แผนที่ 4 กระบวนการในการตรากฎหมาย

แผนการจดั การเรยี นรู้ ระดบั ชน้ั มธั ยมศึกษาปีที่ 2
กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม (ส 22101) ภาคเรยี นท่ี 2

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ี่ 2 กฎหมายกบั ตวั เรา
แผนการเรยี นร้ทู ่ี 4 เร่ือง กระบวนการในการตรากฎหมาย
เวลา 1 ช่วั โมง

มาตรฐานการเรยี นร/ู้ ตัวชวี้ ัด
ส 2.2 เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปจั จบุ นั ยดึ มน่ั ศรัทธา และธำรงรกั ษาไว้ ซ่ึงการ

ปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมพี ระมหากษตั ริย์ทรงเปน็ ประมขุ

ตัวชว้ี ัด
ส 2.2 ม.2/1 อธบิ ายกระบวนการในการตรากฎหมาย

จดุ ประสงค์การเรียนรสู้ ู่ตัวช้ีวัด
1. อธิบายขน้ั ตอนการตรากฎหมาย และการมสี ่วนร่วมของประชาชนในกระบวนการตรา

กฎหมาย (K)
2. คน้ ควา้ ข้อมูลเก่ียวกับข้นั ตอนการตรากฎหมาย และการมสี ่วนร่วมของประชาชนในกระบวนการ

ตรากฎหมาย (P)
3. สนใจและเหน็ ความสำคญั ของขัน้ ตอนการตรากฎหมายและการมสี ว่ นรว่ มของประชาชนใน

กระบวนการตรากฎหมาย (A)

สาระสำคญั
กฎหมาย คอื ข้อกำหนดหรือข้อบงั คับของรัฐทสี่ รา้ งขน้ึ มาเพอ่ื รักษาความเปน็ ระเบยี บแบบแผนของสังคม

และมุง่ หวงั ให้คนในสังคมมแี นวปฏบิ ตั ิทเ่ี หมอื นกัน เพอ่ื ความสงบสุขในการอยรู่ ่วมกันโดยกระบวนการตรา
กฎหมายต้องผา่ นข้นั ตอนของฝ่ายนติ บิ ญั ญตั ทิ างรฐั สภาใหค้ วามเหน็ ชอบและนำทลู เกลา้ ฯ พระมหากษัตรยิ ล์ ง
พระปรมาภิไธยประกาศใชเ้ ปน็ กฎหมายท่ีมผี ลบงั คบั แกบ่ ุคคลทว่ั ไป

สาระการเรยี นรู้
กระบวนการในการตรากฎหมาย

คุณลักษณะอนั พึงประสงค์
มวี นิ ัย
ตวั ชวี้ ดั ที่ 3.1 ปฏิบัตติ ามขอ้ ตกลง กฎเกณฑ์ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั ของครอบครัว โรงเรยี นและสงั คม

สมรรถนะสำคญั ของผู้เรียน
ความสามารถในการสือ่ สาร

ช้นิ งานหรือภาระงาน (หลักฐาน ร่องรอยแสดงความรู)้
1. แผนภาพขั้นตอนการตรากฎหมาย
2. ช้ินงานที่ 2 เรื่อง กระบวนการในการตรากฎหมาย

คำถามทา้ ทาย
เพราะเหตใุ ดจงึ จำเปน็ ตอ้ งมกี ระบวนการตรากฎหมายขน้ึ มาใช้บังคบั ทางสงั คม

การจดั กจิ กรรมการเรียนรู้

. ครูและนักเรียนรว่ มกนั สนทนาเกย่ี วกับลักษณะของคำสง่ั หรือบงั คบั ท่ีเป็นและไม่เป็นกฎหมาย
แล้วใหน้ ักเรียนร่วมกันแสดงความคดิ เหน็ โดยครใู ช้คำถาม ดังนี้

- นกั เรยี นรจู้ ักกฎหมายเกี่ยวกบั อะไรบ้าง (ตวั อย่างคำตอบ ตามประสบการณ์การเรยี นรู้ของ

ผู้เรยี น)
- กฎหมายดังกล่าวเกี่ยวขอ้ งหรอื มผี ลต่อบคุ คลใด (ตัวอย่างคำตอบ ตามประสบการณ์

การเรียนรขู้ องผเู้ รียน)

- กฎหมายดังกล่าวมีบทลงโทษแก่ผทู้ ่ฝี ่าฝืนอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ มบี ทลงโทษด้วยการปรบั
การจำคกุ )

- คำสั่งหรอื ขอ้ บงั คบั สามารถตราเป็นกฎหมายไดห้ รือไม่ อย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ คำสง่ั หรือ

ข้อบังคับสามารถตราเป็นกฎหมายได้ ถ้าเปน็ คำสงั่ หรอื ขอ้ บังคบั ของรัฐ)
2. ครนู ำแถบประโยคต่อไปน้ตี ดิ บนกระดานหน้าช้ันเรียน แลว้ ให้นกั เรยี นร่วมกนั แสดงความคิดเหน็

ว่าบัตรคำดงั กลา่ วเป็นหรือไมเ่ ปน็ กฎหมาย โดยครอู ธบิ ายเพม่ิ เตมิ และใช้คำถาม ดงั น้ี

หา้ มเดนิ ลดั สนาม หา้ มจอดรถขา้ งถนนทมี่ แี ถบขาวแดง

หา้ มสง่ เสยี งดงั ในห้องสมดุ หา้ มวางหาบเร่ขายของบนทางเท้า

หา้ มกลบั รถบริเวณท่ีมปี า้ ยหา้ ม หา้ มล่าสัตวป์ า่ สงวน ห้ามปสั สาวะขา้ งกำแพง

ขอ้ บังคับ เปน็ /ไม่เป็นกฎหมาย เหตุผล
หา้ มทง้ิ ขยะลงบนถนน  เปน็
ห้ามนำอาหารรบั ประทานในห้องเรยี น  ไมเ่ ปน็ เป็นข้อบงั คับ ‘รฐั ’

ไม่เปน็ ข้อบังคบั จาก ‘รฐั ’ แต่จำเปน็
ตอ้ งปฏบิ ตั ติ ามเพอ่ื ความเรยี บร้อย
ของสงั คมนัน้

3. ครนู ำเสนอส่อื Power point เก่ยี วกบั กฎหมาย เพอ่ื ใหน้ กั เรียนศึกษาในหัวข้อ ดงั น้ี

- รัฐธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจักรไทย ฉบับปัจจุบนั
- กฎหมาย รฏั ฐาธิปตั ย์ และพระราชบญั ญตั ิ (พ.ร.บ.)
- กระบวนการในการตรากฎหมาย และการมสี ่วนร่วมของประชาชนในกระบวนการตรา

กฎหมาย
4. ให้นักเรยี นแบ่งกลมุ่ ตามความเหมาะสม ศึกษาและทำความเข้าใจเก่ยี วกบั ขั้นตอนการตรา

กฎหมาย โดยสง่ ผูแ้ ทนกลมุ่ ออกมาจบั สลากเพอ่ื เลอื กหัวข้อ ดังน้ี

- ขัน้ ตอนหลักในการตรากฎหมาย
- ขั้นพิจารณาร่างพระราชบัญญัติโดยสภาผู้แทนราษฎร

- ขัน้ พจิ ารณาร่างโดยวฒุ สิ ภา
- ขน้ั ตรากฎหมายโดยพระมหากษตั ริย์

จากนนั้ ให้นกั เรยี นแตล่ ะกลุม่ รว่ มกนั สรปุ ความรู้ แลว้ สง่ ผู้แทนนักเรยี นออกมานำเสนอความรแู้ ละ
อธิบายโดยใช้ส่ือแผนภาพประกอบ หน้าชั้นเรยี น

5. ครอู ธบิ ายสรุปความรเู้ พิ่มเตมิ เกย่ี วกบั ขน้ั ตอนการตรากฎหมาย เรมิ่ จากกระบวนการในการตรา

กฎหมายการพจิ ารณารา่ งพระราชบญั ญตั ิ โดยสภาผู้แทนราษฎร วฒุ ิสภาและลำดบั สุดทา้ ย คอื การลูกค้า
พระปรมาภไิ ธยเป็นแผนภาพ Power point ดงั ตัวอย่าง

6. นกั เรยี นและครรู ว่ มกนั สรปุ ความรู้ ดังน้ี
- กฎหมาย คือ ข้อกำหนดหรอื ขอ้ บังคบั ของรฐั ทส่ี รา้ งขึ้นมาเพ่ือรักษาความเปน็ ระเบยี บ

แบบแผนของสงั คมและมงุ่ หวังให้คนในสังคมมีแนวปฏบิ ัติท่ีเหมอื นกนั เพื่อความสงบสขุ ในการอยู่รว่ มกัน โดย
กระบวนการตรากฎหมายตอ้ งผ่านขัน้ ตอนของฝา่ ยนติ บิ ญั ญตั ิทางรัฐสภาให้ความเหน็ ชอบ และนำทลู เกลา้ ฯ
พระมหากษัตรยิ ล์ งพระปรมาภิไธยประกาศใช้เปน็ กฎหมายทีม่ ีผลบงั คับแกบ่ คุ คลทัว่ ไป

7. ใหน้ ักเรียนแสดงความคดิ เห็น โดยครใู ช้คำถามทา้ ทาย ดังนี้
- เพราะเหตุใดจงึ จำเปน็ ตอ้ งมกี ระบวนการตรากฎหมายขึ้นมาใชบ้ งั คบั ทางสงั คม

8. ใหน้ กั เรยี นทำช้นิ งานท่ี 2 เรอ่ื ง กระบวนการในการตรากฎหมาย

การจัดบรรยากาศเชงิ บวก
1. ครูให้อสิ ระนักเรียนในการแสดงความคดิ เห็น
2. ครูชมเชยนักเรยี นทีแ่ สดงความคิดเห็น และตอบคำถามไดด้ ี

ส่อื การเรยี นรู้
1. แผนภาพแสดงกระบวนการในการตรากฎหมาย
2. ช้นิ งานที่ 2 เร่ือง กระบวนการในการตรากฎหมาย

การวดั และประเมนิ ผลการเรยี นรู้

1. วิธีการวดั และประเมินผล
1.1 สังเกตพฤตกิ รรมของนักเรยี นในการเข้าร่วมกจิ กรรม
1.2 สงั เกตพฤติกรรมของนกั เรยี นในการเข้ารว่ มกจิ กรรมกลมุ่

1.3 ตรวจชนิ้ งานท่ี 2
2. เคร่ืองมอื

2.1 แบบสงั เกตพฤตกิ รรมการเข้าร่วมกจิ กรรม

2.2 แบบสงั เกตพฤตกิ รรมการเขา้ ร่วมกิจกรรมกลุ่ม
3. เกณฑ์การประเมนิ

3.1 การประเมนิ พฤติกรรมการเข้าร่วมกจิ กรรม

ผ่านตง้ั แต่ 2 รายการ ถอื วา่ ผา่ น
ผ่าน 1 รายการ ถือว่า ไม่ผา่ น
3.2 การประเมินพฤติกรรมการเข้ารว่ มกิจกรรมกลมุ่

คะแนน 9-10 ระดับ ดีมาก
คะแนน 7-8 ระดบั ดี
คะแนน 5-6 ระดบั พอใช้

ได้คะแนน
คะแนนเตม็ 10 คะแนน

ช้นิ งานท่ี 2
เร่ือง กระบวนการในการตรากฎหมาย

ชือ่ _____________________________________ชนั้ _____ เลขท่ี ____

หากนกั เรียนไดร้ ับเลอื กให้เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประจำพืน้ ทท่ี ีน่ ักเรยี นอาศัย
อยแู่ ละนักเรียนตอ้ งการทจี่ ะเสนอร่างพระราชบญั ญตั ทิ ่นี ำมาซ่ึงการแก้ไขปัญหาหรอื พัฒนา
พ้นื ทข่ี องนกั เรียนนกั เรยี นจะเลอื กเสนอเรอ่ื งใด โดยมขี ้นั ตอนในการเสนอและพจิ ารณามาเป็น
กฎหมายได้อยา่ งไร

ข้าพเจ้า ชอื่ _______________________________ได้รับเลอื กให้เปน็ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในพืน้ ที่
____________________________________โดยกฎหมายท่ขี า้ พเจา้ ต้องการเสนอ คือ กฎหมายเกี่ยวกับ
__________________________________________เพือ่ มา แก้ไขปญั หา พัฒนา
ประชาชนในพ้นื ทข่ี องข้าพเจ้า

ความเป็นมาและความสำคัญของประเด็นกฎหมายท่ีข้าพเจา้ เสนอน้ี คือ_________________________
________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________

________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________

บอกเล่า... ขั้นตอนการ “เสนอ” พระราชบญั ญัติ
________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________

บอกเล่า... ข้ันตอนการ “ตรา” พระราชบัญญัติ
________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________