ทัศนธาตุและหลักการออกแบบ จุดประสงค์การเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ ในสิ่งแวดล้อมและงานทัศนศิลป์ ๑. บรรยายสิ่งแวดล้อมและงานทัศนศิลป์ที่เลือกมา โดยใช้ความรู้เรื่องทัศนธาตุและหลักการออกแบบได้ ๒. วิเคราะห์และบรรยายวิธีการใช้ทัศนธาตุและหลักการออกแบบในการสร้างงานทัศนศิลป์ของตนเองให้มีคุณภาพได้
ทัศนธาตุและหลักการออกแบบ
การออกแบบ สิ่งแวดล้อม สิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ สิ่งแวดล้อมที่มนุษย์สร้างขึ้น
ทัศนธาตุในสิ่งแวดล้อม เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ รูปทรงที่ปรากฏจะเป็นไปอย่างอิสระ รูปทรงมีการเปลี่ยนแปลงไปตามธรรมชาติ รูปลักษณะและความงามจะปรากฏตามกฎของ ธรรมชาติ
ทัศนธาตุในงานทัศนศิลป์ เกิดขึ้นจากการสร้างสรรค์ของมนุษย์ รูปทรงเป็นไปตามจินตนาการและแนวคิดของ ผู้สร้างสรรค์ รูปทรงจะมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ตามแนวคิดของผู้สร้างสรรค์ รูปทรงและความงามมีปรากฏอยู่ได้ทุกเวลา ทุกพื้นที่ ตามแนวคิดในการสร้างสรรค์
ทัศนธาตุ ส่วนประกอบของการมองเห็นซึ่งจะประกอบไปด้วยจุด เส้น รูปร่าง รูปทรง น้้าหนักอ่อน - แก่ พื้นที่ว่าง พื้นผิว และสี https://www.pinterest.com/katagoodhumored https://www.pinterest.com/nongnokning
องค์ประกอบของทัศนธาตุ จุด เส้น รูปร่าง รูปทรง นํ้าหนักอ่อน - แก่ พื้นที่ว่าง พื้นผิว สี
การออกแบบ การออกแบบที่ดีจะต้องคํานึงถึงหลักการสําคัญ ๓ ประการ ความเป็นเอกภาพ เป็นการจัดระเบียบองค์ประกอบ ๑ ของทัศนธาตุ ให้เกิดรูปทรงที่รวมกลุ่มกัน ไม่แตกแยกออกจากกัน ความกลมกลืน เป็นการจัดองค์ประกอบของ ๒ ผลงานให้มี ความรู้สึกสอดคล้อง และมีความสัมพันธ์ ต่อกัน หรือเข้ากันได้เป็นอย่างดี ความสมดุล เป็นการจัดองค์ประกอบ ๓ ของผลงานให้มี ความเท่ากัน เสมอกัน มีน้้าหนักและ แรงถ่วงทั้งด้านซ้ายและด้านขวาของ ผลงานที่เท่ากัน
การวิเคราะห์ทัศนธาตุและการออกแบบในสิ่งแวดล้อม https://www.artbangkok.com/?p=13638 http://www.digitalschool.club/digitalschool/art/art3_1/lesson1/Page1.php
การวิเคราะห์ ความสามารถในการจ้าแนกแยกแยะและการสื่อสารให้ผู้อื่นเข้าใจได้นั้น จ้าเป็นต้องใช้คว้ามรู้เรื่องทัศนธาตุซึ่งเป็นความรู้ เฉพาะทางด้านทัศนศิลป์เป็นหลักในการอธิบาย รวมไปถึงลักษณะในการออกแบบว่ามีความเป็นเอกภาพ ความกลมกลืน และความสมดุลมากน้อยเพียงใด ซึ่งสามารถแบ่งการวิเคราะห์ออกเป็น ๒ ประเภท ทศ ั นธาต ุ ในสง ิ่แวดล ้ อม ๑. ทัศนธาตุและการออกแบบในสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ ๒. ทัศนธาตุและการออกแบบในสิ่งแวดล้อมที่มนุษย์สร้างขึ้น
การวิเคราะห์ทัศนธาตุและการออกแบบในงานทัศนศิลป์ ภาพจาก :http://www.psdgraphics.com/backgrounds/colorful-squares-background/
ทัศนศิลป์ ผลงานศิลปะที่เกิดจากการแสดงออกทางการสร้างสรรค์ของมนุษย์เพื่อประโยชน์ในด้านต่างๆ ซึ่งสามารถจ้าแนก ผลงานตามรูปแบบได้เป็น ๔ ประเภท ที่มาภาพ : http://www.thisiscolossal.com/ tags/oil-painting/ ที่มาภาพ : https://pixabay.com/th/ ที่มาภาพ : https://pixabay.com/th/ ชื่อผลงาน “Around the Fire” ของ ประพันธ์ ศรีสุตา งานจิตรกรรม งานประติมากรรม งานสถาปัตยกรรม งานภาพพิมพ์
ในผลงานทัศนศิลป์ทุกชิ้นจึงมีทัศนธาตุปรากฏอยู่ ในที่นี้จะขอยกตัวอย่างการวิเคราะห์ทัศนธาตุและหลักการออกแบบ ในงานทัศนศิลป์มาเป็นกรณีศึกษา ๒ ผลงาน ดังตัวอย่างต่อไปนี้ ตัวอย่างที่ ๑ รูปของแสงบนเนื้อที่ของเงา “รูปทรงของแสงบนเนื้อที่ของเงา” (พ.ศ. ๒๕๒๑) ผลงานของปรีชา เถาทอง เทคนิคภาพวาดสีอะคริลิกและสีน้้ามันบนผืนผ้าใบ การวิเคราะห์ องค์ประกอบของทัศนธาตุที่ศิลปินน้ามาใช้ คือ เส้น ซึ่งจะประกอบไปด้วย เส้นตรงแนวดิ่ง เส้นตรงแนวนอน และเส้นหยัก ด้านล่างของภาพเป็นเส้นโค้ง แบบไทยประเพณีที่แสดงลวดลายต่างๆ และใช้ผนังของพระอุโบสถมน้าเสนอ โดยให้ความส้าคัญเกี่ยวกับเรื่องแสงที่มีต่อบรรยากาศทั้งหมดของภาพ จึงจ้ากัด ขอบเขตของแสงโดยเน้นให้แสงส่องตกกระทบผนังพระอุโบสถเฉพาะเป็น บางบริเวณ ท้าให้เกิดรูปทรงเรขาคณิตระหว่างรูปทรงของแสงและพื้นที่ของเงา โดยส่วนที่เป็นบางบริเวณ ท้าให้เกิดรูปทรงเรขาคณิตระหว่างรูปทรงของแสงและ พื้นที่ของเงา โดยส่วนที่เป็นแสงจะเป็นรูปทรงที่มีสัดส่วนน้อยกว่าส่วนที่เป็นพื้นที่ ของเงา ส่วนที่มืดดูลึกลงไปเป็นการแสดงระยะใกล้ - ไกล การใช้สีวรรณะเย็นที่มี ลักษณะอ่อนใสตัดกับพื้นสีเข้ม ช่วยท้าให้มองเห็นรายละเอียดของภาพได้อย่าง ชัดเจน สร้างความรู้สึกสงบ ร่มเย็น และศรัทธา
ตัวอย่างที่ ๒ ทัชมาฮาล การวิเคราะห์ ทัศนธาตุที่ปรากฎอยู่ในผลงานสถาปัตยกรรมชิ้นนี้จะ ประกอบไปด้วยลักษณะของเส้นตรงแนวราบของสระ น ้าที่เป็นจุดน าสายตามุ่งไปสู่ตัวอาคาร เสาทั้ง ๒ ด้าน เป็นเส้นตรงแนวตั้งที่ให้ความรู้สึกมั่นคง แข็งแรง และ สง่างาม ก าแพงปรากฏทัศนธาตุที่เป็ นเส้นตรง ในแนวนอน หรือเส้นระดับ ให้ความรู้สึกราบเรียบ ปลอดภัย ตัวอาคารจะประกอบไปด้วยรูปทรงสี่เหลี่ยม และรูปโดมทรงกลม มีการน าลักษณะเส้นแบบต่างๆ ทั้งเส้นตรงแนวตั้ง เส้นตรงแนวนอน และเส้นโค้งมาใช้ ในการออกแบบส่วนต่างๆ ส่งผลให้ตัวสถาปัตยกรรมมีลักษณะเป็นรูปทรงเรขาคณิตที่สวยงาม พื้นผิวแม้ว่าจะเป็น หินอ่อนแต่ก็ให้ความรู้สึกถึงความราบเรียบ การให้พื้นที่โดยรอบตัวสถาปัตยกรรมเป็นพื้นที่ว่างและเมื่อมีฉากหลังเป็น พื้นที่สีเข้มของท้องฟ้า ก็ยิ่งเสริมให้สีขาวของตัวอาคารมีความโดดเด่นตระหง่านอยู่ในความเวิ้งว้างของบรรยากาศ สื่อถึง ความยิ่งใหญ่ รวมทั้งเงาสะท้อนบนพื้นผิวน้้าก็ช่วยท้าให้เกิดมิติที่สวยงามมากยิ่งขึ้น