คัดลายมือ

โรงเรยี นเตรียมอุดมศึกษาพฒั นาการเขลางค์นครอาเภอเมอื ง จงั หวดั ลาปาง

การคัดลายมือ
ตัวบรรจงครง่ึ บรรทัด

วิชาภาษาไทยพนื้ ฐาน๑ รหสั ท๒๑๑๐๑
ชั้นมธั ยมศึกษาปีที่ ๑ ผสู้ อน ครพู รรณี ใจสาร

สาระท่ี ๒ การเขยี น

มาตรฐาน ท๒.๑ ใช้กระบวนการเขยี น เขยี นสอ่ื สาร เขียนเรียงความ
ยอ่ ความ และเขียนเรื่องราวในรปู แบบต่าง ๆ เขยี นรายงานข้อมลู สารสนเทศ
และรายงานการศกึ ษาคน้ ควา้ อย่างมปี ระสิทธิภาพ

ตวั ชวี้ ดั ม.๑/๑ คดั ลายมอื ตวั บรรจงคร่งึ บรรทดั

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

๑. บอกหลกั ในการฝกึ คดั ลายมือได้ (K )
2. คัดลายมือตามรปู แบบที่กาหนดใหไ้ ด้ ( P )
3. นักเรียนมีความมุ่งมน่ั ในการทางาน รักความเป็นไทย
และอยู่อย่างพอเพียง ( A )

การเขยี นส่อื สารด้วยถอ้ ยคาเป็นการเขียนที่มีความสาคญั มาก
เพราะเปน็ การถ่ายทอดความร้คู วามคดิ ของผูเ้ ขยี นใหผ้ ้อู ่านได้รบั รู้
ดังนน้ั ในการเขียนจึงต้องเขียนใหถ้ ูกตอ้ ง ชดั เจนเพ่ือทจ่ี ะได้ถ่ายทอด
ข้อมูลไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง ไม่คลาดเคล่ือน อีกท้งั ในการเขยี นยงั ก่อให้เกิด
ความรสู้ ึกภาคภมู ใิ จรักการเขยี นภาษาไทย อันเปน็ ภาษาประจาชาติ
และเป็นการสืบสานมรดกของไทยดว้ ย

• การคัดลายมือ เป็นการฝึกเขียนเบื้องตน้ ท่ี
จาเปน็ ต้องฝึก ต้ังแตเ่ ยาว์วัยใหเ้ คยชินกบั การเขียนท่ี
สวยงามเปน็ ระเบียบเรยี บรอ้ ย เพราะเป็นพ้นื ฐานทจ่ี ะ
นาไปส่กู ารเขยี นไดถ้ กู ตอ้ ง คลอ่ งแคลว่ รวดเรว็ สวยงาม
น่าอ่าน บางคนคิดว่าลายมอื ไมส่ าคัญนกั ถา้ การเขยี นน้ันมี

เน้ือเร่ืองดี มกี ารแสดงความคดิ เหน็ ลีลาและสานวนโวหาร

ดกี เ็ พยี งพอแล้วถือเป็นความเข้าใจผิด เพราะลายมอื อา่ น
ไมอ่ อกไมช่ ดั เจน ผู้อา่ นก็อ่านไมอ่ อก ทาให้
ไม่เข้าใจ ไมท่ ราบคณุ ค่าของงานเขียนว่าดอี ย่างไร

จดุ ประสงคข์ องการคดั ลายมอื
การคดั ลายมอื มคี วามสาคญั มากต่อการพัฒนาไปสทู่ ักษะการเขียน

การฝึกคัดลายมือจึงมจี ดุ ประสงค์สาคัญ ดังน้ี

๑. เพื่อฝกึ การเปน็ ผมู้ ีสมาธิในการเขยี นตวั อกั ษรไทย

๒. เพ่ือให้เขยี นตัวอกั ษรไทยได้ถกู ตอ้ งตามหลักวธิ กี ารตา่ ง ๆ

๓. เพอ่ื ให้รู้จกั การจัดระเบยี บ การเว้นวรรคและเว้นช่องไฟไดป้ ระณีตและมี
ความสมา่ เสมอ ทาให้อา่ นงา่ ย ดูสบายตา

๔. เพอ่ื ให้รูจ้ ักสังเกตแบบอยา่ งตวั อักษรที่ถกู ตอ้ งสวยงามและนาไปเปน็
ตวั อย่างในการเขยี นได้ตอ่ ไป

๕. เพือ่ ใหม้ ีความภาคภมู ิใจ ศรทั ธาและรักการเขยี นภาษาไทยอันเป็นมรดก
และภาษาประจาชาตไิ ทย

หลักการคัดลายมอื

เขียนลายมือมีหลักรูจ้ กั นัง่ ตัวต้องตั้งตรงแนบถูกแบบอย่าง

จบั ดินสอปากกาถกู ท่าทาง สมดุ วางพลางเพ่งแล้วเล็งแล

คอ่ ยเขยี นไปใหง้ ามตามส่วนสัด ชอ่ งไฟจัดวัดกะระยะแน่

สระหรือเครื่องหมายอยา่ ย้ายแปร ตง้ั ใจแน่มรี ะเบียบเรียบร้อยเอย

(กระทรวงศกึ ษาธิการ)

หลักและวิธีคดั ลายมอื

๑. อ่านขอ้ ความทจ่ี ะคดั ใหจ้ บก่อนคดั เพอื่ ทาความเข้าใจขอ้ ความ
๒. เรม่ิ คัดตวั อักษรจากหวั ไปหางเสมอโดยไมย่ กดินสอ
๓. ไมเ่ ขียนตวั อกั ษรแบบนง่ั เส้น หมายถงึ ส่วนล่างของตัวอักษรทับเสน้ บรรทดั โดย

ตลอด เชน่ ตัว ข ฐานล่างของเสน้ จะไม่ลากตรงทีเดยี ว จะมรี อยหยกั ตรงมมุ ซา้ ยเลก็ นอ้ ย

๔. ถ้าคัดลายมอื ครึง่ บรรทัด ขนาดความสูงของตัวอักษรดา้ นบนตอ้ งสูงเท่ากันโดย
ตลอด

๕. คดั ตัวอักษรและขอ้ ความดว้ ยตัวตรงเสมอแนวเดียวกัน ตัวอักษรไมเ่ อน
เอยี ง โย้ไปขา้ งหน้าหรอื หลัง

๖. เวน้ ระยะช่องไฟระหว่างตวั อกั ษรให้ห่างเสมอกัน

๗. ถา้ เขียนผดิ หรอื จาเปน็ ต้องลบ ต้องระมดั ระวังเรื่องความสะอาด
กอ่ นเขยี นใหมต่ อ้ งลบรอยเก่าใหส้ ะอาดเรยี บรอ้ ยเสียกอ่ น

๘. สระและวรรณยุกต์ต้องวางให้ถูกที่

๙. ขนาดความกวา้ ง ความสูงของตัวอักษรและสระตอ้ งตรงตามแบบ
๑๐. ควรควบคมุ อัตราความเร็วในการเขยี น อย่าเขียนเรว็ เกินไป
๑๑. ต้องระมัดระวงั อย่าคดั ให้ตกหล่น การเวน้ วรรคตอนต้องถูกต้อง
๑๒. เมอื่ คัดจบตอ้ งอา่ นทบทวนและตรวจสอบอกี คร้งั
๑๓. หมั่นฝึกฝนคัดลายมือสม่าเสมอ อย่างนอ้ ยเดอื นละหน่ึงครั้ง

ลกั ษณะการนง่ั ท่ีถูกวิธี
ก่อนฝกึ คัดลายมอื ตอ้ งฝกึ น่ังอยา่ งถูกวธิ ีก่อนฝกึ คัดลายมอื ดังนี้

1. นักเรียนตอ้ งหนั หนา้ เขา้ หาโตะ๊
การนัง่ เอยี งอาจทาใหห้ ลงั คด

2. แขนทั้ง 2 ขา้ งวางอยบู่ นโตะ๊ ประมาณ 3 ใน 4
ของความยาวระหวา่ งศอกกับขอ้ มือ พาดไวก้ บั ขอบโตะ๊
หากไมท่ าเช่นน้ี อาจทาให้กระดูกสนั หลงั คด

3. กระดาษตอ้ งวางไว้หน้าผเู้ ขยี น การวางกระดาษไมต่ รง ทาใหผ้ เู้ ขียนต้อง
เอียงคอ สายตาทางานมาก อาจทาให้กระดกู สนั หลังคด

4. สว่ นล่างของกระดาษทามมุ กบั ขอบโตะ๊ 30 องศา

5. แขนของมือท่เี ขยี นต้องทามุมทเ่ี หมาะสมกบั ตัวอักษร
ขอ้ ศอกตอ้ งไม่กางออกหรือแนบตัวมากเกินไป

6. การวางมือ ฝ่ามอื คว่าลง มืองอ ทามุม 45 องศากบขอ้ มือ นิว้ กลาง รองรบั
ดินสอหรือปากกา น้วิ ชกี้ ับนิว้ หวั แมม่ ือจะประคองดินสอ หรือปากการ่วมกบั
นว้ิ กลาง มือจะพกั อยบู่ นน้วิ นางและนว้ิ กอ้ ย

7. จับดนิ สอหรือปากกาพอเหมาะ
ไม่แนน่ เกนิ ไป น้ิวที่จบั โคง้ เลก็ นอ้ ย

8. ในขณะทค่ี ัดลายมอื แขน มือ และ
นิว้ มอื จะตอ้ งเคลือ่ นไหวให้สัมพนั ธก์ ัน

9. การเคลือ่ นไหวของดินสอหรือปากกาในขณะทค่ี ัดแบง่ ออกเป็นหน่วย ๆ
แตล่ ะหน่วยมีระยะ หยุดเป็นระยะ ไมเ่ คลือ่ นไหวตดิ ต่อกนั โดยตลอด

รูปแบบการคดั ลายมือ

• ๑. แบบกระทรวงศึกษาธิการ
• ๒. แบบขนุ สัมฤทธ์ิวรรณการ
• ๓. แบบอาลกั ษณ์
• ๔. แบบพระยาผดงุ วทิ ยา
• ๕. แบบคณะครุศาสตร์ จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั
• ๖. แบบราชบัณฑิตยสถาน (ตัวสารบรรณ)

• ตวั อักษรแบบกระทรวงศึกษาธิการ

กรมวิชาการกระทรวงศกึ ษาธกิ าร
ได้ดดั แปลงรปู แบบตวั อักษรของ
ขุนสมั ฤทธวิ์ รรณกร เพื่อทาเป็นแบบฝกึ หดั
คัดลายมอื สาหรับใช้กบั นกั เรียนโรงเรยี น
ประถมท่ัวประเทศต้งั แต่ ปี พ.ศ.2520

แหลง่ ขอ้ มลู www.trueplookpanya.com/blog/content/65318/-teamet-teares-







ฟอนต์ไทย TH Sarabun ไทยสารบรรณ

ใบกิจกรรมการคดั ลายมอื

• คาช้ีแจง ให้นักเรยี นอ่านข้อความและฝกึ คัดลายมอื ตัวบรรจงคร่ึงบรรทัด

เศรษฐกจิ พอเพียง เลีย้ งชพี ชอบ อยู่ในกรอบ ขอบเขต เหตแุ ละผล

ไม่เบยี ดเบียน เพยี รงาน การพึ่งตน ต้องอดทน คนสู้ ร้สู ัมมา

พอเพยี งนี้ มใิ ช่ ให้ยอ่ ท้อ หรือแค่รอ ขอรับ กบั ปญั หา
แตต่ ้องเกง่ เรง่ ใจ ไมเ่ ฉือ่ ยชา มีปัญญา พาชว่ ย ด้วยสองมือ

องค์ในหลวง หว่ งไทย ให้หลุดพน้ ทรงคดิ ค้น หนทาง อยา่ งเล่อื งชื่อ
เดนิ สายกลาง สร้างใจ ใหฝ้ กึ ปรือ ตอ้ งยดึ ถือ คอื อยู่ รูพ้ อเพียง

แบบทดสอบการคัดลายมอื

ภาษาไทยเป็นทักษะท่ีต้องฝึกฝนจนเกิดความชานาญในการใช้ภาษาเพ่ือการสื่อสาร การอ่าน
การฟังเป็นทักษะของการแสดงออกด้วยการแสดงความคิดเห็น ความรู้และประสบการณ์ การเรียนรู้
ภาษาไทยจึงต้องเรียนเพ่ือการสื่อสาร ให้สามารถรับรู้ข้อมูลข่าวสารได้อย่างพินิจพิเคราะห์ สามารถ
เลือกใช้คา เรียบเรียงความคิดความรู้และใช้ภาษาได้ถูกต้องตามกฎเกณฑ์ ได้ตรงตามความหมาย และ
ถูกต้องตามกาลเทศะ บุคคล และใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ รักษาความเป็นไทย ให้คนไทยได้ใช้
ภาษาไทยอยา่ งถูกตอ้ ง

เกณฑ์การประเมนิ การคดั ลายมือ

• 1. ความเป็นระเบยี บของตัวอกั ษร
• ๒. ความสะอาด
• ๓. ความถูกตอ้ งของข้อความ
• ๔. ตาแหนง่ ของการวางสระและวรรณยกุ ต์
• ๕. เวลาในการคดั ลายมอื

เกณฑก์ ารประเมิน/ระดับคณุ ภาพ
คะแนน ๑๗ – ๒๐ ระดบั คุณภาพ ๔ หมายถงึ ดีมาก
คะแนน ๑๓ – ๑๖ ระดับคุณภาพ ๓ หมายถงึ ดี
คะแนน ๑๐ – ๑๒ ระดับคุณภาพ ๒ หมายถงึ พอใช้
คะแนน ๑ – ๙ ระดับคุณภาพ ๑ หมายถงึ ควรปรบั ปรุง

เกณฑก์ ารผา่ น ต้องได้ ระดับ ๒ ขนึ้ ไป

เกณฑก์ ารประเมินการคดั ลายมือ

รายการประเมนิ เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน

๔ คะแนน ๓ คะแนน ๒ คะแนน ๑ คะแนน

1. ความเป็น ระเบยี บของตวั อกั ษร - มีสดั สว่ นตวั อักษร สวยงาม - มสี ัดส่วนตวั หนงั สอื สวยงาม - ตวั อักษรมสี ัดส่วนพอสวยงาม - ตวั อกั ษรมสี ัดสว่ น ไมถ่ กู ตอ้ ง

ถกู ต้อง ทกุ ตวั ถูกต้อง เกือบทุกตัว แตไ่ ม่ ถกู ต้อง ไม่สวยงาม

- ระดบั ตวั อกั ษร เหมาะสมและเสมอ - ระดับตัวอักษร เสมอบรรทัด เกือบ - ตัวเอนเอยี ง เป็น บางส่วน - ไม่มีหัวอกั ษร

กนั ทกุ ตัว ทกุ ตวั - ระดับตัวอักษรไม่ เสมอบรรทดั - ตัวอักษรโย้เย้

- หัวตวั อักษรไมบ่ อด ทกุ ตัว - หวั ตวั อักษรไมบ่ อด เป็นสว่ นใหญ่ เปน็ บางส่วน - ระดบั ตวั อักษรไม่ เสมอบรรทัด

- ตวั อักษรสวยงาม ทกุ ตัว - ตวั อกั ษรสวยงาม เป็นสว่ นใหญ่ - มีขนาดตัวอกั ษร เหมาะสม - ขนาดตัวอักษร แตกต่างกัน

- มขี นาดตัวอักษร เหมาะสมและ - มีขนาดตัวอักษร เหมาะสมและ บางสว่ น ไม่เทา่ กนั เกอื บทุกตัว

เสมอกัน ทกุ ตัว เสมอกนั เปน็ ส่วนใหญ่ - เว้นชอ่ งไฟถกู ต้อง บ้างเปน็ - เว้นช่องไฟไม่ถกู ตอ้ ง

- เวน้ ช่องไฟ ไดเ้ หมาะสม - เว้นช่องไฟ ได้เหมาะสมเปน็ บางส่วน

ส่วนใหญ่

2. ความสะอาด ไมม่ ีรอยลบ ขดี ฆ่า สะอาด มีรอยลบ ขีดฆ่า ๑-3 จดุ สะอาด มีรอยลบ ขดี ฆา่ เกิน ๔ - ๕ จุด มรี อยลบ ขดี ฆา่ เกนิ ๕ จดุ

เปน็ สว่ นใหญ่ สะอาดบ้าง ไม่สะอาด

3. ความถูกต้องของขอ้ ความ คัดตามแบบไดถ้ ูกตอ้ ง ไม่ตกหลน่ คัดตามแบบถกู ตอ้ ง เปน็ ส่วนใหญ่ คดั ตามแบบไดบ้ ้าง ถูกต้องบา้ ง คดั ไม่ถูกตอ้ ง คัดไมต่ ามแบบ

ไม่ตกหล่น ตกหล่นบ้าง ตกหลน่ มาก

4. ตาแหน่งของ สระและวรรณยกุ ต์ วางตาแหนง่ ของสระและ วรรณยกุ ต์ วางตาแหนง่ ของสระและ วรรณยกุ ต์ วางตาแหนง่ ของสระและ วรรณยุกต์ วางตาแหนง่ ของสระและ

ถกู ต้องทุกตาแหนง่ ไม่ถกู ตอ้ ง ๑ - ๒ ตาแหนง่ ไม่ถูกตอ้ ง ๓ - ๔ ตาแหน่ง วรรณยกุ ต์ ไม่ถกู ต้อง ๕ ตาแหนง่

ขนึ้ ไป

5. เวลาในการคดั ลายมอื ปฏิบตั ิได้ในเวลาที่กาหนด ปฏบิ ตั ิได้ แตเ่ กินเวลาที่กาหนด ปฏบิ ตั ิได้ แต่เกนิ เวลาที่กาหนด ปฏิบัตไิ ด้ แต่เกนิ เวลาท่ีกาหนด

๑ ช่ัวโมง ๑ วัน ๒ วนั ขึน้ ไป

ถามมา ตอบไป