วัฒนธรรมในภาคต่างๆ ของไทย สังคม ป.4

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 4 เรื่องวฒั นธรรมในภาคตา่ ง ๆ ของไทย

สาระการเรยี นรทู้ ี่ 2 หนา้ ทีพ่ ลเมือง วัฒนธรรม และการดาเนนิ ชวี ิตในสงั คม

มาตรฐานการเรยี นรู้
ส 2.1 เขา้ ใจและปฏบิ ตั ิตามหน้าท่ีของการเปน็ พลเมืองดี มีค่านยิ มท่ดี งี ามและธารงรกั ษาประเพณี
และวฒั นธรรมไทย ดารงชีวิตอยรู่ ว่ มกันในสงั คมไทยและสังคมโลกอย่างสนั ตสิ ขุ
ตัวช้ีวดั ป.4/4 อธบิ ายความแตกต่างทางวัฒนธรรมของกลุ่มคนในท้องถิ่น

สอนโดย
นางสาวจดิ าภา คาโสม

วฒั นธรรมในภาคต่าง ๆ ของไทย

วัฒนธรรม หมายถงึ สงิ่ ทด่ี ีงามที่มนุษยส์ ร้างขึ้นและใชป้ ฏิบัติสบื ทอดกนั
มาเพื่อแสดงถงึ ความเจรญิ งอกงามของคนในสงั คม

ประเทศไทยเป็นประเทศทม่ี วี ัฒนธรรมเกา่ แก่สืบตอ่ กนั มาเป็นเวลายาวนาน ซึ่งแต่ละภมู ิภาคมวี ัฒนธรรม
หลักท่ีถือว่า เปน็ วัฒนธรรมประจาชาติไทย และแสดงใหเ้ ห็นถงึ ความเป็นไทย ได้แก่

วฒั นธรรมการ วัฒนธรรม วัฒนธรรม วฒั นธรรม
รับประทานอาหาร ด้านการแตง่ กาย ดา้ นภาษา ดา้ นประเพณี

วัฒนธรรมในภาคต่าง ๆ ของไทย วฒั นธรรมดา้ นการแตง่ กาย สาหรับผหู้ ญงิ ชาวเหนอื จะ
นงุ่ ผา้ ซนิ่ หรือผ้าถุง มีความยาวเกอื บถงึ ตาตมุ่ ส่วน
➢ วฒั นธรรมในทอ้ งถนิ่ ของภาคเหนอื เสื้อจะเปน็ เส้ือคอกลม มีสสี นั ลวดลายสวยงาม ส่วน
ผู้ชายนยิ มน่งุ กางเกงขายาวแบบ 3 สว่ น เรยี กตดิ ปาก
วัฒนธรรมดา้ นภาษา ภาคเหนอื มีภาษาลา้ นนาที่ วัฒนธรรมดา้ นการกนิ อาหารการกินของ วา่ "เตย่ี ว" "เตยี่ วสะดอ“ สวมเสอ้ื ผ้าฝา้ ยคอกลม ที่
นุ่มนวลไพเราะ ซึ่งมภี าษาพดู และภาษาเขยี นที่ ชาวเหนอื นนั้ นยิ มรสอ่อนแตไ่ มน่ ยิ มรสหวาน เรยี กว่า เสือ้ ม่อฮอ่ ม คนภาคเหนือนยิ มแตง่ การดว้ ย
เรยี กว่า "คาเมือง" ของภาคเหนอื เอง โดยการ ชาวเหนือมวี ัฒนธรรมการกนิ คลา้ ยกับคนอีสาน เสือ้ ผ้าทม่ี คี วามหนาเนือ่ งจากปอ้ งกนั ความหนาว
พูดจะมีสาเนียงทแ่ี ตกตา่ งกันไปตามพนื้ ท่ี เช่น คือ กนิ ข้าวเหนยี วและปลารา้ เชน่ นา้ พรกิ หน่มุ
มะก๊วยเตด็ (มะละกอ) บะแกว (ฝร่งั ) ไส้อว่ั แคบหมู

วัฒนธรรมดา้ นประเพณี เกิดจากการผสมผสาน
การดาเนินชวี ติ และศาสนาพทุ ธความเชื่อเร่ือง
การนบั ถอื ผี สง่ ผลทาใหม้ ปี ระเพณที เ่ี ป็น
เอกลกั ษณ์ของแต่ละประเพณที จ่ี ะแตกต่างกนั
ไปตามฤดกู าล เช่น ประเพณยี เี่ ปง็ ประเพณี
บญุ ปอยหลวง

วัฒนธรรมในภาคต่าง ๆ ของไทย

➢ วฒั นธรรมในทอ้ งถนิ่ ของภาคกลาง

วฒั นธรรมดา้ นภาษา ใช้ภาษากลางในการส่ือสารกันอยแู่ ลว้ แตจ่ ะมีบางจังหวดั ทใ่ี ช้ภาษาถิ่นกลางมีสาเนยี งพดู ทแี่ ตกตา่ งกนั ออกไป
จะมีลกั ษณะเพีย้ นเสยี งไปจากภาษากลาง เชน่ สุพรรณบรุ ี เพชรบุรี ราชบรุ ี

วัฒนธรรมดา้ นการกนิ เปน็ ภมู ภิ าคทีม่ ดี นิ และนา้ อดุ มสมบูรณ์ จงึ เป็นแหล่งปลกู ข้าวทีส่ าคญั ของประเทศ และมอี าหารการกนิ
ทีอ่ ุดมสมบรู ณ์ ทั้งพชื ผกั และสตั ว์ตา่ ง ๆ คนภาคกลางนิยมรับประทานข้าวเจ้า รสชาติอาหารภาคกลางมกี ารผสมผสาน
ของหลากหลายรสชาติ ท้งั รสเปรย้ี ว หวาน เคม็ เผด็ เช่น ข้าวเจา้ แกงเขยี วหวาน

วัฒนธรรมดา้ นประเพณี ภาคกลางดินแดนแหง่ ความหลากหลายทางประเพณี
และวฒั นธรรมทมี่ ีความนา่ สนใจไมน่ อ้ ยไปกวา่ ภาคอ่นื ของไทย เพราะเป็นเมอื ง
ที่เตม็ ไปด้วยเสน่ห์มนต์ขลงั เชน่ ประเพณกี ารรบั บวั ประเพณกี ารตักบาตรดอกไม้

วัฒนธรรมดา้ นการแตง่ กาย การแต่งกายในชวี ติ ประจาวนั ทว่ั ไป ชายน่งุ กางเกงคร่งึ น่อง สวมเส้อื แขน
สน้ั คาดผา้ ขาวมา้ ส่วนหญงิ จะนุ่งซิ่นยาว สวมเส้อื แขนสั้นหรือยาว ห่มสไบนุ่งโจงกระเบน

วัฒนธรรมในภาคต่าง ๆ ของไทย

วฒั นธรรมดา้ นประเพณี ➢ วฒั นธรรมในทอ้ งถนิ่ ของภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื หรอื ภาคอสี าน
ได้รับอิทธพิ ลมาจาก
สิง่ แวดล้อมภายนอกทเี่ ข้าสู่ วัฒนธรรมดา้ นภาษา ภาษาภาคนี้สาเนยี งคล้าย วัฒนธรรมดา้ นการกนิ คนอสี านนิยมรบั ประทานข้าวเหนียว เพราะ
สงั คมรับเอาแบบปฏิบตั ทิ ี่ ภาษาลาว เชน่ กระจอง (ทพั พี) ขา้ วเหนียวใหพ้ ลงั งานคารโ์ บไฮเดรตมาก และอาชพี สว่ นมากของคน
หลากหลายเข้ามาผสมผสานใน เกบิ (รองเทา้ ) เฮือน (บา้ น) อสี านจะประกอบอาชีพ เกษตรกรรรม ทาไร่ ทานา อาหารของคน
การดาเนินชีวติ ประเพณจี งึ อีสานสว่ นใหญ่เป็นอาหารทม่ี ีรสเผ็ดและเคม็ เชน่ ส้มตา ลาบ
เรียกได้ว่าเป็นวิถีแห่งการ
ดาเนินชวี ิตของสงั คม เช่น วัฒนธรรมการแตง่ กาย ผ้ชู ายสวมเส้ือแขนสน้ั สเี ขม้ ๆ
ไหลเรือไฟ แห่ปราสาทผ้ึง ที่เราเรยี กวา่ "ม่อห่อม" สวมกางเกงสเี ดยี วกับเสอ้ื จรดเข่า
นยิ มใช้ผา้ คาดเอวดว้ ยผา้ ขาวมา้ ผู้หญิงสวมใส่ผา้ ซิ่นแบบ
ทอทั้งตัว สวมเส้อื คอเปดิ เล่นสีสัน ห่มผ้าสไบเฉียง สวม
เครื่องประดบั ตามขอ้ มอื ขอ้ เท้า และคอ

วัฒนธรรมในภาคต่าง ๆ ของไทย

วัฒนธรรมดา้ นภาษา ➢ วฒั นธรรมในทอ้ งถน่ิ ของภาคใต้ วัฒนธรรมดา้ นการแตง่ กาย
มภี าษาพูดประจาถน่ิ ที่ แต่งแบบเรยี บง่าย หลวม ๆ สว่ นมาก
หว้ นๆ สั้นๆ เป็น วัฒนธรรมดา้ นการกนิ ใช้ผ้าฝ้าย รปู แบบเคร่ืองนุง่ หม่ ส่วน
เอกลกั ษณ์ เรยี กว่า อาหารของคนภาคใต้ ใหญ่คลา้ ยกบั ของมาเลเซยี และ
“ภาษาใต้หรือแหลงใต”้ สว่ นใหญ่เปน็ อาหารที่มี อินโดนีเซีย เพราะอยู่ในลกั ษณะอากาศ
เชน่ คง (ข้าวโพด) รสเผด็ เช่น แกงไตปลา แบบเดยี วกนั ผ้าพน้ื เมอื งท่มี ีชือ่ เสยี ง
นา้ เต้า (ฟกั ทอง) สะตอผัดกะปิกงุ้ สด ของภาคใต้ คือ ผา้ ยก ผา้ จวน ผ้าไหม
ยานดั (สับปะรด) พมุ เรียง และผา้ ปาเตะ๊ ซงึ่ เป็นผ้าทน่ี ยิ ม
วัฒนธรรมดา้ นประเพณี ดินแดนแห่งหม่เู กาะ กนั ในภาคใต้
และทอ้ งทะเลอนั งดงาม อีกทง้ั ยังอดุ มสมบูรณ์
ของทรัพยากรธรรมชาติมากมาย นอกจากน้ี
ศลิ ปวัฒนธรรมและวถิ ชี ีวิตของชาวใต้ยังโดด
เด่นมีเอกลักษณ์ เชน่ ประเพณสี ารทเดอื นสบิ
ประเพณกี ารชักพระ

วฒั นธรรมในภาคตา่ ง ๆ ของไทย

สรปุ

วฒั นธรรมไทย วฒั นธรรมดา้ นการรบั ประทานอาหาร ด้านภาษา ดา้ นประเพณี ดา้ นการแต่งกาย
มีความแตกต่างกนั ออกไปขึน้ อยกู่ ับปจั จยั ในแตล่ ะทอ้ งถิน่ แตล่ ะแห่งอาจมีรูปแบบแตกตา่ งกนั ไปตามสภาพทางภูมศิ าสตร์
ทรัพยากรธรรมชาติ สภาพแวดล้อม และครอบคลมุ การดาเนินชีวติ ทกุ ด้านของผู้คนทอี่ าศยั ในทอ้ งถิ่นแห่งนั้นๆ

วัฒนธรรมสามารถเปล่ียนแปลงไดต้ ามกาลเวลา ปัจจุบนั จากกระแสโลกาภิวัฒน์ทาให้เกิดการหลัง่ ไหลของวัฒนธรรม
ต่างชาติเข้ามาในประเทศไทย โดยเฉพาะวฒั นธรรมทมี่ าจากชาตติ ะวนั ตกทีเ่ หน็ ไดอ้ ย่างชัดเจน เชน่ การแต่งกายตามแบบ
สากล การผกู เนคไท การสวมเสือ้ นอก การสรา้ งบา้ นเรอื นรูปทรงต่าง ๆ เปน็ ต้น

ขอบคุณคะ่