สนทรียทางดนตรี2564 สรุปบทเรียน

ชีวติ กบั สุนทรียะ

(Life and Aesthetics)

สุนทรียศาสตร์

(Aesthetics)

สุนทรียศาสตร์ คือ วชิ าท่ีว่า

ด้วยการศึกษาเร่ืองมาตรฐาน
ความงามในเชิงทฤษฎี

อนั เกยี่ วกบั ประสบการณ์ทาง
สุนทรียภาพ กฎเกณฑ์ทางศิลปะ

MUSIC

MUSIC

มาจากรากศัพท์ภาษากรีก คาว่า

MUSE

MUSE มีความหมาย ดงั นี้

 เทพเจ้าเก้าองค์ซึ่งเป็ นลูกสาวของเทพเจ้าซีอุส
เทพธิดาท้ังเก้ าองค์ นี้จะคอยปกป้ องและสร้ าง สรรค์
บทกวี ดนตรี เต้นรา ประวัติศาสตร์ และสาขาอ่ืน ๆ
ทเี่ กย่ี วข้องกบั ศิลปะและการเรียนรู้

 จิตวิญญาณของกวีที่เป็ นแรงบันดาลใจให้ กวี
สร้างสรรค์ผลงานขนึ้ มา

ดนตรี

เป็ นคาเก่าท่มี ีรากศัพท์มาจาก
ภาษาสันสกฤต คาว่า

“ตันตริน” (ตนฺตฺรินฺ)

มคี วามหมายแปลว่า สาย หรือ เครื่องสาย

ความหมายของคาว่า “ดนตรี”

พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๒๕
ได้ให้ความหมายไว้ดังนี้

ดนตรี น. หมายถงึ เสียงทป่ี ระกอบกนั เป็ น
ทานอง , เคร่ืองบรรเลงซ่ึงมีเสียงดังทาให้รู้สึก
เพลดิ เพลนิ หรือเกดิ อารมณ์รัก โศก หรือร่ืนเริง
เป็ นต้น ได้ตามทานองเพลง

ดนตรี เป็ นภาษาสากลของ
มนุษยชาติ ที่เกิดขึ้นจากธรรมชาติและ
มนุษย์ได้นามาดดั แปลงแก้ไขให้ประณีต
งดงามไพเราะ เมื่อได้ฟังดนตรีแล้วทา
ให้เกดิ ความรู้สึกนึกคดิ ต่าง ๆ ...

อย่ างไรก็ตาม การท่ีผู้ฟังจะเข้ าใจใน
ภาษาสากลของดนตรีนี้ได้อย่างลึกซึ้งเพียงใด
ย่ อ ม ขึ้น อ ยู่ กับ ค ว า ม แ ต ก ต่ า ง ร ะ ห ว่ า ง บุ ค ค ล
พื้นฐานการศึกษา ความรู้เกี่ยวกับดนตรี และ
ประสบการณ์ทางดนตรีของผู้ฟัง ตลอดจน
ความซาบซึ้ง (Appreciation) ในสุนทรียภาพ
โดยส่วนตวั ของแต่ละบุคคล

กล่าวโดยสรุป ดนตรี เป็ นเสียงท่ีได้ลาดับ

ไว้แล้วอย่างไพเราะ มีเคร่ืองมือ (Tools) ไว้เป็ น
ส่ือความคิด (Idea) ความนึกฝัน (Imagination)
และความรู้สึก (Emotion) ซึ่งถ่ายทอดออกมาใน
รูปของเสียง (Sound) โดยผ่านตัวแทนและ
กระบวนการทางดนตรี เพ่ือให้ตัวเอง และผู้อื่น
ได้ช่ืนชม

ความสาคญั ของ
ดนตรีกบั มนุษย์

ความสาคญั ของดนตรีกบั มนุษย์

ดนตรีเป็ นส่ วนหนึ่งของวัฒนธรรมเผ่าพันธ์ุ
มนุษย์ มนุษย์ทุกกลุ่มต้ังแต่สังคมชาวเผ่าจนถึง
สั งคมเมื องจะมีดนตรี ที่เกี่ยวพันกับการดา เนินชี วิต
โดยมนุษย์มีวตั ถุประสงค์ในการสร้างสรรค์ผลงานทาง
ดนตรีขนึ้ มา ๒ อย่าง คือ

๑. เพื่อใช้ในพธิ ีกรรม
๒. เพื่อใช้ในการแสดง , ความบันเทงิ

ความสาคญั ของดนตรีทเี่ กยี่ วข้องและสัมพนั ธ์กบั มนุษย์น้ัน มดี ้วยกนั ดงั นี้

๑. ....ด..น..ต...ร..ีเ.ก..ยี่ ..ว..ข..้อ..ง..ก..บั...ช..ีว..ติ ................
๒. ...ด..น...ต..ร..ีเ.ก..ยี่..ว..ข..้อ..ง..ก..บั...จ..ิต...................

๓. ด..น...ต..ร..ีเ.ก..ยี่..ว..ข..้อ..ง..ก..บั..ศ...า.ส...น..า..แ.ล...ะ.พ...ธิ..ีก..ร..รม

๔. ...ด..น...ต..ร..ีเ.ก..ย่ี..ว..ข..้.อ..ง.ก...บั ..ก..า..ร..ศ..ึก..ษ...า.....
๕. ...ด..น...ต..ร..ีเ.ก..ย่ี..ว..ข..้อ...ง.ก...บั ..ธ..ุร..ก..จิ...............
๖. ....ด..น...ต..ร..ีเ.ก..ย่ี..ว..ข..้อ..ง..ก..บั...ก..า..ร..เม...ือ..ง......
๗. ...ด..น...ต..ร..ีเ.ก..ย่ี..ว..ข..้อ...ง.ก..บั...ส..า..ธ..า..ร.ณ...ส...ุข......
๘. ...ด..น...ต..ร..ีเ.ก..ยี่..ว..ข..้อ...ง.ก...บั ..ก..า..ร..ท..่อ..ง..เ.ท..่ี.ย..ว...

โดยสมองส่วน ...น..ีโ.อ..ค..อ.ร.์.เ.ท.ก็..ซ..์ ...... ทาให้

มนุษย์มีความแตกต่างจากสัตว์อ่ืน คือ ทาหน้าที่
เก่ียวกับความฉลาด, ความคิดสร้างสรรค์, การ
เรียนรู้, ความรู้สึก เห็นอกเห็นใจผู้อื่น รวมท้ัง
การพฒั นาการทางอารมณ์ (EQ) กเ็ กย่ี วข้องกบั
สมองส่วนนีด้ ้วยเช่นกนั

ดนตรีพฒั นาสมองได้อย่างไร

เวลาท่ีเราฟังดนตรี สมองท้ังซีกซ้ ายและ
ซีกขวาจะทางานพร้อมกัน เพราะดนตรีมีท้ังความ
ไพเราะ ให้ความรู้สึกสบาย ช่วยกระตุ้นการทางาน
ของสมองซีก.ซ..ีก..ข..ว..า.ส่ วนตัวโน้ ตและจังหวะเคาะท่ี
คล้ายกับการอ่านหนังสื อแต่ละตัว ช่ วยกระตุ้น
การทางานของสมองซีก.ซ...ีก..ซ..้า.ย...ซึ่งเก่ียวกบั เหตุผล
และภาษา

ดนตรีสามารถบาบัดโรคได้ เพราะว่า
คล่ืนเสียงของดนตรีมีผลต่อการทางานของ
คล่ืนสมอง นอกจากนี้จังหวะของเสียงดนตรี
ที่มีระดับความเร็วเหมาะสม หรือเท่ากับการ
เต้นของชีพจร เสียงน้ันจะทาให้เรามีภาวะ
สมดุล รู้สึกสบาย ซึ่งดนตรีดังกล่าวนี้ คือ
......“..ด...น..ต...ร..ีค..ล...า.ส...ส..ิ.ก..”..............................

ตวั แทนและขบวนการ
ทางศิลปะดนตรี

(The Agents of Musical Art)

ตวั แทนและขบวนการทางศิลปะดนตรี
(The Agents of Musical Art)

งานศิลปะน้ันเป็ นงานใหญ่ มีขบวนการต่าง ๆ
มากมาย ในเรื่องของตัวแทนและขบวนการทางศิลปะ
การดนตรีน้ันจะเป็ นเร่ืองที่เกีย่ วข้องกบั ส่ิงสาคัญ ๒
ประการ คือ

๑. ตวั แทนทเ่ี ป็ นมนุษย์ (Human Agents)
๒. ตวั แทนท่ีเป็ นเครื่องกลไก (Mechanical Agents)

๑. ตัวแทนท่ีเป็ นมนุษย์ (Human Agents) แบ่งออก
เป็ น ๓ กล่มุ คือ

๑......ค....ตี....ก...ว....ี .....

๒.ศ...ิล...ป..ิ .น....ห...ร..ือ...ผ...ู้แ..ส...ด...ง...

๓.......ผ...ู้ฟ...ัง............

๒. ตัวแทนทเ่ี ป็ นเคร่ืองกลไก (Mechanical
Agents) หมายถงึ ส่ือกลางของผู้แสดงผลงาน
ทางดนตรีและผู้ฟัง ได้แก่
๑ เ.ค...ร..่ือ..ง..ด...น..ต...ร..ี

๒ .ก.ร..ะ..บ..ว..น..ก..า..ร.ท..่ีท...า.ใ.ห..้.บ..ท..เ.พ..ล..ง..ห..ร..ือ..ผ..ล..ง.า..น..เ.พ..ล..ง..แ..พ..ร.่.ห..ล..า.ย.
๓ .ก..ร..ะ..บ..ว..น..ก..า.ร..ถ..่า.ย..ท..อ..ด...ห..ร..ือ..ส..ื่อ..ใ.น..ก..า..ร.น...า.เ.ส..น..อ..ด..น...ต..ร.ี....