจจุบัน พบว่า ฤดูกาลอาจ เชื้อแบคทีเรียท่สร้างสปอร์ และเจริญได้ในสภาวะไม่มีออกซิเจน
ี
ไม่ส่งผลต่ออัตราการตายของสุกรแม่พันธุ์ที่สูงขึ้น สาเหตุที่ มีรูปร่างเป็นท่อน ติดสีแกรมบวก มีขนาดที่แตกต่างกัน (ภาพที่ 1)
ุ
ทำาให้สุกรแม่พันธ์ตาย ≥ 60% มีได้หลายสาเหตุ เช่น สารพิษ สุกรสามารถได้รับเชื้อโดยตรงจากภายนอก เช่น ดินหรือมูลสัตว์
ู
ั
จากเชื้อรา แผลหลุมในกระเพาะอาหาร มดลกทะลก และ เป็นต้น และภายในร่างกาย ซึ่งส่วนใหญ่พบได้ท่ระบบทางเดินอาหาร
ี
ปากช่องคลอดบิด อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ท้าทายมีมากขึ้น เมื่อ ของสุกรที่แสดงอาการของโรค
ผลสารวจพบว่า 40% ทางฟาร์มไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด
ำ
เนื่องจากการวินิจฉัยสาเหตุที่แท้จริง ทำาได้ยาก
ปัจจุบัน มีการพิสูจน์สาเหตุที่ทำาให้สุกรแม่พันธ ุ ์
ตายเฉียบพลันในฟาร์ม ≥ 4% คือ เชื้อแบคทีเรียชนิด คลอส
ทริเดียม โนวิอาย (Clostridium novyi, C. novyi) ซึ่งเป็นเชื้อ
ี
แบคทีเรียท่ฟาร์มสุกรในต่างประเทศให้ความสนใจอย่างมาก
เช่น ประเทศโครเอเชีย เกาหลี ญี่ปุ่น เคนยา สเปน สโลวาเกีย
เป็นต้น เน่องจากฟาร์มสูญเสียแม่สุกร ส่งผลให้เพ่มการ
ื
ิ
้
่
ั
ั
ุ
ลงทุนในสุกรพนธมากขน รวมทงกระทบตออัตราการผลต
ิ
ึ
้
์
ี
ั
ื
ุ
้
ลกสกรในรอบนันด้วย ‘’ลาสด ประเทศไทย ได้มการยนยน
ู
่
ุ
พบเชื้อ C. novyi ในสุกรแม่พันธุ์ตั้งท้องตายเฉียบพลัน โดย
ี
ี
บริษัท HIPRA ประเทศไทย (เรืองอุไร และคณะ พ.ศ. 2564)‘’ ภาพท่ 1. C. novyi จากการป้ายเชื้อท่ตับสุกรแม่พันธุ์ มี
ลักษณะเป็นท่อน (ลูกศรสีเหลือง) มีสปอร์ท่ตำาแหน่งก่งกลางหรือ
ี
ึ
ี
ั
้
ดังนัน ทมวชาการและการตลาด บรษท HIPRA ปลายสุดของเซลล์ (กำาลังขยาย 1000 เท่า ภายใต้กล้องจุลทรรศน์)
ิ
ิ
ประเทศไทย ขอนำาเสนอเรื่องเชื้อ C. novyi เพื่อให้เป็นที่รู้จัก ลิขสิทธิ์ภาพของ ดร. อัลเฟรโด การ์เซีย ซานเชส จากสถาบัน
และเหตุใดอุตสาหกรรมการเล้ยงสุกร จึงไม่ควรมองข้าม Centro de Investigaciones Cientำficas y Tecnológicas de
ี
จุดเล็กๆ แต่กระทบผลผลิตได้มหาศาล Extremadura (CICYTEX)
สัตว์เศรษฐกิจ 17

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE


C. novyi มีหลายชนิด เช่น A,B, C และ D ซึ่งแต่ละชนิด
แบ่งการก่อสารพิษได้ ดังน้ -toxin สามารถพบได้จากเชื้อ 4. สุกรที่ตายจากเช้อ คลอสทริเดียม โนวิอาย มีรอยโรคจาก
ี
ื
C. novyi ชนิด A และ B สารพิษ -toxin พบได้จากเชื้อ ผลชันสูตรซาก อย่างไร
C. novyi ชนิด B และ D เชื้อ C. novyi ชนิด C ไม่ก่อโรค ‘’ใน ลูกสุกรดูดนม และสุกรอนุบาล: พบอัตราการป่วยและตายจาก
สุกร C. novyi ชนิด B สามารถก่อโรคและแยกได้จากสุกรแม่พันธุ์ เชื้อ C. novyi น้อยมาก
ที่ตายมากที่สุด‘’ สุกรขุน: สุกรที่ติดเชื้อ C. novyi เจ็บปวดจากอาการแผลเน่า

และกล้ามเนื้อบวม มวลกล้ามเนื้อลดลง
2. เชื้อ คลอสทริเดียม โนวิอาย ก่อโรคในคน ได้หรือไม่ สุกรแม่พันธุ์ หรือสุกรอ้มท้อง และช่วง 3 สัปดาห์แรก
ุ
C. novyi สามารถก่อโรคได้ในคน ทำาให้แผลเน่า มีเนื้อตาย ภายหลังคลอด: C. novyi ทำาให้สุกรมีอัตราการตาย ≥ 4% และ
ซึ่งเชื้อสามารถหลบอยู่ในกล้ามเน้อได้ในระยะเวลานาน และสปอร ์ มีรอยโรค ดังภาพ ต่อไปนี้
ื
ำ
ของเชื้อสามารถหลบหลีกจากระบบทางเดินอาหาร ทาให้ลำาไส้ใหญ่
และสำาไส้เล็กส่วนต้นอักเสบ ร่วมกับการเกิดภาวะบวมน้ำา นอกจาก 3
นี้เชื้อ C. novyi สามารถก่อโรคในสตรีตั้งครรภ์ได้อีกด้วย ซึ่งจาก
ั
ี
ี
์
่
การศึกษาพบวา มีความเกยวข้องกบการเปลยนแปลงของฮอรโมน
่
่
ั
ในช่วงตั้งครรภ์ อย่างไรก็ตาม ‘’ปัจจุบันไม่มีหลกฐานใด พิสูจน์ว่า
เชื้อ C. novyi เป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน (zoonosis)‘’
ี
3. สุกรท่ป่วยจากเชื้อ คลอสทริเดียม โนวิอาย มีอาการ
อย่างไร และพบในช่วงฤดูกาลใด
ลักษณะอาการทางคลินิกไม่ชัดเจน ส่งผลให้ยากต่อการวินิจฉัย
โรค สุกรท่ป่วยจะตายอย่างเฉียบพลัน ในต่างประเทศ โดยเฉพาะ
ี
แถบยุโรป มีรายงานพบสุกรแม่พันธุ์ตายเฉียบพลันจากสาเหตุ
C. novyi ในช่วงฤดูร้อน ในแถบเอเชีย พบเชื้อได้ในช่วงฤดูร้อน สุกรแม่พันธุ์: ตายเฉียบพลัน เน่าเร็วกว่าปกติ (≤ 12 ชม.)
และฤดูหนาว ในประเทศไทย มีรายงานเป็นคร้งแรกพบสุกรป่วย ซากสุกรขยายใหญ่ สุกรบวมน้ำาทั้งตัว (ลูกศร)
ั
(ภาพที่ 2) และตายอย่างเฉียบพลัน ในช่วงปลายฤดูฝน ต้นหนาว มีกลิ่นเหม็น พบของเหลวในหัวใจ ปอด

อย่างไรก็ตาม จากการสำารวจการสอบถามจากหลายฟาร์ม ใน และช่องท้อง (ภาพด้านหลัง)
ประเทศไทย พบว่า สุกรแม่พันธุ์ตายเฉียบพลันสามารถพบได้ตลอด
ี
ั
ท้งปี ดังนั้น มีความจำาเป็นอย่างมากท่ฟาร์มสุกร ควรมีมาตรการ
วินิจฉัยสาเหตุ กรณีที่พบอัตราการตาย ≥ 4%
















สุกรแม่พันธุ์: ตายเฉียบพลัน เน่าเร็ว ซากสุกรบริเวณ
ช่องท้องมีสีม่วงคล้ำา (ลูกศร) บางครั้งพบ
ร่วมกับแผลในกระเพาะอาหาร (ภาพด้านหน้า)
ภาพที่ 2. (L) สุกรพันธุ์อุ้มท้อง มีอาการซึม และหายใจถี่ (R) สุกร
ุ
อมทองซีดเล็กน้อย และพบมดลูกทะลัก (ลูกศร) (เรองอุไร และคณะ
้
ื
้
พ.ศ. 2564)
18 สัตว์เศรษฐกิจ

ข่าวสารและสาระสำาหรับวงการเลี้ยงสัตว์




















ภาพที่ 3. (L) ม้ามโต (R) สีตับเข้มขึ้นเล็กน้อย ร่วมกับมีเนื้อตาย
(ลูกศร) (เรืองอุไร และคณะ พ.ศ. 2564)


5. สุกรที่ตายจากเชื้อ คลอสทริเดียม โนวิอาย มีผลต่อระบบ
ร่างกายสุกร (พยาธิชีววิทยา) อย่างไร
สุกรแม่พันธุ์: ตับมีการแทรกซึมของฟองอากาศ จึงส่งผล C. novyi ชนิดที่สามารถผลิตสารพิษ -toxin (ชนิด A และ
มีลักษณะรูพรุนบริเวณเนื้อตับ เรียกว่า B) ส่งผลต่อสุกร ดังนี้
แอโรชอกโกแลต (ลูกศร) ไม่ตอบสนองต่อการรักษา แม้ว่าให้การรักษาด้วยยากลุ่มเพน
(ภาพขยายให้เห็นฟองอากาศในเนื้อตับ) นิซิลิน (Penicillin)

ภาวะเม็ดเลือดขาวสูงกว่าปกติในกระแสเลือด
ำ
สารพิษของเชื้อประกอบด้วยพันธะเปปไทด์สายเดี่ยว มีน้าหนัก
โมเลกุล 250,000 MW มีโปรตีนกล่ม GTPases ท่เก่ยวกับการ
ี
ี
ุ
ทำางานของเส้นใยภายในแอกติน ซึงสารพิษส่งผลทาใหเซลล์ทวไป
ั
่
่
ำ
้
เสื่อมสภาพ โดยเฉพาะพื้นผิวของเส้นเลือด ส่งผลให้มีของเหลวมา
สะสมในช่องว่างระหว่างเซลล์ ทำาให้สุกรมีสภาพบวมน้ำา สอดคล้อง
กับซากสุกรที่ขยายใหญ่
ื
6. ระบาดวิทยา และการแพร่กระจายเช้อ คลอสทริเดียม
โนวิอาย ในฟาร์มสุกร
ุ
ส่วนใหญ่พบได้ในสุกรอ้มท้อง และพบเป็นประจำาในช่วงหน้า
ร้อน อย่างไรก็ตาม ในประเทศไทย พบสุกรที่ตายจากเชื้อ C. novyi
สุกรแม่พันธุ์: ตับมีการแทรกซึมของฟองอากาศ ได้ในช่วงปลายฝนต้นหนาว
จึงส่งผลมีลักษณะรูพรุนบริเวณเนื้อตับ (ลูกศร) สุกรที่ตายจากเชื้อ C. novyi พบว่าส่วนใหญ่ ผ่านการตั้งท้อง
ึ
มาแล้วอย่างน้อยหน่งคร้ง อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจากประเทศไทย พบ
ั
ว่า C. novyi สามารถทำาให้สุกรสาวอุ้มท้องตายเฉียบพลันได้
เชื้อ C. novyi สามารถแยกได้ในสุกรแม่พันธุ์ที่ตายเฉียบพลัน
อวัยวะอื่นในสุกร ส่วนใหญ่พบเนื้อตาย เช่น สมอง ลำาไส้ ม้าม สูงถึง 40% ซึ่งให้ผลสอดคล้องกับในประเทศสเปน ที่ทำาการสำารวจ
และตับ เป็นต้น นอกจากนี้ สามารถพบรอยโรคในอวัยวะสำาคัญ มี ตัวอย่างเลือดในสุกร (seroprevalence) จำานวน 855 ตัว จาก 143
ความนิ่ม เป็นรูพรุน อัดไปด้วยก๊าซ และมีกลิ่นเน่าอย่างรุนแรง ฟาร์ม พบว่าสุกร >30% ให้ผลบวกต่อเชื้อ C. novyi และฟาร์มที่
ในประเทศไทย มีรายงาน พบรอยโรคสุกรแม่พันธุ์ตายจากเชื้อ พบผลบวกต่อเชื้อดังกล่าว สูงถึง 74.23%
C. novyi ไม่พบรอยโรคที่ชัดเจน ของสุกรแม่พันธุ์ที่ตายเฉียบพลัน สุกรแม่พันธุ์ที่สุขภาพดี มีความเสี่ยงสูงเช่นเดียวกับสุกรป่วย
ภายหลังชันสูตรซากภายใน 5 ชม. รอยโรคพบเพียงมีขนาดใหญ่ขึ้น สุกรแม่พันธุ์ช่วงเล้ยงลูก และนำาหนักลด พบอตราการตาย
ี
้
ั
และพบเนื้อตายที่ตับ ร่วมกับสีของตับเข้มขึ้น ดังภาพที่ 3 เฉียบพลันจาก C. novyi ถึง 15-30% ต่อปี
สุกรที่อมโรค สามารถกระจายเชื้อไปยังสุกรตัวอื่นได้


สัตว์เศรษฐกิจ 19

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE



7. การวินิจฉัย เชื้อ คลอสทริเดียม โนวิอาย ในฟาร์มสุกร โรคแอนแทรกซ์ (Anthrax) ที่มีสาเหตุมาจากเชื้อ Bacillus
การชันสูตรซาก วินิจฉัยโรคได้ยาก เว้นแต่พบรอยโรคเฉพาะ anthracis
ี
ี
เช่น ฟองอากาศท่แทรกซึมในเนื้อตับ และควรผ่าซากให้เร็วท่สุด โรคที่ติดเชื้อแบคทีเรีย ในระยะเฉียบพลัน
ภายใน 12 ชม. เนื่องจากซากสุกรเน่าเร็ว
ื
ำ
เพาะเชื้อแบคทีเรีย ทาได้ยาก มีความไวต่า เมื่อสังเกตด้วย 9. การรักษา เช้อ คลอสทริเดียม โนวิอาย กรณีที่มีการระบาด
ำ
ตาเปล่า พบว่าเชื้อท่อยู่ในอาหารเลี้ยงเชื้อมีลักษณะกลม นูน หรือพบสุกรแม่พันธุ์ป่วย
ี
ุ
โปร่งแสง มีสีเทาเป็นประกาย พื้นผิวหยาบ บริเวณรอยกดหยัก ไม่ตอบสนองต่อการรักษา แม้ว่าให้การรักษาด้วยยากล่ม
เล็กน้อย (ภาพที่ 4) เพนนิซิลิน (Penicillin) ในแถบยุโรป ในอดีต ฟาร์มสุกรนิยมเพิ่ม
แบซิทราซินลงในอาหาร ขนาด 250 กรัมต่อตัน ในสุกรอ้มท้อง
ุ
ช่วงท้ายถึงแม่สุกรหย่านม เพื่อลดการตายของแม่สุกร และยามีผลก
ระตุ้นการเจริญเติบโตของสุกรได้ อย่างไรก็ตาม ได้มีการประกาศ
ห้ามใช้ยานี้ในการเลี้ยงสุกร (ข้อบังคับ 1831/2003/EC ว่าด้วยสาร
ั
ั
้
้
เสริมสำาหรบใช้ในการเลียงสัตว์) ‘’ดังนน การป้องกัน และควบคุม
โรคก่อนที่ความเสียหายปรากฏขึ้น จึงสำาคัญที่สุด‘’
10. การควบคุม และป้องกัน เชื้อ คลอสทริเดียม โนวิอาย
เพื่อลดอัตราแม่สุกรตายเฉียบพลัน
กำาจัดซากสุกรพันธุ์ ด้วยการเผาให้เป็นเถ้า หรือฝังลึกกลบด้วย
ปูนขาว เพื่อลดการแพร่ของสปอร์
ี
ี
ลดการปนเปื้อนเชื้อ C. novyi ในพื้นท่เล้ยงสุกร ในประเทศไทย
สามารถพบสุกรอุ้มท้องตายเฉียบพลัน จากสาเหตุ C. novyi ได้ ใน
ั
ภาพที่ 4. เพาะเลี้ยงด้วยอาหารเลี้ยงเชื้อผสมเลือดไร้ออกซิเจน โรงเรือนปิด ดังน้น มาตการความปลอดภัยทางชีวภาพ (Biosecurity)
(ดร. รอย ชูลทซ์ สถาบันสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยไอโอวา) เป็นสิ่งสำาคัญมาก เพื่อลดความสูญเสียของสุกรภายในฟาร์ม
การฉีดวัคซีน กระตุ้นภูมิคุ้มกันในแม่สุกร อย่างไรก็ตาม ฟาร์ม
การตรวจด้วยอิมมูโนฟลูออเรสเซนต์ เป็นเทคนิคการตรวจ ควรเลือกวัคซีนท่มีส่วนประกอบของท็อกซอยด์ และฉีดในสุกร
ี
ี
ี
วินิจฉัยท่มีความไวสูงกว่าวิธีเพาะเลี้ยง เชื้อแบคทีเรีย และควร แม่พันธุ์ ท่ 6 และ 3 สัปดาห์ ก่อนเข้าคลอด โดยเฉพาะช่วง
เก็บตัวอย่างโดยเร็วภายหลังสุกรตาย เพื่อลดการเกิดผลบวกลวง โดย การระบาด และหรือพบอัตราการตายของสุกรพันธุ์ ≥ 4% โดย
เก็บตัวอย่างด้วยวิธีการป้ายเชื้อ (swab) จากตับท่มีเนื้อตาย และ ไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด
ี
หรือบริเวณที่มีรูพรุน
วิธีอณูชีวโมเลกุล เช่น เทคนิค PCR หรือ real-time PCR 11. ผลกระทบต่อเศรษฐกิจในฟาร์ม ที่สุกรตายจากเชื้อ
เป็นต้น ซึ่งเป็นวิธีท่มีความไว และความจำาเพาะสูง ทาให้ง่ายต่อการ คลอสทริเดียม โนวิอาย
ี
ำ
ยืนยันผลการวินิจฉัยโรค HIPRA ประเทศไทย มีโปรแกรม NOVYI ต้นทุนสุกรพันธุ์ (sow related cost/individual cost) เพิ่มขึ้น
PROGRAM โดยเก็บตัวอย่างตับที่มีรอยโรค ภายใน 12 ชม. เพื่อ หรือลดลง ขึ้นกับค่าเสื่อมของสุกรพันธุ์ ระยะเวลาอุ้มท้อง วงรอบ
ั
ตรวจหาสารพิษต่อเชื้อ C. novyi ( -toxin) ด้วยวิธี real-time การผลิต ค่าอาหาร ค่ายารกษา เป็นต้น และต้นทนการตลาด
ุ
PCR ณ ห้องปฏิบัติการ HIPRA Diagnos (market related cost/general cost) เช่น ค่าอาหารช่วงสุกร
ิ
อ้มท้อง ค่าแม่สุกรคัดท้ง และค่าผสม ในต่างประเทศได้มีการคำานวณ
ุ
8. การวินิจฉัยแยกโรคอ่น กับสุกรที่ตายจาก เชื้อ คลอส สุกรพันธุ์ (parity 2) ที่ตายในช่วงอุ้มท้องที่ 35 วัน มีค่าเสื่อมของ
ื
ทริเดียม โนวิอาย สุกรพันธุ์ ณ วันที่ตาย 2,925.99 บาท และค่าใช้จ่ายช่วงอุ้มท้อง
โรคปอด และเยื่อห้มปอดอักเสบ (Swine pleuropneumo 2,019.88 บาท มีค่าใช้จ่ายต่อแม่สุกร รวม 12,978.93 บาท
ุ
niae) ท่มีสาเหตุมาจากเชื้อ Actinobacillus pleuropneumoniae
ี
(APP) จากข้อมูลในหลายประเทศ พบว่า C. novyi สร้างความเสีย
ี
่
้
ู
้
้
่
ุ
้
ี
โรคไข้หนังแดงสุกร (Erysipelas) ท่มีสาเหตุมาจากเชื้อ หายใหแกอตสาหกรรมการเลียงสกร โดยทผเลียงไม่ทราบแน่ชัด
ุ
Erysipelotrix rhusiopathiae ทำาให้ไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้ตรงจุด ส่งผลกระทบต่อต้นทุน
20 สัตว์เศรษฐกิจ

ข่าวสารและสาระสำาหรับวงการเลี้ยงสัตว์



สุกรพันธุ์ และต้นทุนทางการตลาดสูงขึ้น ฟาร์มเสียโอกาสต่อ อ้างอิง
การผลิตลูกสุกร ปัจจุบัน C. novyi ยังเป็นความท้าทายของผู้เลี้ยง 1. Akiyama et al., 2017. JARQ. 85 - 89.
2. Almond and Bilkei. 2005. Berl Munch Tierarztl Wochenschr. 296-299.
อย่างมาก โดยเฉพาะในด้านการวินิจฉัยโรคและป้องกันโรค ปัจจุบัน 3. Bernal et al. 2017. ESPHM proceedings 2017; BBD-065.
นักวิชาการสุกรในหลายประเทศ ยอมรับว่า การฉีดวัคซีน เป็นการ 4. Friendship and Bilkei. 2006. Vet Rec. 601.
ป้องกันสุกรแม่พันธุ์ตายเฉียบพลัน ที่มีสาเหตุมาจากเชื้อ C. novyi 5. Friendship and Bilkei. 2007. Vet J. 694-696.
6. Garcia et al. 2009. J Swine Health Prod. 264-268.
ได้ดีที่สุด 7. Garcia et al. 2013. Libreria Tecnica Figueroa-2 (eds) PUBLICEP-Produccion
ำ
์
์
หากฟารมของท่านกาลังเผชิญกับปัญหาสุกรแม่พันธุตาย Humanes de Madrid, Madrid; pp 127-130.
เฉียบพลัน ที่อาจมาจากสาเหตุ C. novyi โปรดติดต่อทีมงานของ 8. Itoh et al. 1987. J Jpn Vet Med Assoc. 365-369.
9. Jeong et al., 2020. BMC Vet Res. 1-9.
บริษัท HIPRA ประเทศไทย เพื่อร่วมเข้าวินิจฉัย และแก้ปัญหาให้ 10. Kitchodok et al., 2021. Thai J Vet Med (Suppl) (pending). CUVC 2021
ท่านอย่างทันท่วงที (Poster Presentation)
11. Nishida and Nakagawara. 1964. J Bacteriol. 1636-1640.
12. Novy F. 1894. Medical Microbiol Immunol. 17:209-232.
13. Quinn et al., 1999. Edinburgh: MOSBY. 194.
เทคนคการเลี้ยงสุกร
ิ
14. Sasaki et al., 2012. Vet. Microbiol. 257-267.
บทความ
15. Smith 1978. Health Lab Sci. 74-80.

ื
ื
่
ทบทวนเรองเช้อคลอสทริเดียม
การติดเชือ คลอสทริเดียม โนวิอาย
้
โรคที่ถูกละเว้นแต่สามารถเกิดได้เสมอ
ดร. เจ. เกลน ซองเกอร์
ั
นกวิชาการจากสถาบันจุลชีววิทยาแห่งอเมริกา
ประกาศนยบัตร สถาบันจุลชีววิทยาทางการสัตวแพทย์
ี
ศาสตราจารย์เกียรติคุณ มหาวิทยาลัยแอริโซนา
ู้
ผแต่งร่วมในสายงานโรคสุกร







































1
สัตว์เศรษฐกิจ 21



LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE


































ป้องกัน ASF….สร้างโอกาสหมูไทย




กรมศุลกากรจีน เปิดเผยตัวเลขนำาเข้าเนื้อหมูในเดือนมีนาคม กินหมู “ราคาต่ำาสุดในอาเซียน” จากหมูมีชีวิตหน้าฟาร์มที่ราคา 80
่
ทผานมา มากถง 460,000 ตัน เพิมขึนจากปีกอนหน้า 16% บาทต่อกิโลกรัม ขณะท่ประเทศอ่นในภูมิภาคหมูมีชีวิตราคาสูงกว่า
ื
ี
่
้
่
่
ึ
ี
์
ั
ทุบสถิติการนาเข้าเนื้อสัตว์ท้งหมดสูงเป็นประวัติการณ จากความ ไทยทั้งสิ้น เช่น ฟิลิปปินส์ ราคากิโลกรัมละ 116 บาท จีน 110
ำ
ี
กังวลด้านปริมาณผลผลิตหมูท่ลดลงมากกว่า 30% นับจากเดือน บาท กัมพูชา 109 บาท เวียดนาม 103 บาท เมียนมา 94 บาท
พฤศจิกายน 2563 ท่เกิดโรคในฤดูหนาว รวมถึงโรคอหิวาห์แอฟริกา และ ลาว 93 บาท
ี
ในสุกร หรือ ASF จนส่งผลกระทบต่อฟาร์มเลี้ยงหมูของประเทศ มี วันนี้อุตสาหกรรมหมูก้าวหน้าไปอีกขั้น จากความสำาเร็จในการ
การประเมินว่า ขณะนี้จีนมีหมูอยู่ในสต๊อกประมาณ 60-70% เรื่อง ผลักดันของกระทรวงเกษตรและสหกรณ ให้การปฏิบัติทางการเกษตร
์
ิ
ั
นี้กลายเป็นภาพสะท้อนความต้องการหมูของประเทศผ้บริโภคเน้อหมู ที่ดีสำาหรบฟารมหมูเป็น “มาตรฐานบังคับ” กลายเป็นมาตรฐานสนค้า
ู
์
ื
ี
ที่สำาคัญที่สุดของโลก เกษตรด้านปศุสัตว์ท่ทุกฟาร์มต้องปฏิบัติตาม เพื่อเป็นการควบคุม
ั
ี
ั
ไม่เพียงในจีนที่ต้องเผชิญกับวิกฤต ASF แต่แทบทุกประเทศ ฟาร์มเล้ยงหมูท้ง 160,000 ราย ทุกภูมิภาคท่วประเทศ ให้มีการ
ในเอเชียและอาเซียนต่างประสบปัญหาขาดแคลนหมูและราคาหมู บริหารจัดการฟาร์มแบบเดียวกัน
ี
ั
ี
พุ่งขึ้นหลายเท่าเช่นกัน เว้นแต่ไทยท่ยังคงป้องกันโรคร้ายแรงในหมู มาตรฐานน้จะช่วยยกระดับฟาร์มหมูท้งหมด และจะเป็นตัวช่วย
นี้ได้มาเกือบ 3 ปี กลายเป็นไข่แดงท่น่าจับตามอง จากความสามารถ สำาคัญที่จะทำาให้การป้อง ASF เข้มแข็งมากขึ้น โดยเฉพาะฟาร์ม
ี
ี
ี
ี
ในการเฝ้าระวังและป้องกันโรคได้อย่างเข้มแข็งมากท่สุด ช่วยป้องกัน รายย่อยท่จะต้องปฏิบัติตามมาตรฐานท่เหมาะสม ซึ่งท้ายท่สุดคนท ่ ี
ี
์
่
ี
ิ
้
ิ
ี
ำ
ความเสียหายต่ออุตสาหกรรมหมูท่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจไม่ต่ากว่า ได้ประโยชน คือ เกษตรกรทมีประสทธิภาพการผลตดีขึน และยัง
้
150,000 ล้านบาท ทงจากการส่งออกหลายหมืนล้านและอุตสาหกรรม เป็นส่วนสาคัญในการสร้างอาหารมั่นคงและผลิตเน้อหมูปลอดภัย
ั
ำ
่
ื
ต่อเนื่อง ส่งมอบให้ทั้งประชาชนคนไทยและผู้บริโภคในต่างชาติ
หมูไทยจึงเป็นที่ต้องการของทุกประเทศต่างๆ ที่กำาลังถูกโรคนี้ การป้องกัน ASF ท่เข้มงวด เมื่อผนวกกับมาตรฐานบังคับ
ี
เล่นงาน ด้วยความเชื่อมั่นว่า ไทยไม่มี ASF อย่างแน่นอน ดูได้ ของฟาร์มหมูท่กาลังจะถูกขับเคลื่อนให้ข้อปฏิบัติต่างๆ เดินหน้า ย่อม
ี
ำ
จากปริมาณการส่งออกหมูของไทย 2 ล้านตัว มูลค่า 13,000 ล้าน ทำาให้อุตสาหกรรมหมูแข็งแกร่งขึ้น เป็นทั้งโอกาสและอนาคตที่สดใส
ี
บาท เมื่อปี 2563 ท่ผ่านมา หรือเพิ่มขึ้น 344.30% และยังมี ของทั้งเกษตรกร และเศรษฐกิจชาติให้เข้มแข็ง
ผลิตภัณฑ์จากหมู 43,000 ล้านตัน มูลค่า 5.1 พันล้านบาท ที่เป็น
ิ
ส่งยืนยัน และยิ่งทาให้ทุกประเทศยอมรับว่าไทยควบคุมโรคได้ ส่งหมู บทความโดย ปฏิภาณ กิจสุนทร
ำ
ออกไปขายได้ ในประเทศไม่เคยขาดแคลนหมู ที่สำาคัญคนไทยยังได้ นักวิชาการอิสระ : [email protected]
สัตว์เศรษฐกิจ 23

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE




























วิถีใหม่ฟาร์มหมูไทย...


ยกระดับ Biosecurity สกัด ASF




New Normal ถือเป็นคำ�ที่ได้ยินเป็นประจำ� ในยุคโควิด-19 ที่ เห็นได้จ�ก ก�รให้คว�มสำ�คัญปฏิบัติต�มระบบไบโอซีเคียวริตี้
์
หม�ยถึงก�รวิถีก�รปฏิบัติใหม่ท่กล�ยเป็นปกติในก�รดำ�เนินชีวิตหรือ (biosecurity) ที่เพิ่มขึ้น แต่ในปี 2564 นี้ ฟ�รมหมูไทยต้อง
ี
้
ปฏิบัติง�น ยกตัวอย่�ง ก�รใส่หน�ก�กอน�มัย หรือก�รเว้นระยะ ยกระดับไบโอซีเคียวริตี้ ทั้ง ก�รปฏิบัติ จิตสำ�นัก ที่เข้มงวดยิ่งขึ้น
ห่�ง เช่นเดียวกับ ธุรกิจก�รเลี้ยงสุกร ที่เผชิญกับโรค ASF ที่สร้�ง เพื่อป้องกันไม่ให้เชื้อหลุดเข้�ม�ระบ�ดภ�ยในฟ�ร์มอย่�งเด็ดข�ด
้
คว�มสูญเสียให้กับหล�ยประเทศทั่วโลก ยกเว้น ไทย ที่ใช้ระบบไบ โดยเฉพ�ะช่องท�งก�รข�ยทต้องระมัดระวงไม่ใหเชือจ�กภ�ยนอก
ั
ี
่
้
โอซีเคียวริตี้เฝ้�ระวังป้องกันโรค ช่วยให้ไทยยังคงสถ�นะปลอดโรคนี้ สวนท�งเข้�ม�สร้�งคว�มเสียห�ยเด็ดข�ด ด้วยก�รใส่ใจระบบ
ถือเป็น New Normal ของฟ�ร์มหมูไทย ที่ต้องให้คว�มสำ�คัญ เพื่อ ไบโอซีเคียวริตี้ เน้นก�รอ�บน้ำ� เปลี่ยนเสื้อผ้� เปลี่ยนรองเท้�ก่อน
็
์
ำ
อยู่ในธุรกิจสุกรได้ต่อไป เข้�ฟ�ร์ม จุ่มเท้�ด้วยนำ�ย�ฆ่�เชื้อ เพร�ะห�กท�สำ�เรจฟ�รมไม่
้
ผศ.น.สพ.คัมภีร์ กอธีระกุล เสียห�ย ในปี 2565 ฟ�ร์มควรนำ�ผลกำ�ไรไปปรับปรุงฟ�ร์ม เพื่อรับ
ผ้เชี่ยวชาญด้านสุกรเอเชียตะวัน ผลตอบแทนที่คุ้มค่�ม�กยิ่งขึ้น
ู
่
่
ี
ออกเฉียงใต้และจีน เปิดเผยว� ระบบไบโอซีเคียวริตี้เปรียบเสมือนค่�ยกลท “ลดทอนเชื้อจน
ผศ.น.สพ.คัมภีร์ กอธีระกุล ASF ในสุกรท่ประเทศจีน ก่อน คน สัตว์ สิ่งของ และย�นพ�หนะ โดยรูรั่วในแนวป้องกันที่สำ�คัญ
เป็นศูนย์ก่อนถึงตัวสุกร” แต่รูร่วของระบบเกิดจ�ก 4 ปัจจัยหลัก คือ
หลังจ�กที่มีร�ยง�นก�รพบ โรค
ั
ี
ิ
คือ ก�รข�ยสุกรขุนท่เล�ข�ย ก�รข�ยแม่คัดท้ง ก�รข�ยสุกร
ี
แพร่ระบ�ดไปยังหล�ยประเทศ
้
คละวัย ก�รข�ยหมูต�ย ส่วนก�รข�ยลูกสุกรควรแยกออกจ�กก�ร
ในเอเชีย ไทยได้ตื่นตัวและติดต�ม
์
ำ
น�ประสบก�รณองค์คว�มรู้จ�ก
ุ
ั
ำ
ำ
ก�รล้�งท�คว�มสะอ�ดและพ่นน้�ย�ฆ่�เชื้อก่อนม�รบสกร เพื่อ
ี
ี
้
ประเทศท่มีปัญห�ม�ปรับใช้ว�งม�ตรก�รเฝ�ระวังป้องกันท่เข้มงวด ข�ยอื่นๆ เน้นข�ยสุกรปลอดโรค ปลอดภัย รถที่ม�รับสุกรต้องผ่�น
เนื่องจ�กโรค ASF สร้�งคว�มเสียห�ยต่อก�รผลิตสุกรอย่�งรุนแรง ป้องกันคว�มเสี่ยง ก�รข�ยสุกรต่�งๆ ออกจ�กฟ�ร์ม ดูเหมือนเป็น
ี
ี
ั
ท้งในระยะสั้นและระยะย�ว เห็นได้จ�ก ร�ยง�นในจีนท่หลังจ�ก กิจกรรมประจำ�วัน ดูให้คว�มรู้สึกว่� สุกรท่เล้ยงถูกต้อนออกไป
ี
ควบคุมโรคให้สงบ และจัดก�รกลับม�เลี้ยงสุกรใหม่ก็ยังพบก�รระบ�ด กิจกรรมก�รข�ยสุกร คือ “ออก” ไม่น่�เชื้อเข้�ม�ในท�งออก เชื้อมี
่
ี
ซ้ำ�อยู่ แม้จัดก�รทุกวิถีท�งแล้วก็ต�ม เป็นเหตุให้ผ้ประกอบก�ร โอก�สเข้�ทประตูเข้�ฟ�ร์ม “ท�งเข้�”ม�กกว่�ต้องเฝ้�ระวังที่จุด
ู
ี
ี
้
บ�งร�ยย้�ยฐ�นไปสร�งฟ�ร์มใหม่ในพื้นท่ท่ไม่พบก�รระบ�ด “ท�งออก” นั่นเป็นคว�มรู้สึก แต่ด้วยคุณสมบัติของเชื้อ ASF คว�ม
ี
พรอมน�ระบบก�รจัดก�รทมีประสทธิภ�พม�รวมพันธุกรรมสตวทดี จริง คือ เชื้อท่แปดเปื้อนจ�กโรงฆ่�ในวันเวล�ที่โรคนี้ ระบ�ดใน
ี
่
ิ
ั
์
่
ี
่
ำ
้
สร้�งคว�มเข้�ใจกับทีมง�น เพื่อให้ประสิทธิภ�พในก�รป้องกัน ประเทศหนึ่ง เชื้อจะสวนเข้�ฟ�ร์มในช่องท�งข�ยสุกรออกจ�กฟ�ร์ม
โรคสูง เชื้อม�กับรถจับสุกรเป็นหลัก
24 สัตว์เศรษฐกิจ

ข่าวสารและสาระสำาหรับวงการเลี้ยงสัตว์



ไม่มีหลืบหลุมให้หลบกำ�บัง “รถขนสุกรภายใน” ว่งม�ท่แท่นทอย ไม่มี
ิ
ี
ก�รแตะเชื่อมใดๆ กันกับรถจับ ทั้งรถ-คนขับ ไม่มีพนักง�นในฟ�ร์ม
ม�ช่วยไล่ ทุกกลไก ไม่ต้องใช้คนม�กม�ย ต้อนสุกรง่�ย ช่องไหล
ต่�งๆ เชื่อมต่อกัน ประตูมีกระเดื่องท�งเดียวสุกร เดินย้อนกลับ
ไม่ได้ และเล้�ข�ยควรอยู่ห�งจ�กฟ�ร์มประม�ณ 1.5 กิโลเมตร
่
ขึ้นไป
ขณะท่ก�รข�ยลูกสุกร ฝ่งเร�สะอ�ด จุดทอยลูกสุกรสะอ�ด รถ
ี
ั
ม�ขนลูกก็สะอ�ด จึงไม่ควรให้มีคว�มเสี่ยงหรือมีก�รเปื้อนเชื้อติดไป
ให้ลูกค้�เร� ดังนั้น เล้�ข�ยลูก สร้�งแยกออกม�ต่�งห�กจ�กก�ร
ี
ิ
ข�ยสุกรขุน-แม่คัดท้ง-สุกรป่วย-สุกรต�ย เพร�ะลูกอนุบ�ลท่จะข�ย
ี
ให้ลูกค้� ถูกย้�ยม�จ�กโซนสะอ�ด ห้องคลอดแม่เล้ยงลูกกับเล�
้
อนุบ�ล คว�มสะอ�ดและคะแนนระดับไบโอซิเคียวริตี้สูงกว�โซน
่
สุกรขุน ก�รย้�ยไปขึ้นรถจับลูกสุกร ซึ่งแยกก�รใช้ง�นจ�กรถขน
สุกรขุน รถขนลูกต้องดูแลให้สะอ�ดเสมอ ตลอดก�รย้�ยซื้อข�ย
เจ้�ของฟ�ร์มลูกสุกรต้องเข้มงวดไบโอซีเคียวริตี และคว�มสะอ�ดให ้
้
ลูกปลอดภัยไม่มีก�รติดเชื้อ ถึงรถขนที่ลูกค้�ส่งม� ซึ่งคนซื้อลูกสุกร
ต้องจัดก�รคว�มสะอ�ดปลอดภัยและแยกรถม�ใช้ เพื่อก�รนี้ รวม
ทั้งคนขับที่รู้ว่� ลูกสุกรต้องไม่รับเชื้อหรือคว�มเสี่ยงขณะเดินท�ง
ิ
ดังนั้น “เล้าขาย” ต้องมีแท่นทอยสุกร หรือล�นปูนหลังเต่� หรือขณะว่งผ�นพื้นที่ที่มีก�รระบ�ด หรือจอดกินข้�วแกง ภ�รกิจขน
่
ร่องระบ�ดน้ำ�รอบเล้�ข�ย เพื่อป้องกันไม่ให้เชื้อโรคหลุดเข้�ไปสร้�ง ลูกสกรใหถงทหม�ยไวๆ ไม่แวะจอดทใดในกล�งท�ง หรอขับผ�นดง
ี
่
ื
่
้
ึ
ุ
่
ี
ื
ี
ปัญห� ควรมีพนักง�นประจำ� และมีห้องอ�บน้ำ�เปล่ยนเส้อผ�ข�กลับ ก�รระบ�ดของโรค
้
ของพนักง�นออฟฟิศที่ม�ชั่งน้ำ�หนัก ส่วน ”แท่นทอยสุกร” ระหว่�ง ห �กไม่มีเล�ข�ย คือ ก�รทอยลูกสุกร อ�จมีแท่นทอยหมู
้
รถภ�ยใน-ฝั่งภ�ยในเล้�ข�ย จะเป็นตัวกันชนโรค ไม่ให้รถ-พนักง�น ปูนซีเมนต์ที่รถภ�ยในฟ�ร์มและรถจับลูกสุกรภ�ยนอก จอดหันท้�ย
ภ�ยในแตะมือกับภ�ยนอก “ลานปูนหลังเต่า” ที่มีร่องน้ำ�โดยรอบ ใช้ รถท้งสองคันเข้�ห�กันบนแท่นทอย รถจับลูกสุกรให้ม�ก่อนเวล� และ
ั
ควบคุมไวรัส ดึงน้ำ�ล้�งไม่ให้ไหลย้อนกลับเข้�ฟ�ร์ม ล�นปูนท่รถ ผ่�นก�รพ่นย�ฆ่�เชื้อทำ�คว�มสะอ�ดอีกรอบ เมื่อแห้งหม�ดจึง
ี
จับหมู ภ�ยนอกถอยเข้�ม�จอดซื้อหมู ได้รับก�รล้�งกำ�จัดเชื้อโรคที่ ถอยหลังเข้�แท่นทอยสุกรดังกล�ว ส่วนเจ้�ของฟ�ร์มลูกสุกร เมื่อ
่
้
็
์
้
ิ
อ�จแปดเปื้อนม�จ�กโรงฆ่� ได้อย่�งมีประสิทธิภ�พ ก�รซือข�ยเสรจสนสมบูรณรถจับลูกสุกรเดินท�งออกไปแล้ว ให้
“ร่องระบายน้ำา” มีที่เปิดปิด ใช้ควบคุมทิศท�งก�รไหลทิ้งของ ทำ�ก�รพ่นย�ฆ่�เชื้อแท่นทอย และรถขนลูกหมูใช้ภ�ยในของฟ�ร์ม
ำ
้
น้ำ�ล้�ง-น�ย�ฆ่�เชื้อจ�กก�รล้�งสิ่งสกปรก-เชื้อโรค-ไวรัส ASF ที่ รอบแท่นทอยมีร่องน้ำ�ปรับระดับทิศท�งระบ�ยออกไปจ�กพื้นท่เล้ยง
ี
ี
อ�จแปดเปื้อนจ�กล้อรถ-พื้นรถ-กรงหมู ให้ไหลลงร่องระบ�ยน้ำ�จ�ก ให้ฆ่�เชื้อเรียบร้อยสมบูรณ์เช่นกัน ก่อนขับกลับไปโรงจอดรถภ�ยใน
ล�นปูนหลังเต่� ไหลลงบ่อลองปูนกลมทีมี ฝ�ปิด มีท่อเชื่อมถึงกัน ฟ�ร์ม
ก้นบ่อเป็นพื้นปูนทึบส�มบ่อ เป็นก้นดินปกติส�มบ่อหลัง ติดต่อกัน บ �งฟ�ร์มมีกรงเหล็กสี่เหลี่ยมขน�ดใหญ่ ใช้บรรจุลูกสุกร แล้ว
รวมหกบ่อ ดักไวรัส ASF ได้ น�นพอจนหมดอันตร�ย ห�กเป็น ใช้รถยกฟอร์คลิฟ หรือรถเกรดถนนยกกรงลูกสุกรขึ้น ขนว่งม�โหลด
ิ
้
ฟ�ร์มใหญ่น้ำ�ล�งมีม�กให้ไขน้ำ�ท้งบำ�บัดแล้วจ�กบ่อสุดท�ยลง ขึ้นรถจับลูกสุกรโดยตรง วิธีก�รน้รถท่ม�รับขนลูกสุกรม�จ�ก
ิ
ี
้
ี
ี
ี
บ่อเกรอะดิน ซึ่งแต่งขอบบ่อพูนดินสูงป้องกันน้ำ�ฝนหน้�ดินไหลลง ภ�ยนอก จึงต้องฆ�เชื้อรถท่ม�รับน้ให้เรียบร้อยก่อนท่จะทำ�ก�รขน
่
ี
้
้
บ่อเกรอะนี ส่วนอีกช่องเปิด-ปิดของก�รระบ�ยนำ�ในเล้�ข�ยและ ลูกสุกรขึ้น ลูกสุกรต้อนม�รอล�นปูนหน้�เล้�ก่อนไล่เข้�กรงเหล็ก
ื
้
ล�นปูนฯ เป็นช่องใช้ระบ�ยนำ�ฝนช่วงไม่มีก�รซ้อข�ยลงลำ�ร�ง เมื่อซื้อข�ยเสร็จล�นปูนหน้�เล้�อนุบ�ลและกรงเหล็กต้องท�ก�ร
ส�ธ�รณะหน้�ฟ�ร์มดังน้ำ�ฝนหน้�ดินปกติ ฆ่�เชื้อให้สะอ�ดก่อนเก็บ รวมทั้งรถยกด้วย บ�งแห่งเจ้�ของฟ�ร์ม
“รอบเล้าขาย” ไม่มีต้นไม้ ให้ทำ�เป็นพื้นปูนโดยรอบ สโลปลง ลูกสุกรไม่ว�งใจช่วงที่มีก�รระบ�ดหนักหน่วง ใช้รถตัวเองนำ�ส่งตรง
้
ร่องระบ�ยน้ำ�ท้งหมดไม่มีก�รขังนำ� ณ จุดใดๆ ของ เล้�ข�ยและ ให้ลูกค้�
ั
บริเวณโดยรอบ รั้วรอบเล้�ข�ยโดยรอบใช้มีทัลชีทสูง 2.2-2.5 เมตร เพร�ะฉะนั้น ระบบไบโอซีเคียวริตี้ ต้องปรับบริบทหล�ยด้�น
ั
ี
ล้อมพื้นที่ ไม่มีหนูหรือสัตว์พ�หะใดๆ หรือหนอนแมลงวัน ส�ม�รถ จ�กเดิมท่อ�จมีรูร่วก็ปิดให้หมด ในอน�คตอันใกล้รูปแบบก�รข�ย
ิ
้
อ�ศัย หรือว่งเข�ออกได้ เพร�ะไม่มีอ�ห�ร ไม่มีนำ�ขัง ไม่มีที่ร่ม ของแต่ละฟ�ร์มอ�จแตกต่�งกันไปจ�กประสบก�รณ์และก�รพัฒน�
สัตว์เศรษฐกิจ 25

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE


ี
เองในฟ�ร์ม ยกตัวอย่�ง จีน ท่ผ้ประกอบก�รหล�ยร�ยเลือก
ู
ี
ี
ย้�ยฐ�นก�รผลิตไปท่ประเทศใกล้เคียง เพื่อให้ได้พื้นท่ปลอดโรค ASF
ู
ลดปัญห� ซึ่งไทยได้เรียนร้จ�กบทเรียนของแต่ละประเทศ ทำ�ให้
ู
เกษตรกรผ้เล้ยงไทยมีคว�มเข้�ใจระบบไบโอซีเคียวริตี้ในระดับหนึ่ง
ี
เริ่มจ�กก�รเปลี่ยนรองเท้�ก่อนเข้�ฟ�ร์ม และก่อนเข้�โรงเรือน ใช้
รองเท้�สีต่�งกัน เพื่อสะดวกต่อก�รจัดก�ร ห�กพบรองเท้�สีต่�งใน
พื้นที่ที่กำ�หนด ต้องเร่งจัดก�รควบคุมเชื้อทันที
เนื่องจ�กเชื้อไวรัส ASF หลังได้รับไป 3-7 วัน แสดงอ�ก�ร
ไข้สูง ตัวแดง ไม่กินอ�ห�รและต�ย โดยเชื้อม�จ�กก�รปนเปื้อนไป
ี
รองเท� รถขนสุกรจ�กโรงฆ่�ท่มีปัญห�ทำ�ให้เชื้อแพร่กระจ�ยได้ โดย
้
้
ั
บ�งตัวอ�จดูปกติ จ�กน้นก็ค่อยๆ ซูบ นำ�หนักลดลง มีไข้ ซึม
ตัวแดง เลือดออกจมูก ถือเป็นอ�ก�รบ่งชี้ของโรค ASF ในสุกร ซึ่ง
ี
สุกรดูดนมและอนุบ�ลห�กได้รับเชื้ออ�จต�ยได้ทันท ห�กฟ�ร์ม
่
็
์
ู
ี
่
ไม่ตรวจเพิรสกอ�จจัดก�รไม่ถกต้อง โดยช่วงทผ�นม�มีก�รระบ�ด
ของเชื้อเพิร์สเสตรนรุนแรงด้วย ดังนั้น ห�กเกิดปัญห�ควรมี
ี
่
สัตวแพทย์อยู่ในพื้นท เพื่อวินิจฉัยและจัดก�รได้อย่�งถูกต้อง ไม่ควร
ี
ค�ดก�รณ์อย่�งเดียว ห�กฟ�ร์มติดเชื้อ ASF ไปแล้วจะกลับม�เล้ยง เนื่องจ�กห�กมี ASF เข้�ฟ�ร์ม แต่ไม่มีโรคอื่นแทรกซ้อนอยู่ก็จะมี
ใหม่ได้ย�กม�ก ดังนั้น ต้องรู้เร็ว ตัดสินใจเร็ว และมีผู้รู้ เพื่อป้องกัน เวล�ในก�รจัดก�รโรคได้ ต้องมีทีมง�นซักซ้อมก�รควบคุมโรคอยู ่
ให้ฟ�ร์มปลอดภัยจ�กโรค เสมอ ห�กไม่ใช่ฟ�ร์มใหญ่ก็ต้องมีท่ปรึกษ�ที่ดี เปิดใจรับร้ปัญห� และ
ู
ี
หลังจ�กก�รพบหมูป่�ใน โคต�คิน�บ�รู รัฐซ�บ�ห์ปท.ม�เลเซีย ซักซ้อมปัญห�อยู่เสมอ
ได้ต�ยลงจ�กโรค ASF และเริ่มพบหมูฟ�ร์มใกล้เคียงกันเกิด ASF จ �กประสบก�รณ์ในจีน ก�รระบ�ดอย่�งรวดเร็วเกิดจ�กก�ร
ต�มม�ติดๆ ดังนั้น ทุกลักษณะก�รก่อตัวของโรค ทุกส�เหตุที่ทำ�ให้ ทำ�ล�ยได้ไม่ทันกับก�รข�ย โรคก่อตัวในกลุ่มร�ยย่อย กลุ่มเลี้ยงหลัง
โรคเข้�ในแต่ละประเทศ ทุกปร�กฎก�รณ์ท่ไม่น�เชื่อของโรคน อ�ก�ร บ้�น กลุ่มใช้อ�ห�ร เข้�ฟ�ร์มเล็ก ก�รเลี้ยงม�กขึ้นม� เข้�ฟ�ร์ม
ี
ี
่
้
ป่วย ก�รต�ย ก�รแพรระบ�ดต่อกน ก�รยุติก�รเล้ยง ม�ตรก�ร เครือข่�ย และเข้�ฟ�ร์มใหญ่ เมื่อมีสัญญ�นก�รระบ�ดเคล่อนลงจ�ก
่
ี
ั
ื
ี
ั
จัดหนัก ทุกอย่�งท่พบท้งหมด โดยพบได้หมดในหมู่ประเทศอ�เซียน ดอย จ�กก�รเลี้ยงเศษอ�ห�รต�มแนวตะเข็บช�ยแดน เข้�ลึกม�ใน
ตลอดช่วงปี 62 - 64 ถือว่� “ASF อาเซียน ครบหลักสูตร ตัว เมือง ตัวอำ�เภอของจังหวัดติดช�ยแดนแล้ว (เขตเฝ้�ระวังพิเศษ
รวดเร็วมาก” 24 ชั่วโมง ของกรมปศุสัตว์) นับเป็นเฟสท่หน่ง ที่มีก�รปะทุเป็น
ี
ึ
ฟ �ร์มสุกรไทยในวิถีใหม่ ปี 2564-2568 ต้องสอบผ่�น รอด จุดๆ และได้รับก�รทำ�ล�ยอย่�งรวดเร็วภ�ยใน 36 ชั่วโมง ก�รไล่
จ�ก ASF ได้ตลอดปี 62-64 ย้�ยคว�มเสี่ยงของเล้�ข�ยออกไปนอก ติดต�มที่ม�ท่ไปของเนื้อสุกร ท่นำ�บริโภคและเส้นท�งก�รกระจ�ย
ี
ี
ฟ�ร์ม ย้�ยธุรกรรมท้งหมดไปสำ�นักง�นในเมือง โดยปรับผังฟ�ร์ม เนื้อ-ผลิตภัณฑ์ไปถึงไหน ต้องต�มไปจัดก�รให้หมดจรด ไม่ให้ต่อ
ั
ี
จัดคว�มลงตัวของโซนต่�งๆ ก�รผลิตในโซนก�รเล้ยงสุกรท่ไม่ วงจรเข้� ห� host ตัวใหม่ หรือรีบจบอย่�งรวดเร็ว ถ้�พบจุดใหม่
ี
ี
แปดเปื้อนเชื้อจ�กภ�ยนอก เปล่ยนคว�มเก่งก�รจัดก�รฟ�ร์มเป็น เมื่อพบว่� สถ�นะภ�พ เกิดเฟส 1 ในพื้นที่เฝ้�ระวังแล้ว กวดขัน
เก่งก�รบริห�รโซนในฟ�ร์ม แยกรถในฟ�ร์ม รถนอกฟ�ร์ม รถอ�ห�ร คนง�นต่�งช�ติพันธุ์ ไม่ซื้อเนื้อสุกร ผลิตภัณฑ์จ�กตล�ดนัด หรือ
ต้องบริห�รจัดก�รให้ดี เพื่อป้องกันโรคเข้�ฟ�ร์ม คว�มรู้ด้�น แผงเขียงท่มีช่องข�ยปลีกใกล้ฟ�ร์ม หรือห�งซุปเปอร์ม�ร์เก็ตในตัว
ี
้
ิ
้
ไบโอซิเคียวรตี เป็นเส�เอกของธุรกจฟ�ร์ม นำ�ใช้ค่�ยกลอย่�งมี อำ�เภอ ในตัวเมือง ฟ�ร์มทั่วไปที่เฟส 1 เจ้�ของมักจะให้มีก�รล้ม
ิ
่
ประสิทธิภ�พ จนกว�จะมีวัคซีนให้ใช้ บุคล�กรท่ชำ�น�ญล้วนมีคุณค่� หมูกินกันในฟ�ร์ม หรือข�ยให้พนักง�นในร�ค�ถูกเป็นก�รภ�ยใน
ี
เร่งพัฒน�องค์คว�มร้ใหม่ๆ รอบด้�น พย�ย�มทำ�ให้ฟ�ร์มปลอด ห �กโรคเข้�ม�อยู่ในเฟสสอง คือ ล�มออกเขตเฝ�ระวัง ไปเกิด
ู
้
โรคเพิร์สให้ได้ ใช้พันธุกรรมต้�นเพิร์ส ใช้โปรไบโอติก ใช้ย�น้อย กับจุดใหม่ กบจังหวัดใหม่แล้ว เร่มเข้�สู่ก�ร เลี้ยงระดับฟ�ร์มเล็ก
ั
ิ
ผลผลิตสูง สุขภ�พดี รอดม�ก โตดี และตั้งอยู่บนคว�มไม่ประม�ท และฟ�ร์มคอนแทรค ที่ีมีปริม�ณสุกรจำ�นวนเขื่องขึ้นม� ที่ห�กพบ
ผู้เลี้ยงในระบบฟ�ร์ม บ�งครั้งก็ประม�ทในก�รเฝ้�ระวังโรค ก�รระบ�ดจะเริ่มยุ่งย�กและ ไม่อ�จจ่�ยค่�ทำ�ล�ยได้แล้ว ถึงเฟสนี้
ดังนั้น ต้องตรวจประเมินติดต�มสถ�นก�รณ์ของโรคตลอดเวล� จึงอ�จมีก�รจำ�หน�ยสุกรท่ยังไม่ติดโรค หรือไม่ร้สถ�นะว�ติดแล้ว
่
่
ู
ี
และห�กป้องกันโรคได้ดี ต้องซักซ้อม ป้องกันโรค ทำ�ล�ยเชื้อ แยก หรือไม่ ออกไปโรงฆ� และหรือจำ�หน�ยออกนอกพื้นท เพร�ะเร่ง
่
ี
่
่
ยูนิตก�รเล้ยง ไม่ใช้พนักง�นร่วมกัน ห�กพบโรคเฉพ�ะยูนิตได้ กำ�จัด เป็นเร่องน�ห่วงท่เสริมก�รระบ�ดให้รุนแรงขึ้น ท้งรูปสุกรมี
ี
ั
ี
่
ื
26 สัตว์เศรษฐกิจ

ข่าวสารและสาระสำาหรับวงการเลี้ยงสัตว์



หมูต�ย จ�กนั้นขย�ยศักยภ�พ ถูกเทเข้�เชือดโรงฆ่�ใหญ่ขึ้น เป็นที่
กระจ�ยเชื้อรุนแรง รวมถึงก�รซื้อเก็บเข้�ห้องเย็น ปล�ยท�งท่ระบบ
ี
ฟ�ร์มในพื้นที่เลี้ยงสุกรหน�แน่นของลูกโซ่ก�รแข่งขันทุนนิยม
รูปแบบก�รแพร่ระบ�ดของ ASF ในหมู่ประเทศอ�เซียน
ิ
เกดขึนต�มตำ�ร�ทุกอย่�งแล้ว (จบหลักสูตร ASF) และ ครบทก
ุ
้
กรณีปลีกย่อยต่�งๆ ของเรื่องร�วโรคนี้ด้วย เช่น เกิดระบ�ดในกลุ่ม
ร�ยย่อย ก�รเลี้ยงหลังบ้�นก่อน จ�กนั้น ล�มเข้�ฟ�ร์มเล็ก โรคติด
เข้�ระบบก�รเลี้ยงของฟ�ร์มคอนแทรค, โรคเกิดขึ้นจ�กเชื้อทีแพร ่
่
ี
กระจ�ยผ่�นเนื้อหมูสด เนื้อหมูแช่เย็น-แช่แข็ง ผลิตภัณฑ์ รวมถึง
ี
by product ต่�งๆ จ�กหมู, ก�รท่ยังคงมี วัฒนธรรมปฏิบัติ
เคลื่อนย้�ยสัตว์ป่วยสัตว์ต�ย, ซื้อลูกหมู ซื้อเหม�หมูขุน ซื้อแม่พันธุ์
ี
จ�กจุดมีโรคไปเลี้ยงต่อ, แพร่ระบ�ดจ�กก�รเล้ยงเศษอ�ห�รในเขต
ที่มีก�รระบ�ด หรือเศษอ�ห�รจ�กผลิตภัณฑ์ท่นำ�ม�จ�กประเทศท่มี
ี
ี
ก�รระบ�ด ของโรคนี้อยู่ก�รเลี้ยงเศษอ�ห�รน้ำ�ข้�ว โดยเศษอ�ห�ร
ม�จ�กที่ต่�งๆ เช่นเมืองท่องเที่ยว จ�กแค้มป์ คนง�นช�วจีน สร้�ง
ี
ท�งรถไฟคว�มเร็วสูง ก�รพบโรคน้ระบ�ดในหมูพื้นเมืองท่เล้ยงต�ม
ี
ี
ที่ร�บสูง บนเข� ช�วเข� แม้เป็นโรคต�ย หมด ก็มีก�รนำ�หมูเข้�
ม�เลี้ยงใหม่แล้วก็มีระบ�ดซ้ำ�อีก มีก�รระบ�ดในหมูป่�พันธุ์ท�ง เช่น
หมูดำ� หมูกี้ ที่นิยมบริโภคกันในเขตชนบททั่วทุกปรนะเทศอ�เซียน
กระทั่งก�รระบ�ดในหมูป่�ธรรมช�ติในป่�เสื่อมโทรม ในป่�อนุรักษ์-
ี
วนอุทย�น ท่ออกจ�กพื้นที่ป่�ม�กินขยะเศษอ�ห�ร น�นไประยะเวล�
หนึ่ง ก็อ�จพบในหมูป่�ธรรมช�ติที่อยู่ต�ม เก�ะที่มีนักท่องเที่ยวขึ้น
แวะม�ก หรือป่�ใจกล�งค�บสมุทรเล็ก-ใหญ่ของหมู่ประเทศใน
อ�เซียน
ชีวิตที่ยังไม่แสดงอ�ก�ร และชิ้นส่วน สด-แช่เย็น รวมทั้งผลิตภัณฑ์ ในปี 2561 จีนพบโรค ASF ไทยยังไม่ทำ�อะไรกันเลย ในปี
ิ
ื
ออกไปในหล�ยจังหวัดบ้�งแล้ว ดังนั้น ต้องใส่ใจเร่องก�รข�ยสุกร 2562 เดือนกุมภ�พันธ์ เวียดน�มพบไทยเร่มทำ�ไบโอซีเคียวริตี
้
ออกจ�กฟ�ร์มให้ม�ก ต้องเข้มงวด ก�รพ่นย�ฆ่�เชื้อหน้�ฟ�ร์มและ เมษ�ยน กัมพูช� พบ มิถุน�ยน สปป.ล�ว พบ ก็เร่งทำ�
้
เล้�ข�ย ต้องยกระดับไบโอซีเคียวริตี้ของฟ�ร์ม เป็นระดับเฝ�ระวัง ไบโอซีเคียวริตี้เต็มที่ ต่อม�ในปี 2563 ภ�คเหนือพบระลอกสอง
ิ
ี
ิ
สูงสุด ต้องประชุมเหตุคว�มเส่ยงกับพนักง�นฟ�ร์มให้รับร้อย่�ง หนักหน่วง วงจรเชื้อหมุนในท้องถ่น มีก�รทำ�ล�ย แต่เร่มหลุด
ู
ู
ั
ถูกต้องทุกคน ต้องร้ก�รเกิดรูร่วในลักษณะต่�งๆ และร่วมมือใน เงินชดเชยไม่ถึง เชื้อเริ่มถึงฟ�ร์ม ปี 2564 เชื้อเริ่มเข้�ฟ�ร์มใหญ่
กฎระเบียบและม�ตรก�รต่�งๆ ที่บรรจุใส่เข้�ม�เพิ่มขึ้น ต�มคว�ม ไวรัสเริ่มสูงขึ้นเป็นปัญห� แยกเขตแยกโซนทันที เพื่อคว�มชัดเจน
้
เข้มข้นของรหัสแดง ในวิธีปฏิบัติก�รและขีดวงโรค “หยุดให้ได้ อย่�ปล่อยให ก�รแพร ่
่
ี
รูปแบบระบ�ดวิทย�ที่เกิดขึ้นซ้ำ�ๆ ทำ�นองเดียวกันทุกประเทศ ขย�ยตัว” ตั้งสมมติฐ�นท่โรคจะแพร ทิศท�งคว�มเป็นไปได้ และ
เนื้อหมู สู่หมูช�วบ้�น สู่หมูฟ�ร์ม ระบ�ดวิทย� สร้�งวงจร หมู ช่องท�งที่นำ�พ�โรคแพร่ออกไป ควรยึดหลัก และนำ�ใช้ 6 เขตของ
เนื้อหมู รถคนนำ�พ� หมู เชื้อในเนื้อหมูช�ยแดนสู่หมูช�วบ้�นต�ย กรมปศุสัตว์
สู่ก�รชำ�แหละ เร่ข�ยกระจ�ยเชื้อ วนหล�ยๆ รอบ ได้โอก�ส สำ�หรับทุกประเทศ จุดเร่มต้น จ�กก�รเลี้ยงด้วยเศษอ�ห�ร
ิ
ิ
ี
ไปหล�ยๆ ที่ ได้กระจ�ยไวรัสโหลดท่สูงขึ้นเร่อยๆ วงจรก�รข�ย เชื้อยกระดับติดเข้�ฟ�ร์มขน�ดใหญ่ขึ้นม� เชื้อเร่มปร�กฎใน
ื
ภ�ยในประเทศ เชื้อแปดเปื้อน วิ่งต่อ ผ่�นท�ง บุคคล ย�นพ�หนะ โรงฆ่�ระดับต่�งๆ ที่รับฆ่�หมูระบบฟ�ร์มถึง ฟ�ร์มใหญ่ โรคลึกเข้�
วงกว�งของก�รปรุงอ�ห�ร ก�รบริโภค รอหมูม�แตะมือ ฟูมฟัก เขตเลี้ยงหน�แน่น เพื่อลดผลกระทบจ�กคว�มเสียห�ยลงถึงจุดท ี ่
้
้
่
ศักยภ�พเลื่อนชั้นติดโรคต่อกลุ่มก�รเลี้ยงที่ม�กขึ้น เข้�เล้�ขุน เข้� ฟ�ร์มควบคุมไม่อยู และสุดท�ยก็เทข�ย ไม่ว่�วิกฤตจะจบอย่�งไร
ฟ�ร์มเครือข่�ย ด้วยมี หมูต�ยจำ�นวนม�กเชื้อจึงเข้�แปดเปื้อนต�ม อ�จใช้เวล� 3-5 ปี และอ�จต้องกอบกู้ 2-3 รอบ จ�กวิกฤตก�รที่
โรงฆ่� รถขนส่งชิ้นส่วน เชื้อแปดเปื้อนกับรถจับหมู เชื้อแปดเปื้อน เกิดขึ้นทั่วโลก เป็นก�รรอสร้�งรูปแบบก�รเลี้ยงใหม่ขึ้นม� ห�กใคร
ต่อสู่ก�รซื้อข�ยหน้�ฟ�ร์ม กล�ง ใหญ่ บริษัท รวมรถรับซื้อหมูป่วย ปรับตัวไม่ได้ก็จะอยู่ไม่ได้...
สัตว์เศรษฐกิจ 27

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE

เปิดรับรอง GAP มาตรฐานบังคับ หากฟาร์มสุกรที่ได้รับรอง GAP อยู่ก่อนแล้วจะไม่


ฟรี...ดันฟาร์มสุกร กระทบเพราะไม่ต่างจากเดิมมากนัก หากแต่อีก 2,783 ฟาร์มที่ยัง
ไม่ได้รับการรับรอง GAP หากมีผลบังคับใช้จะเกิดปัญหาตามมาได้

เกิน 500 ตัว เนื่องจากมีผลบังคับตามกฎหมาย พ.ร.บ.มาตรฐานสินค้าเกษตร พ.ศ.
ี
2551 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม โดยมีสาระสำาคัญท่ฟาร์มสุกรต้อง
สู่มาตรฐานบังคับ ทำาตาม ดังนี้
1) ตามมาตราที่ 20 ต้องขอใบอนุญาตเป็นผู้ผลิตสินค้าเกษตร


ราชกิจจานุเบกษา และประกาศจาก มกอช. สามารถยื่นขอใบอนุญาต
หลังจากคณะกรรมการมาตรฐานสินค้าเกษตรได้มีมติเห็นชอบ ตามมาตรฐานบังคับ โดยเมื่อมีการประกาศบังคับใช้มาตรฐานใน
ั
กำาหนดให “การปฏบัติทางการเกษตรทดีสำาหรบฟารมสุกร (มกษ. ได้ที่ มกอช. หรือหน่วยงานรัฐที่ มกอช. มอบหมายหรือผ่านทาง
์
ิ
ี
่
้
6403)” ที่ผ่านมา มกอช. ได้ประกาศมาตรฐานสินค้าเกษตรดังกล่าว ระบบออนไลน์ที่ http://tas.acfs.go.th/nsw/ เมื่อบังคับใช้หากฝ่าฝืน
เป็นเพียงมาตรฐานทั่วไป แต่เนื่องจากการเลี้ยงสุกรได้รับความนิยม ไม่มีใบอนุญาตต้องระวางโทษปรับไม่เกินสามแสนบาท
ู
จากเกษตรกรไทย มีจำานวนผ้เลี้ยงสุกรมากกว่า 160,000 ราย 2) ตามมาตราที่ 27 ต้องขอรับการตรวจสอบและได้ใบรับรอง
ี
ทั่วทุกภูมิภาค ทั้งที่เลี้ยงไว้เพื่อการบริโภคหรือเพื่อการค้า และได้มี ตามมาตรฐานบังคับสำาหรับการปฏิบัติทางการเกษตรท่ดีสาหรับฟาร์ม
ำ
ี
์
ู
ู
การจัดสัมมนาระดมความเห็นจากผ้มีส่วนได้เสียหรือผ้มีส่วนเก่ยวข้อง สุกรจากกรมปศุสัตว ซึ่งสามารถยื่นขอรับรอง GAP ได้ฟรีกับ
เพื่อเสนอคณะกรรมการวิชาการ (กว.) พิจารณา และได้มีมติเห็น กรมปศุสัตว์ทันทีโดยไม่ต้องรอประกาศมาตรฐานฉบับใหม่ เมื่อมี
ั
ชอบกำาหนดให้มาตรฐานฟาร์มสุกร เป็นมาตรฐานบังคับ การบังคับใช้หากฝ่าฝืนยังไม่ได้รับรอง GAP ต้องระวางโทษปรบ
์
นายสตวแพทย์สรวศ ธานโต อธิบดีกรมปศุสัตว กลาววา ตาม ไม่เกินห้าแสนบาท
ั
ิ
่
่
ี
่
ที่คณะกรรมการมาตรฐานสินค้าเกษตรได้มีมติเมื่อวันที่ 8 เมษายน กรมปศุสัตว์จึงขอเชิญชวนใหเกษตรกรฟารมสุกรทมีสกรขุน
ุ
ี
์
้
ี
ำ
2564 เห็นชอบกาหนดให้มาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรท่ดี ตั้งแต่ 500 ตัวขึ้นไป หรือมีสุกรแม่พันธุ ตั้งแต่ 95 ตัวขึ้นไปได้
์
ู
่
สำาหรับฟาร์มสุกรฉบับทบทวน (Good Agricultural Practices : เตรียมความพร้อมการเข้าส GAP ไว้ ซึ่งสามารถขอคำาแนะนำาได้
ั
GAP) เป็นมาตรฐานบังคับ โดยมีขอบข่ายการบังคับใช้แบ่งเป็น จากเจ้าหน้าท่ปศุสัตว์ท้งระดับอาเภอ จังหวัด หรือเขต โดยกรม
ี
ำ
้
ู
2 ระยะ ตามขนาดการเลี้ยงสุกร ดังนี้ 1) สุกรขุน ตั้งแต่ 1,500 ปศุสัตว์ให้บริการฟรีตั้งแต่การอบรมให้ความร GAP แก่เกษตรกร
ตัวขึ้นไป หรือ สุกรแม่พันธุ์ ตั้งแต่ 120 ตัวขึ้นไป ระยะเวลาปรับ หรือการตรวจรับรอง GAP ให้แก่ฟาร์มท่านฟรี ซึ่งการทำาตามหลัก
เปลี่ยน 90 วัน หลังประกาศราชกิจจาฯ 2) สุกรขุน ตั้งแต่ 500 มาตรฐาน GAP 7 ข้อ คือ องค์ประกอบฟาร์ม การจัดการฟาร์ม
์
์
- 1,499 ตัว หรือ สุกรแม่พันธุ์ ตั้งแต่ 95 - 119 ตัว ระยะเวลา บุคลากร สุขภาพสัตว สวัสดิภาพสัตว สิ่งแวดล้อม การบันทึกข้อมูล
ี
ปรับเปลี่ยน 180 วัน หลังประกาศราชกิจจาฯ ถือเป็นสิ่งท่ให้ผลดีในยุค New normal นี้ เพราะช่วยให้มีระบบ
ี
ี
ำ
โดยขั้นตอนต่อไปสานักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหาร การป้องกันโรคท่เข้มแข็งขึ้นรับมือกับภาวะโรคระบาดสำาคัญๆ ท่อาจ
แห่งชาติ (มกอช.) จะมีการรับฟังความคิดเห็นผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ทั้ง มาจากประเทศเพื่อนบ้าน เช่น โรคอหิวาห์แอฟริกันสุกร (ASF) ซึ่ง
ั
ี
ี
เกษตรกรฟาร์มสุกรท่อยู่ในเกณฑ์บังคับดังกล่าว และประชาชนท่วไป ส่งผลร้ายแรงต่อฟาร์มหากเกิดปัญหาขึ้น การจัดการท่ดีขึ้นของ GAP
โดยประกาศให้ทราบโดยท่วกันเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 3 วัน และให ้ ยังช่วยแก้ปัญหาเข็มคงค้างหรือลดอัตราการเกิดฝีหนองลง รวมท้ง ั
ั
เวลาแจ้งความคิดเห็นคัดค้าน ระยะเวลาไม่น้อยกว่า 15 วัน จาก ปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม การร้องเรียนจากชุมชน อีกท้งการอยู่ในระบบ
ั
นั้นนำาผลการแสดงความคิดเห็นนั้นเสนอคณะกรรมการมาตรฐาน GAP ยังได้รับสิทธิพิเศษจากกรมปศุสัตว์ในการบริการเฝ้าระวังโรค
สินค้าเกษตรเพื่อประกอบการพิจารณามาตรฐานบังคับต่อไป ซึ่งหาก การเคลื่อนย้ายสุกร การทำาฟาร์มปลอดโรค FMD การลดค่าใช้จ่าย
ั
เกษตรกรมีข้อคิดเห็นให้ติดตามข่าวและรีบแจ้งได้ ในการตรวจห้องแลป ท้งยังยกระดับทางการตลาดในประเทศได้กับ
ในส่วนของกรมปศุสัตว์ได้เตรียมความพร้อมให้แก่เกษตรกร โครงการ “ปศุสัตว์ OK” หรือเนื้อสุกรอนามัย Q และการต่อยอด
ั
ฟาร์มสุกรมาโดยลำาดับ ซึ่งขณะนี้กรมปศุสัตว์เป็นหน่วยงานเดียวท่ให ้ การสงออกทงสกรมีชีวตและผลิตภณฑ์สุกรไปยังต่างประเทศ การทา
้
ั
่
ี
ำ
ุ
ิ
บริการรับรองมาตรฐานฟาร์มสุกร GAP โดยไม่มีค่าใช้จ่ายมาตั้งแต่ GAP จึงเป็นผลดีต่อฟาร์มสุกรของท่านทั้งสิ้น
ปี 2542 จนล่าสุดฉบับปรับปรุงปี 2558 ซึ่งเป็นฉบับก่อนมาตรฐาน อย่างไรก็ดี สำาหรับเกษตรกรที่สนใจ ขอรับรอง GAP ได้ฟรี
บังคับนี้ โดยมียอดการรับรอง GAP ทุกขนาดฟาร์ม ณ เมษายน ที่สำานักงานปศุสัตว์อาเภอหรือจังหวัดท่ตั้งฟาร์มของท่าน หรือติดต่อ
ำ
ี
ำ
2564 รวมจำานวน 4,768 ฟาร์ม ซึ่งในจำานวนนี้มี 4,531 ฟาร์มที่ สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ท่สำานักงานปศุสัตว์เขตหรือสานักพัฒนา
ี
์
จะเข้าเกณฑ์มาตรฐานบังคับ นับเป็นร้อยละ 61.9 จากจำานวนฟาร์ม ระบบและรับรองมาตรฐานสินค้าปศุสัตว โทร 02-653-4444 ต่อ
ั
ี
สุกรท้งหมดท่จะต้องเข้าส่มาตรฐานบังคับรวม 7,314 ฟาร์ม สำาหรับ 3158
ู
28 สัตว์เศรษฐกิจ

แนวทางเก็บตัวอย่าง


เพื่อเฝ้าระวังโรคฟาร์มในสุกร




จากการที่ “โรค” เป็นอีกปัจจัยสำาคัญ ในการผลิตสุกร ขณะท ASF ในสุกร ถือเป็นโรคท่ธุรกิจสุกรให้ความสาคัญมาก
ี
่
ี
ำ
ซ่งท่ผ่านมามีโรคอุบัติใหม่อุบัติซำ้าสร้างปัญหาอย่เป็นระยะทั้ง ที่สุด นบตังแต่พบการระบาดในประเทศจีน สมาคมผเลี้ยงสกร
ู
ึ
ี
ู
้
ุ
ั
้
ี
ี
ุ
์
ิ
ี
โรคพอด โรคเอชพเพรส (HP-PRRS) และโรค ASF ในสกร แห่งชาติได้ร่วมมือกับกรมปศุสัตว และภาคส่วนท่เก่ยวข้องท้งหมด
ี
ี
์
ี
ั
ี
ที่กำาลังสร้างความเสียหายต่ออุตสาหกรรมการเล้ยงสุกร เร่มทาการสัมมนาให้ความร้ทันท และเตรียมมาตรการรับมือเฝ้าระวัง
ิ
ำ
ี
ู
ในเอเชีย ยกเว้น ไทยที่ยังปลอดโรคน้ เป็นเหตุให้เกษตรกร ป้องกันโรค ถือเป็นการดำาเนินการท่ค่อนข้างเร็ว เป็นเหตุให้ไทย
ี
ี
ั
้
ผูเลียงต้องเฝ้าระวงด้วยการหมั่นตรวจประเมินสถานภาพ ยังสถานภาพปลอดโรค ASF ได้ แต่ทุกวันน ถือว่า โรคได้ล้อม
้
้
ี
ของโรคเป็นประจา ดังนั้น การเก็บตัวอย่างถือเป็นปัจจัยท่มี ประเทศไทยแล้ว เพราะพบการระบาดไปเกือบทุกประเทศในเอเชีย
ี
ำ
ผลต่อแม่นยำา ตะวันออกเฉียงใต้
สำาหรับความเสี่ยงในการเกิดโรค ASF ของไทย คือ ชายแดน
ท่ต้องเฝ้าระวังป้องกันโรคอย่างเข้มงวด ซึ่งในช่วงแรกคาดว่า มี
ี
โอกาสจะเข้ามาทางพรหมแดนภาคตะวนออกเฉียงเหนอ ทั้งที่จริง
ั
ื
แล้วมีพื้นที่เสี่ยงหลายแหล่งทั้งในภาคเหนือที่ติดกับ สปป.ลาว และ
์
ั
ี
เมียนมาร ภาคตะวันออกท่ติดกับกัมพูชา และขณะน้นระบบการ
เฝ้าระวังป้องกันโรคยังไม่ดี แม้มีด่านแต่ก็ยังมีความเสี่ยงสูง และ
ื
ไม่ทราบทิศทางเคล่อนย้าย เพราะมีสัตว์ผ่านเข้าออกตลอดเวลา
ั
จนกระท่งพบโรค ASF ในประเทศเพื่อนบ้าน จึงต้องยกระดับการ
ผศ.น.สพ.ดร.เดชฤทธิ์ นิลอุบล เฝ้าระวังที่เข้มงวด ส่งผลให้การทำางานมีความยุ่งยากขึ้น ทุกฟาร์ม
ผศ.น.สพ.ดร.เดชฤทธิ นิลอุบล ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะสัตว เป็นต้องทามาตรฐานฟาร์ม มีการส่งตรวจตัวอย่าง รับรองสถานภาพ
์
ำ
์
แพทยศาสตร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยว่า ท่ผ่านมา ปลอดโรค ประกอบการเคลื่อนย้ายหรือส่งออก
ี
ี
ำ
การเลี้ยงสุกรไทยต้องเผชิญกับโรคอุบัติใหม่อุบัติซาต่างๆ ท้งโรคพีอีดี เมื่อพิจารณาความเส่ยงหรือจุดวิกฤตตามหลักการมาตรฐาน
้
ั
โรคเอชพีเพิร์ส โรคเดลตาโคโรนาไวรัส โรคปากและเท้าเปื่อย HACCP พบว่า ปัจจัยที่มีโอกาสนำาเชื้อเข้าฟาร์มประกอบด้วย ตัว
โรคเอพีพีทพบเพิมขึน แต่การจัดการโรคอบัติใหม่อบัติซ้าของประเทศ สุกร น้ำาเชื้อ อุปกรณ์ วัตถุดิบอาหารสัตว์ คน และน้ำาที่มาจากแหล่ง
ี
่
ุ
ุ
้
่
ำ
ู
ี
ในแถบยุโรปและสหรัฐอเมริกาท่เมื่อมีโรคอุบัติใหม่ก็จัดการโรคให ้ สาธารณะ ทไม่ได้ผ่านกระบวนการจัดการท่ถูกต้อง ซึ่งเดิมผ้เล้ยง
ี
่
ี
ี
ำ
้
ำ
สงบได้ ต่างจากประเทศในเอเชียหรือไทยหลังโรคเข้าสร้างปัญหาได้ อาจให้ความสาคัญเฉพาะการทรีตนาเพื่อกำาจัดแบคทีเรีย แต่ตอนน ี ้
นานกว่าควบคุมกำาจัดโรคได้ ต้องให้ความสำาคัญกับเชื้อไวรัสด้วย ยกตัวอย่าง ฟาร์มสุกรใน
สัตว์เศรษฐกิจ 29

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE


ฟิลิปปินส์ ที่นำาซากสุกรที่ติดเชื้อไปเลี้ยงปลาแล้วมีการสูบน้ำากลับมา
ใช้ในฟาร์ม ทำาให้เชื้อระบาดสร้างความเสียหาย ที่สำาคัญในแต่ละพื้นท ี ่
ี
หรือประเทศมีรูปแบบการระบาดท่แตกต่างกัน หรือบางแห่งเกิดการ
ขนย้ายสุกรที่ติดเชื้อเข้ามาในพื้น
ั
ระบบความปลอดภยทางชีวภาพ หรือ ไบโอซีเคียวริตี้
(Biosecurity) ที่แบ่งเป็น ระบบไบโอซีเคียวริตี้นอกฟาร์ม (External
ั
biosecurity) เน้นการไม่นำาความเสี่ยงเข้ามาในฟาร์มท้ง จากการ
ทดแทนสุกร น้ำา อาหาร หรือสัตว์พาหะ รวมถึงการทิ้งซากที่เป็น
อีกประเด็นสำาคัญ เพราะหลายฟาร์มมีการขายซากสุกร ซึ่งรถรับซื้อ
ี
อาจมีการปนเปื้อน มีความเส่ยงในการติดเชื้อเข้าฟาร์มได้ เมื่อพบ
อาการ 1 คอก ก็ประเมินได้ว่าอีก 21-30 วัน ก็พบทั้งคอก ดังนั้น
จีงต้องกาจัดซากอย่างถูกต้อองและรถรับซื้อหมูตายห้ามเข้าหรือ
ำ
ี
่
ี
ี
สัมพัศกับคนงานฟาร์มเด็ดขาด แต่จากการท ASF ไม่ได้ติดผ่าน รอบฟาร์มท่มีปัญหามีโอกาสพบเชื้อได้ ซึ่งเหล่าน้ถือเป็นความเสี่ยง
อากาศ ก็ต้องวางผังฟาร์มอย่างถูกต้อง และควรเก็บตัวอย่างส่งตรวจประเมินทั้งหมด
ปัจจัยเสี่ยงที่ก่อให้เกิดการระบาดในฟาร์ม หากอยู่ในพื้นที่ที่ยัง สำาหรับการเฝ้าระวังโรค ASF เร่มจาก การเฝ้าระวังเชิงรุก
ิ
ำ
ไม่มีการระบาด ความเสี่ยงมาจากการนาสุกรติดเชื้อเข้าฟาร์ม (active surveillance) การค้นหาเชิงรุก เพื่อเพิ่มโอกาสในการรับ
ดังนั้น ต้องมั่นใจว่า สุกรมาจากแหล่งที่ปลอดเชื้อ โดยขอใบรับรอง ข้อมูลของการเกิดโรคมากขึ้น เป็นกระบวนการจัดเก็บ วิเคราะห
์
่
่
7 วันก่อนส่ง จากนั้นก็เก็บตัวอย่างสุกร ณ วันที่ 0 7 14 และ 21 และประมวลผลข้อมูลของโรคระบาดทเป็นไปอย่างต่อเนืองและมีระบบ
ี
ตามคำาแนะนำา ความเสี่ยงมา คือ การนำาชิ้นส่วนที่ติดเชื้อเข้าฟาร์ม ข้อมูลท่วิเคราะห์ได้จะถูกนำาไปใช้ในการวางแผน กำาหนดมาตรการ
ี
หรือ เศษอาหาร โดยเฉพาะการเลี้ยงด้วยเศษอาหาร ซึ่งมีรายงาน ป้องกันและควบคุมการระบาดของโรค การประเมินผลมาตราการได้
ในจีน พบว่า หลังจากควบคุมโรค ASF ให้สงบได้ บางพื้นที่กลับ อย่างทันท่วงที่ ขณะที่การเฝ้าระวังเชิงรับ (passive surveillance)
มาเลี้ยงใหม่ แต่ละเลยใช้เศษอาหารเลี้ยงก็พบการระบาดซ้ำาได้ ส่วน เป็นการรายงานตามปกติเป็นประจำา ตามระยะเวลาที่กำาหนด
ี
ี
ไทยการเลี้ยงในระบบฟาร์มไม่ใช้เศษอาหารอยู่แล้ว แต่ก็จำาเป็นต้อง การเก็บตัวอย่างท่เหมาะสมเร่มจากเก็บตัวอย่างให้ถูกท่ถูกเวลา
ิ
สำารวจว่า ในรัศมี 1-3 กิโลเมตร รอบฟาร์มมีการเลี้ยงแบบหลังบ้าน 1. ตำาแหน่งของการเก็บตัวอย่าง (selection) เก็บตัวอย่างตรงรอย
หรือรายย่อยหรือไม่ เพราะอาจมีการใช้เศษอาหารเลี้ยงสุกร หากมี โรค บาดแผลหรือตำาแหน่งท่สอดคล้องกับโรค เลือกเก็บตัวอย่างจาก
ี
อาจต้องเข้าไปช่วยตรวจ เพื่อเป็นการเฝ้าระวังป้องกันโรค สัตว์ป่วยหรือสัตว์ที่แสดงอาการ และหลีกเลี่ยงการปนเปื้อน 2. การ
็
็
์
ุ
ยานพาหนะ โดยเฉพาะรถจับสุกร และรถขนสุกร ถือเป็นอีก จัดเกบตัวอย่าง(collection) เลอกอปกรณการเกบตัวอย่างทเหมาะสม
่
ี
ื
ี
็
่
ความเสี่ยงท่มีโอกาสนาเชื้อเข้าฟาร์ม ต้องจัดการอย่างถูกต้อง เกบตัวอย่างในปรมาณทเหมาะสม เก็บตัวอย่างในภาชนะท่สะอาด
ี
ำ
ิ
ี
ี
ขณะท่รถขนอาหารและวัตถุดิบแม้มีความเส่ยงน้อยกว่า แต่ก็ต้อง และหลีกเลี่ยงการปนเปื้อน 3. การขนส่งตัวอย่าง (transportation)
ี
ี
ี
เฝ้าระวัง เช่นเดียวกับรถของบุคลากรท่หากผ่านพื้นท่เส่ยงก็มีโอกาส เก็บที่อุณภูมิต่ำา (แช่น้ำาแข็ง) ขนส่งภายใน 1 วันทำาการ กรอกแบบ
ี
นำาเชื้อเข้าฟาร์มได้ นอกจากนั้นต้องให้ความสำาคัญกับน้ำาว่า มาจาก ฟอร์มการเก็บตัวอย่างเพื่อการรายงานผลท่สามารถตรวจสอบกลับ
ี
แหล่งใด มีการใช้ร่วมกันหรือไม่ เพราะหากพื้นที่ต้นน้ำามีความเสี่ยง ได้ ยกตัวอย่าง หลอดที่ใช้เก็บตัวอย่างเลือด มี 2 แบบ คือ หลอด
ี
ี
่
ก็อาจทำาให้ฟาร์มเสี่ยงตามไปด้วย สีม่วงท่ใส่ EDTA และหลอดเก็บเลือดธรรมดา ทใช้ไม่ได้ เพราะ
ิ
ี
ำ
้
ถาในพื้นท่เร่มมีการระบาด ต้องให้ความสาคัญ กับ รถจับ เป็นการเก็บซีรัมก็ต้องตรวจเม็ดเลือดแดงด้วย อีกส่วน คือ การใช้
ี
ี
ี
หมูตาย ท่ต้องห้ามเข้ามาในพื้นท่เด็ดขาด รถจับสุกรต้องไม่สัมผัสกับ ผ้าก๊อสกับการเก็บตัวอย่าง จากพื้นท่ในฟาร์ม ซึ่งท่ผ่านมาใน
ี
ำ
ี
พนักงานฟาร์ม ส่วนซากสัตว์ถือเป็นปัจจัยท่มีโอกาสทาให้เกิด ต่างประเทศก็มีการใช้ น้ำาลาย จากเชือกท่ให้สุกรกัด การป้องกัน
ี
การระบาดได้ ซึ่งหากฝังหรือชำาแหละซากในพื้นท่จะทาให้พื้นที่ การปนเปื้อนต่างๆ ท่อาจทาให้การตรวจด้วย PCR ผิดพลาดได้
ำ
ี
ี
ำ
้
่
่
ั
่
สวนนั้นมีเชือสะสมอยู มีโอกาสสร้างความเสียหายได้เมือกลบมาเลี้ยง ค่อนข้างสูง ซึ่งการใช้ผ้าก๊อสก็คือ การสวอปเลือด มาสวอปพื้น แล้ว
ำ
ใหม่ และถ้าเกิดการระบาดของโรค ต้องกาจัดซากสุกรในฟาร์ม ใช้น้ำาเกลือ ทำาให้ตัวอย่างเปียก และแยกส่วนที่เป็นน้ำาออกมาได้
ี
ิ
ฝังหรือเผาทำาลาย และต้องระวังเส้นทางการขนส่งซาก เพราะจาก การเฝ้าระวังท่มีความเส่ยงเร่มจากการเก็บตัวอย่างเลือดท ่ ี
ี
การศึกษาในต่างประเทศพบว่า ฟาร์มที่เกิดโรคแล้วเก็บตัวอย่างจาก ถูกต้อง ขณะท่ตัวอย่าง น้ำาลาย ในการศึกษาพบว่า ไม่ไวต่อการ
ี
พื้นตามเส้นทางย้ายซากสุกรพบเชื้อ ASF ได้ และเชื้อมีโอกาสติด ตรวจสอบ แต่การสวอปพื้นหรือจุ๊บน้ำา ก็เป็นอีกตัวอย่างที่ช่วยเพิ่ม
ี
ไปกับสัตว์พาหะต่างๆ เช่น แมลงวัน นก หน ซึ่งในรัศมี 1 กิโลเมตร ทางเลือกได้ แต่พื้นท่ขนาดใหญ่ โรงเรือนเลี้ยงสุกร 1,000 ตัว
ู
30 สัตว์เศรษฐกิจ

ข่าวสารและสาระสำาหรับวงการเลี้ยงสัตว์



ื
รวมตัวอย่างมีความเสี่ยงต่อการคาดเคล่อนสูง เน่องจากเลือด 3 ซีซี
ื
จะเลือกเท่าไหร่ นำา 3 ตัวอย่างมารวมกัน หรือนำา 100 ไมโครลิตร
จากแต่ละหลอดมารวมกน ซึงไม่ควรทา และการตรวจจะถกต้อง
ำ
ู
ั
่
ี
ำ
หรือไม่ หรือการสุ่มตัวอย่างทาให้โอกาสท่พบเชื้อ โดยการรวม
ตัวอย่างมีโอกาสทำาให้ตรวจไม่พบ ASF ค่อนข้างมาก ยกตัวอย่าง
ชุดตรวจที่มีความไวที่ 10 practical แต่การรวมตัวอย่าง 103 พอดี
อีก 2 หลอด ไม่มีไวรัส เมื่อรวมกันตรวจก็อาจมีปริมาณไวรัส
ี
้
ไม่เพียงพอทาให้ชุดตรวจแสดงผลบวก หรือหากมีไวรัสน้อยกว่าน
ำ
ก็ตรวจไม่พบ ทั้งๆ ที่มีเชื้อก็ได้ การตรวจด้วยผ้าก็อสขึ้นอยู่กับวิธี
่
การเก็บตัวอย่าง ซึงยกตัวอย่างการทาวจัยการเกบจากรถขนสุกร 20
็
ิ
ำ
คัน พบ 10 ตัวอย่าง จากรถ 3 คัน ถือว่า มีความเสี่ยง รถจับ
สุกรก็พบเชื้อประมาณ 15 เปอร์เซ็นต์ กับโรค FMD ส่วนรถภายนอก
ฟาร์มยังไม่ค่อยพบมากนัก ยกเว้น รถที่ไปหลายแหล่ง
ี
อีกปัญหาท่พบจากการเก็บตัวอย่าง คือ การติดเชื้อจากเส้อผ้า
ื
ของคนในฟาร์ม ยกตัวอย่าง คนงานจากเล้า A2 ไปที่ส่วนใดมาบ้าง
หลังจากท่พบเชื้อในเล้า อีก 1 สัปดาห์ต่อมาก็พบในเล้าอ่นๆ จน
ี
ื
้
ั
สุดทายก็ระบาดไปท้งฟาร์ม ซึ่งโรค FMD นอกจากการแพร่ทาง
ี
จะเก็บตัวอย่างก่จุด ในรถจับสุกร 3 ชั้น บรรจุสุกร 100 ตัว อากาศแล้วก็ต้องระวัง การติดจากเส้อผ้าและการเคลื่อนท่ของคนงาน
ื
ี
จะเก็บตัวอย่างพื้นที่ใดบ้าง ซึ่งจากข้อมูลพบว่า พื้นที่ความเสี่ยงอยู่ ด้วย การเก็บตัวอย่างท่เสื้อผ้า ก็เป็นแนวทางในการเฝ้าระวังโรคด้วย
ี
ในส่วนของรถด้านใน เริ่มจากพื้นที่คนนั่ง เท้า เสื้อผ้า เบาะต่างๆ นอกจากนั้น ก่อนการลงเลี้ยง มีการสุ่มเก็บตัวอย่างที่พื้นคอก
ี
่
อย่างน้อยต้องเป็น 1 จุด ทต้องเกบตัวอย่าง จากน้นต้องเกบตัวอย่าง จากการศึกษาการเก็บตัวอย่างในพื้นท่เล้ยงสุกรเพื่อตรวจหา
ี
็
ี
ั
็
จากล้อรถ ด้านข้างของรถ แต่สิ่งที่เน้น คือ พื้นที่ผิว หากเป็นรถ โรคระบาด ในกรณีที่พบในโรค ASF ในประเทศเพื่อนบ้าน แตกต่าง
3 ชั้น ต้องเก็บด้วยการแบ่งพื้นที่ออกเป็น 9 ตำาแหน่ง ตามจุดต่างๆ จากความรู้ที่ได้รับจากการสัมมนา ที่มีอาการค่อนข้างชัดเจน สุกร
หากมี 3 ชั้น ก็แบ่งเป็น 27 จุด และภายใน 1 จุดก็แบ่งเป็นอีก มีอาการอาเจียน ท้องเสีย มีน้ำามูก เหมือนอาการของโรคเพิร์ส APP
9 ตำาแหน่ง รวม 1 คัน หากต้องการเก็บให้ถูกต้องตามสถิติต้องใช้ สุดท้ายหากปล่อย จัดการไม่ทัน หรือมีการใช้เข็มร่วมกัน ในกรณีที่
ตัวอย่างค่อนข้างมาก แต่ต้นทุนผ้าก๊อสถือว่า ไม่สูงนัก โดยใช้ผ้าชุบ ไม่ทราบว่า โรงเรือนนั้นๆ มีปัญหา ก็ทำาให้เชื้อมีโอกาสแพร่ได้เร็ว
น้ำาเกลือเช็ดพื้นรถจับสุกร บีบน้ำาออก นำามาตรวจ PCR เพราะเป็น มาก โดยหลังได้รับเชื้อประมาณ 14 วัน ก็เกิดอาการอาเจียนเป็น
เก็บตัวอย่างจากพื้นผิวได้ทั้งหมด ทำาให้ความเชื่อมั่นทางสถิติสูง เลือดแล้วทยอยตาย ซึ่งหากพบก็ให้คัดทิ้ง แต่ห้ามเปิดซากเด็ดขาด
ื
หลังจากเก็บตัวอย่าง หากเป็นโรคอ่นอาจต้องแช่เย็น แต่ถ้า มิฉะนั้น จะเกิดปัญหาเชื้อสะสมในเล้าได้
เป็นตัวอย่าง ASF ก็อาจไม่จำาเป็น เพราะเชื้อทนต่อสภาพแวดล้อม บางแห่งอาจบอกว่า สุกรภายนอกดูปกติ แต่ตรวจพบด้วยวิธี
ได้ดี แต่ดีที่สุดอยู่บนน้ำาแข็ง โดยรถ 1 คัน การตรวจต้องทำาอย่าง PCR ที่ช่วงแรกอาจไม่มีอาการ แต่หลังจากนั้น 14 วัน หรือ 21
ถูกต้อง ไม่ใช่เก็บแบบง่ายๆ แล้วอาจไม่เจอเชื้อแล้วก็ปล่อยผ่าน วัน ก็จะเริ่มเห็นหมูตาย โดยการตรวจเพื่อเก็บตัวอย่าง ทำาที่พื้นและ
ทั้งๆ ที่ รถมีเชื้อก็กลายเป็นปัญหาความเสียหายในที่สุด เช่นเดียว จุ๊บน้ำา พื้นที่ข้างฟาร์ม ที่มีการทำาหมูตาย คราบเลือดต่างๆ พื้นที่
ี
้
ี
ุ
กบการเกบตัวอย่างในโรงเรอนสกรทเกบตัวอย่างบนพืนคอก ก็ทำา ดินท่มีชะเลือดออกไป และโรงเรือนท่มีเลือด หรือเลือดท่ปนเปื้อนอยู ่
่
ั
็
็
ื
ี
ี
ี
9 จุด แต่ที่ดีที่สุด คือ 25 จุด เพราะพื้นที่สุกร ต้องมีพื้นที่แห้ง ในฟาร์ม รอยเลือด คราบเลือด ท่เก็บตัวอย่างจากท่พื้น สิ่งที่พบ
ี
พื้นที่เปียก เพื่อให้การสุ่มเก็บมีความครอบคลุม เพื่อผลการตรวจที่ คือ EDPA ยังตรวจได้ แต่ซีรั่มตรวจไม่พบ การสวอปจากช่องปาก
แม่นยำา ยิ่งการเก็บตัวอย่างจากหมูเป็น การเจาะเลือดทุก 2 สัปดาห ์ ก็ไม่ค่อยพบ และอ่นๆ ก็ตรวจไม่พบเช่นกัน ดินท่มีการผ่าซากก็ตรวจ
ี
ื
ั
ไม่ใช่เร่องง่าย ยิ่งกระทบต่อการเจริญเติบโตของสุกร ดังน้น การเก็บ พบเชื้อ รองเท้าก็อาจไม่พบ แต่ส่งท่พบหลังจากผ่านไป 3 เดือน
ิ
ี
ื
้
ี
่
่
่
ี
ิ
ี
ตัวอย่างจากพืนจึงเป็นสงทสำาคัญ และเป็นตัวอย่างทไวหากมีโรค พบว่า หยดเลือดท่ยังไม่มีการล้างยังตรวจเจอเชื้อไวรัสได้ ดินฝังซาก
สามารถตรวจพบได้เร็ว เป็นไปตามหลักการ รู้เร็ว จัดการเร็ว ก็ยังพบได้ ดังนั้น เชื้อ ASF ถือว่า อันตราย ต้องป้องกันไม่ให้เข้า
สงบเร็ว ฟาร์มอย่างเด็ดขาด เพราะหากเกิดโรคก็อาจต้องพักในระยะหนึ่ง หรือ
การรวมตัวอย่างจำาเป็นต้องพิจารณาความไวของ PCR ที่ใช้ อาจต้องหยุดเลี้ยงสุกรในพื้นที่นั้นเลย...
โดยปกติเท่าที่ดูประมาณ 3 ต่อ 1 แต่ไม่แนะนำาที่ 5 ต่อ 1 ซึ่งการ
สัตว์เศรษฐกิจ 31

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE




























เดินหน้าสร้างเสถียรภาพราคาไข่ไก่




ั
่
็
ท่ามกลางวิกฤตไวรัส COVID-19 ที่คนไทยกำาลังเผชิญความ สามัคคี รวมแรงรวมใจของคนในแวดวงเดียวกนกทาให้ทุกวันนี้
ำ
่
ี
ี
เป็นความตายกับเชื้อโรคร้าย…ในวงการไก่ไข่ก็ดูเหมือนจะมีไวรัส วงการไก่ไข่มีเสถียรภาพมากขึ้นและมีแนวโน้มท่ดีท่จะเติบโตต่อไปได้
ความคิดของคนบางกลุ่ม ที่ดูจะอันตรายไม่แพ้กัน และอาจบั่นทอน อย่างยั่งยืน ทั้งๆ ที่เป็นงานยาก เพราะไข่ไก่เป็นสินค้าอ่อนไหว ที่
ุ
ำ
กำาลังใจคนทางานเพื่อส่วนรวม รวมถึงสร้างความเข้าใจผิดในกล่ม เมื่อมีอะไรมากระทบเล็กน้อยก็สามารถล้นตลาดหรือขาดตลาดได้ทันท ี
้
ู
้
่
ี
ึ
ั
้
้
ี
่
เกษตรกรคนเลียงไกไข่ สรางความแตกแยกไม่เป็นอนหนึงอันเดียวกน ความเสยสละของผเลียงไกไข่เป็นอกสิงหนงทต้องพูดถง
ั
่
ี
่
่
ึ
่
ำ
ี
ำ
ั
ำ
ทั้งๆ ท่ทุกวันนี้วงการไก่ไข่กาลังเดินหน้าอย่างมีเสถียรภาพกว่าใน ในยามท่คนเล้ยงไก่ไข่ท้งหมดบอบช้าจากราคาไข่ตกต่าติดดินเพราะ
ี
ี
อดีตมาก ผลผลิตล้นตลาด กรมปศุสัตว์ขอความร่วมมือปลดพ่อแม่พันธุ์ไก่ไข่
การเลี้ยงไก่ไข่เป็นอาชีพของเกษตรกรไทยมายาวนาน มีผ้เล้ยง ก็ได้เห็นผ้เสียสละหลายรายเฉือนเนื้อตัวเอง ปลดพ่อแม่พันธุ์และ
ี
ู
ู
รายเล็กรายย่อยท่วประเทศนับแสนคน ตลาดไข่ไก่เป็นการรวมตัวกัน ส่งออกไข่ไก่ รวมเป็นมูลค่าถึงร้อยล้านบาท เพื่อยกระดับราคาไข่ไก่
ั
ั
ั
้
ี
้
ั
่
้
ู
์
ของเกษตรกรเกดเป็นสหกรณผเลี้ยงไกไข่จังหวดนนจังหวดนมากมาย ให้สูงขึ้น เกิดประโยชน์ต่อส่วนรวมและต่อชีวิตเกษตรกรรายเล็ก
ิ
เช่น สหกรณ์ผู้เลี้ยงไก่ไข่จังหวัดชลบุรี จังหวัดฉะเชิงเทรา จังหวัด รายน้อย… นี่คือความช่วยเหลือกันในวงการไข่ไก่ที่ผมเคยเห็น และ
เชียงใหม่ ฯลฯ ไข่ไก่เป็นสินค้าเกษตรท่ระดับราคามีขึ้นมีลงจากปัจจัย ยังได้ยินว่า “ผ้เล้ยงกลุ่มหนึ่ง” พยายามผลักดันให้ปลดพ่อแม่พันธุ ์
ี
ี
ู
หลากหลายท่เข้ามากระทบ ไม่ว่าจะเป็นเทศกาลต่างๆ กินเจ เพราะไม่กระทบตนเอง แถมยังสำาทับว่าปลดไปเถอะลูกไก่จะแพงขึ้น
ี
ปิดเทอม อากาศร้อนแล้ง ภาวะโรค ปริมาณการเลี้ยงแม่พันธุ์ไก่ไข่ เป็น 30 บาทก็ยินดี แต่ไฉนวันนี้ราคาลูกไก่เพียง 28 บาทกลับออก
… ไข่จึงเป็นสินค้าเกษตรที่อ่อนไหวมาก หากมีผลผลิตออกสู่ตลาด มาโวยวายและต้องการทำาฟาร์มพ่อแม่พันธุ์ไก่ผลิตลูกไก่เสียเอง
ำ
ี
ิ
เยอะราคาก็ตกต่า เกษตรกรขาดทุน เมื่อไหร่ท่เกษตรกรขาดทุนหนัก อันท่จริงประเด็นของการเปิดฟาร์มพ่อแม่พันธุ์ไม่ใช่ส่งต้องห้าม
ี
่
ี
่
เลิกเลี้ยงไก่ ปริมาณไข่ในตลาดน้อยลง ราคาก็กลับมาดี เป็นแบบนี้ เพียงมีแผนการผลตและมีตลาดรองรบผลผลตทชัดเจน วาจะไม่ส่ง
ิ
ั
ิ
ตามกลไกตลาดเสมอ ผลกระทบถึงระดับราคาไข่ไก่โดยรวมของประเทศ เท่าน้ก็สามารถ
ี
์
ั
ขณะทกรมปศุสตว เป็นภาครัฐที่ทำาหน้าที่กำากับดูแลคนเลี้ยง เปิดได้แล้ว … เอ้กบอร์ด (คณะกรรมการนโยบายพัฒนาไก่ไข่และ
ี
่
ไก่ไข่ และกรมปศุสัตว์ในยุคปัจจุบันก็ได้ชื่อว่าเป็นยุคท่ทางานถึงลูก ผลิตภัณฑ์-Egg Board) เป็นกลางและยึดหลักความยั่งยืนของท้ง ั
ำ
ี
ั
ถงคนเข้ามาช่วยแกปัญหาต่างๆอย่างทนการณ เพือใหไข่ไกเกด อุตสาหกรรมเสมอ
่
์
้
่
ึ
ิ
้
์
ี
ำ
เสถียรภาพ มีการวางแผนการผลิต ตั้งแต่ต้นทางคือการควบคุม ถึงบรรทัดนี้ก็ต้องเป็นกาลังใจให้ กรมปศุสัตว ท่นอกจาก
ปริมาณปู่ย่าพันธุ์ พ่อแม่พันธุ์ ไปจนถึงลูกไก่ และแม่ไก่ยืนกรง เพื่อ จะต้องจัดการปัญหาเสถียรภาพราคาไข่ไก่แล้ว ยังต้องรับมือผ้เล้ยง
ู
ี
ี
ให้ปริมาณผลผลิตไข่ไก่สมดุลกับปริมาณการบริโภคให้มากท่สุด ไก่ไข่หลายรูปแบบ โดยเฉพาะ “แกะดำา” ท่สร้างปัญหาเป็นระยะ
ี
ำ
ู
ี
อันจะนาไปส่ราคาไข่ไก่ท่เหมาะสม เกษตรกรอยู่ได้และผ้บริโภค ก็คงได้แต่ขอให้กรมทาหน้าท่ของตัวเองต่อไป ดูแลเกษตรกรผ้เลี้ยง
ู
ี
ู
ำ
ไม่เดือดร้อน กรมฯยังทาหน้าท่ยกระดับมาตรฐานฟาร์ม ให้เกษตรกร ไก่ไข่ในองค์รวมให้ได้ประกอบอาชีพท่ดี และผลิตไข่เพื่อผ้บริโภคไทย
ี
ี
ู
ำ
มีมาตรฐานการผลิตไข่ท่ดีและมีระบบป้องกันโรคท่ดี เมื่อผนวกความ ได้อย่างยั่งยืน...
ี
ี
32 สัตว์เศรษฐกิจ

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE


เรื่องไม่นิด..


บิดในสัตว์เลี้ยง (1)



























น.สพ. ยุทธ เทียมสุวรรณ
ผู้จัดการฝ่ายวิชาการ บจก. เซ็นทรัลลิส






ี
หลังสงกรานต์น้ อากาศก็จะร้อนถึงร้อนมากกันแล้ว สัตว์น้ำา เช่น ปลา เชื้อบิดแต่ละสปีชีส์มักมีโฮสต์ก่อโรคท่ค่อนข้าง
ี
ั
์
ึ
นะครับ โรคท่จะเกิด หรือพบกันเพ่มมากข้นในร้อนน้ คงหน ี จำาเพาะเจาะจงสูงต่อชนิดสัตว จึงไม่ค่อยติดข้ามกัน และท้งยังจำาเพาะ
ี
ิ
ี
ี
ี
ไม่พ้นโรคในระบบทางเดินอาหาร มีอาการถ่ายเหลว ท้องเสีย ต่ออวัยวะตำาแหน่งท่อยู่อีกด้วย เชื้อบิดจะมีหลายระยะท่ค่อนข้าง
ั
ท้งในคน และสัตว์เล้ยงหลายๆ ชนิด อันเนื่องมาจากการดื่ม ซับซ้อน มีวงชีวิตและสืบพันธุ์ได้ทั้งแบบอาศัยเพศ และไม่อาศัยเพศ
ี
ี
หรือกินน้าที่เพ่มมากข้นเป็นปัจจัยเสริมให้ได้รับเชื้อโรค สัตว์จะได้รับเชื้อบิดผ่านการกินเชื้อท่อยู่ในวงชีวิตระยะโอโอซีสต์
ํ
ิ
ึ
่
(Oocyst) ซึงรูปรางของโอโอซีสต์น้จะมองเห็นได้ชัดเจน ส่วนใหญ่
ี
่
ํ
ี
ึ
ิ
เพ่มข้น ของเสียท่สัตว์ขับถ่ายออกมาก็จะมีน้าเป็นองค ์ จะกลม หรือเกอบกลม บางคร้งอาจเป็นรูปไข่ หรือรปร ก็ได้
ั
ี
ื
ู
ประกอบสูงข้น ทําให้พ้น คอก และวัสดุปูรองต่างๆ ช้นแฉะ โดยมีขนาดแตกต่างกันไปตามชนิดของเชื้อบิด มักไม่มีสี แต่บางชนิด
ื
ึ
ื
ู
สกปรกหมักหมมอย่ตลอดเวลา ร่วมกับอากาศที่ร้อน และ อาจมีสีเหลือง เขียว ก็เป็นได้ โดยเชื้อบิดที่สำาคัญ พบก่อโรคในสัตว์
ื
ชื้น ยังเหมาะกับการเจริญเติบโตเพ่มจํานวนของเช้อก่อโรค ได้บ่อยๆ มักเกดจาก 2 สกุลคือ อยเมอเรย (Eimeria) และ
ิ
ั
ี
ิ
ั
ั
เหล่าน้นให้มาก และรวดเร็วย่งขึ้น หนึ่งในน้นคงหนีไม่พ้น ไอโซสปอร่า (Isospora) จากนี้ไปจะเป็นโรคบิดที่ก่อโรคในสัตว์เลี้ยง
ิ
ี
ุ
ี
ี
โรคบิด ท่เหล่าเกษตรกรเล้ยงสัตว์ต่างๆ คงร้จัก และค้นเคย ชนิดต่างๆ ชนิดแรกท่ต้องกล่าวถึงก่อนเลยนั้น คงหนีไม่พ้น.......
ู
ี
ั
่
ี
้
ั
กันเป็นอย่างดี ไก่ ทยังพบเชื้อบิดได้ในการเล้ยงไก่ท่วไปทงแบบบ้าน หรือแบบ
อุตสาหกรรม ไก่ติดเชื้อได้ง่าย และป่วยรุนแรง
ิ
เชื้อบิด หรือ ค็อกซิเดีย (Coccidia) เป็นส่งมีชีวิตประเภท บิดในไก จะเกิดจากเชื้อในสกุลอัยเมอเรีย ท่รายงานว่ามี
่
ี
สัตว์เซลล์เดียว หรือนิยมเรียกกันว่าโปรโตซัว ซึ่งแตกต่างจนจำาแนก มากกว่า 9 ชนิด สามารถก่อโรคในไก่ได้ โดยท่รุนแรงมากจะมี
ี
แยกจากไวรัส และแบคทีเรียได้อย่างชัดเจน ในทางวิทยาศาสตร์จัด 2 ชนิดคือ เทเนลล่า (E. tenella) หรือบิดไส้ตัน และเนคาทริกซ์
ี
กลุ่มนี้อยู่ในอาณาจักร (Kingdom) Protista ซึ่งอาณาจักรน้ยัง (E. necatrix) ส่วนท่รุนแรงน้อยกว่า แต่ก็ยังพบได้เช่นกัน ได้แก
่
ี
แยกย่อยได้อีกมากมายมหาศาล เชื้อบิด หรือ ค็อกซิเดียนั้นเป็นชื่อ แม็กซิม่า (E. maxima) อะเซอร์วูลิน่า (E. acervulina) และบรู
่
ู
ี
สามัญท่ใช้เรียกโปรโตซัวท่อย่ในแฟมิลี Eimeriidae ส่วนใหญ่จะอาศัย เน็ตติ E. brunetti ส่วนชนิดท่ก่อโรคน้อย และไม่ค่อยพบได้แก
ี
ี
่
อยู่ในทางเดินอาหารเป็นหลัก แต่อาจพบที่ท่อน้ำาดี ไต พบได้ในสัตว์ E. mitis และ E. praecox โดยบิดในไก่นี้จะมีความจำาเพาะเจาะจง
เกือบทุกชนิด ทั้งสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม สัตว์ปีก สัตว์เลื้อยคลาน และ ไม่ก่อโรคติดไปยังสัตว์ปีกชนิดอ่นๆ ไกสามารถติดเชื้อได้ตั้งแต่อายุ
ื
่
สัตว์เศรษฐกิจ 33

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE
































ี
์
เพียงวันเดียว ในไก่เนื้อมักพบโรคท่อายุประมาณ 3-6 สัปดาห จากบิด ได้แก่ น้ำาหนักตัว ADG FCR สีผิว เปอร์เซ็นต์ไข่ เป็นต้น
ุ
่
ไก่ไข่มักพบช่วงไก่ร่น หรือไก่สาว อาจพบในระยะแรกๆ หลังย้าย ส่วนใหญ่อาการทสังเกตจากภายนอก จะไม่สามารถบอกได้วาเกดจาก
ิ
ี
่
ิ
ขึนกรง ไกจะได้รับเชือบดโดยการกินโอโอซสต์ทอาจมีอยูแลวในฟารม บิดชนิดใด จำาเป็นต้องดูจากรอยโรคภายใน
้
่
้
์
่
ี
ี
้
่
ี
หรือติดจากที่อื่นโดยถูกพามา คนมักเป็นตัวการสำาคัญ ได้แก่ ติดมา รอยโรคจากการผ่าซากนั้น จะพบว่าตำาแหน่งลำาไส้ท่สัมพันธ์กับ
ื
กับเสื้อผ้า รองเท้า อุปกรณ์เคร่องมือ แกลบ แมลงวัน แมลง ชนิดของอัยเมอเรียนั้น จะพองขยายใหญ่ขึ้นอย่างชัดเจน ผนังลำาไส้
ปีกแข็ง หนู สัตว์พาหะอื่นๆ ปัจจัยเสริมให้เกิดโรคง่าย บ่อย และ หนาตัวขึ้น มีจุดเลือดออกเล็กๆ กระจาย จนถึงเป็นเลือดออก มี
รุนแรงน่นก็คือ อุณหภูมิ และความชื้นท่สูง ส่งปูรองพื้นเปียกชื้น เลือดคั่งทั่วทั้งผนังลำาไส้ ภายในช่องว่างมีเลือด น้ำา เยื่อเมือกที่ลอด
ี
ิ
ั
ตลอดเวลา ที่กล่าวมานั่นก็คือสภาพแวดล้อมในช่วงหน้าร้อนขณะนี้ หลุด เศษเซลล์ และเนื้อตาย บางชนิดอาจแตกต่างออกไปเล็กน้อย
นี่เอง ภายหลังจากกินโอโอซีสต์เข้าไปประมาณ 6-8 วัน ไก่จะเริ่ม เช่น อะเซอร์วูลิน่าท่เยื่อเมือกลำาไส้จะมีลักษณะเป็นทางสีขาวตาม
ี
แสดงอาการป่วย แนวขวางลำาไส้ คล้ายขั้นบันได ส่วนชนิดแม็กซิม่าอาจพบของเหลว
อาการป่วย และความรุนแรงจะขึ้นกับชนิดบิดอัยเมอเรียท่ไก ่ ในลำาไส้มีสีส้ม หรือชมพู สิ่งสำาคัญมากในการช่วยแยกแยะชนิดของ
ี
ได้รับ จำานวนโอโอซีสต์ที่กิน ความบ่อยที่ได้รับ ซึ่งหากได้รับน้อยแต่ บิดท่ก่อโรคนั่นก็คือ ตำาแหน่งของรอยโรคท่ค่อนข้างจำาเพาะ ชนิด
ี
ี
บ่อย อาจสร้างภูมิคุ้มกันได้ นอกจากนี้ยังมีปัจจัยจากตัวไก่เองด้วย เทเนลล่านั้น จะพบรอยโรคที่ไส้ตัน ชนิดเนคาทริกซ์ และแม็กซิม่า
ไม่ว่าจะเป็นไก่อายุมากมักเคยได้รับเชื้อมาก่อน จึงอาจมีภูมิคุ้มกัน จะพบรอยโรคที่ลำาไส้ส่วนกลาง ชนิดอะเซอร์วูลิน่า จะพบรอยโรคที่
บ้าง เซลล์ในทางเดินอาหารมีมากกว่า แม้จะถูกเชื้อบิดทาลายไป ลำาไส้เล็กส่วนต้น หรือดูโอดิน่ม แต่ถ้ารุนแรงอาจขยายลงมาส่วนอ่นๆ
ั
ื
ำ
ั
ก็จะมีเซลล์เหลือมากกว่า พันธุกรรมไก่บางสายพันธุ์ทนต่อโรคบิด คือ เจจูน่ม และไอเลียม ก็ได้ ส่วนชนิดบรูเน็ตติ จะพบท่ลำาไส้
ี
มากกว่า อาหารมียาต้านบิดหรือไม่ ได้รับยาถูกต้องเหมาะสม ส่วนท้าย เหนือหรือใต้ทางแยกของไส้ตันเท่านั้น ภาพบรรยายตาม
หรือไม่ อาหารที่มีวิตามิน A หรือ K ปริมาณสูงจะช่วยลดความ ด้านล่าง
ี
ี
ั
รุนแรงลงได้ ภูมิคุ้มกันท่ไก่สร้างขึ้นเองท้งจากธรรมชาติและได้รับ การวินิจฉัยโรค นอกจากอาการแล้ว ก็ควรสุ่มตัวอย่างไก่ท่ป่วย
ี
ื
ั
่
วคซีน และการติดเชื้อหรือโรคอ่นๆ ทมีผลต่อสุขภาพร่างกาย ปัจจัย มาทำาการผ่าชันสูตรซาก ดูรอยโรคที่ลำาไส้ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว ทั้งยัง
ำ
ี
ี
เหล่าน้ล้วนส่งผลให้อาการ และความรุนแรงแตกต่างกันไป ไก่บางตัว สามารถตรวจหาโอโอซีสต์ท่ขูดจากผนังเยื่อเมือกลาไส้ หรือจาก
ี
จึงอาจไม่แสดงอาการป่วยเลย บางตัวป่วยเล็กน้อย อาการป่วยท ี ่ อุจจาระบนวัสดุรองพื้น โดยต้องเก็บท่ยังใหม่ๆ และปนเปื้อนน้อย
มักพบ ได้แก่ กินอาหารและน้ำาน้อยลง ซึมหงอย อ่อนเพลีย ปีกตก ที่สุด ซึ่งการตรวจหาโอโอซีสต์นี้มักไม่สามารถแยกชนิดของเชื้อบิด
ผิวหนังซีด ขนยุ่ง โตช้า แคระแกร็น ผอม ร่างกายขาดนา ได้ ยกเว้นบางชนิด เช่น แม็กซิม่าที่จะมีขนาดใหญ่มาก และมีผนัง
้
ำ
หนาวสั่น ไข่ลด เชื้อบิดจะไปทำาลายเยื่อเมือกของลำาไส้ ทำาให้ลำาไส้ สีน้ำาตาลชัดเจน และบ่อยคร้งท่ตรวจพบโอโอซีสต์จากผนังลำาไส้โดยท ่ ี
ี
ั
ั
อักเสบ เกิดอาการท้องเสีย มักพบการติดเชื้ออ่นแทรกซ้อนด้วย เช่น ไก่ไม่ป่วยก็ได้ ดังน้นจึงต้องใช้หลายอย่างประกอบการวินิจฉัยโรค
ื
ั
้
ั
้
E.coli, Salmonella spp. ชนิดที่รุนแรงจะถ่ายเป็นเมือก หรือเลือด ทงนี้แม้แต่รอยโรคเองก็อาจให้การวนิจฉัยท่ไม่ครอบคลุมได้ทงหมด
ี
ิ
ี
และมีอัตราการตายสูง ประสิทธิภาพการผลิตท่ได้รับผลกระทบ เนื่องจากไก่อาจติดเชื้ออัยเมอเรียมากกว่า 1 ชนิดพร้อมกันก็ได้ ซึ่ง
34 สัตว์เศรษฐกิจ

ข่าวสารและสาระสําหรับวงการเลี้ยงสัตว์





































ไม่ว่าจะติดชนิดใดก็ตาม จะใช้ยารักษา และวิธีการท่เหมือนกันคือ ดีนั้น ต้องมีประสิทธิภาพสูงกับเชื้อบิดทุกชนิด มีผลต่ออัตราการกิน
ี
ิ
ี
ื
ี
ต้องรักษาแต่เร่มป่วยใหม่ๆ จึงจะให้ผลดี ตัวอย่างยา เช่น การโต และการแลกเน้อท่น้อยท่สุด ผสมในอาหารได้ดี ไม่ตกค้าง
แอมโพรเลียม โทรทราซูริล ยากลุ่มซัลฟา เช่น ซัลฟาควินอกซาลีน แต่คงตัวในอาหาร และไม่เป็นอันตรายต่อตัวไก่ และผู้บริโภค โดย
ซัลฟาไดเมททอกซีน เป็นต้น ซึ่งการให้ยาผสมในน้ำา จะได้ผลดีกว่า ชนิดของยาต้านบิดท่มีกาหนดให้ใช้เป็นวัตถุท่เติมในอาหารสัตว์ผสม
ำ
ี
ี
การผสมในอาหาร เนื่องจากไก่ป่วยจะยังกินน้า แต่ไม่ค่อยกินอาหาร สำาเร็จรูป หรือหัวอาหารสัตว์ ใช้เพื่อควบคุม ป้องกันโรคบิด สำาหรับ
ำ
ทั้งนี้ยังมีรายงานว่าการเพิ่มวิตามิน A และ K ในอาหาร จะช่วย สัตว์ปีก ในไก่เนื้อมี 12 ชนิด และไก่ไข่มี 4 ชนิด ซึ่งนอกเหนือ
ลดอัตราการตาย และทาให้ฟื้นตัวเร็วขึ้น ร่วมกับการฆ่าเชื้อ และ จากนี ห้ามใช้เป็นวัตถุท่เติมในอาหารสัตว์ในการผลิตอาหารสัตว์ผสม
้
ี
ำ
่
ี
์
ิ
ี
กำาจัดโอโอซีสต์ในส่งแวดล้อมท่ไก่อยู ทำาให้สิ่งปูรองพื้นแห้ง หรือ สำาเร็จรูป หรือหัวอาหารสัตว ซึ่งชนิดของยา หรือวัตถุท่เติมในอาหาร
่
เปลี่ยนบ่อยๆ ไก่ ปรมาณทใช้ผสมในอาหาร และข้อห้ามใช้ต่างๆ นั้น ให้ศึกษา
ี
ิ
ในส่วนของการป้องกันโรคบิดน้น นอกจากเน้นด้านความ จาก “ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง กำาหนดวัตถุที่เติม
ั
ปลอดภัยทางชีวภาพ และสุขาภิบาลส่งแวดล้อมท่ไก่อยู่แล้ว ยัง ในอาหารสัตว์ ปริมาณการใช้ และเง่อนไขในการห้ามผลิต นำาเข้า
ื
ิ
ี
ำ
ำ
ี
สามารถป้องกันโรคน้ได้โดยการทาวัคซีน ซึ่งนิยมทากันในไก่พ่อแม่ หรือขายอาหารสัตว์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2561”
พันธุ์ โดยวัคซีนจะมีทงท่ผลิตมาจากบางส่วนบางระยะของเชื้อบิด เห็นไหมครับว่า แค่เร่องบิดในไก่ชนิดเดียว ก็ไม่ใช่เร่องนิด
ั
้
ื
ี
ื
ื
ำ
หรือผลิตมาโอโอซีสต์ ซึ่งมีทั้งชนิดรุนแรง และชนิดอ่อนแรง แม้ว่า หน่อย หรือเล็กน้อยเลย กลับเป็นเร่องสาคัญ มีรายละเอียดต่างๆ
้
ั
ี
่
ปัจจุบันจะมีกระแสการลด หรือเลิกการใช้ยา แต่การใช้ยาต้านบิด ต้องใส่ใจมากมาย เดือนหนามาติดตามตอนจบเกยวกบเร่องบิดใน
ื
ี
ผสมในอาหารไก่นั้น ก็ยังคงเป็นท่นิยมอยู่ในปัจจุบันมิใช่น้อย โดย สัตว์เลี้ยงชนิดอื่นๆ ที่เหลือกัน เรื่องไม่นิด…บิดในสัตว์เลี้ยง (2)
ิ
้
ื
่
เฉพาะอย่างยิงในไกเนือ หรอไกกระทง โดยนิยมใส่ยาต้านบดใน เอกสารอ้างอิง
่
่
ี
ี
อาหารไก่ระยะแรก และระยะท่สองเท่าน้น ส่วนระยะท่สาม ห้าม การจัดการและโรคสําคัญในไก่เนื้อ. รศ.น.สพ.ดร. จิโรจ ศศิปรียจันทร์. พิมพ์ครั้งที่ 1. พ.ศ. 2543.
ั
ใส่ยาต้านบิด โดยโปรแกรมการให้ยานั้น อาจใช้ยาชนิดเดียวกันท้ง วิทยาสัตว์เซลล์เดียวทางสัตวแพทย์ Veterinary Protozoology. รศ.น.สพ.ดร. มานพ ม่วงใหญ่
ั
พิมพ์ครั้งที่ 2 พ.ศ. 2545.
สองระยะเลยก็ได้ หรือให้แบบ Shuttle ซึ่งก็คือมีการเปลี่ยนชนิดยา https://www.veterinariadigital.com/en/post_blog/coccidiosis-eimeria-mitis-poultry/
ี
โดยอาหารระยะแรกใช้ยาชนิดหนึ่ง ส่วนระยะสองก็เปล่ยนเป็นยา https://www.veterinariadigital.com/en/post_blog/cecal-coccidiosis-in-poultry-eimeria-tenella/
ี
ั
อีกชนิดหนึ่ง ซึ่งเป็นท่นิยมกันมากกว่า บางคร้งยังนิยมหมุนเวียน https://www.veterinariadigital.com/en/articulos/avian-coccidiosis-southeast-asia-and-natural-
control-methods/
เปล่ยนยา หรือเปล่ยนระบบไม่ว่าจะใช้ยาก่ชนิดก็ตาม อาจสลับกับ https://www.thepoultrysite.com/publications/diseases-of-poultry/206/coccidiosis
ี
ี
ี
การใช้วัคซีนด้วยก็ได้ เพื่อป้องกันการดื้อยา ซึ่งยาต้านบิดนั้นแบ่งได้ https://www.facebook.com/eggrowpoultrysupplies/photos/pcb.347396399306536/
เป็นหลายกลุ่ม เช่น กลุ่มสารเคมี กลุ่มปฏิชีวนะไอโอโนฟอร์ กลุ่ม 347396299306546
https://www.facebook.com/eggrowpoultrysupplies/photos/pcb.347396399306536/
ยาผสม และกลุ่มสารสกัดจากธรรมชาติ โดยคุณสมบัติยาต้านบิดที่ 347396342639875
สัตว์เศรษฐกิจ 35

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE



ซีพีเอฟ ตอกยํ้าไข่ไก่คุณภาพพรีเมียม


สด สะอาด ปลอดภัย ดีต่อใจทุกฟอง





ั
์
่
์
์
้
ในยุคนิวนอร์มอล (New Normal) หรือยุคแห่งวิถีชีวิตใหม่ ฟารมไกไข่แบบไม่ใช้กรง (Cage free) สำาหรบฟารมเลียงสัตว
่
้
ำ
่
ในสังคมที่เปลี่ยนไป สิ่งที่เราต้องปรับเปลี่ยนอย่างเห็นได้ชัดในสภาพ (GAP)” เพือเพิมขีดความสามารถของเกษตรกร และทาใหสินค้า
ี
แวดล้อมเดิม คงเป็นเร่องของสุขภาพเป็นอันดับต้นๆ ท่ต้องหันมา ไข่ไก่ไม่ยืนกรงเป็นอีกทางเลือกให้กับผ้บริโภค ล่าสุดกรมปศุสัตว ์
ู
ื
ใส่ใจมากขึ้น แน่นอนว่า สุขภาพดีประกอบด้วยปัจจัยหลายอย่าง ซึ่ง เปิดเผยถึงเครื่องหมายรับรองมาตรฐานฟาร์มไก่ไข่ตัวใหม่ เป็นภาพ
อาหารก็เป็นสิ่งสำาคัญ ดังคำากล่าวที่ว่า “You are what you eat โรงเรือนเลี้ยงสัตว์ปีกอยู่ภายใต้หัวใจสีเขียว ที่ออกแบบเป็นตัวอักษร
้
ิ
ื
ี
่
กนอย่างไรได้อย่างนัน” นอกจากอาหารท่ดีมีประโยชน แหล่งทมา Q มีท่มาจากคำาว่า Quality หมายถึงคุณภาพ เป็นการส่อความ
ี
์
ี
ี
ี
ี
ิ
ู
หรือกระบวนการผลิตก็เป็นปัจจัยท่ผ้บริโภคยุคใหม่เร่มพิจารณาและ หมายถึงการเล้ยงไก่ไข่ท่มีการจัดการสภาพแวดล้อมภายในโรงเรือน
ใส่ใจมากขึ้น กว่า 1 ปีท่ท่วโลกต้องเผชิญกับความท้าทายวิกฤต ที่ช่วยส่งเสริมให้แม่ไก่มีสุขภาพดี มีความสุข แสดงพฤติกรรมตาม
ี
ั
COVID-19 บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำากัด (มหาชน) หรือ ธรรมชาติได้ ส่งผลให้ผลิตไข่ไก่ที่มีคุณภาพ มีคุณค่าทางโภชนาการ
ซีพีเอฟ หนึ่งในผ้ผลิตอาหารชั้นนำา ยังมุ่งมั่นส่งมอบอาหารปลอดภัย ซีพีเอฟ ในฐานะผ้ผลิตไข่ไก่ชั้นนำาของไทย ก็มีแนวทางปรับ
ู
ู
ี
ใส่ใจทุกกระบวนตลอดห่วงโซ่การผลิตอาหาร เพราะเชื่อว่า คุณภาพ เปล่ยนการเลี้ยงไก่ไข่ส่การเล้ยงแบบไม่ใช้กรงอย่างต่อเน่อง โดยยึด
ู
ี
ื
และความปลอดภัยตลอดกระบวนการผลิต คือ หัวใจของสุขภาพ ตามหลักอิสรภาพสัตว์ 5 ประการ (Five Freedoms of Animals)
ี
ที่ดี แม่ไก่มีความเป็นอยู่ในสภาวะท่เหมาะสม มีสุขอนามัยท่ดี มีที่อยู่
ี
ำ
คุณสมคิด วรรณลุกขี รอง สะดวกสบาย ได้รับอาหาร-น้าอย่างเพียงพอ และแม่ไก่สามารถแสดง
กรรมการผ้จัดการอาวุโส ธุรกิจ พฤติกรรมได้ตามธรรมชาติ สอดรับกับนโยบาย “สวัสดิภาพสัตว์”
ู
ี
ไก่ไข่ ซีพีเอฟ กล่าวว่า ไข่ไก่สด ของซีพีเอฟ ท่มุ่งมั่นยึดแนวทางการเลี้ยงสัตว์อย่างรับผิดชอบและ
ซีพี ใส่ใจในรายละเอียดทุก มีจริยธรรมตามมาตรฐานสากล โดยมุ่งเน้นทาให้สัตว์มีความสุขสบาย
ำ
คุณสมคิด วรรณลุกขี มีมาตรฐานสากล โดยเฉพาะ รับผิดชอบ
ี
ตลอดการเลี้ยง เพื่อส่งมอบอาหารปลอดภัยส่ผ้บริโภคด้วยความ
ขั้นตอนการผลิตท่มีคุณภาพและ
ู
ู
ี

“ความสดใหม่” ท่สามารถตรวจ
บริษัทได้พัฒนา “ฟาร์มวังสมบูรณ์” ให้เป็นฟาร์มต้นแบบเลี้ยง
วัดได้ด้วยเทคโนโลยีทันสมัย
นอกจากนี้ ไข่ไก่ทุกฟองที่เข้าสู่กระบวนการของโรงคัดไข่ ต้องเป็น ไก่ไข่แบบปล่อยอิสระในโรงเรือนระบบปิด หรือ แบบไม่ใช้กรง ตาม
่
มาตรฐานของสหภาพยุโรป มาตั้งแต่ปี 2561 ทำาให้ไข่ไก Cage
ไข่สดคุณภาพจากฟาร์มเลี้ยงไก่ไข่ท่มีมาตรฐานการเลี้ยงระดับสูง Free ของซีพีเอฟ เป็นไข่สดท่ได้มาตรฐานการส่งออก จากการเลี้ยง
ี
ี
ตามที่ซีพีเอฟกำาหนด และได้มาตรฐานฟาร์มของกรมปศุสัตว์ มีการ แบบธรรมชาติ เพราะแม่ไก่สายพันธุ์คัดพิเศษจากอเมริกา มีพื้นที่
ควบคุมอุณหภูมิตั้งแต่รับไข่ไก่เข้ากระบวนการ จนกระท่งส่งออกจาก อิสระตามหลัก Animal Welfare สิ่งสำาคัญคือ ปลอดฮอร์โมนและ
ั
ี
ี
โรงคัดไข่สู่มือผ้บริโภค โดยทุกจุดอยู่ภายใต้มาตรฐานตรวจสอบ ไม่ใช้ยาปฏิชีวนะ 100% นอกจากน้การเล้ยงในโรงเรือนระบบปิด
ู
ั
ำ
ความสด และเมื่อผ่านเกณฑ์ท้งหมด ไข่ไก่จะถูกนาเข้าสู่ขั้นตอน (EVAP) ท่สามารถควบคุมอุณหภูมิได้ ให้อาหาร-น้าเพียงพอและ
ำ
ี
ู
ี
การทำาความสะอาดด้วยน้ำาอุณหภูมิ 40-50 องศาเซลเซียส โดยไม่ เหมาะสม ภายใต้การป้องกันโรคท่เข้มงวด ผ้บริโภคจึงมั่นใจได้ว่า
ิ
่
ใช้น้ำาวน ระหวางลำาเลียงจะมีการใช้ “เลเซอรสแกนส่งผดปกติ” ไข่ไก่คุณภาพของซีพีเอฟ สด สะอาด ปลอดภัย เพราะเราพิถีพิถัน
ิ
์
ท่เกิดขึ้นภายในฟองไข่ เช่น จุดเลือด จุดเน้อ ซึ่งถือเป็นรายแรก ใส่ใจทุกฟอง”
ื
ี
ของเมืองไทยที่นำาเทคโนโลยีนี้มาใช้ ปัจจุบัน “ฟาร์มวังสมบูรณ์” ของซีพีเอฟ ผ่านการรับรอง
“ซีพีเอฟ ท่มเทด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม สร้างสรรค์ มาตรฐานฟาร์มไก่ไข่แบบไม่ใช้กรง (Cage Free) ของกรมปศุสัตว์
ุ
่
่
ี
่
ผลิตภัณฑ์คุณภาพด้วยมาตรฐานท่ปลอดภัย เพื่อความมั่นคงทาง เป็นแหงแรกของประเทศไทย ยิงช่วยตอกย้าความมุงมันยกระดับ
ำ
่
อาหารของผู้บริโภคทั่วโลก บนพื้นฐานการสร้างความยั่งยืนร่วมกัน” มาตรฐานการผลิตสินค้าปศุสัตว์ไทยส่สากล และสนับสนุนการบริโภค
ู
้
ขณะเดียวกัน การเลียงไก่ไข่แบบไม่ใช้กรง หรือ เคจฟร อย่างยั่งยืนให้กับผู้บริโภคชาวไทยและทั่วโลก
ี
(Cage free egg) กำาลังเป็นแนวทางการเล้ยงท่ได้รับความนิยมอย่าง
ี
ี
แพร่หลาย ภาครัฐ โดยกรมปศุสัตว จึงผลักดัน “การรับรองมาตรฐาน
์
36 สัตว์เศรษฐกิจ

การวินิจฉัยโรคไก่







ิ
ิ
่
ื
ี
ี
่
่
่
่
ี
หลักพ้นฐานในการเล้ยงไก ประกอบด้วย การเลือก การวนจฉัยโรคไก มีข้อมูลทเป็นองค์ประกอบทควรทราบ ได้แก
ั
่
พันธุ์ไก่ที่ดี ผลิตอาหารสำาหรับไก่ให้ตรงตามความต้องการ 1. ข้อมูลท่วไปของฟาร์ม ได้แก ลักษณะฟาร์ม ซึ่งรวมถึง
ของสายพันธุ์ไก่ ฟาร์มมีระบบของการป้องกันโรคที่ดี มีการ ทำาเลที่ตั้ง และฟาร์มใกล้เคียง รูปแบบการเลี้ยง สภาพภายในฟาร์ม
ื
ี
จัดการด้านสุขศาสตร์พ้นฐานท่ดี มีการให้วัคซีนป้องกันโรค จำานวนไก่ในฟาร์ม ชนิด อายุ และจำานวนไก่ในแต่ละโรงเรือน และ
ต่างๆ ตามความเหมาะสม อย่างไรก็ตาม เกณฑ์ปฏิบัต ิ สภาพภายในโรงเรือน

2. ข้อมูลด้านการระบาดของโรคต่างๆ ที่พบในฟาร์ม หรือใน
ึ
ทุกอย่างอาจมีความผิดพลาดหรือมีความบกพร่องเกิดข้น พื้นที่ใกล้เคียง
ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพของไก่ หรือเป็นสาเหตุโน้มนำาให้ 3. ประวัติการป่วย ได้แก่ อายุของไก่ที่ป่วย ระยะเวลาที่ป่วย
้
ึ
เกิดความผิดปกต หรอมีการเกิดโรคขนได้ ผูเลยงจึงตองมี อาการป่วย จำานวนไก่ป่วย จำานวนไก่ตาย สภาพหรือลักษณะของ
้
ี
้
้
ื
ิ
่
ิ
ี
์
่
ิ
ั
ี
ู
้
ำ
ิ
แนวทางปฏบัตทถกต้อง เมอเกดโรคขนในฟารม การวนิจฉย ไก่ป่วยและไก่ท่ตาย การกินนา กินอาหาร อัตราการเจริญเติบโต
ิ
ื
ึ
้
ี
ำ
่
โรคท่ทันท่วงทีและถูกต้องจึงมีความสาคัญ และนาผลทีได้มา เปอร์เซ็นต์การไข่ ลักษณะภายในและภายนอกฟองไข่ เปอร์เซ็นต์
ำ
ื
ประกอบการพิจารณา เพ่อกาหนดแนวทางการแกไขปัญหา ไข่ลม เปอร์เซ็นต์การฟัก และคุณภาพของลูกไก่ที่ฟักออกมา
้
ำ
ึ
ื
หรือให้การรักษาโรคท่เกิดข้น เพ่อหยุดย้งการแพร่ระบาด 4. รอยโรคจากการผ่าซาก โรคหลายโรคอาจมีรอยโรคท ี ่
ี
ั
ำ
ของโรค หรือบรรเทาผลเสียหายที่เป็นผลจากการเกิดโรค เด่นชัด ทำาให้สามารถวินิจฉัยโรคเบื้องต้นได้ และนาไปสู่การแก้ปัญหา
ได้ทันที
และเพ่อกาหนดแนวทางในการป้องกันโรค หรือลดความเส่ยง
ำ
ื
ี
ของการเกิดโรคในไก่รุ่นต่อไป
สัตว์เศรษฐกิจ 37

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE


5. การเก็บตัวอย่างส่งห้องปฏิบัติการ เพื่อการวินิจฉัยยืนยัน
โรค ประกอบกับข้อมูลพื้นฐานดังที่ได้กล่าวมาแล้ว ก็น่าจะประเมิน
ได้ว่า จะต้องเก็บตัวอย่างอะไรบ้าง และผู้ที่จะปฏิบัติหน้าที่นี้ จะต้อง
คุ้นเคยกับการผ่าซากไก่พอสมควร


การผ่าซากไก่ในฟาร์ม
การผ่าซากไก่เป็นประจำา โดยผู้ที่มีหน้าที่รับผิดชอบสุขภาพไก่
ในฟาร์ม นับเป็นส่วนหนึ่งของโปรแกรมการจัดการ ด้านสุขภาพของ
ฝูงไก่ ทำาให้ผู้ปฏิบัติมีความคุ้นเคย และมีความชำานาญ ในการบอก
ถึงความผิดปกติต่างๆ ที่เกิดขึ้น รอยโรคจากการผ่าซาก ช่วยในการ
วินิจฉัยโรคเบื้องต้น และเป็นแนวทาง เพื่อการรักษาโรคเบื้องต้น
ในขณะที่ยังไม่ทราบผลการวินิจฉัยยืนยันโรค
ี
ไก่ที่นำามาผ่าซาก ประกอบด้วย ซากไก่ท่ตายแล้วแต่ซากยัง
ี
ไม่เน่า และไก่ท่อยู่ในระหว่างแสดงอาการป่วย หรืออาจมีการผ่า
ซากไก่ที่ไม่ได้แสดงอาการป่วย เพื่อเปรียบเทียบก็ได้ ในการผ่าซาก
แต่ละครั้ง ควรทำาการตรวจดูอวัยวะทุกระบบอย่างละเอียดรอบคอบ
โดยดูขนาด รูปร่าง ตำาแหน่ง สี และความยืดหยุ่นของอวัยวะนั้นๆ
ี
่
ี
รวมถึงความผิดปกติหรือรอยโรคท่เกิดขึ้น ขณะท่ผ่าซากไก ควร
พิจารณาสิ่งต่างๆ เหล่านี้
่
1. ตรวจดูสภาพภายนอกของไกป่วย หรือไก่ตาย เพื่อดู
รอยโรค หรือปรสิตภายนอก
2. เปิดดูกล้ามเนื้ออก ดูว่า มีความผิดปกติใดๆ หรือไม่ เช่น
ำ
ื
ี
่
เลอดออก สภาพขาดน้า มีสีเปลยนไป อกแหลม มีกอนเนืองอก
้
้
ุ
กระดูกอกคด มีหนองในถุงห้มกระดูกอก มีร่องรอยการฉีดยาหรือ
วัคซีน เป็นต้น
3. เปิดแบะขาทั้ง 2 ข้างออก ดูหัวกระดูกโคนขาว่า เปราะ
หรือไม่ และดูกล้ามเนื้อโคนขา
4. ตัดจงอยปากบนเหนือรูจมูก เพื่อดูโพรงจมูก และโพรง
อากาศ
5. เปิดท่อลม ดูว่า มีอาการอักเสบ มีเมือก เลือด หรือหนอง 15. เปิดดูข้อต่างๆ เพื่อดูว่า มีข้ออักเสบหรือไม่ หักกระดูก
6. ดูถุงลม ปกติจะใส ถ้าเป็นโรคจะขุ่น หรือมีหนอง ขาแต่ละท่อน ดูความแข็งแรงของกระดูก ดูความผิดปกติของ
7. ดูรอยโรคที่ปอด ไขกระดูก และดูการเจริญของเนื้อกระดูก
8. ดูรอยโรคที่หัวใจ ถุงหุ้มหัวใจ ตับ และม้าม 16. เปิดดูภายในช่องปาก เพื่อดูรอยโรคของฝีดาษ เชื้อรา
9. ดูความผิดปกติของไต และท่อไต และสารพิษจากเชื้อรา
10. ดูรังไข่ (หรืออัณฑะ) และท่อนำาไข่ ซึ่งรังไข่ของไก่ไข่และ 17. เปิดหลอดอาหาร ดูว่า มีบาดแผล สิ่งแปลกปลอม หรือ
ิ
ไก่แม่พันธุ์ในช่วงอายุที่กำาลังให้ผลผลต จะสัมพันธ์กับจำานวนผลผลิต ตุ่มผิดปกติ
อาจช่วยประเมินสุขภาพ ณ ปัจจุบัน และประเมินผลผลิตในอนาคต 18. เปิดกระเพาะพัก ดูว่า มีอาหารหรือไม่ อาหารอัดแน่น
ได้ด้วย หรือมีกลิ่นเหม็นเปรี้ยว ล้างอาหารออก ดูว่า มีรอยโรคของเชื้อรา
11. ดูต่อมเบอร์ซา ดูขนาด และรอยโรค หรือไม่
12. ดูต่อมไทมัส ดูขนาด และรอยโรค 19. เปิดกระเพาะแท้ ดูความผิดปกติ เช่น มีสภาพเลือดออก
13. ดูเส้นประสาทเชียติคท่โคนขา เพื่อดูรอยโรคของ มีเยื่อขาวคลุม ดูขนาด และความหนาของผนังกระเพาะแท้
ี
โรคมาเร็กซ์ 20. เปิดกระเพาะบด ดูเยื่อบุว่า มีแผลเปื่อย หรือลอกหลุด
14. เปิดดูสมอง ตรวจดูว่า มีความผิดปกติหรือไม่ ได้ง่าย


38 สัตว์เศรษฐกิจ

ข่าวสารและสาระสำาหรับวงการเลี้ยงสัตว์



การเก็บตัวอย่าง เพื่อการตรวจวินิจฉัยโรค
การวินิจฉัยโรคในห้องปฏิบัติการจะใช้วิธีการตรวจด้วยวิธีการ
ต่างๆ หลายวิธี ซึ่งแต่ละวิธีจำาเป็นต้องใช้ตัวอย่างท่เหมาะสมใน
ี
การตรวจ ดังนี้
1. การตรวจทางซีร่มวิทยา เก็บตัวอย่างเลือดหรือซีร่ม ซึ่ง
ั
ั
จำานวนตัวอย่าง และช่วงเวลาที่เก็บต้องเหมาะสม
ี
2. การตรวจทางจุลพยาธิวิทยา เก็บชิ้นส่วนอวัยวะท่พบ
รอยโรค หรืออวัยวะท่ต้องการตรวจขนาดความหนาแน่นไม่เกิน
ี
1 เซนติเมตร ดองในฟอร์มาลิน ความเข้มข้น 10 เปอร์เซ็นต์
(ใช้ฟอร์มาลินเข้มข้น 1 ส่วน ผสมน้ำา 9 ส่วน)
3. การเพาะแยกเชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อรา และการทดสอบ
ความไวยาของเชื้อแบคทีเรียต่อยาปฏิชีวนะชนิดต่างๆ ใช้สำาลีป้าย
ี
เชื้อจากอวัยวะท่ต้องการตรวจ และต้องระวังการปนเปื้อนจากบริเวณ
อื่น
4. การแยกและพิสูจน์เชื้อไวรัส เก็บชิ้นส่วนอวัยสด
5. การตรวจด้วยวิธีอ่นๆ เช่น เก็บเลือดโดยใส่สารกันเลือด
ื
แข็งตัว เพื่อตรวจค่าฮีโมโคทริต หรือตรวจนับแยกเม็ดเลือดแต่ละ
ชนิด ป้ายเลือดเป็นฟิล์มบางบนแผ่นกระจก เพื่อตรวจปรสิตในเลือด
หรือเก็บตัวอย่างมูลไก่ เพื่อตรวจหาไข่พยาธิ โอโอซิสต์ หรือตรวจ
เชื้อซัลโมเนลลา
6. อาจเก็บตัวอย่างอาหาร เพื่อตรวจระดับของสารอาหาร
แต่ละชนิด ตรวจการปนเปื้อนของเชื้อแบคทีเรีย เชื้อรา หรือ
สารพิษจากเชื้อรา หรืออาจเก็บตัวอย่างน้า เพื่อตรวจคุณภาพนา
ำ
ำ
้
ร่วมด้วย
อย่างไรก็ตาม ในการวินิจฉัยโรคไก่ในห้องปฏิบัติการโรค
บางโรคอาจใช้วิธีการตรวจวิธีเดียว หรือหลายวิธีร่วมกัน เช่น
การวินิจฉัยโรคบางโรคอาจเก็บตัวอย่างเลือดหรือซีร่ม เพื่อตรวจทาง
ั
ั
วิทยาซีร่มเท่ากัน แต่บางโรคอาจจำาเป็นต้องมีเก็บชิ้นส่วนของอวัยวะ
เพื่อตรวจทางจุลพยาธิวิทยา หรือเก็บชิ้นส่วนอวัยวะสด เพื่อแยกเชื้อ
21. ตรวจดูลำาไส้ภายนอก และเปิดผ่าดูตามยาว ว่า มีตุ่ม ไวรัส เป็นต้น
เนื้องอก พยาธิ มูก เลือด แผลเปื่อย เนื้อตาย หรืออาการอักเสบ
ิ
22. เปิดไส้ตัน ดูลักษณะและสีของส่งขับถ่ายภายในมีเลือดออก ที่มา : ศ.น.สพ.ดร.จิโรจ ศศิปรียจันทร์
หรือไม่ ดูลักษณะของเยือเมือก ดูว่า มีพยาธิหรือไม่ หรือาจพบ หน่วยปฏิบัติการวิจัยสุขภาพสัตว์ปีก คณะสัตวแพทยศาสตร์
่
ลักษณะเป็นแท่งสีเหลืองคล้ายเนยแข็ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ในการผ่าซากไก่ เพื่อตรวจดูการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นภายใน
่
ี
ทางเดินอาหาร ควรตรวจจากซากไก่ทตายยังไม่นานนัก เพราะ
่
่
ี
ซากไกทตายนานแลว ทำาใหการตรวจดูการเปลียนแปลงยากขึน
้
่
้
้
การผ่าซากไก และตรวจดูอย่างละเอียดรอบครอบ ประกอบกับประวัติ
่
ไก่ป่วย เป็นส่วนประกอบสำาคัญของการวินิจฉัยโรคไก แต่บางคร้ง
่
ั
ข้อมูลจากประวัติไก่ป่วย อาการป่วย และรอยโรคจากการผ่าซากยัง
ไม่ได้ผลสรุปท่ชัดเจน จึงอาจต้องเก็บตัวอย่างส่งห้องปฏิบัติการ เพื่อ
ี
การวินิจฉัยยืนยันโรค ซึ่งปัจจุบันมีการตรวจทางห้องปฏิบัติการหลาย
วิธี จึงต้องเก็บตัวอย่างให้เหมาะสมสำาหรับการตรวจแต่ละวิธี
สัตว์เศรษฐกิจ 39

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE















จากกการคัดเลือกเกษตรกรและสถาบันเกษตรกรด้าน
ำ
ปศุสัตว์ประจาปี 2564 จะได้รับโล่รางวัลพระราชทาน
ิ
ี
เกษตรกรดีเด่นแห่งชาต (อาชีพเล้ยงสัตว์) พ.ศ. 2564 คือ
ี
่
นายพรหมพิริยะ สอนศิริ เลขท 66/1 หมู่ที่ 2 ตำาบลบางยาง
อำาเภอบ้าน จังหวัดปราจีนบุร โทร. 092 632 9993
ี
ี
ุ
อาย 51 ปี จบการศึกษาปริญญาตร (สถาบันเทคโนโลย ี
ี
ราชมงคล วิทยาเขตบางพระชลบุร คณะเกษตรศาสตร ์
ี
บางพระชลบุร สาขาสัตวศาสตร์) ชนิดปศุสัตว์ที่เล้ยง กระบือ
ี
รู้จัก “สอนศิริฟาร์มควายไทย”
นายพรหมพิริยะ สอนศิริ เกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ ปี 64








คว�มคิดริเร่มและคว�มพย�ย�มฟันฝ�อุปสรรคในก�รสร�ง เลี้ยงไว้เกิดอุบัติเหตุลูกกระบือเสียชีวิตหลังคลอด ทำ�ก�รรีดนมออก
ิ
่
้
ี
ผลง�น ว่� น�ยพรหมพิริยะ สอนศิริ จบก�รศึกษ�ระดับปริญญ�ตรี เพื่อป้องกันเต้�นมอักเสบ ได้ทดลองดื่มและนำ�นมท่รีดได้ม�
จ�กสถ�บันเทคโนโลยีร�ชมงคลตะวันออก วิทย�เขตบ�งพระ คณะ พ�สเจอร์ไรซ์ ทำ�ก�รเปรียบเทียบนมกระบือไทยกับนมกระบือ
ี
่
่
เกษตรศ�สตร์บ�งพระชลบุรี ส�ข�สัตวศ�สตร์ (ประมง) เริ่มทำ�ง�น ส�ยพันธุ์มูร�ห์ท่จำ�หน่�ยในท้องตล�ด พบว� นมกระบือไทยมีรสช�ติ
่
ในบริษัทเอกชนจำ�หน�ยเคมีภัณฑ์ ต่อม�มีปัญห�ค่�ตอบแทนจ�ก มัน หว�น หอมและไม่มีกลิ่นค�ว จ�กนั้นได้นำ�นมกระบือไทยเข้�สู่
ยอดข�ยจึงตัดสินใจล�ออกจ�กง�นประจำ� ต่อม�เปิดกิจก�รส่วนตัว กระบวนก�รตรวจวิเคร�ะห์โดยมห�วิทย�ลัยเกษตรศ�สตร์ พบว�
่
เพื่อจำ�หน่�ยอ�ห�รเสริมเคมีภัณฑ์สำ�หรับก�รเล้ยงก้งกุล�ดำ� แต่ต้อง นมกระบือไทยที่ผลิตได้มีคุณภ�พดีเยี่ยม จึงเริ่มผลิตเพื่อจัดจำ�หน่�ย
ุ
ี
ปิดกิจก�รเพร�ะปัญห�ส�รเคมีตกค้�งในก้ง และได้เปลี่ยนม�จำ�หน่�ย อย่�งเป็นท�งก�รและเป็นร�ยได้อีกท�งหน่งของก�รเล้ยงกระบือไทย
ุ
ึ
ี
อ�ห�รเสริมสำ�หรับไก่ชนในน�ม บริษัท เอกไก่ชน จำ�กัด บริษัทฯ นอกเหนือจ�กจำ�หน�ยส�ยพันธุ์เพียงอย่�งเดียวภ�ยใต้แบรนด์
่
พบวิกฤตก�รระบ�ดโรคไข้หวัดนกจึงต้องปิดตัวลง จ�กน้นได้ผันตัว Siam Buff Milk
ั
ม�ทำ�ปศุสัตว์โดยก�รเลี้ยงโคเนื้อ โคสวยง�ม เพ�ะพันธุ์ม้� ส�ยพันธุ์ คุณพรหมพิริยะ ได้นำ�ศ�สตร์พระร�ช� “เข้�ใจ เข้�ถึง พัฒน�”
ควอเตอร์ แต่ประสบปัญห�ร�ค�ม้�ในตล�ดตกต่ำ� จึงตัดสินใจซื้อ ม�ประยุกต์ใช้ในฟ�ร์ม ปัจจุบันมีกระบือ 300 ตัว แบ่งเป็นแม่กระบือ
้
ที่ดินประม�ณ 70 ไร่ อำ�เภอบ้�นสร�ง จังหวัดปร�จีนบุรี เพื่อเพ�ะ ที่ให้ลูกและให้นม 146 ตัว ทำ�ก�รเลี้ยงแบบประณีต โดยมีรูปแบบ
พันธุ์โคเนื้อ เน้นก�รเพ�ะพันธุ์โค ม้� แพะและแกะ เพื่อจำ�หน่�ย ของโรงเรือนที่เป็นลักษณะปิด ก�งมุ้งกันแมลงแบบถ�วร เทพื้นด้วย
้
พันธุ์ต่อม�ประสบปัญห�ก�รเลี้ยงจึงตัดสินใจเลิกเลี้ยง คอนกรีต มีแผ่นย�งปูพื้นคอกสำ�หรับให้กระบือรองนอน ติดฝ�เพด�น
ึ
ในปี 2554 เกิดปัญห�อทกภยใหญ่ได้ปรกษ�กบผมีประสบก�รณ ์ ป้องกันคว�มร้อนและมีระบบพ่นหมอกเพื่อระบ�ยคว�มร้อน ใช้
ั
ั
้
ุ
ู
จึงปรับเปลี่ยนวิธีก�รเลี้ยงสัตว์ เพื่อให้เหม�ะสมกับสภ�พพื้นที่ลุ่มน้ำ� เทคโนโลยีเครื่องพ่นหมอกเข้�ม�ช่วยอัตโนมัติ วันละ 10 ครั้งๆ ละ
ี
ี
และลงตัวท่ก�รเลี้ยงกระบือ (คว�ยไทย) ซึ่งเป็นก�รเล้ยงในระบบ 20 น�ที ทุกชั่วโมง
แบบประณีตเต็มรูปแบบ โดยทำ�ก�รเพ�ะพันธุ์กระบือ เพื่อจำ�หน่�ย นับเป็นเวล� 10 กว่�ปีที่ น�ยพรหมพิริยะ สอนศิริ ประกอบ
เพียงอย่�งเดียว ตั้งแต่ปี 2556 เป็นต้นม� อยู่ม�แม่พันธุ์กระบือที่ อ�ชีพด้�นปศุสัตว์ควบคู่ไปกับอ�ชีพเกษตรกรรม ทำ�สวน ทำ�ไร่
40 สัตว์เศรษฐกิจ

ข่าวสารและสาระสำาหรับวงการเลี้ยงสัตว์



นำ�ไปปรับปรุงพันธุ์ของเกษตรกร ผลิตภัณฑ์จ�กนมกระบือ ประกอบ
ด้วย นมเพื่อบริโภค โยเกิร์ต และเวชสำ�อ�ง และก�รใช้ประโยชน์
จ�กมูลกระบือ เฉลี่ยวันละ 3,000 กิโลกรัม บรรจุใส่กระสอบ
15 - 20 กิโลกรัม เฉลี่ยกระสอบละ 40 บ�ท
ี
่
คุณพรหมพิรยะ สอนศิริ เป็นบุคคลทมีคว�มเป็นผนำ� มี
ิ
้
ู
้
วิสัยทัศน์ท่กว�งไกล มีคว�มร้ประสบก�รณ์ ทำ�ง�นด้วยคว�มเสีย
ี
ู
สละ อุทิศตนเพื่อประโยชน์ส่วนรวม เป็นอุปน�ยกคนที่ 3 สม�คม
่
ศิษย์เก� มห�วิทย�ลัยเทคโนโลยีร�ชมงคลล�นน�น่�น (เกษตรน�น)
้
่
ี
เป็นน�ยกสม�คมอนุรักษ์และพัฒน�คว�ยไทย คนท่ 4 ของประเทศไทย
ก�รถ่�ยทอดคว�มรู้ เรื่องงบก�รพัฒน�ก�รเลี้ยงกระบือ ก�รพัฒน�
ี
ู
เครือข่�ยเกษตรกรผ้เล้ยงกระบือ ก�รให้คว�มร้โครงก�รศึกษ�
ู
แหล่งเรียนร้นอกสถ�นศึกษ�ศูนย์พัฒน�เด็กเล็กบ้�นหนองย�ว สถ�น
ู
ั
ั
เอกอครร�ชทตม�เลเซีย จัดง�นวนอนุรกษคว�ยไทยและบ�ยศร ี
์
ั
ู
สู่ขวัญ ฯลฯ สนับสุนนก�รจัดง�นมหกรรม ปศุสัตว์ชัยภูมิเพื่อชีวิต
่
้
และเกษตรกรรมท่ยังยืนมหกรรมคว�ยไทยล�นน� ง�นมหกรรม
ี
คว�มยักษ์เมืองสองแควจังหวัดพิษณุโลก มหกรรมปศุสัตว์ นครชัย
บุรินทร์ ช่วยเกษตรกรอินทรีย์ที่ทำ�น�บริเวณรอบๆ ฟ�ร์ม จัดง�น
ประกวดกระบือจังหวัดร้อยเอ็ด ก�รจัดง�นมหกรรมปศุสัตว์แห่งช�ติ
จ�กอ�ชีพเสริมกล�ยม�เป็นอ�ชีพหลัก โดยมีคว�มมุ่งมั่นฝ่�ฟัน บริจ�คกระบือ

ู
ี
ี
ู
อุปสรรคเพื่อเรียนร้และพัฒน�ก�รเล้ยงกระบือไทยให้เป็นท่ร้จัก คุณพรหมพิริยะ สอนศิริ มีแนวท�งในก�รปฏิบัติตนต�มหลัก
้
ี
่
้
ั
่
ู
้
ี
ู
้
่
พรอมทงได้เผยแพรองค์คว�มรู้ก�รเลยงกระบือไทยสผทสนใจ เพือ ปรัชญ�เศรษฐกิจพอเพียง โดยให้คว�มสำ�คัญในก�รอนุรักษ ์
่
นำ�ไปประกอบอ�ชีพเล้ยงสัตว์อย่�งยั่งยืน ตลอดจนมีผลง�นเป็นท ี ่ ทรัพย�กรธรรมช�ติและสิ่งแวดล้อม และเป็นแบบอย่�งในก�รลดใช้
ี
ประจักษ์แก่ส�ธ�รณะชน ส�รเคมีท�งก�รเกษตร นำ�มูลกระบือท่ได้จ�กฟ�ร์มไปทำ�ปุ๋ยคอก
ี
โดยมีระบบก�รบริห�รจัดก�รด้�นปศุสัตว์ ด้�นพันธุ์สัตว์ ปุ๋ยหมัก ในรูปแบบต�กแห้งและอัดเม็ด มีก�รเติมโดโรไมท์และ
คัดเลือกนำ�เข้�แม่พันธุ์จ�กแหล่งกำ�เนิดส�ยพันธุ์กระบือใหญ่ใน ปูนม�ร์ลเพื่อเพิ่มประสิทธิภ�พในก�รปรับสภ�พดินร่วมกับปุ๋ยคอกมูล
ประเทศไทย ปรับปรุงส�ยพันธุ์โดยก�รใช้กระบือพ่อพันธุ์ระดับแกรนด์ กระบือปุ๋ยอินทรีย์มีส่วนผสมที่ไม่รบกวนและไม่สร้�งคว�มเดือดร้อน
แชมป์สีเผือกของฟ�ร์ม คือ เจ้�แก้วฟ้� และพ่อพันธุ์กระบือสีดำ� คือ ต่อทรัพย�กรธรรมช�ติ สิ่งแวดล้อม และชุมชน ก�รจัดก�รน้ำ�
มณีแดง ด้�นอ�ห�ร ให้อ�ห�รหย�บ คือ หญ้�สดเป็นหลักและเสริม มีระบบประป�ภ�ยในฟ�ร์มเพื่อท่จะได้มีนำ�ใช้ตลอดปี ระบบบำ�บัด
้
ี
ี
ด้วยฟ�งข้�ว สำ�หรับอ�ห�รข้นให้อ�ห�รข้นเสริมจ�กสูตรท่คิดขึ้นเอง ก�จัดนำ�ทงน้ำ�เสียจ�กนำ�ฉีดล้�งคอกเพื่อท�คว�มสะอ�ด โดยก�รนำ�
ิ
้
ำ
ำ
้
้
ต�มวัตถุดิบที่ห�ได้ในท้องถิ่นเพื่อเพิ่มคว�มสมบูรณ์ให้กับกระบือ ไปพักและบำ�บัดจ�กก�รใช้ EM Ball เป็นก�รเติมจุลินทรีย์ที่ดีช่วย
ด้�นก�รจัดก�รโรงเรือน เป็นแบบปิด มีก�รติดตั้งฝ�เพด�น ในก�รสล�ยวัตถุเน�เสียและสิ่งปฏิกูล ก่อนจะปล่อยลงส่แปลงหญ้�
้
่
ู
ป้องกันคว�มร้อน มีแผ่นย�งปูพื้นคอกเพื่อป้องกันก�รเกิดกีบเท�บ�น ระบบก�รจัดก�รในฟ�ร์มไม่ใช้ส�รเคมีหรือย�ฆ่�หญ้� ภ�ยใต้
้
ก�งมุ้งแบบถ�วรทั้งโรงเรือนเพื่อป้องกันแมลง ยุง เหลือบ ที่จะนำ� แนวปฏิบัติก�รเล้ยงกระบือท่ต้องเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมหญ้�ที่ได้
ี
ี
โรคต่�งๆ มีระบบระบ�ยอ�ก�ศท่ดี พ่นหมอกอัตโนมัติเพื่อคล�ย ต้องเป็นหญ้�ที่ปลอดส�รพิษ
ี
คว�มร้อนและมีก�รทำ�คว�มสะอ�ดโรงเรือนทุกวัน ด้�นสุข�ภิบ�ล ในก�รอนุรักษ์ธรรมช�ติและสิ่งแวดล้อมได้รณรงค์ให้เกษตรกร
มีก�รเก็บมูลกระบือทุกวัน มีถังย�ฆ่�เชื้อไว้จุ่มรองเท�ก่อนเข้�ฟ�ร์ม บริเวณใกล้เคียงไม่ให้ส�รเคมีในก�รกำ�จัดศัตรูพืช โดยให้บริก�ร
้

ระบบก�รพ่นย�ฆ่�เชื้อรถที่เข้�บริเวณฟ�ร์ม ก�งมุ้งป้องกันยุงแมลง ตัดหญ้�ต�มคันดินบริเวณขอบบ่อปล�ของเกษตรกร ในพื้นที่อำ�เภอ
แบบถ�วร แผ่นย�งปูพื้นคอกเพื่อป้องกันก�รเกิดกีบเท�บ�น ทำ� บ้�นสร�ง ให้กับเกษตรกรฟรีโดยไม่คิดค่�ใช้จ่�ย เป็นก�รได้ประโยชน์
้
้
วัคซีนต�มโปรแกรมของกรมปศุสัตว์ ท้งสองฝ�ย คือ เกษตรกรไม่ต้องเสียค่�ใช้จ่�ยในก�รใช้ส�รเคมีกำ�จัด
ั
่
ด้�นม�ตรฐ�นฟ�ร์ม ได้รับก�รรับรองเป็นฟ�ร์มที่มีระบบก�ร วัชพืชต�มขอบบ่อปล� ส่วนฟ�ร์มกระบือได้หญ้�ม�เลี้ยงกระบือ
ี
ี
ป้องกันโรคและก�รเล้ยงสัตว์ท่เหม�ะสม GFM ด้�นก�รตล�ดและ ตลอดท้งปี สนใจสอบถ�มข้อมูลเพิ่มเติมได้ท่ กล่มวิจัยและพัฒน�
ุ
ี
ั
่
ก�รแปรรูป ผลิตและจำ�หน�ยลูกกระบือ (ร�ค�ประม�ณตัวละ ก�รถ่�ยทอดเทคโนโลยี กรมปศุสัตว์ โทร. 0 - 2653 - 4444 ต่อ
ี
60,000 บ�ท) โดยจำ�หน่�ยให้กับเกษตรกรท่ต้องก�รพ่อแม่พันธุ์เพื่อ 2271
สัตว์เศรษฐกิจ 41

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE


ี
์
นายสัตวแพทย์สรวิศ ธานีโต อธิบดีกรมปศุสัตว เปิดเผยว่า 2. เข้มงวดการควบคุมการเคลื่อนย้าย โดยเฉพาะในพื้นท่เสี่ยง
ี
ตามท่กรมปศุสัตว์ได้ตรวจพบโรคลัมปี สกิน ซึ่งเป็นโรคอุบัติใหม่ ได้แก่ แหล่งรวมสัตว์ และตลาดนัดค้าสัตว์ รวมทั้งช่องทางการนำา
ี
ั
สำาหรับประเทศไทย เป็นคร้งแรกท่บ้านดอนแดง ตำาบลแสนสุข เข้าสัตว์ตามแนวชายแดน โดยให้เข้มงวดการตรวจรอยโรคในโค
ี
ื
่
่
ุ
่
่
อำาเภอพนมไพร จังหวัดร้อยเอ็ด เมื่อช่วงต้นเดือนเมษายน 2564 กระบือ ทเคลอนย้านผานจุดตรวจทกตัว 3. ขอความรวมมือจาก
ี
ท่ผ่านมา ซึ่งกรมปศุสัตว์ได้มีการรายงานการเกิดโรคไปยังองค์การ พ่อค้าสัตว์ เกษตรกร งดการซื้อขายโค กระบือที่มาจากแหล่งที่เกิด
สุขภาพสัตว์โลก (OIE) แล้ว โรคนี้เป็นโรคเฉพาะในโค กระบือ โรค หรือจากพื้นที่ในรัศมี 50 กิโลเมตรรอบจุดเกิดโรคเพราะอาจได้
ี
ื
ไม่ติดต่อจากสัตว์ส่คน ในช่วงท่ผ่านมา กรมปศุสัตว์ได้ประสาน สัตว์ท่มีเชื้ออยู่ในร่างกายและสามารถติดต่อไปยังโค กระบือตัวอ่นเมื่อ
ี
ู
ี
หน่วยงานองค์กรภาครัฐเอกชน และมีมาตรการเชิงรุกในการควบคุม นำาเข้าร่วมฝูง เพราะโรคน้ติดต่อโดยแมลงดูดเลือด และการสัมผัส
ี
ป้องกันในพื้นท ในปัจจุบันพบการระบาดของโรคในจังหวัด ได้แก กับของเหลวจากตุ่มเนื้องอกท่แตก 4. ป้องกัน และควบคุมแมลง
่
่
ี
ำ
ั
ี
ำ
ี
์
กาฬสินธุ นครพนม มหาสารคาม ขอนแก่น มุกดาหาร บุรีรัมย์ พาหะนาโรค โดยใช้สารเคมีกาจัดแมลง ท้งในพื้นท่ท่มีการระบาดของ
ี
ยโสธร ศรีสะเกษ สุรินทร์ อำานาจเจริญ อุบลราชธานี กาญจนบุรี โรคและพื้นท่เสี่ยง 5. ให้การรักษาสัตว์ป่วยตามอาการ เพื่อลดความ
ั
่
์
ี
นครปฐม ประจวบคีรีขันธ์ เพชรบุร ราชบุร สุพรรณบุร และเชียงราย สูญเสียแกสัตวของเกษตรกร พร้อมท้งให้คำาแนะนำาในการดูแลสัตว ์
ี
ี
ซึ่งสาเหตุหลักท่ทาให้โรคแพร่ระบาดไปส่วนใหญ่มาจากการเคลื่อน อย่างใกล้ชิด
ี
ำ
ึ
ย้ายสัตว์ ประกอบกับมีแมลงดูดเลือด ได้แก่ ยุง แมลงวัน เหลือบ สำาหรับแนวทางรักษาโรคจะเป็นการรักษาตามอาการซ่ง
และเห็บ ที่เป็นพาหะนำาโรคที่สำาคัญ สามารถแบ่งได้เป็น 4 ระยะ ดังนี้
กรมปศุสัตว์ คุมเข้ม... “ลัมปิ สกิน”
เร่งนำ�เข้�วัคซีนคุมให้โรคสงบโดยเร็ว
เพื่อให้การควบคุมโรคลัมปี สกิน ในพื้นที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ระยะที่ 1 มีไข้ โค กระบือ จะซึม ไม่กินอาหาร มีไข้ อาจมี
ำ
์
ั
ี
กรมปศุสัตว์ได้ส่งการให้เจ้าหน้าท่ในพื้นดำาเนินการตามมาตรการควบ น้ำาตาและน้ามูกในลูกสัตว โดยมักพบในระยะ 1 - 2 วันแรก
คุมโรคลัมปี สกิน ของกรมปศุสัตว์อย่างเข้มงวด เพื่อยับยั้งการแพร่ ก่อนแสดงอาการ หรือพร้อมๆ กับการสังเกตพบสัตว์มีตุ่มที่ผิวหนัง
ระบาดแล้ว โดยเน้นการดำาเนินการตามมาตรการหลักที่สำาคัญ ดังนี้ แต่บางครั้งอาจสังเกตไม่พบระยะนี้
ี
่
ี
1. เร่งดำาเนินการประชาสัมพันธ์เกษตรกรให้รับร้ลักษณะ ระยะท 2 มีตุ่มท่ผิวหนัง โค กระบือ มีต่อมน้าเหลืองใต้ผิวหนัง
ู
ี
ี
ของโรคและสถานการณ์การระบาดของโรค รวมถึงขอความร่วมมือ บวม มีตุ่มแข็งนูน ลักษณะคล้ายฝ ขนาดแตกต่างกัน ท่ผิวหนัง
ั
ื
ี
ี
หน่วยงานท่เก่ยวข้อง ได้แก สมาคมโคเน้อ/โคนม ศูนย์รับนม สหกรณ ์ ทุกชั้นและบางคร้งอาจพบลึกลงไปจนถึงกล้ามเน้อ ความรุนแรง
ื
่
์
โคเนื้อ/โคนม ในการเป็นเครือข่ายการเฝ้าระวัง ค้นหาโรค โดยการ ของอาการจะขึ้นกับปริมาณการติดเชื้อ และความแข็งแรงของสัตว
ำ
ี
์
ี
ตรวจสอบฟาร์มเล้ยงสัตว์ของเกษตรกรท่เป็นสมาชิกซื้อขายสัตว บางตัวพบอาการบวมน้าที่คอ จากการอักเสบของหลอดเลือด
ี
่
ิ
ำ
ซื้อขายน้ำานมดิบ จากข้อมูลที่อาจบ่งบอกการเกิดโรคในฟาร์ม เช่น (vasculitis) หรือการกดทับ ของตุมท่ผวหนังหรือต่อมน้าเหลือง
ี
ำ
ปริมาณนานมเฉลี่ยลดลง หรือสงสัยการเกิดโรคทางอาการ ได้แก ท่บวม ในลูกสัตว์มักจะแสดงอาการมากกว่าสัตว์โต และอาจมีการ
้
่
ซึม น้ำาตาไหล น้ำาลายไหล ไม่กินอาหาร มีตุ่มนูนตามผิวหนัง แทรกซ้อนของระบบทางเดินหายใจ สำาหรับกระบือ จะพบเป็นตุ่ม
ท่วร่างกาย ซึ่งอาจตกสะเก็ดและเกิดเป็นแผลหลุมในยะเวลาต่อมา เล็กๆ ซึ่งสังเกตยาก เนื่องจากกระบือมีหนังหนา
ั
ี
ี
่
ี
ิ
ซึ่งหากตรวจพบฟาร์มท่สงสัย ให้แจ้งเจ้าหน้าท่กรมปศุสัตว์ทราบทันท ระยะท 3 ตุ่มท่ผิวหนังแตก ตุ่มนูนท่ผิวหนังแตก โดยเร่ม
ี
ี
ี
้
ำ
ได้ที่สำานักงานปศุสัตว์จังหวัด หรือสำานักงานปศุสัตว์อำาเภอในท้องที่ สังเกตพบมีนาเหลืองเยิ้มซึมจากตุ่ม มีสะเก็ดหนา เมื่อตุ่มแตกจะเป็น
หรือโทรศัพท์สายด่วน 063-225-6888 เพื่อเข้าดำาเนินการให้ความ แผลหลุม มีขอบนูนสูง ซึ่งระยะเวลาการแตกของตุ่มผิวหนังจะไม่
ี
ช่วยเหลือพร้อมทั้งตรวจสอบ เก็บตัวอย่างเพื่อยืนยันโรค ตลอดจน พร้อมกัน ระยะท่พบขอบตุ่มสีดำา พบได้ในระยะเวลาประมาณ
์
ควบคุมโรคและแมลงพาหะโดยเร็ว ท้งน้หากกรณีเกษตรกรนาสัตว์ 1 สัปดาห หลังพบตุ่ม และภายใน 2 - 3 สัปดาห์จะเกิดเป็น
ี
ั
ำ
ี
เข้ามาเลี้ยงใหม่ ควรมีการกักแยกสัตว์ออกจากฝูงเพื่อสังเกตอาการ สะเก็ดแผลเกิดขึ้นแต่ในบางตัว ท่พบตุ่มมีขนาดใหญ่อาจพบว่าสะเก็ด
28 วัน พร้อมท้งกางมุ้งกันแมลงและให้ยาฆ่าแมลง เพื่อควบคุม อยู่ได้นานถึง 1 - 2 เดือน
ั
่
ิ
ี
ิ
่
ำ
แมลงพาหะ รวมถึงหมันกาจัดแหล่งเพาะพันธุ์แมลง ทำาความสะอาด ระยะท 4 แผลเร่มหาย เป็นระยะเร่มมีการหายของแผล
ี
บริเวณที่เลี้ยงสัตว์และสิ่งแวดล้อมโดยรอบ วงแผลแคบและตื้นจนปิดสนิท และอาจมีสีขนเปล่ยนในช่วงแรก โดย
42 สัตว์เศรษฐกิจ

ข่�วส�รและส�ระสำ�หรับวงก�รเลี้ยงสัตว์



ี
ี
หากสัตว์เข้าสู่ระยะน มีความเป็นไปได้ว่าสัตว์ได้รับเชื้อและแสดง หรือยาสมุนไพรทากีบ - ให้ยากลุ่ม NSAIDs ท่เน้นฤทธิ์ลด
้
้
ั
ำ
่
ั
อาการมาแล้วไม่ต่ากวา 1 เดือน สำาหรบแนวทางการรกษานัน การอักเสบ เช่น Tolfenamic acid หรือ Phenylbutazone กรณี
ื
ี
ี
เน่องจากโรคลัมปี สกินเป็นโรคท่เกิดจากการติดเชื้อไวรัส จึงไม่มี ท่ลูกสัตว์มีอาการทางเดินหายใจ อาจพิจารณาให้ยาลดการอักเสบ
ยารักษาเพื่อฆ่าเชื้อไวรัสโดยตรง แต่การให้ยาเป็นการแก้ปัญหา กลุ่ม Flunixin meglumine (เพื่อช่วยลดผลกระทบจาก endotoxin)
ทางอาการ และบำารุงร่างกายให้สัตว์มีสุขภาพแข็งแรง โดยเน้นท ี ่ - ให้วิตามินเพื่อบ้ารุงให้สัตว์แข็งแรง โดยเฉพาะอวัยวะ
อวัยวะท่มี Epithelial cell (เซลล์เยื่อบุ) และกรณีท่มีแผล วิธีป้องกัน เป้าหมายที่มีเซลล์เยื่อบุ เช่น กลุ่ม AD3E
ี
ี
การแทรกซ้อนของเชื้อแบคทีเรียเป็นสิ่งที่ควรให้ความสำาคัญ ซึ่งการ * กรณีลูกโค หรือโคท่มีอาการทางเดินหายใจ บวมท่คอ หายใจ
ี
ี
์
ู
ี
รักษาจัดเป็นศาสตร์และศิลป์และขึ้นอย่กับเวชภัณฑ์ท่มี โดยสรุป ลำาบาก พิจารณา ใช้ ยาปฏิชีวนะ กลุ่มท่ออกฤทธิ ต่อระบบ
ี
แนวทางการรักษามีดังนี้ ทางเดินหายใจ เช่น Cephalosporin หรือ Norfloxacin หรือ
1. ระยะที่ 1 มีไข้ Oxytetracycline
- ยาต้านการอักเสบชนิดไม่ใช่สเตียรอยด์ (Non-steroidal 4. ระยะที่ 4 แผลเริ่มหาย
ี
Anti-inflammatory drugs; NSAIDs) ท่เน้นฤทธิ์ลดไข้ เช่น Dipyrone - ยาฆ่าเชื้อเฉพาะท่และยาป้องกันแมลงวันตอม วางไข่ท ่ ี
ี
หรือ Tolfenamic acid หรือ Phenylbutazone บริเวณแผล เช่น การใช้ Gentian violet ร่วมกับ ยาผงโรยแผล
ี
่
- ให้วิตามินเพื่อบำารุงให้สัตว์แข็งแรง โดยเฉพาะเป้าหมายท ป้องกันแมลงวัน หรือยาสมุนไพรทากีบ
Epithelial cell เช่น กลุ่ม AD3E หรือพิจารณาให้วิตามินแร่ธาตุ - ให้วิตามิน กลุ่ม AD3E และกรณีแม่พันธุ์ ที่ใกล้หายแล้ว
้
่
ื
่
์
่
แบบกิน ใหแรธาตุ Selenium เสริม เพือช่วยเรองระบบสืบพันธุและการ
2. ระยะที่ 2 มีตุ่มที่ผิวหนัง ทำางานของเม็ดเลือดขาว
- ให้ยากลุ่ม NSAIDs ท่เน้นฤทธิ์ลดการอักเสบ เช่น หมายเหตุ : ทั้งนี้ ในการรักษาให้พิจารณาข้อจ้ากัดของการให้
ี
Tolfenamic acid หรือ Phenylbutazone กรณีที่ลูกสัตว์มีอาการ ยาด้วย เช่นการใช้ Tolfenamic acid ในสัตว์อายุน้อยและไม่ควรใช้
ุ
ทางเดินหายใจ อาจพิจารณาให้ยาลดการอักเสบกล่ม Flunixin ในสัตว์ท้อง
์
meglumine นอกจากนี้กรมปศุสัตว ได้วางแผนการนำาวัคซีนป้องกัน
- ให้วิตามินเพื่อบำารุงให้สัตว์แข็งแรง โดยเฉพาะเป้าหมาย โรคลัมปี สกินมาใช้สาหรับการควบคุมโรคในประเทศ ซึ่งเป็น
ำ
ี
ื
่
ที่มีเซลล์เยื่อบุ เช่น กลุ่ม AD3E หรอพิจารณาใหวตามินแรธาตุ มาตรการหนึ่งท่ทาให้การควบคุมโรคมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น และจะ
้
ิ
ำ
แบบกิน สามารถยับยั้งการแพร่ระบาดของโรคได้เร็วขึ้น ท้งนี้อยู่ระหว่าง
ั
ู
ี
ี
* กรณีลูกโค หรือโคท่มีอาการทางเดินหายใจ บวมท่คอ หายใจ ขั้นตอนท่กรมปศุสัตว์ดำาเนินการนำาเข้าวัคซีนจากบริษัทผ้ผลิตใน
ี
ลำาบาก พิจารณา ใช้ยาปฏิชีวนะ กลุ่มที่ออกฤทธิ์ ต่อระบบทางเดิน ต่างประเทศ อย่างไรก็ตามหากเกษตรกรให้ความร่วมมือและปฏิบัติ
ำ
หายใจ เช่น ยาปฏิชีวนะกลุ่ม Cephalosporin หรือ Norfloxacin ตามคำาแนะนาของเจ้าหน้าท่ปศุสัตว์ในการป้องกันและควบคุมการเกิด
ี
หรือ Oxytetracycline โรคลัมปี สกิน อย่างเคร่งครัดแล้ว สัตว์ก็จะปลอดจากโรค โรค
3. ระยะที่ 3 ตุ่มที่ผิวหนังแตก ดังกล่าวก็จะหมดจากประเทศไทยได้ อธิบดีกรมปศุสัตว กล่าวในท่สุด
์
ี
- ให้ยาปฏิชีวนะท่ออกฤทธิ์กว้างและออกฤทธิ์ได้ดีท่ผิวหนัง
ี
ี
เช่น กลุ่ม Penicillin Streptomycin ที่มา : สำานักควบคุม ป้องกัน และบำาบัดโรคสัตว์
- ยาฆ่าเชื้อเฉพาะที่และยาป้องกันแมลงวันตอม วางไข่ที่แผล
เช่นการใช้ Gentian violet ร่วมกับ ยาผงโรยแผลป้องกันแมลงวัน
ำ
ระยะที่ 2 โคมีต่อมน้าเหลืองใต้ผิวหนังบวม ระยะที่ 3 พบตุ่มนูนบริเวณผิวหนัง ระยะที่ 4 ตุ่มนูนที่ผิวหนังสมาน แผลแคบลง จนปิดสนิท
มีตุ่มนูนแข็งที่ผิวหนังซึ่งมีลักษณะคล้ายฝี ซึ่งเริ่มแตกเป็นแผลหลุม และพบมีสีขนในระยะที่แผลหายใหม่

สัตว์เศรษฐกิจ 43

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE




















เครือเบทาโกร


มุ่งยกระดับอุตสาหกรรมอาหาร


ผ่านการสร้างคุณค่าร่วม (CSV)



ตลอดห่วงโซ่การผลิต เพื่อชีวิตที่ยั่งยืน



การดำาเนินธุรกิจในรูปแบบ CSV ของเครือเบทาโกร คือการนา ำ
ศักยภาพขององค์กรในด้านองค์ความรู้ ความเชี่ยวชาญ และความ
ู
ชำานาญของธุรกิจ มาร่วมพัฒนาและสนับสนุนผ้ท่เก่ยวข้องตลอด
ี
ี
ห่วงโซ่การผลิตอาหาร ตั้งแต่ต้นน้ำาถึงปลายน้า ได้แก เกษตรกร
่
ำ
คู่ค้า ผู้ประกอบการ และผู้บริโภค มุ่งหวังให้ธุรกิจและสังคมเติบโต
ไปด้วยกัน อย่างกรณีตัวอย่าง “ธุรกิจไก่ไข่” เบทาโกรดำาเนินธุรกิจ
นายวสิษฐ แต้ไพสิฐพงษ์ ควบคู่กับการมุ่งส่งเสริมให้เกษตรกรมีอาชีพท่มั่นคง ด้วยการ
ี
้
สนับสนุนองค์ความร ความเชี่ยวชาญท้งในด้านระบบการเลี้ยง
ู
ั
ี
การคัดเลือกพ่อแม่พันธ์ไก่ไข่ชั้นดีท่ให้ผลผลิตตรงตามความต้องการ
ุ
ำ
เครือเบทาโกร ผู้นำาอุตสาหกรรมอาหารคุณภาพชั้นนา ของผู้บริโภค การจัดการฟาร์มด้วยเทคโนโลยีทันสมัย รวมถึงการให้
คำาแนะนำาด้านการบริหารจัดการต้นทุนท่เหมาะสม พร้อมเพิ่มโอกาส
ี
ุ
ของประเทศไทย มุ่งมั่นยกระดับอุตสาหกรรมอาหารของประเทศ การเข้าถึงโครงการจ้างเลี้ยงไก่ร่น และโครงการประกันราคาไก่ไข่
ี
ี
ี
ด้วยจุดประสงค์ท่ต้องการส่งมอบอาหารท่มีคุณภาพและปลอดภัยสูง ตลอดจนนโยบายส่งเสริมการสร้างงานและอาชีพให้แก่คนในพื้นท่หรือ
ในราคาท่เป็นธรรมส่ผ้บริโภค ภายใต้การดำาเนินธุรกิจรูปแบบ ชุมชนรอบข้าง ในส่วนของผู้ประกอบการร้านอาหาร เครือเบทาโกร
ี
ู
ู
Creating Shared Value หรือ CSV มุ่งเน้นการสร้างคุณค่าร่วม พร้อมสนับสนุนด้วยวัตถุดิบคุณภาพ และนวัตกรรมอาหารต่างๆ
ู
กับสังคม เพื่อธุรกิจและสังคมเติบโตไปด้วยกันอย่างยั่งยืน ควบคู่ไปกับการให้ความร้เร่องการทาธุรกิจร้านอาหาร ตั้งแต่การ
ำ
ื
ี
์
ำ
นายวสิษฐ แต้ไพสิฐพงษ ประธานเจ้าหน้าท่บริหารและ ร่วมพัฒนาสูตร แนะนำากระบวนการทางานท่มีประสิทธิภาพ และ
ี
กรรมการผ้จัดการใหญ่ เครือเบทาโกร เปิดเผยว่า เครือเบทาโกร การควบคุมต้นทุน เพื่อต่อยอดความสำาเร็จทางธุรกิจให้เติบโต
ู
่
ี
ี
ดำาเนินธุรกิจด้วยจุดประสงค์ท่ต้องการช่วยให้ประชาชนและชุมชน กาวหน้าไปด้วยกน และส่งมอบอาหารทมีคุณภาพและปลอดภย
ั
้
ั
มีคุณภาพชีวิตท่ดีขึ้น ด้วยอาหารท่มีคุณภาพมากขึ้น ปลอดภัย สู่ผู้บริโภควงกว้างมากขึ้น
ี
ี
ั
ี
ี
มากขึ้น ในราคาท่เป็นธรรม ซึ่งวันนี้ ทุกผลิตภัณฑ์จากเครือ “ท้งหมดน นับเป็นการสร้างคุณค่าและประโยชน์ให้ทุกฝ่าย
้
เบทาโกรนอกจากคุณภาพและปลอดภัยแล้ว เรายังผสานหลัก ร่วมกันตลอดห่วงโซ่การผลิตอาหารอย่างแท้จริง ที่จะนำาไปสู่การยก
ความรับผิดชอบต่อสังคมเข้าสู่กระบวนการดำาเนินธุรกิจด้วยแนวคิด ระดับอุตสาหกรรมอาหารของประเทศ พร้อมสร้างความมั่นคงทาง
ั
ี
CSV ซึ่งเป็นการดำาเนินธุรกิจรูปแบบการสร้างคุณค่าร่วมกับสังคม เศรษฐกิจให้เกิดขึ้น เพื่อชีวิตท่ดีอย่างย่งยืนของทุกคน” นายวสิษฐ
เพื่อให้ธุรกิจและสังคมเติบโตไปด้วยกันอย่างยั่งยืน กล่าวปิดท้าย
44 สัตว์เศรษฐกิจ

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE



ราคาสินค้าปศุสัตว์ยังคงมีแนวโน้มยืนอ่อน (3-7
พฤษภาคม 2564) โดยราคาสุกรมีชีวิตหน้าฟาร์มยืนอ่อน
ื
์
ี
เน่องจากการบริโภคท่ลดลงจากสถานการณโรค COVID-19 แนวโน้ม
ดังน้น ราคาสุกรมีชีวิตหน้าฟาร์มของสมาคมผู้เล้ยงสุกร
ั
ี
ี
ู
แห่งชาติอย่ท่ 76-80 บาท ด้านราคาไก่เน้อหน้าฟาร์มของ ราคาปศุสัตว์และเกษตร
ื
ี
สมาคมผู้เล้ยงไก่เนื้อท่ยืนท่กิโลกรัมละ 33 บาท สวนทางกับ
ี
ี
ราคาไข่ไก่คละหน้าฟาร์มยืนแข็งมาที่ฟองละ 2.90 บาท
ภาคตะวันออก : สุกรราคายืนอ่อน จำานวนตัวและน.น. ทรงตัว
มีการส่งออกได้เล็กน้อย ราคา 80 บาท
ภาคตะวันตก : สุกรราคายืนอ่อน ปริมาณสุกรขุนในพื้นท่พอดี
ี
กบความความต้องการ แต่มีสุกรจากภาคใต้และสุกรทขายหนีโรค
่
ี
ั
เข้ามาในเขตตะวันตก ทำาให้พ่อค้ามีความต้องการหมูปกติลดลง
คาดว่าราคายืนอ่อน
ภาคใต้ : ภาพรวมราคาสุกรขุนยืน แต่ปริมาณตัวและน.น.
ี
สะสมเพิ่มขึ้น เนื่องจากการบริโภคลดลง จากการท่องเท่ยวลดลง
แนวโน้มราคายืน แต่ยังมีขึ้นมาขายในเขตตะวันตกอยู่ ในปริมาณที่
เพิ่มขึ้นราคาเฉลี่ย 76-80 บาท
สุกร : ราคายืนอ่อน แนวโน้ม : คาดว่าราคาสุกรน่าจะทรงตัว
ปริมาณการบริโภคเนื้อสุกรภายในประเทศลดลง จากปัญหา
COVID-19 ระบาดรอบใหม่รุนแรงและรวดเร็ว ปิดสถานท่ต่างๆ และ
ี
งดกจกรรมทุกอย่าง มีผลต่อการขายเนือสุกร ทำาใหการบริโภคภายใน
้
้
ิ
ลดลง 20-30 เปอร์เซ็นต์ การส่งสุกรออกต่างประเทศ กัมพูชา จีน
ภาพรวมการส่งออกลดลง แนวโน้มปริมาณและราคาส่งออกลดลง
ิ
พ่อค้าภายในประเทศมีความต้องการลดลง ฟาร์มเร่มมีจำานวนสุกร
ี
ื
สะสมในฟาร์มเพิ่มขึ้น เน่องจากปริมาณท่ขายออกลดลง โดยสมาคม
ั
ำ
ผ้เล้ยงสุกรแห่งชาติ ยังคงย้าให้ผ้เลี้ยงสุกรท่วประเทศ เพิ่มความ
ี
ู
ู
เข้มข้นของระบบ Biosecurity ของฟาร์ม เพื่อป้องกันโรค ASF ใน
ระดับสูงสุด ราคาประกาศสุกรขุนมีชีวิตหน้าฟาร์ม จากสมาคมผ้เล้ยง
ี
ู
สุกรแห่งชาติ ณ วันพระที่ผ่านมา ยืนราคาที่กิโลกรัมละ 80 บาท
จากมาตรการป้องกันการระบาดของโควิด-19 ส่งผลให้การบริโภค
เนื้อสุกรลดลง ส่วนลูกสุกรน้ำาหนัก 16 กิโลกรัมต่อตัว วันจันทร์ที่ ไก่เนื้อ : ราคาทรงตัว
ื
ิ
10 พฤษภาคม พ.ศ. 2564 ราคาอยู่ที่ 2,700 บาท (บวก/ลบ 76) ปริมาณไก่ใหญ่และไก่เกินไซด์เร่มมีตัว ตลาดเร่มเงียบ เน่องจาก
ิ
ราคาเฉลี่ยตามภาค เริ่มจาก ภาคเหนือ : สุกรราคายืนอ่อน สถานการณ์จากโรคระบาดและตลาดหลายๆ พื้นที่ปิด การบรโภค

ิ
ี
ำ
่
ื
ปริมาณสุกรขุนในพื้นท่ยังขาดอยู แต่กาลังซื้อในพื้นลดลง การส่งออก เน้อไก่ลดลง จากมาตรการป้องกันการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19
ไปจีนทรงตัว ราคา 80 บาท แนวโน้มทิศทางราคาสุกรขุนยืนอ่อน อาท การงดนั่งรับประทานอาหารท่ร้าน 14 วัน ส่งผลให้ราคา
ี
ิ
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ : สุกรราคายืนอ่อน ปริมาณสุกรขุน ไก่เนื้อหน้าฟาร์ม ตามประกาศของสมาคมผู้เลี้ยงไก่เนื้อ ยืนราคาที่
ในพื้นที่ทรงตัวจากการส่งออกลดลง กำาลังซื้อในพื้นที่ทรงตัว ราคา กิโลกรัมละ 33 บาท ด้านลูกไก่เนื้อ ราคาตัวละ 10.50 บาท
80 บาท แนวโน้มทิศทางราคาสุกรยืนอ่อน ราคาเฉลี่ยตามภาค ภาคเหนือ เหนือบน : ราคา อยู่ที่ 30-31
ภาคกลาง : สุกรราคายืนอ่อน ปริมาณสุกรขุนในพื้นที่พอดีกับ บาท สต็อกสะสมเริ่มมี แนวโน้มราคายืนอ่อน เหนือล่าง : ราคา
ความต้องการ กำาลังซื้อในพื้นที่ลดลง การส่งออกทรงตัว ราคา 80 คงที่ อยู่ที่ 31-32 บาท ปริมาณและน้าหนักพอดี แนวโน้มราคา
ำ
บาท แนวโน้มทิศทางราคายืนอ่อน ยืนอ่อน
สัตว์เศรษฐกิจ 45

LIVESTOCK
PRODUCTION MAGAZINE


ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ : ภาพรวมราคายืน ปริมาณเริ่มมี
แนวโน้มราคายืน อีสานบน ราคา 35-36 บาท, ไก่เล็ก 39-40 บาท
อีสานล่าง ราคา 35-36 บาท, ไก่เล็ก 39-40 บาท
กลาง-ออก-ตก : ภาพรวมโดยทั่วไป ราคายืนอ่อน ปริมาณ
ตัวเริ่มมี แนวโน้มราคายืนอ่อน ภาคกลาง ราคาอยู่ที่ 28-30 บาท
แนวโน้มยืนอ่อน ภาคตะวันออก ราคาอยู่ที่ 28-30 บาท ปริมาณ
ตัวพอดี น้ำาหนักปกติ แนวโน้มราคายืนอ่อน ภาคตะวันตก ราคา
อยู่ที่ 27-28 บาท ไก่เกินไซส์เริ่มมี แนวโน้มราคายืนอ่อน
ภาคใต้ : ภาพรวมราคาอ่อนตัวจากผลกระทบ Covid-19
ตลาดนัดปิดในหลายพื้นที่ สต็อคสะสมเริ่มมี แนวโน้มราคายืนอ่อน
ใต้บน 34-36 บาท ใต้ล่าง 34-37 บาท โคเนื้อ
แนวโน้ม : คาดว่าราคาไก่เนื้อน่าจะทรงตัว ราคาโคพันธุ์ลูกผสม (ขนาดกลาง) ที่เกษตรกรขายได้ เฉลี่ย
ท้งประเทศกิโลกรัมละ 98.41 บาท สูงขึ้นจากกิโลกรัมละ 98.23
ั
้
บาท คิดเป็นร้อยละ 0.18 โดยแยกเป็นรายภาคดังน ภาคเหนือ
ี
กิโลกรัมละ 98.21 บาท ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กิโลกรัมละ 99.88
บาท ภาคกลาง กิโลกรัมละ 91.35 บาท และภาคใต้ กิโลกรัมละ
105.43 บาท























ไข่ไก่ : ราคายืนแข็ง กระบือ
้
ู
่
่
ี
ี
ั
้
สมาคมผผลิต ผค้าและสงออกไข่ไก ประกาศราคาแนะนำา ราคากระบือ (ขนาดกลาง) ท่เกษตรกรขายได้เฉล่ยท้งประเทศ
ู
ี
ไข่ไก่คละ ณ หน้าฟาร์มเกษตรกร อยู่ท่ฟองละ 2.90 บาท เนื่องจาก กิโลกรัมละ 78.73 บาท สูงขึ้นจากกิโลกรัมละ 78.16 บาท คิดเป็น
ี
นโยบายภาครัฐท่สนับสนุนให Work From Home เพื่อป้องกัน ร้อยละ 0.73 โดยแยกเป็นรายภาคดังน ภาคเหนือ กิโลกรัมละ 90.65
้
้
ี
ิ
้
การแพรระบาดของโควด-19 ทำาใหมีปรมาณการซือไข่ไกไวสำาหรบ บาท ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กิโลกรัมละ 76.43 บาท ภาคกลาง
่
ิ
้
ั
้
่
ประกอบอาหารอย่างง่ายๆ เพิ่มมากขึ้น และลูกไก่ไข่ ราคาตัวละ และภาคใต้ไม่มีรายงานราคา
28.00 บาท
แนวโน้ม : คาดว่าราคาไข่ไก่น่าจะทรงตัว
46 สัตว์เศรษฐกิจ

ข่าวสารและสาระสำาหรับวงการเลี้ยงสัตว์















ข้าวโพด : ราคาทรงตัว
์
ราคาซื้อขายข้าวโพดเลี้ยงสัตว ณ ไซโลโรงงานอาหารสัตว ปลาป่น : ราคาทรงตัว
์
ทรงตัวท่หาบละ 561 บาท (9.35 บาทต่อกิโลกรัม) โดยผลผลิต ประเทศเปรูเริ่มจับปลาฤดูกาลใหม่แล้ว 1 สัปดาห์ โดยต้องรอ
ี
ื
ข้าวโพดเล้ยงสัตว์ทยอยเข้าส่ตลาดอย่างต่อเน่องด้านตลาดซื้อขาย ติดตามในอก 2-3 สัปดาหว่าจะมีปรมาณการจับปลาได้ตามท ่ ี
ี
ู
ี
ิ
์
ล่วงหน้าชิคาโก ประจำาวันที่ 5 พฤษภาคม 2564 ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ คาดการณ์ไว้หรือไม่ ส่งผลให้ราคาปลาป่นทรงตัวในระดับสูง ขณะที่
รอบส่งมอบเดือนกรกฎาคม 2564 ราคาอยู่ที่ 708.5 เซนต์/บุชเชล ผ้ซื้อหลักอย่างสาธารณรัฐประชาชนจีน แม้จะมีปริมาณซื้อหน้าท่า
ู
(เทียบเท่า 8.662 บาทต่อกิโลกรัม ณ THB31.0562/USD) เป็น ท่เร่มปรับตัวลดลง แต่ยังคงอยู่ในระดับท่สูง ปลาป่นเกรดก้ง ยืน
ุ
ิ
ี
ี
ี
ี
ำ
ราคาท่ขยับตัวขึ้นทาสถิติสูงท่สุดในรอบหลายปี จากความกังวล ราคาที่กิโลกรัมละ 52.00 บาท ส่วนปลาป่นเบอร์ 1 เกรดที่สูงกว่า
ด้านสภาพอากาศในประเทศบราซิลท่ยังคงความแห้งแล้งตลอด 60 โปรตีนขึ้นไป ยืนราคาที่กิโลกรัมละ 39.70 บาท และปลาป่น
ี
ั
ี
สัปดาห์ท่ผ่านมา ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อผลผลิต อีกท้งสต๊อกข้าวโพด เกรดที่ต่ำากว่า 60 โปรตีน ยืนราคาที่กิโลกรัมละ 37.20 บาท ด้าน
้
ี
โลกในฤดูกาลปัจจุบันปรับลดลงกว่าท่คาดการณ์ไว ด้านความคืบหน้า ปลาป่นคุณภาพรองลงมา ปลาป่นเบอร 2 ชนิดท่มีโปรตีนสูงกว่า
์
ี
การเพาะปลูกข้าวโพดสหรัฐฯ ในสัปดาห์ที่ผ่านมา รายงานอยู่ที่ 46 60 โปรตีนขึ้นไป ยืนราคากิโลกรัมละ 36.70 ส่วนปลาป่นเบอร
์
เปอร์เซ็นต์ เพิ่มขึ้นจากสัปดาห์ที่ผ่านมาที่ 17 เปอร์เซ็นต์ และสูง 2 ชนิดที่มีโปรตีนสูงกว่า 56 แต่ไม่เกิน 60 ยืนราคาที่กิโลกรัมละ
กว่าค่าเฉลี่ยห้าปีที่ 36 เปอร์เซ็นต์ 34.20 บาท
แนวโน้ม : คาดว่าราคาข้าวโพดในประเทศน่าจะทรงตัว แนวโน้ม : คาดว่าราคาปลาป่นน่าจะทรงตัว
ถั่วเหลือง : ราคาทรงตัว
กากถั่วเหลืองจากเมล็ดถั่วเหลืองนำาเข้า ยืนราคาที่กิโลกรัมละ
ั
19.15 บาท การเก็บเก่ยวผลผลิตทางฝ่งอเมริกาใต้ยังคงล่าช้ากว่า
ี
ที่คาดการณ์ ด้านการเพาะปลูกที่อเมริกาดีขึ้นเล็กน้อยแต่ยังคงล่าช้า
กว่าท่คาดการณ์เช่นกัน ขณะท่ราคาค่าระวางเรือท่วโลกยังปรับตัว
ี
ั
ี
์
สูงขึ้นทุกสัปดาห ประกอบกับสต๊อกในแต่ละประเทศจากท่ประกาศ
ี
ี
ำ
ออกมาล่าสุด ยังคงมีปริมาณท่ต่า ทำาให้ราคาทรงตัวในระดับสูง
ด้านตลาดซื้อขายล่วงหน้าชิคาโก ประจำาวันที่ 5 พฤษภาคม 2564
เมล็ดถ่วเหลือง รอบส่งมอบเดือนกรกฎาคม 2564 ราคาอยู่ท
ี
่
ั
1,542.25 เซนต์/บุชเชล(เทียบเท่า 17.599 บาทต่อกิโลกรัม ณ ข้าว : ราคาเพิ่มขึ้น
ั
THB31.0562/USD) และ กากถ่วเหลือง รอบส่งมอบเดือนกรกฎาคม ราคาซื้อขายข้าวท้งในประเทศและต่างประเทศเพิ่มขึ้น เน่องจาก
ื
ั
ี
2564 ราคาอยูท 424.40 เหรยญสหรฐฯ/ช็อตตัน (เทยบเท่า 14.498 การเก็บเก่ยวข้าวนาปรังใกล้เสร็จสิ้นแล้ว โดย ข้าวขาว 100%
ี
ี
่
่
ั
ี
บาทต่อกิโลกรัม ณ THB31.0562/USD) ราคาปรับตัวสูงขึ้น จาก ชั้น 2 ส่งออกท่าเรอกรุงเทพฯ เอฟ.โอ.บี. ราคาเพิมขึ้นจากตันละ
่
ื
สภาพอากาศในพืนท่เพาะปลกหลักของสหรฐฯ ทยังคงความแหงแล้ง 509 เหรียญสหรัฐฯ เป็นตันละ 518 เหรียญสหรัฐฯ ส่วนปลายข้าว
ู
ี
่
ั
ี
้
้
ำ
โดยพื้นท่ทางตะวันตกเฉียงเหนือมีปริมาณน้าฝนเบาบางตลอดสอง เอ.วัน.พิเศษ ส่งออก เอฟ.โอ.บี. ราคาเพิ่มขึ้นจากตันละ 443 เหรียญ
ี
สัปดาห์ท่ผ่านมา ขณะท่พื้นท่ทางตอนล่างของมิตเวสท์มีปริมาณ สหรัฐฯ เป็นตันละ 453 เหรียญสหรัฐฯด้านตลาดซื้อขายข้าวใน
ี
ี
ี
น้ำาฝนเข้ามาช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นของพื้นดิน และการเจริญเติบโตของ ประเทศ ข้าวขาว 100 เปอร์เซ็นต์ ชั้น 2 ราคาเพิ่มขึ้นจากกระสอบ
ถ่วเหลือง ปัจจุบันเกษตรกรสหรัฐฯ ปลูกถ่วเหลืองไปแล้ว 24 ละ 1,450 บาท เป็นกระสอบละ 1,470 บาท ส่วนปลายข้าว เอ.วัน.
ั
ั
เปอร์เซ็นต์ ของพื้นที่ที่คาดการณ์ไว้ ซึ่งเร็วกว่าค่าเฉลี่ยห้าปีที่อยู่ที่ พิเศษ ณ โรงงานอาหารสัตว์ ราคาเพิ่มจากกระสอบละ 1,250 บาท
11 เปอร์เซ็นต์ เป็นกระสอบละ 1,280 บาท
แนวโน้ม : คาดว่าราคาถั่วเหลืองนำาเข้าน่าจะสูงขึ้น แนวโน้ม : คาดว่าราคาข้าวน่าจะทรงตัว
สัตว์เศรษฐกิจ 47

กลุ่มบริษัทแหลมทองสหการ




รับสมัครวุฒิปริญญาโทและปริญญาตรี สัตวศาสตร์, พืชศาสตร์ ทั้งผู้มีประสบการณ์และไม่มีประสบการณ์หลายอัตรา เพื่อประจำส่วนจัดซื้อ
วัตถุดิบ, ฝ่ายเทคนิคอาหารสัตว์ และฝ่ายการผลิตสัตว์ปีก/สุกร ที่ตั้งอยู่ในจังหวัดต่างๆ

1. สัตวบาลการผลิต 6. นักวิชาการฝ่ายเทคนิคอาหารสัตว์/ผู้ช่วยโภชนากร
มีหน้าที่ความรับผิดชอบในการปฎิบัติงานเลี้ยงสัตว์ ควบคุมงานให้เป็นไป อาหารสัตว ์
ตามระบบมาตรฐานกรมปศุสัตว์ มาตรฐาน ISO และ HACCP ที่บริษัทฯได้ คุณสมบัติ - วุฒิปริญญาโท สาขาสัตวศาสตร์
กำหนดไว้และการรับการอบรมในมาตรฐานอื่นที่เกี่ยวข้องเพื่อการพัฒนา - เพศชายและหญิง ไม่จำเป็นต้องมีประสบการณ์
ตำเหน่งนี้ต่อไป
คุณสมบัติ - วุฒิปริญญาตรี สาขาสัตวศาสตร์ หรือสาขาที่เกี่ยวข้อง 7. เจ้าหน้าที่ฝ่ายข้อมูลและวางแผนการจัดซื้อวัตถุดิบ
- ไม่ต้องมีประสบการณ์โดยตรง อาหารสัตว์
คุณสมบัติ - วุฒิปริญญาโท สาขาพืชไร่, สัตวศาสตร์
2. สัตวบาลอาวุโสระดับหัวหน้าควบคุมหน่วยผลิต - เพศชายและหญิง ไม่จำเป็นต้องมีประสบการณ ์
มีหน้าที่ความรับผิดชอบในการควบคุมการเลี้ยงสัตว์ตามแผนการผลิต
ประจำปี การจัดการการใช้ปัจจัยการเลี้ยงสัตว์ต่างๆตามแผนการผลิต การดูแล 8. เจ้าหน้าที่วิเคราะห์ผลการเลี้ยงประจำฟาร์มไก่, สุกร
ฝึกอบรมผู้ใต้บังคับบัญชา การป้องกันโรคตามมาตรฐานปศุสัตว์ สามารถ คุณสมบัติ - วุฒิปริญญาตรี สาขาสัตวศาสตร์ และสาขาใกล้เคียง
วิเคราะห์ปัญหาและนำเสนอเพื่อการปรับปรุงพัฒนาการเลี้ยง - เพศชายและหญิง ไม่จำเป็นต้องมีประสบการณ ์
คุณสมบัติ - วุฒิปริญญาตรี สาขาสัตวศาสตร์ หรือสาขาที่เกี่ยวข้อง
- เพศชาย มีประสบการณ์โดยตรง ไม่น้อยกว่า 5-7 ปี 9. พนักงานขายอาหารสัตว์/พนักงานขายสุกรขุน
คุณสมบัติ - วุฒิปริญญาตรี สาขาสัตวศาสตร์ หรือสาขาใกล้เคียง
3. หัวหน้าฟาร์ม และหรือ ผู้จัดการฟาร์ม - เพศชาย ไม่จำเป็นต้องมีประสบการณ์
(ประจำฟาร์มไก่พันธุ์หรือฟาร์มไก่เนื้อ หรือโรงฟัก
ผู้สมัครต้องมีประสบการณ์โดยตรงด้านใดด้านหนึ่ง) 10. พนักงานขายชิ้นส่วนไก่และไส้กรอก
มีหน้าที่ความรับผิดชอบในการวางแผนและควบคุมการเลี้ยงสัตว์ตาม คุณสมบัติ - วุฒิปริญญาตรี หรือเทียบเท่า ไม่จำกัดสาขาวิชา
นโยบายและแผนการผลิตประจำปี กำกับดูแลการปฎิบัติงานของสัตวบาล และ - เพศชาย ไม่จำเป็นต้องมีประสบการณ์
ผู้ช่วยในแต่ละยูนิตการผลิตเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ชี้แนะการแก้ไขปัญหา
และอบรมเทคนิค ตรวจสอบการบันทึกข้อมูลการใช้ปัจจัยการผลิตและผลการ 11. หัวหน้าเขตขายอาหารสัตว์/ผู้จัดการภาคอาหารสัตว์
ผลิตในระบบงานควบคุมคุณภาพ สรุปข้อมูลตามรอบเวลา ประสานงานกับ และผลิตภัณฑ์ปศุสัตว์
ศูนย์สุขภาพสัตว์บริษัทฯ และพัฒนาเทคนิคความรู้ในการตรวจติดตามระบบ คุณสมบัติ - วุฒิปริญญาตรี มีประสบการณ์ไม่น้อยกว่า 3 ปี ใน
งานป้องกันโรคตามมาตรฐานปศุสัตว์และมาตรฐานสากลอื่นๆเพื่อพัฒนา ตำแหน่งแรก และมีประสบการณ์ไม่น้อยกว่า 10 ปี ในตำแหน่งหลัง
ศักยภาพในการผลิต และการจัดการทั้งระบบได้ มีหน้าที่จัดการ และติดตามระบบงานขาย ร่วมปรับปรุงและพัฒนา
คุณสมบัติ - วุฒิปริญญาตรี สาขาสัตวศาสตร์ หรือสาขาที่เกี่ยวข้อง แผนการตลาดและการขาย
- เพศชาย มีประสบการณ์โดยตรง ไม่น้อยกว่า 10-15 ปี
12. หัวหน้างานพืชสวนและหัวหน้างานแปลงหญ้าเนเปียร์
4. หัวหน้างานชีวอนามัยและความปลอดภัยทางชีวภาพ ประจำ จ.นครราชสีมา และกรุงเทพมหานคร ในเขตปริมณฑล
คุณสมบัติ - วุฒิปริญญาตรี สาขาเทคนิคการสัตวแพทย์ และสาขา และเขตภาคใต้ จ.ชุมพร และจ.นครศรีธรรมราช
ใกล้เคียง คุณสมบัติ - วุฒิปริญญาตรี พืชสวน และสาขาที่เกี่ยวข้อง,
- เพศชายและหญิง ไม่จำเป็นต้องมีประสบการณ ์ มีความรู้ด้านปลูกปาล์มน้ำมัน หรือด้านแปลงหญ้า
- เพศชาย ไม่จำเป็นต้องมีประสบการณ์
5. สัตวแพทย์ประจำฟาร์มไก่, ฟาร์มสุกร

มีหน้าที่ความรับผิดชอบในการตรวจติดตามและชี้แนะการควบคุมคุณภาพ 13. หัวหน้างานผลิต, หัวหน้างานควบคุมคุณภาพ,
กระบวนการผลิตไก่, สุกร การเผ้าระวังดูแลสุขภาพและสวัสดิภาพสัตว์ ร่วม หัวหน้างานคลังสินค้า ประจำโรงงานผลิตอาหารสัตว์
ศึกษาและพัฒนาระบบคุณภาพให้สอดคล้องกับหลักวิชาและมาตรฐานสากล และโรงงานแปรรูปไก่
กับผู้ชำนาญการ คุณสมบัติ - วุฒิปริญญาตรี สาขาสัตวศาสตร์, พืชศาสตร์และสาขา
คุณสมบัติ - วุฒิ สพ.บ. ไม่จำเป็นต้องมีประสบการณ์ ใกล้เคียง
- เพศชายและหญิง ไม่จำเป็นต้องมีประสบการณ์

ผู้สนใจสามารถมาสมัครด้วยตนเอง หรือส่งจดหมายสมัครงาน ระบุที่อยู่ เบอร์โทรศัพท์ที่ติดต่อสะดวก พร้อมรูปถ่ายหลักฐานต่างๆ ส่งถึง
ฝ่ายบริหารอัตรากำลัง บริษัท แหลมทองสหการ จำกัด
วานิชเพลซ 1126/1 ถ.เพชรบุรีตัดใหม่(มุมถนนวิทยุ) เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400 โทร.0-2253-4430 วงเล็บมุมซองว่า “สายเกษตร”
หรือสามารถดาวน์โหลดแบบฟอร์มใบสมัครได้จากwww.laemthong.com/career.php `
และส่งอีเมล์ประวัติมาที่ [email protected] (ดูข้อมูลกลุ่มบริษัทฯ ที่ www.laemthong.com)