เสียงในภาษาไทย-เสียงพยัญชนะ

โรงเรียนเตรียมอดุ มศึกษาพฒั นาการเขลางคน์ ครอาเภอเมือง จงั หวดั ลาปาง

เสียงในภาษาไทย – เสยี งพยญั ชนะ

วชิ าภาษาไทยพนื้ ฐาน๑ รหัส ท๒๑๑๐๑
ช้นั มัธยมศึกษาปที ี่ ๑ ผสู้ อน ครูพรรณี ใจสาร

เสียงพยญั ชนะ

เสียงพยญั ชนะ (เสยี งแปร) คือ เสียงที่เปลง่ ออกมาจากลาคอ
แล้วกระทบกับอวยั วะส่วนใดส่วนหน่งึ ในปาก เชน่ คอ ป่มุ เหงือก
ฟนั รมิ ฝปี าก ซึ่งทาใหเ้ กิดเปน็ เสียงตา่ งๆ กนั พยัญชนะไทยมี
๒๑ เสียง ๔๔ รูป

พยญั ชนะไมส่ ามารถออกเสยี งตามลาพังได้ ตอ้ งอาศยั เสียง
สระช่วยจงึ จะออกเสยี งได้
- พยัญชนะทอ่ี ยตู่ ้นคา เรียกว่า เสยี งพยัญชนะต้น
- พยัญชนะทีอ่ ยู่ทา้ ยเสยี งสระ เรยี กวา่ เสียงพยัญชนะสะกด

ฐานทเ่ี กดิ ของเสียงพยญั ชนะไทย มี 6 ตาแหนง่ คอื

๑.ริมฝีปาก ได้แก่ เสยี ง /บ/ /ป/ /พ/ /ม/ /ว/
๒. รมิ ฝีปากกับฟัน ได้แก่ เสียง /ฟ/
๓. ฟันและปมุ่ เหงือก ไดแ้ ก่ เสยี ง /ซ/ /ด/ /ต/ /ท/ /น/ /ร/ /ล/

๔. เพดานแข็ง ได้แก่ เสียง /จ/ /ช/ /ย/
๕. เพดานออ่ น ไดแ้ ก่ เสียง /ก/ /ค/ /ง/
๖. ช่องว่างระหวา่ งเส้นเสียง ได้แก่ เสียง /อ/ /ฮ/

การใชพ้ ยญั ชนะไทย มี ๒ ประเภท ดงั น้ี

๑. พยญั ชนะต้นเสียง มี ๓ ลักษณะ ไดแ้ ก่
๑.๑ พยัญชนะตน้ เดี่ยว ในไทย มี 21 หน่วยเสียง คือ

เสียง /ก/ /ค/ /ง/ /จ/ /ช/ /ซ/ /ด/ /ต/

/ท/ /น/ /บ/ /ป/ /พ/ /ฟ/ /ม/ /ย/
/ร/ /ล/ /ว/ /อ/ /ฮ/
มีตัวอกั ษรแทนเสียงพยญั ชนะ 44 รูป พยญั ชนะบางเสยี งมีรูปมากกว่าเสยี ง

ท่ี เสยี งพยญั ชนะไทย รูปพยญั ชนะไทย เสยี งพยญั ชนะสากล

๑ /ก/ ก /k/
๒ /ค/ ขฃคฅฆ / kh /
๓ /ง/ /h/
๔ /จ/ ง /c/
๕ /ช/ จ / ch /
๖ /ย/ ชฉฌ /y/
๗ /ซ/ ญย /s/
ซศษส

ที่ เสียงพยัญชนะไทย รปู พยัญชนะไทย เสยี งพยัญชนะสากล

๘ / ท / ฑ ท ธ ฒ ฐ ถ / th /

๙ /บ/ บ /b/

๑๐ / ด / ดฎ /d/

๑๑ / ต / ตฏ /t/

๑๒ / ป / ป /p/

ท่ี เสียงพยญั ชนะไทย รูปพยญั ชนะไทย เสยี งพยัญชนะสากล
๑๓ / พ / ผพภ / ph /
๑๔ / ฟ / ฝฟ /f/
๑๕ / ม / ม /m/
๑๖ / น / นณ /n/
๑๗ / ร / ร /r/

ที่ เสยี งพยญั ชนะไทย รปู พยญั ชนะไทย เสียงพยัญชนะสากล
๑๘ / ล / ลฬ /l/
๑๙ / ว / ว /w/
๒๐ / ฮ / หฮ /h/
๒๑ / อ /
อ -

แบบฝกึ ทบทวนความรู้ ความเขา้ ใจ

คาชแ้ี จง คาตอ่ ไปน้ีมีเสียงพยญั ชนะไทย เสียงใด ( ข้อละ ๑ คะแนน )

ขอ้ คา เสยี งพยญั ชนะ
ตัวอย่าง ช้าง /ช/
ถว้ ย
๑ ผล
๒ ศาล
๓ งาม
๔ จาน
๕

ข้อ คา เสยี งพยัญชนะ
๖ คาบ
๗ ฟนั
๘ รัก

ข้อ คา เสยี งพยญั ชนะ
๙ ไม้
๑๐ วา่ ว
๑๑ โอ่ง
๑๒ ฝาก
๑๓ เยบ็
๑๔ บก
๑๕ ไก่

ได้ ....................คะแนน เกณฑ์ผ่าน ๘ คะแนน ขนึ้ ไป
สรุป  ผา่ น  ไมผ่ ่าน

เฉลยคาตอบแบบฝกึ ทบทวนความรู้ ความเขา้ ใจ

ขอ้ คา เสียงพยญั ชนะ
ตวั อย่าง ช้าง /ช/
ถ้วย /ท/
๑ ผล /พ/
๒ ศาล /ซ/
๓ งาม /ง/
๔ จาน /จ /
๕

ขอ้ คา เสยี งพยัญชนะ
๖ คาบ /ค/
๗ ฟนั /ฟ/
๘ รกั /ร/

ข้อ คา เสียงพยัญชนะ
๙ ไม้ /ม/
๑๐ ว่าว /ว/
๑๑ โอ่ง /อ/
๑๒ ฝาก /ฟ/
๑๓ เยบ็ /ย/
๑๔ บก /บ/
๑๕ ไก่ /ก/

ได้ ....................คะแนน เกณฑ์ผ่าน ๘ คะแนน ขนึ้ ไป
สรุป  ผ่าน  ไม่ผา่ น

๑.๒ พยญั ชนะควบกล้า
ก. พยญั ชนะควบแท้ เปน็ พยัญชนะควบกลา้ หรอื พยญั ชนะประสมที่ออกเสยี ง

พยัญชนะท้ัง ๒ ตวั พรอ้ มกันสนิทจนเป็นเสยี ง เดยี วกนั มี ๑๑ เสียง ดังนี้
/ กร/ / กล/ / กว/ / คร / / คล/ / คว/
/ตร/ / ปร/ / ปล/ / พร/ /พล/

ฝกึ อา่ นคาตอ่ ไปนี้

กรวด กลบั กลาย กว้าง ครอบครัว คลอนแคลน
ควาย ตรวจตรา ปรบั ปรงุ เปลย่ี นแปลง แพรวพราว
พลบคา่ ใคร่ครวญ กรอบแกรบ กวา้ งขวาง ขวักไขว่

คนไทย รับเอาภาษาต่างประเทศเข้ามาใช้ในภาษาไทย เรารบั คาควบกลา้ บางตัวทีไ่ ม่มีใชใ้ นภาษาไทย
มาใช้เพมิ่ เติม ดังนี้

ภาษา คาควบกลา้ ตวั อยา่ งคา
สันสกฤต ทรฺ (ควบแท้) จันทรา อนิ ทรา นิทรา แทรกเตอร์
ตวั ควบเปน็ ตัว ฤ ทฤษฎี พฤษภาคม พฤกษา
องั กฤษ บร บรอนซ์ บรดิ จ์ บรน่ั ดี
บล บล็อก บลูเบอรี
ดร ดราฟต์ ดรัมเมเยอร์
ฟร ฟรี ฟรกั โตส
ฟล ฟลูออรีน ฟล้กุ

แบบฝึกทบทวนความรู้ ความเขา้ ใจ

คาช้ีแจง จงเติมเสยี งพยญั ชนะของคาตอ่ ไปนี้ (ข้อละ ๑ คะแนน )

ขอ้ คา เสียงพยญั ชนะ
ตัวอย่าง ครอบครวั /คร/

๑ ขวาน
๒ ตรวจตรา
๓ นิทรา
๔ เปล่ยี นแปลง
๕ กลบั กลาย

ขอ้ คา เสียงพยญั ชนะ
๖ แพรวพราว
๗ ผลนุ ผลนั
๘ ครกึ โครม
๙ กราบ
๑๐ พลบั พลงึ

ขอ้ คา เสยี งพยญั ชนะ
๑๑ กวัดเเกว่ง
๑๒ ปราบปราม
๑๓ กว้าง
๑๔ ขรุขระ
๑๕ ปรบั ปรุง

ขอ้ คา เสียงพยญั ชนะ
๑๖ เบรก
๑๗ เกรด
๑๘ แกลลอน
๑๙ ปลก๊ั
๒๐ พลาสตกิ

ได้ ............คะแนน เกณฑผ์ ่าน ๑๐ คะแนน ขึน้ ไป
สรุป  ผา่ น  ไมผ่ า่ น

เฉลยคาตอบแบบฝกึ ทบทวนความรู้ ความเขา้ ใจ

คาช้แี จง จงเตมิ เสียงพยัญชนะของคาตอ่ ไปน้ี ( ข้อละ ๑ คะแนน )

ขอ้ คา เสียงพยัญชนะ
ตวั อย่าง ครอบครวั /คร/
/คว/
๑ ขวาน /ตร/
๒ ตรวจตรา /ทร/
๓ นทิ รา /ปล/
๔ เปลี่ยนแปลง /กล/
๕ กลับกลาย

ข้อ คา เสยี งพยญั ชนะ

๖ แพรวพราว /พร/

๗ ผลุนผลนั /พล/

๘ ครึกโครม /คร/

๙ กราบ /กร/

๑๐ พลับพลึง /พล/

ข้อ คา เสียงพยญั ชนะ
๑๑ กวดั เเกว่ง / กว/
๑๒ ปราบปราม / ปร/
๑๓ กว้าง / กว/
๑๔ ขรุขระ / คร/
๑๕ ปรับปรุง / ปร/

ข้อ คา เสียงพยญั ชนะ
๑๖ เบรก /บร/
๑๗ เกรด /กร/
๑๘ แกลลอน /กล/
๑๙ ปล๊กั /ปล/
๒๐ พลาสติก /พล/

ได้ ............คะแนน เกณฑผ์ า่ น ๑๐ คะแนน ขึ้นไป
สรุป  ผา่ น  ไมผ่ ่าน

ข. พยญั ชนะควบไมแ่ ท้
เป็นพยัญชนะที่ควบกล้ากับพยญั ชนะ ร แตอ่ อกเสยี งเหมอื นพยัญชนะเด่ยี ว

(ไมอ่ อกเสยี งเป็นพยญั ชนะควบกลา้ ) แตร่ ูปเปน็ พยัญชนะควบกลา้ หรือพยญั ชนะ
ประสม ออกเสยี งเฉพาะพยัญชนะตัวแรกเท่าน้ัน ไดแ้ ก่

/ จร/ ออกเสียงพยัญชนะ /จ/ เช่น จริง
/ ซร/ /ศร/ /สร/ ออกเสียงพยญั ชนะ / ซ/ /ศ/ และ /ส/

เชน่ ไซร้ เศรา้ สรา้ ง
/ ทร/ ออกเสยี งพยัญชนะ / ซ/ เช่น ทราบ ทรัพย์ ทรง

แบบฝกึ ทบทวนความรู้ ความเขา้ ใจ

คาช้ีแจง จงเติมเสยี งพยญั ชนะของคาตอ่ ไปนี้ และเขียนคาอา่ นใหถ้ กู ต้อง ( ข้อละ ๒ คะแนน )

ข้อ คา เสียงพยญั ชนะ อ่านวา่
ตวั อย่าง จริง /จ/ จิง
ทราบ
๑ ไทร
๒ สรง
๓ โทรม
๔ แทรก
๕

ขอ้ คา เสยี งพยญั ชนะ อ่านวา่
๖ ทราย
๗ อาศรม
๘ พุทรา
๙ อินทรี
๑๐ มทั รี

ได้ ............คะแนน เกณฑผ์ า่ น ๑๐ คะแนน ขนึ้ ไป
สรุป  ผ่าน  ไม่ผา่ น

เฉลยคาตอบแบบฝกึ ทบทวนความรู้ ความเข้าใจ

คาช้แี จง จงเติมเสยี งพยญั ชนะของคาตอ่ ไปน้ี และเขยี นคาอา่ นให้ถกู ต้อง ( ข้อละ ๒ คะแนน )

ขอ้ คา เสยี งพยัญชนะ อา่ นวา่
จิง
ตัวอยา่ ง จริง /จ/ ซาบ
ไซ
๑ ทราบ /ซ/ สง
โซม
๒ ไทร /ซ/ แซก

๓ สรง /ซ/

๔ โทรม /ซ/

๕ แทรก /ซ/

ข้อ คา เสียงพยัญชนะ อา่ นว่า
ซาย
๖ ทราย /ซ/ อา – สม
พดุ – ซา
๗ อาศรม /อ/ /ซ/ อนิ – ซี
มัด - ซี
๘ พุทรา /พ/ /ซ/

๙ อินทรี /อ/ /ซ/

๑๐ มัทรี /ม/ /ซ/

ได้ ............คะแนน เกณฑผ์ า่ น ๑๐ คะแนน ขึน้ ไป
สรุป  ผ่าน  ไม่ผ่าน

๑.๓ อักษรนา หมายถงึ คาทม่ี พี ยญั ชนะ ๒ ตวั ประสมด้วยสระเดียวกนั เวลาอา่ น

ใหอ้ ่านออกเสียงพยางค์หลังตามเสยี งพยญั ชนะตวั ที่นา
ลกั ษณะของอกั ษรนา
๑) พยัญชนะตวั หนา้ เป็นอกั ษรสูง ( มี 11 ตวั ได้แก่ ข ฃ ฉ ฐ ถ ผ ฝ ศ ษ ส ห )
นาพยญั ชนะตัวหลัง ง ย น ร ว ม ล ( งูยกั ษน์ อนริมวดั โมลีโลก ) เช่น

สงบ อ่านว่า สะ –หงบ ไม่อา่ นว่า สะ –งบ
สนกุ อ่านวา่ สะ – หนกุ ไมอ่ า่ นว่า สะ –นกุ
สมอง อ่านวา่ สะ –หมอง ไมอ่ า่ นวา่ สะ –มอง
ขยาย อ่านว่า ขะ –หยาย ไม่อ่านวา่ ขะ –ยาย
ฝรง่ั อา่ นวา่ ฝะ –หรัง่ ไมอ่ ่านว่า ฝะ –รั่ง
ฉลาด อ่านวา่ ฉะ –หลาด ไม่อา่ นวา่ ฉะ –ลาด

แบบฝึกทบทวนความรู้ ความเขา้ ใจ

คาชี้แจง เขียนคาอ่านคาต่อไปนี้ ( ขอ้ ละ ๑ คะแนน )

ขอ้ คา อา่ นวา่

ตัวอย่าง ถวาย ถะ - หวาย

๑ ขนุน

๒ สลาย

๓ ผลิต

๔ สยาย

๕ ขนาน

ข้อ คา อา่ นวา่
๖ สนาม
๗ ไถง
๘ แถลง
๙ ผนวช
๑๐ ผวา

ได้ ............คะแนน เกณฑผ์ า่ น ๕ คะแนน ขน้ึ ไป
สรุป  ผ่าน  ไม่ผ่าน

เฉลยคาตอบแบบฝกึ ทบทวนความรู้ ความเข้าใจ

คาชแี้ จง เขยี นคาอ่านคาต่อไปน้ี ( ขอ้ ละ ๑ คะแนน )

ข้อ คา อา่ นว่า
ตัวอยา่ ง ถวาย ถะ - หวาย

๑ ขนุน ขะ – หนุน
๒ สลาย สะ – หลาย
๓ ผลิต ผะ – หลดิ
๔ สยาย สะ – หยาย
๕ ขนาน ขะ – หนาน

ขอ้ คา อา่ นวา่
๖ สนาม สะ – หนาม
๗ ไถง ถะ – ไหง
๘ แถลง ถะ – แหลง
๙ ผนวช ผะ – หนวด
๑๐ ผวา ผะ – หวา

ได้ ............คะแนน เกณฑ์ผ่าน ๕ คะแนน ขึ้นไป
สรุป  ผ่าน  ไมผ่ ่าน

ลักษณะของอกั ษรนา ( ต่อ )

๑.๒ พยัญชนะตวั หน้าเป็นอกั ษรกลาง ( มี 9 ตวั ไดแ้ ก่ ก จ ฎ ฏ ด ต บ ป อ )

นาพยัญชนะตวั หลัง ง น ร ว ม ล ( งนู อนรมิ วดั โมลี ) เชน่

องุ่น อา่ นว่า อะ – หงุ่น ไม่อา่ นวา่ อะ –งนุ่

กนก อา่ นวา่ กะ – หนก ไม่อ่านวา่ กะ – นก

จมูก อา่ นว่า จะ –หมกู ไม่อ่านว่า จะ –มกู

จรติ อา่ นวา่ จะ –หรดิ ไม่อา่ นว่า จะ –ริด

ตลก อา่ นวา่ ตะ –หลก ไมอ่ า่ นว่า ตะ –ลก

ตวาด อ่านวา่ ตะ –หวาด ไมอ่ ่านว่า ตะ –วาด

แบบฝึกทบทวนความรู้ ความเขา้ ใจ

คาชแี้ จง เขียนคาอา่ นคาต่อไปน้ี

ข้อ คา อา่ นวา่
๑ ปรอด (นก)
๒ ตลาด
๓ ตนุ
๔ จวัก
๕ ตลง่ิ

ตอ่ ข้อ ๖ ขอ้ คา อา่ นวา่

๖ ลายกนก

๗ ตลบั

๘ จรัส

๙ อนาถ

๑๐ ตลอด

ได้ ............คะแนน เกณฑ์ผา่ น ๕ คะแนน ขึน้ ไป
สรุป  ผ่าน  ไม่ผา่ น

เฉลยคาตอบแบบฝกึ ทบทวนความรู้ ความเขา้ ใจ

คาชี้แจง เขยี นคาอา่ นคาต่อไปน้ี

ข้อ คา อา่ นวา่
๑ ปรอด (นก) ปะ – หรอด
๒ ตลาด ตะ – หลาด
๓ ตนุ ตะ – หนุ
๔ จวัก จะ – หวัก
๕ ตล่ิง ตะ – หลิง่

ขอ้ คา อา่ นวา่
๖ ลายกนก ลาย – กะ - หนก
๗ ตลับ
๘ จรสั ตะ - หลบั
๙ อนาถ จะ - หรดั
๑๐ ตลอด อะ – หนาด
ตะ - หลอด

ได้ ............คะแนน เกณฑ์ผ่าน ๕ คะแนน ขึ้นไป
สรุป  ผ่าน  ไมผ่ า่ น

ลายกนก

ปรอด (นก) ตลับ

เต่าตนุ [ตะ-หฺนุ]

๑.๓ อกั ษรนา อ นา ย
มีอยู่ 4 คา คอื อย่า อยู่ อยา่ ง อยาก

๑.๔ ห นาอกั ษรต่า (เด่ียว) ได้แก่ ง ญ น ม ย ร ล ว
เช่น หงาย หญิง หนาม หมี หยี หรหู รา หลาน แหวน เป็นตน้

แบบฝึกทบทวนความรู้ ความเขา้ ใจ จาแนกคาตอ่ ไปนี้ ลงในตารางให้ถกู ต้อง

หวั่นไหว หลาย แหวน กระจก
เคว้งควา้ ง สมุด ใหญ่ หนา้ ตา่ ง
ตรวจตรา ต้นนนทรี สรา้ ง ปลั๊ก
ขัดขวาง ฉะเชงิ เทรา คาวหวาน
ทราย สร้อย ใครค่ รวญ แขนขวา
ขวักไขว่ เรอ่ื งจริง พุทรา ตน้ ไทร
นกอนิ ทรี มทั รี เผยแพร่ ควายขวดิ
รว้ั หนาม แหงน ทรุดโทรม กว้างขวาง
หงดุ หงิด

อกั ษรควบแท้ อกั ษรควบไมแ่ ท้ อกั ษรนา

เฉลยคาตอบแบบฝกึ ทบทวนความรู้ ความเขา้ ใจ

อกั ษรควบแท้ อักษรควบไม่แท้ อักษรนา
กระจก สร้าง หลาย
ตรวจตรา ทราย หวน่ั ไหว
กวา้ งขวาง แหวน
ปลั๊ก ฉะเชิงเทรา แหงน
เผยแพร่ นกอนิ ทรี สมดุ
เร่อื งจรงิ

เฉลยคาตอบแบบฝกึ ทบทวนความรู้ ความเขา้ ใจ

อกั ษรควบแท้ อักษรควบไมแ่ ท้ อักษรนา
ใครค่ รวญ ตน้ ไทร ใหญ่
แขนขวา สร้อย หน้าต่าง
ขดั ขวาง มัทรี
ขวกั ไขว่ พุทรา คาวหวาน
ควายขวดิ ทรดุ โทรม รว้ั หนาม
เควง้ ควา้ ง ต้นนนทรี หงดุ หงดิ

๒. พยญั ชนะทา้ ยเสยี ง

หมายถึง เสียงพยัญชนะทอ่ี ยู่ทา้ ยคาหรือพยางค์ เรียกว่า มาตราตัวสะกด

มาตรา ก กา หรอื แม่ ก กา คอื คาหรอื พยางค์ทไ่ี ม่มตี ัวสะกด เชน่ มา เสือ ตัว มอื
เสยี ฯลฯ สว่ นมาตราตัวสะกดมีทั้งหมด ๘ แม่ คือ กก กด กบ กม เกย เกอว กง กน
แบ่งได้ดังน้ี
๑. ตวั สะกดตรงมาตรา ใช้ตัวสะกดตัวเดยี ว มี ๔ มาตรา คอื

แม่กง ใช้ ง สะกด เช่น ห้าง ปลิง ส่อง งง แรง ฯลฯ
แม่กม ใช้ ม สะกด เชน่ นม แตม้ ลอ้ ม มมุ สนาม ฯลฯ
แม่เกย ใช้ ย สะกด เช่น สาย สอย โปรย เชย ฯลฯ
แมเ่ กอว ใช้ ว สะกด เช่น แหว้ กาว เปรี้ยว เปลว เลย้ี ว ฯลฯ

๒. ตัวสะกดไมต่ รงมาตรา มตี ัวสะกดหลายตัวในมาตราเดยี วกัน เพราะ
ออกเสียงเหมือนตวั สะกดเดียวกนั มี ๔ มาตรา คอื

แมก่ น ใช้ น ญ ณ ร ล ฬ สะกด
เช่น เรยี น วญิ ญาณ กาล กาฬสนิ ธ์ุ กาฬทวีป ฯลฯ

แม่กก ใช้ ก ข ค ฆ สะกด
เช่น รกั เลข วิหค เมฆ ฯลฯ

แมก่ ด ใช้ ด จ ช ซ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ต ถ ท ธ ศ ษ ส
สะกด เช่น เจด็ ตรวจ กา๊ ซ บงกช กฎหมาย ปรากฏ อฐิ
ครุฑ วัฒนา เปรต โอสถ บาท โกรธ โอกาส อากาศ เพชร ฯลฯ

แม่กบ ใช้ บ ป ภ พ ฟ สะกด
เชน่ กลบั บาป ลาภ ลพบรุ ี รปู ภาพ ฯลฯ