The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

MEMAHAMI SYAIR ARAB ARUDH WAL QAFIYAH PDF

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by Awang Amirul, 2023-06-08 02:54:28

MEMAHAMI SYAIR ARAB ARUDH WAL QAFIYAH PDF

MEMAHAMI SYAIR ARAB ARUDH WAL QAFIYAH PDF

1 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H


2 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H


3 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H KATA PENGANTAR بسم هللا الرحمن الرحيم Bermula segala puji- pujian hanya selayaknya bagi Allah SWT Tuhan sekalian Alam,Selawat dan Salam Keatas junjungan Baginda Rasulullah Saw dan Keatas keluarga baginda dan para sahabat Radiyallahuanhum sekaliannya. Amma Ba’du:, Ini adalah satu pengenalan bagi Ilmu arudh dan qafiyah yang hamba susun untuk para mubtadi . Mudahmudahan dengan sedikit upaya dan pengetahuan hamba ini dapat memberi sedikit pencerahan dalam ilmu tersebut.Sebarang kesilapan ,teguran dan penambahbaikan terhadap penulisan hamba, nyiru hamba tadahkan.Besar harapan hamba didoakan segala kebaikan dan terus istiqamah dalam menuntut ilmu dan mengajar ilmu.Allahumma Amiin..


4 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H PANTUN LMU ARUDH Dayang melutut menghadap raja Bertingkah mulia beralas adab Ilmu Arudh dahannya Bahasa Puisi Syair Bahasa Arab. Lemang ketupat hidangan raya, Beras pulut rendang berkuah Khalil Ahmad tuan empunya Ilmu Arudh dan juga Qafiyah. Kuning pulut santapan sultan Diatas Safrah tatapan mata Ilmu Arudh anugerah Tuhan Dari Mekah dapat nama.


5 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H ISI KANDUNGAN BIL TAJUK MUKA SURAT 1 PENGENALAN ILMU ARUDH 2 SEJARAH AWAL DINAMAKAN ILMU ARUDH 3 PEMBAHASAN ILMU ARUDH 4 PENGASAS ILMU ARUDH 5 FAEDAH MEMPELAJARI ILMU ARUDH 6 RUKUN – RUKUN SYAIR 7 UNIT KESATUAN SUARA (MAQATI’ SAUTIAH) 8 TAFILAT ARUDHIAH 9 PEMBAHAGIAN TAFILAT DARI SUDUT BILANGAN HURUF 10 PEMBAHAGIAN TAFILAT USUL DAN FURU 11 ZIHAF DAN PEMBAHAGIANNYA 12 ILAT DAN PEMBAHAGIANNYA 13 PERBEZAAN ANTARA ZIHAF DAN ILAT 14 ISTILAH RANGKAP SYAIR 15 NAMA- NAMA BAIT SYAIR 16 ISTILAH BAHAGIAN POTONGAN BARIS 17 PENULISAN ARUDH DAN METODE PEMOTONGAN 18 BUHUR SYAIR 19 PENGENALAN ILMU QAFIYAH 20 HURUF- HURUF QAFIYAH


6 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H 21 ISTILAH BAGI HARAKAT HURUF QAFIYAH 22 NAMA-NAMA QAFIYAH 23 DHARURAT SYIRIAH 24 ELEMEN- ELEMEN PUISI BAHASA MELAYU PENGENALAN ILMU ARUDH Bahasa: Menurut etimologi kata Arudh diambil dari kata Aridhah yang bermaksud melintang/menghalang. Istilah: Adalah Satu bidang ilmu yang membahaskan pola- pola syair arab untuk mengenalpasti kesahihan wazan- wazan syair dari kerosakan yang terjadi dengan sebab kemasukan zihaf dan Ilat. SEJARAH AWAL DINAMAKAN ILMU ARUDH Adalah menjadi satu keutamaan untuk kita mengetahui asal muasal sejarah berkembangnya syair arab . Sayugia bermula syair arab ini adalah merupakan medium yang sangat penting untuk mengungkapkan perasaan, jiwa, pemikiran dan pengalaman seseorang. Pada Zaman arab jahiliyah, syair- syair ini akan dilantunkan dihadapan orang ramai.Para- para penyair dihormati seperti halnya para pemimpin memiliki kedudukan dalam


7 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H kabilahnya.Penghormatan sebegini telah diberikan kepada mereka kerana ia dengan bait- bait syairnya memelihara kehormatan dan mengabadikan kabilahnya. Dari awal zaman jahiliyah syair merupakan salah satu seni yang sangat digemari bangsa Arab. Syair- syair ini akan didendangkan dalam pelbagai pertemuan, dipasar dan lain- lain.Pada saat ini syair- syair yang dicipta berkembang seseuai dengan imaginasi penyair dan dari situlah munculnya para- para penyair di tiap-tiap kabilah mereka.Akan tetapi, setelah masuk pada abad kedua tak jarang timbul kesalahan- kesalahan dalam penggubahan syair arab.Kebanyakan para penyair tidak mengikuti lagi aturan dan bentuk syair arab yang lazim, yakni mengikuti pola konvensional syair. Ketika itulah AlKhalil Ahmad Al Farahidi menyusun satu aturan yang merupakan salah satu kontribusi darinya yang paling berharga dalam karya Bahasa dan sastera arab. Disebutkan didalam kitab Al- Mufassal Fil Arudh Wal Qafiyah beberapa riwayat sejarah dari penamaan ilmu ini dan antaranya:- 1. Beliau pernah pada suatu hari ketika iramairama melodi bermain di benak fikirnya, beliau


8 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H mengurung dirinya beberapa hari dirumah lalu kemudian selepas itu beliau keluar dari rumah dan menuju keramaian dan membentangkan satu kaedah dan usul bagi irama melodi tersebut yang dinamakan sebagai “ Arudh ”. 2. Diriwayatkan satu ketika anaknya mendatangi AlKhalil dan menemui beliau sedang memotong baitbait syair dengan wazan arudh, lalu anaknya keluar memberitahu orang ramai dan mengatakan : “ Ayahku telah gila..! Ayahku telah gila..! sehingga ramai orang datang untuk melihat kondisi Khalil Ahmad sepertimana dakwaan anaknya terhadapnya.Lalu berkata Khalil Ahmad dalam sepotong syair arab : لو كنت تعلم ما أقول عذرتين أو كنت أعلم ما تقول عذلتك ّك جاهل فعذلتك لكن جهلت مقاليت فعذلتين و علمت أن Sekiranya kamu menangkap aksaraku pastiku kau biarkan; Atau aku terlebih dahulu menangkap bau busuk mulutmu pasti kau ku tinggalkan


9 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H Namun aksaraku tak tertangkap lalu kau hindariku; Ternyata kamu yang buta kutu biar aku sahaja yang menghindarimu. 3. Dikatakan ilmu ini terinspirasi di kota Mekah lalu dinamakan dengan Arudh mengambil keberkahan nama lain bagi Mekah iaitu Arudh.Ini adalah kerana hati- hati manusia sentiasa menghadap kearahnya. 4.Ada juga yang berpendapat bahawa penamaan tersebut disandarkan pada nama tempat daerah tempat tinggalnya ketika ia mencipta ilmu ini iaitu AlArudh nama lain bagi Kota Amman. PEMBAHASAN ILMU ARUDH Secara ringkasnya bahawa ilmu arudh itu membahaskan Kesahihan timbangan wazanwazan yang terdapat didalam syair arab dari sebarang aib dan kerosakan. PENGASAS ILMU ARUDH Dalam dunia seni syair arab tidak asing lagi bahawa pengasas bagi ilmu ini adalah Al- Khalil Ahmad Al-


10 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H Farahidiy Al- Azdiy Al- Basriy. Beliau dilahirkan di Basrah pada tahun ke 100 Hijrah. Dari situ beliau membesar dengan kesenian kata- kata yang indah dari ulama yang masyhur seperti Abu Amr bin Ala’ As- Sadusi dan Isa bin Amr dan beberapa ulama lughah yang lain.Ramai dikalangan anak- anak muridnya menjadi ulama besar dari didikan beliau antaranya Nadhl Bin Syumail, Sibawih dan ahli sejarah seperti As sadusiy dan lain- lain lagi.Beliau juga merupakan tokoh ulama yang meletakkan qiyas dalam ilmu sorof dan berhasil memecahkan persoalan- persoalan ilmu Nahwu. FAEDAH MEMPELAJARI ILMU ARUDH Antara beberapa faedah dari mempelajari ilmu Arudh yang boleh dirumuskan disini adalah :- 1.Dapat membezakan Syair dari Prosa. 2.Menjauhi kesalahan yang berlaku ketika mencipta syair. 3.Mengenal Wazan yang benar dari bait syair dari kesalahan. 4.Mengetahui bahawa Al- quran dan hadis bukanlah Syair (seperti dakwaan beberapa golongan yang sesat.)


11 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H 5. Mengetahui kualiti kebagusan sesuatu syair. RUKUN- RUKUN SYAIR Rukun- rukun syair terdiri dari empat perkara: JENIS KESATUAN UNIT- UNIT SUARA ( Maqati’ Sautiiyah) Jenis kesatuan Unit- unit suara terbahagi kepada tiga bahagian:1 1 Dihimpunkan semua kesatuan unit suara ini dalam ucapan: م َل أَ َ ر َ علَى ر م ظَه َ َج ب ل َ َك َس ة PERTAMA KEDUA KETIGA KEEMPAT Wazan dan Qafiah Keserasian lafaz dan makna Berkehendak dan sengaja Mendatangkan makna dalam gambaran fantasi yang memberi bekas pada si pembaca dan pendengar


12 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H ASBAB AWTAD FAWASIL Mewakili dua huruf dan terbahagi kepada dua jenis: 1.Sabab Khafif Kata yang tersusun dari satu vokal dan satu konsonan. Mewakili tiga huruf dan terbahagi kepada dua jenis: 1.Watad majmu Kata yang tersusun dari dua vokal dan satu konsonan. Mewakili empat huruf dan terbahagi kepada dua jenis. 1 Fasilah Sughra. Kata yang tersusun dari tiga vokal dan satu konsonan. Huruf pertama berharakat (hidup) manakala huruf keduanya disukun (mati). Dua huruf pertama berharakat manakala huruf terakhir disukun. Tiga huruf yang berharakat dan huruf terakhirnya disukun. Aku belum pernah melihat ikan diatas gunung -Menurut Bahasa: Sabab (tampar/tali),Khafif (ringan),Tsaqil (berat)Watad(patok/tonggak) Majmu’ (terhimpun)Mafruq(terpisah)Fashilah(tampar Panjang)Sughra (kecil)Kubra (besar).


13 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H Contoh: م َل - م ن َ م Contoh: َ علَ م َ َ ى- ن ع م م Contoh: ل َ َكم ) م ن ال َ َكم ( Simbol 0/ Simbol 0// Simbol 0/// 2.Sabab Tsaqil Kata yang tersusun dari dua vokal. 2. Watad Mafruq Kata yang tersusun dari dua vokal dipisahkan oleh satu konsonan diantara keduanya. 2.Fasilah kubra Kata yang tersusun dari empat vokal dan satu konsonan. Sabab Tsaqil : Kedua hurufnya berharakat. Contoh: َ أَر – َ و ُ ه Watad Mafruq: Dua huruf berharakat dan huruf diantara keduanya disukunkan. ُ ر م ظَه - َ مس لَي Fasilah kubra:Empat huruf berharakat dan huruf terakhirnya disukunkan. ةٌ َ ر َ َشج ) م ُن ت َ ر َ َشج (


14 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H Simbol: // Simbol: /0/ Simbol: 0//// TAFI’LAT ARUDHIAH BAHASA: Memotong – motong bait puisi sesuai dengan polanya menjadi beberapa bahagian. ISTILAH: Bahagian- bahagian bait puisi yang tersusun dari beberapa satuan suara yang digunakan untuk menyanyikan sesuai dengan pola puisi. Para ahli ilmu arudh bersepakat bahawa wazan syair arab adalah hasil ramuan dari sepuluh huruf huruf taqti’ berikut: “ Pedang kami berkilat” Dijelaskan bahawa dari sepuluh huruf ini tersusun menjadi tiga kesatuan unit suara (maqati’ Sautiyah) َ ل َ ع مت ُ س ُ ي ُ وفنا


15 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H sehingga terpecah menjadi enam bahagian seperti yang dijelaskan sebelum ini. Maka dari enam jenis kesatuan unit suara berikut ( baik asbab, awtad ,fawasil) apabila dihimpunkan menjadi sepuluh jenis tafi’lat: TAFI’LAT ARUDHIAH DARI SUDUT BILANGAN HURUF TERBAHAGI KEPADA DUA:- KHUMASI SUBAIE Terdiri daripada lima huruf Terdiri daripada tujuh huruf َ ف ُ ع م ُ ول م ُمت ن لَ َ اع َ ف ُ م 0/0// 0///0// َ ف ُ اعل م ن ُ م َ ت َ ف ُ اعل م ن 0//0/ 0//0/// َ َم ف اع م ُ ي ل م ن 0/0/0// َ مم ف ُ ع م ت ولَ ُ /0/0/0/


16 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H َ ف اع ُ ت ملَ ن 0/0//0/ فا ع َل َ ُ ت م ن 0/0/ /0/ ُ م م مف َ ست ُ عل م ن 0//0/0/ ُ م م ُ مف ع ل َ م ست ن 0/ /0/0/ PEMBAHAGIAN TAFI’LAT DARI SUDUT USUL DAN FURU’. SILA FAHAMI DARI CONTOH BERIKUT: USUL CABANG(FURU’) َ ف ُ ع م ُ ول م َ ن ف ُ اعل م ن USUL CABANG SETIAP TAFI’LAT YANG BERMULA DENGAN WATAD MAJMU ATAU WATAD MAFRUQ SETIAP TAFI’LAT YANG BERMULA DENGAN SABAB KHAFIF ATAU SABAB TSAQIL


17 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H 0/0// 0//0/ WATAD MAJMU+ SABAB KHAFIF SABAB KHAFIF+WATAD MAJMU فا ع َ َلمُ ت م َ ن ف اع َلُ ت م ن 0/0//0/ 0/0//0/ WATAD MAFRUQ+SABAB KHAFIF+SABAB KHAFIF SABAB KHAFIF+WATAD MAJMU+SABAB KHAFIF َ َم ف اع م ُ ي ل م ن ُ م م ف م َ ست ُ عل م ن 0/0/0// 0//0/0/ WATAD MAJMU+SABAB KHAFIF+SABAB KHAFIF SABAB KHAFIF+SABAB KHAFIF+WATAD MAJMU ُ َم ف َ ت اعلَ ُ ُم م م ُ ف ع ل م َ م ست ن 0///0// 0//0/0/ WATAD MAJMU+SABAB TSAQIL+SABAB KHAFIF SABAB KHAFIF+WATAD MAFRUQ+SABAB KHAFIF


18 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H PENGENALAN ZIHAF BAHASA: 2Bersegera ISTILAH: Perubahan tertentu yang berlaku pada huruf kedua dari kedua jenis sabab (bukan lazim).3 PEMBAHAGIAN ZIHAF Zihaf terbahagi kepada dua bahagian:- 1.ZIHAF MUFRAD 2.ZIHAF MUZDAWAJ (CAMPURAN) CATATAN: Zihaf boleh barlaku pada arudh, darab dan hashwu.Sekiranya penyair memasukkannya pada bait yang pertama, maka tidak lazim baginya untuk memasukkan semula zihaf pada bait qasidah yang lainnya. 2 Menurut etimologi zihaf memberi makna bersegera.Ini adalah kerana apabila ia masuk pada suatu kalimat, makai a akan dibaca dengan cepat disebabkan kekurangan harakat atau hurufnya. 3 Ia tidak masuk pada huruf yang pertama,ketiga dan keenam dari juzuknya.


19 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H ZIHAF MUFRAD ّف الك ALKAFFU القبض ALQABDU ّ الطي ATTHOYY اخلنب ALKHABNU Hazaf huruf ketujuh yang mati Hazaf huruf kelima yang mati Hazaf huruf keempat yang mati Hazaf huruf kedua yang mati 7 5 4 2 ُ ل م ي اع َ ف َ م م ن – ُ مل ي اع َ ف َ م ُ ل م و ُ َع ف م ن- ل ُ م و ُ َع ف م ُس م َ ت م ف م ن ُ ل ع - م ُس م َ ت ع م ن ُ ل ُ م م ف م َ ست ُ عل م ن - م ن ُ ل ع م ف َ ت ُ م الوقص العقل اإلضمار العصب Mematikan huruf kelima yang hidup Mematikan huruf kedua yang hidup Hazaf huruf kelima yang hidup Hazaf huruf kedua yang hidup 5 2 5 2 َ اع َ ف ُ ت م لَ ُ - َ اع َ ف ُ ل م ت م ُ ُ م َ ت م ن ُ ل اع ف - َ ُ م ُ م ت ل اع َ ف ن َ اع َ ف ُ ت م لَ ُم - ت َُم اع َ ف ُ م ُ م َ ت م ن ُ ل اع ف - َ م ن ُ ل اع َ ف ُ م


20 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H ZIHAF MUZDAWAJ ّف اخلبل اخلزل الشكل الك Asbu + kaf Khaban + Kaf Idhmar + Thoyy Khaban + Thoyy َ اع َ ف ُ ت م لَ ُم – ُ َم ف َ ل م ت اع ُ َ فا ُ َلت ع م ن – ت ُ َل َع ف ُ م م ُ ف ع ل م َ م ست ن- ل ُ م ع ف َ ت ُ م ُ م َ ت َ فا ُ عل م ن - ُ م َ ت ُ عل م ن ُ م م ف م َ ست ُ عل م ن - ُ م َ ت ُ عل م ن


21 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H JENIS ILAT DAN PEMBAHAGIANNYA PENGENALAN ILAT BAHASA: Penyakit ISTILAH: Perubahan tertentu yang berlaku pada Arudh dan Dharab dengan sebab kemasukan Asbab dan Autad.4 PEMBAHAGIAN ILAT5 ILAT TERBAHAGI KEPADA DUA BAHAGIAN:- 1.ILAT BIZIYADAH (Pertambahan huruf) 2.ILAT BINNAQSI ( Pengurangan huruf) 4 Dan sekiranya berlaku Ilat pada Bait yang pertama dari qasidah maka wajib bagi penyair menyusun sedemikian pada semua bait syairnya. 5 Penyimpangan Fonologi dan Morfologi ( LICENE POETICA)


22 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H )علة بالزيادة( BIZIYADAH ILAT Ilat Biziyadah (pertambahan huruf) berlaku pada bahar Majzu sahaja dengan penambahan satu atau dua huruf pada akhir tafilat. Ia terbahagi kepada tiga jenis gambaran:- ILAT BIZIYADAH العلة تعريفها مثاهلا األصل م ن ُ ل اع َ ف َ ت ُ م م ن ُ َلت اع َ ف َ ت ُ م زايدة السبب اخلفيف على آخر الوتد اجملموع الرتفيل م ن ُ ل اع َ ف َ ت ُ َل من م اع َ ف َ ت ُ م التذييل زايدة الساكن على آخر وتد اجملموع م ن ُ َلت اع َ ف َن َلَت اع َ ف زايدة الساكن على آخر السبب اخلفيف التسبيغ


23 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H )علة بالنقص( BINNAQSI ILAT Ilat Binnaqsi (pengurangan huruf) berlaku pada bahar Tam dan Majzu’ dengan mengurangkan harakat, satu huruf atau lebih pada akhir tafilat. Ia terbahagi kepada sembilan jenis gambaran:- ILAT BINNAQSI علة تعريفها مثاهلا األصل ت ُ وَل ُ مع ف َ مت م وَل ُ مع ف َ الوقف تسكني السابع التحرك م ت ُ وَل ُ مع ف َ وَل م ُ مع ف َ الكسف حذف السابع التحرك م م ن ُ َلت اع َ َل ف اع َ احلذف حذف السبب اخلفيف كله ف م ن ُ َلت اع َ ف َ َل مت ف حذف آخر السبب اخلفيف وإسكان اع ما قبله القصر م ن ُ ل اع َ ف َ ت ُ ا م َ ف َ ت ُ احلذذ حذف الوتد اجملموع كله م م ن ُ ل مع ف َ ت م ُس م م ل مع ف َ ت م ُس م حذف آخر الوتد اجملموع و إسكان ما قبله القطع وَلت ُ مع ف َ و م ُ مع ف َ الصلم حذف الوتد الفروق كله م م ن ُ َلت اع َ ف م ل اع َ البرت احلذف و القطع ف ُمت لَ َ اع َ ف ُ م م َل اع َ ف ُ القطف احلذف و العصب م


24 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H FAEDAH:- Dan kadang berlaku pengurangan huruf pada awal tafilat. م ن ُ َلت اع َ ف م ن ُ اَلت َ التشعيث حذف أول الوتد اجملموع ف FAEDAH: Ketahuilah! Bahawa Zihaf yang berfungsi dengan fungsi Ilat ada tiga jenis. 6 نوع لزوم يف العروض و الضرب مثاله األصل م ن ُ ل م ي اع َ ف َ م م ن ُ ل اع َ ف َ القبض يف عروض حبر الطويل م م ن ُ ل اع َ ف م ن ُ ل َع اخلنب يف عروض حبر البسيط التام ف ُمت لَ َ اع َ ف ُ ُمت م مل َ اع َ ف ُ يف الضرب الثاين من حبر الوافر م اجملزوء العصب Sekiranya Jenis Zihaf ini masuk pada arudh syair maka perubahan ini mesti berlaku pada dharab jua 6 Kelaziman perubahan pada setiap bait seperti Ilat


25 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H dan wajib bagi bagi penyusun syair menyusun perubahan ini pada keseluruhan bait syairnya. FAEDAH:- Ketahuilah bahawa Ilat yang berfungsi dengan fungsi Zihaf ada dua jenis:- دخوله يف العروض و الضرب و مثاله األصل احلشو غري اللزوم نوع م ن ُ َلت اع َ ف م ن ُ ت الَ َ التشعيث يف البحرين: اخلفيف التام و اجملتث ف م ن ُ ول ُ َع و ف ُ َع احلذف يف العروض األول من حبر التقارب ف Jenis Ilat ini boleh berlaku pada arudh,dharab mahupun hasywu. Sekiranya jenis Ilat ini masuk pada bait syair tidak wajib bagi penyusun syair untuk menyusun ilat sedemikian pada keseluruhan bait dan boleh baginya untuk meninggalkannya.


26 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H PERBEZAAN ANTARA ILLAT DAN ZIHAF BIL ILLAT ZIHAF 1 PERUBAHAN DENGAN HAZAF DAN ZIYADAH PERUBAHAN DENGAN HAZAF 2 KHUSUS PADA ASBAB DAN AWTAD KHUSUS PADA ASBAB 3 BERLAKU PADA ARUDH DAN DHARAB BERLAKU PADA ARUDH DHARAB DAN HASYWU 4 LAZIM PADA SELURUH BAIT SYAIR TIDAK LAZIM PADA BAIT SYAIR


27 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H ISTILAH- ISTILAH YANG LAZIM DIGUNAKAN DALAM SYAIR ARAB Istilah- istilah yang digunakan dalam ( rangkap syair.) 1.AL- BAIT: Adalah merupakan salah satu daripada dua sudut bait syair kerana setiap bait itu tersusun ) الصدر و العجز( .syatar dua daripada 2.AS-SADRU: Adalah merupakan Syatar (baris ) pertama dari bait syair 3.AL- AZJU: Adalah merupakan Syatar ( baris) kedua dari bait syair. و ِل ُ ل َّ ِال َظ ْهِر الذ ت َو َما َظ ْهِر ْي ِلبَا ِغي ال َّض ْي # ىِم ب م ُ ي َ الب 1 BARIS الشطر األول ) صدر البيت ( PERMULAAN BAIT الشطر الثاين )عجز البيت ( PENGHUJUNG BAIT


28 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H NAMA- NAMA BAIT SYAIR ARAB ( DARI SUDUT BARIS ) Bait syair arab dari sudut rangkap mempunyai beberapa nama merujuk kepada jenis- jenis dan struktur binaan yang tertentu antaranya adalah:- 1.BAITU TAAM ( BAIT YANG SEMPURNA): Dinamakan demikian apabila sesebuah bait dilengkapi dengan tafilatnya dengan sempurna dalam bahar- bahar tertentu.Kebiasaannya hanya berlaku pada bait yang pertama. 2.BAIT MAJZU : Dinamakan demikian apabila digugurkan tafilat arudh dan dharab dalam sesebuah bait syair. 3.BAIT MASYTUR: Dinamakan demikian apabila digugurkan sebahagian syatar dalam bait syair.


29 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H 4.BAIT MANHUK:Dinamakan demikian apabila arudh dan dharabnya digugurkan dan tafilat yang kedua yang berbaki mengambil tempat arudh dan dharab. 5.BAIT MUDAWWAR: Dinamakan demikian apabila tafilat arudh ( terpisah sebahagianya) berkongsi pada syatar yang kedua. 6.BAIT MUSARRA’: Dinamakan Demikian apabila berlaku perubahan pada arudh samaada dengan tambahan huruf atau digugurkan hurufnya. 7.BAIT MUSMAT: Dinamakan demikian apabila bait yang arudhnya tidak sama dengan dharabnya pada rawi. 8.BAIT WAFI: Dinamakan demikian apabila semua bahagian bait baik berupa arudh dan dharab tercukupi/terpenuhi, hanya saja berlaku pengurangan.


30 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H CONTOH- CONTOH RANGKAP SYAIR ARAB 1.BAIT TAM ( baris yang sempurna) 2.BAIT MAJZU 3. BAIT MASYTUR ى َد ن م َن ع ُ ر ّ َص ق ُ ا أ َ َم ت ف م ُ و َ َح ذَا ص إ َ و ۞ م ي م ُّ َ َكر ت َ ي و ل ائ ت ََشَ م م ل َ ا ع َ َكم َ و متفاعلن متفاعلن متفاعلن متفاعلن متفاعلن متفاعلن ل َد ٌ قم ز م ن َ َمل ِب م ق َ اج َ مق ه ۞ ُ رو م م َم ع ّ م ُ أ م ن م ر ف مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن م ه ُ َّم ل ُ س ٌ مل وي طَ َ ب و م ٌ ع َ ُ ص ر م ع ّش ال مستفعلن مستعلن مستفعلن ۞ ۞


31 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H 4.BAIT MANHUK 5. BAIT MUDAWWAR 6.BAIT MUSARRA’ َ مع ز َ ا ج َ ه م ي ف م ين َ ت م لَي َ اي م ن ُ ل مع ف َ ت م ُس م م ن ُ ل مع ف َ ت م ُس م ي اغ َ ب ل م ري م ا ظَه َ م َ و م ضي ِب و ل لظَ ى م ال َّ ُ ذل َّ ر ال م ه م ن ُ ل م ي اع َ ف َ ن ُ م ل م ي اع َ ف َ مم م ن ُ ل م ي اع َ ف َ م م ن ُ ل م و ُ َع ف ان َ ف م ر ب و ع م ي ب َ َى ح مكر ذ م ن ك م م ب َ ا ن َ ف ق ان َ مم ذ أَز م ُ ن ُ م ُ ه ُ ت َ َ مت آاي ف َ ع ع م ب َ ر َ و


32 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H ISTILAH YANG DIGUNAKAN DALAM SYAIR ARAB (DARI SUDUT BAHAGIAN POTONGAN BARIS) BIL ISTILAH DEFINISI 1 ARUDH عروض Tafilat yang terakhir pada syatar pertama,dan ia iktibarkan sebagai muannas (Feminine) 2 DHARAB ضرب Tafilat yang terakhir pada syatar yang kedua, dan ia diiktibarkan sebagai Muzakkar (maskulin). 3 HASYWU حشو Setiap bahagian tafilat didalam bait syair melainkan arudh dan dharab. 4 SALIM سالم Tafilat Hasywu yang selamat dari zihaf (perubahan). 5 SAHIH صحيح Tafilat Arudh dan Dharab yang selamat dari perubahan.


33 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H PENULISAN ARUDH DAN METODE PEMOTONGAN IRAMA PUISI METODE PENULISAN ARUDH 1.MEMISAHKAN HURUF YANG BERIDGHAM َ ر م ر َ م َّ ر َ م PENULISAN ARUDH PENULISAN ASAL 2. MENUKARKAN TANWIN KEPADA HURUF NUN م ن ُ ت َ ر َ َج س ٌ ة َ ر َ َج س PENULISAN ARUDH PENULISAN ASAL 3. SETIAP HURUF YANG DISEBUT DITULIS DAN HURUF YANG TIDAK DISEBUT TIDAK DITULIS اذَا َ َذا ه َ HDD ه ان مْحَ َ ر م َر ا َّ الر ن HTDTD مْحَ


34 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H 4.ISYBA’ HARAKAT RAWI PADA HURUF MAD DARI JENISNYA ُ مل ي َب ََج ا َ أَص م ي ََج م و ُ ا ل َ أَص َ ِب


35 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H حبور الشعرية LAUTAN- LAUTAN SYAIR PENGENALAN BUHUR DIDALAM SYAIR Bahasa: Jamak dari perkataan Bahar yang bererti Lautan. Istilah: Kumpulan dari perulangan tafilat dengan bentuk syair.Dinamakan Bahar kerana luasnya syair bagaikan lautan yang kemudian ditimbang dengan wazan-wazan tersebut.7 7 Dalam seni suara bahar dinamakan kunci,seperti kunci G,manakala penggubahnya disebut penyair atau Syair didalam Bahasa Arab.( Mukhtasar Syafi)


36 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H NAMA-NAMA BUHUR SYAIR ARAB BESERTA TAFILATNYA 1.BUHUR SYAIR YANG MEMILIKI SATU TAFILAT SAHAJA ُ َم ف َ ت اعلَ ُ م م َحب ر اف َ الو ُ ۱ ر ُ م َ ت َ ف ن ُ ل اعل ال َكام ُ ر م ۲َ حب ُ ل م ي اع َ ف َ م م ج ن م ز َ اهل ُ ر م َحب ۳ م ن ُ ل مع ف َ ت م ُس مج م ز َ الر ُ ر م َحب ٤ م ن ُ َلت اع َ ل ف م م َ الر ُ ر م َحب ٥ م ن ُ ول ُ َع ا ر ب ف َ ق َ ت ُ ال ُ ر م َحب ٦ SYARAH:


37 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H 1.BAHRUL WAFIR Bahrul Wafir tersusun dari satu tafilat sahaja iaitu ) ( ن ُ ت َ ل َ اع َ ف ُ م dan berulang -ulang sebanyak enam kali didalam bait. Bahrul Wafir ini terbahagi kepada dua keadaan: TAM ( SEMPURNA WAZAN TAFILAT) MAJZU ( DIGUGURKAN SEBAHAGIAN WAZAN TAFILAT) BAHRU TAM ت ُم لَ َ اع َ ف ُ ت م ُم لَ َ اع َ ف ُ ت م ُم لَ َ اع َ ف ُ ت م ُم لَ َ اع َ ف ُ ت م ُم لَ َ اع َ ف ُ ت م ُم لَ َ اع َ ف ُ م AHWAL ARUDH DAN DARAB PADA BAHRU WAFIR (TAM). Bahru Wafir Tam memiliki satu arudh dan satu dharab sahaja:- a) مقطوفة ) maqtufah8 ) (arudh) b) مقطوفة ) maqtuf) (dharab) 88 Himpunan antara hazaf dan asbab َذإ َ ا ب لَ َ غ الفطَ َ ام لَ َ ن َ ا ص ٌ ِب ّ ۞ ر لَ ُّ َت ُ ه َ ا َل باب ُ ر َ س اج َدي نا


38 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H عروض ضرب مقطوفة مقطوف Manakala Bahar Wafir Majzu’ pula memiliki satu arudh dan dua dharab:- ARUDH: Sohih ) صحيحة) DHARAB: a) Sohih) صحيح )b) Ma’sub)معصوب) عروض ضرب صحيحة صحيح ن ُ ُ ت َ ل َ اع َ ف ُ م ن ُ ُ ت َ ل َ اع َ ف ُ م لن َ اع َ ف ُ م د َكم ه ّ ل َ و ُ َب م ا َ ت م ك لَد ي َ ب م ن ك م م لَي ت إ م ُ ب َ َكت ن ُ ُ ت َ ل َ اع َ ف ُ م ن ُ ُ ت َ ل َ اع َ ف ُ م َ ل َ اع َ ف ُ م ن ُ ُ ت ن ُ ُ ت َ ل َ اع َ ف ُ م ن ُ ُ ت َ ل َ اع َ ف ُ م لن َ اع َ ف ُ م ن ُ ُ ت َ ل َ اع َ ف ُ م ن ُ ُ ت َ ل َ اع َ ف ُ م َ ل َ اع َ ف ُ م ن ُ ُ ت


39 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H عروض رضب ن ُ ُ ت َ ل َ اع َ ف ُ م ن ُ ُ ت َ ل َ اع َ ف ُ م ل َ اع َ ف ُ م ن ُ ُ ت ن ُ ُ ت َ ل َ اع َ ف ُ م ن ُ ُ ت َ ل َ اع َ ف ُ م َ ل َ اع َ ف ُ م ن ُ ُ ت صحيحة معصوبة 2.BAHRU KAMIL Bahru Kamil tersusun daripada satu tafilat sahaja iaitu ) ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م )dan ia berulang- ulang sebanyak enam kali didalam bait. Bahru Kamil juga terbahagi kepada dua keadaan. TAM ( SEMPURNA) MAJZU ( TERPUTUS) BAHRU TAM ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م AHWAL ARUDH DAN DARAB PADA BAHRU KAMIL (TAM). Bahru Kamil Tam mempunyai dua arudh:- ا و آ َ ه ُ ب ات ع ين َ أُ م صي م َع ت َ و م ين ُ ضب م غ ُ ت َ ا ف َ ه ُ ر ُ م


40 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H a) SOHIH ) صحيح )b) HAZZA ) حذاء) Adapun Arudh sohih memiliki tiga jenis dharab:- a) Sohih b) Maqtu c) Ahaz Mudhmar عروض نضب ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م صحيحة صحيح عروض نضب ِعلْ ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م وع ُ ط ْ ق َ صحيحة م عروض نضب َ ِ يم و ُّ ر َ ك َ ت َ ِيل و ِ ائ َ م َ ش ْ ت َ ِ م ل َ ا ع َ م َ ك َ ى و ً د َ ن ْ ن َ ع ِّصَ ر َ ق ُ ا أ َ م َ ف ت َ ْ و حَ ا ص َ َ ذ ِ إ ِ د ْ و ُ س َ ح َ ان ِسَ ا ل َ ه َ ل َ اح َ ت َ أ ت ْ َ ي ِ و ُ ٍة ط َ ل ْ ِضي َ ف َ ْش ْ َ ن اّلل ه ُ َ اد َ ر َ ا أ َ ذ ِ إ َ و ُ ه َ ه ْ ي ِ ب َ ش َ ن ْ ِد ل َ ا ي َ م َ ِء ف ا سَ ر الن ُ م ْ ق َ ع ُ م ْ ق ُ ِ ِه ع ل ْ ِمث ب َ اء سَ ر الن َّ ِن إ


41 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H Manakala Arudh حذاء memiliki dua dharab:- a)Ahaz ) أحذ (b)Ahaz Mudmar )مضمر أحذ) عروض نضب ا َ ف ْ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ ا م َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م حذاء أحذ مضمر Bahru Kamil Majzu mempunyai satu arudh:- a)SOHIHAH ُ م َ ت ا َ ف ْ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م صحيحة أحذ مضمر عروض نضب ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف حذاء أحذ َ و َ ح َ ل ُ وة ُّ الد ْ ن َ ِ ي ا ل َ ِهِل جا َ ه َ ا و َ م رَ َ ار ُ ة ُّ الد ْ ن َ ِ ي ا ل َ م ْ ن َ ع َ ق َ ل م د ي م َج َل و َ و م ي َكلَف م م ِب َ َن م ف َ ا ي َ م َ ت و ُ م ف َكل د ين ََنم اك َ ب س َ و


42 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H dan mempunyai empat dharab:- a)Sohih b)Muraffal c)Muzayyal d)Maqtu’ عروض نضب ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م صحيحة صحيح عروض نضب ْ ن ُ ت َ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م صحيحة مرفل م َ ُكن ََل ت ت ف م َ َر ق َ ت م ف َذا ا إ َ م َّ َ و ۞ ََت َ و عا ش ّ َ َخ ت ُ م ل م ين ُّ ب ُت ُ َ ا و َ ه ُّ ب ح أُ َ و ۞ ي م ْي ع َ ا ب َ َه ت َ ق َ ب َن ُّ ُي ُ َ و ي ع َ ز يت َل ََتم َّ ي َ ن ُ ُك أَب ۞ ب ا َ ََل َذه إ َم ُّل األَن


43 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H 3.BAHRU AL-HAJZ Bahru Al-Hazji tersusun daripada satu tafilat sahaja iaitu ) ْ ن ُ ل ْ ِعي ا َ ف َ م )dan ia hanya digunakan didalam bait Majzu’ sahaja. BAIT MAJZU’ ْ ن ُ ل ْ ِعي ا َ ف َ م ْ ن ُ ل ْ ِعي ا َ ف َ م ْ ن ُ ل ْ ِعي ا َ ف َ م ْ ن ُ ل ْ ِعي ا َ ف َ م عروض نضب ْ ن َ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م َ ف ْ ت ُ م ْ ن ْ ن ُ ِعل ا ّل مذي صحيحة عروض نضب ِعلْ ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف ْ ت ُ م ْ ن ُ ِعل ا َ ف َ ت ُ م صحيحة مقطوع ا َ س وا اإلم ُ ذََكر ُ م ُ َذا ه إ َ ت و ۞ ا َ ن َ َس حل م وا ا ُ ر مكث أَ َ ة َ ء


44 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H Bahru Al-Hajz mempunyai satu arudh SAHAJA iaitu Sohihah dan mempunyai dua dharab:- a)SOHIH b)MAHZUF 4.BAHAR AR-RAJZU عروض نضب ْ ن ُ ل ْ ِعي ا َ ف َ م ْ ن ُ ل ْ ِعي ا َ ف َ م ُ ل ْ ِعي ا َ ف َ م ْ ن ُ ل ْ ِعي ا َ ف َ م ْ ن صحيحة صحيح عروض نضب ْ ِع ي ا َ ف َ م ْ ن ُ ل ْ ِعي ا َ ف َ م ْ ن ُ ل ْ ِعي ا َ ف َ م ْ ن ُ ل ْ ِعي ا َ ف َ م صحيحة حمذوف م خ إ ُ م م َو ا الق َ لن ُم ق َ ل ۞ و م ه ُ ذ م ين َ ب م َن ا ع َ ن م َح ف َ ن ُ َ ص ا و ل م و ُ ذل َّ ر ال م ه َّ ۞ ى م ِبلظ م ضي ي ال َّ اغ َ ب ري ل م ا ظَه َ م َ و


45 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H Bahru Rajzu tersusun daripada satu tafilat sahaja iaitu ) ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت ْ مس )dan ia berulang- ulang sebanyak enam kali didalam bait. Bahru Rajaz juga terbahagi kepada dua keadaan. TAM ( SEMPURNA) MAJZU ( TERPUTUS) BAHRU TAM م ن ُ ل مع ف َ ت م ُس م م ن ُ ل مع ف َ ت م ُس م م ن ُ ل مع ف َ ت م ُس م م ن ُ ل مع ف َ ت م ُس م م ن ُ ل مع ف َ ت م ُس م م ن ُ ل مع ف َ ت م ُس م AHWAL ARUDH DAN DHARAB PADA BAHAR ARRAJZU Bahar Ar- Rajzu (Tam) mempunyai satu arudh dan dua dharab:- عروض نضب ْ ِعلن ْ ف َ ت س ْ ُ م ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت س ْ ُ م ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت س ْ ُ م ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت ُ س ُ م ُ ه ُ م َْي خ م م و َ ي ي ل ج م ر ُ َن َل ي ن َكا م ُ ۞ إ ه َّ َشر َّا ن َ َك َّف ع م ن َ م م يف َ م َْي َل خ


46 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H BAIT MAJZU ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت س ْ ُ م ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت س ْ ُ م ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت س ْ ُ م ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت مس ْ Adapun bait Majzu bahar Al- Rajzu mempunyai satu arudh dan satu dharab. ARUDH: SOHIHAH DHARAB:SOHIH صحيحة صحيحة عروض نضب ِعلْ ْ ف َ ت س ْ ُ م ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت س ْ ُ م ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت س ْ ُ م ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت س ْ ُ م ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت س ْ ُ م ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت ُ س ُ م صحيحة مقطوع ُ ود ُ َمه د َم ٌ اه َ ج م ّ ين م ُ لب َم الق َ ٌ ۞ و ال َ س ٌ ح م ي َ َت م ُس ا م َ ه م ن م ُ لب َم الق م ل ِب َم ق َ اج َ د ه َ م ق ُ ر ف م ق ُ رو م م َم ع ّ م أُ م ن ل ۞ م ٌ ز م ن َ م


47 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H FAEDAH: Disini didatangkan contoh bahar rojaz dalam Bait Masytur dan Manhuk. BAIT MASYTUR ُ م ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت س ْ ُ م ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت س ْ ُ م ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت س ْ عروض نضب ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت س ْ ُ م ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت س ْ ُ م ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت س ْ ُ م ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت ُ س ُ م صحيحة صحيح نِّصب تكون العروض و ال م ن ُ ل ع م ف َ ت م ُس م م ن ُ ل ع م ف َ ت م ُس م م ن ُ ل ع م ف َ ت م ُس م سالة صحيحة صحيحان . م ه ُ م َّ ل ُ س ٌ مل وي طَ َ ب و م ٌ ع َ ُ ص ر م ع الش


48 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H BAIT MANHUK ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت س ْ ُ م ْ ن ُ ِعل ْ ف َ ت س ْ ُ م 5.BAHAR AR-RAML نِّصب تكون العروض و ال م ن ُ ل ع م ف َ ت م ُس م م ن ُ ل ع م ف َ ت م ُس م سالة صحيحة نِّصب تكون العروض و ال َ ف م ُس م م ن ُ ل ع م ف َ ت ُ م م ن ُ ل ع َة ون ُ ب م ََم ة َ ط وي َ م ع م َذ َ ها ج م ي ين ف َ ت م لَي َ اي م َضع أَ َ ا و َ ه م ي ب ف ُّ ُ أَخ


49 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H Bahru Raml tersusun daripada satu tafilat sahaja iaitu ) ْ ن ُ ت َ ِعل ا َ ف )dan ia berulang- ulang sebanyak enam kali didalam bait. Bahru Raml juga terbahagi kepada dua keadaan. TAM(SEMPURNA) MAJZU(TERPUTUS) Adapun Bait Tam bagi Bahar Raml mempunyai satu arudh dan tiga dharab:- ARUDH: MAHZUFAH DHARAB: a)SOHIH b)MAHZUF c)MAQSUR عروض نضب ْ ن ُ ت َ ِعل ا َ ف ْ ن ُ ت َ ِعل ا َ ف ْ ن ُ ت َ ِعل ا َ ف ْ ِعلن ا َ ف ْ ن ُ ت َ ِعل ا َ ف ْ ن ُ ت َ ِعل ا َ ف محذوفة صحيحة َى و َ له م ل م ل ِب َم ق َ و م يف م طَر م ين َ اد َذا ر ق ۞ ي َ َ ح م يف م طَر م ن م َ و م ل ِب َم ق م ن م َف م َكي


50 | A L - M U K H T A S A R L I I L M I A R U D H W A L Q A F I Y A H Adapun Bahar Raml Al- Majzu pula memiliki satu arudh dan tiga dharab:- ARUDH: SOHIHAH DHARAB: a)SOHIH b)MUSBIGH c)MAHZUF عروض نضب ْ ن ُ ِعل ا َ ف ْ ن ُ ت َ ِعل ا َ ف ْ ن ُ ت َ ِعل ا َ ف ْ ِعلن ا َ ف ْ ن ُ ت َ ِعل ا َ ف ْ ن ُ ت َ ِعل ا َ ف ذوف ُ حم َم محذوفة عروض نضب ْ ن َ ِعل ا َ ف ْ ن ُ ت َ ِعل ا َ ف ْ ن ُ ت َ ِعل ا َ ف ْ ِعلن ا َ ف ْ ن ُ ت َ ِعل ا َ ف ْ ن ُ ت َ ِعل ا َ ف ور ُ ص م ق َ حمذوفة م ما ج لََّ ُ اء َ مس ن ت اخلَ الَ َ ب ق َ م َه شت م ا َ َذا و َ َ ه مد ع َ ي ب س م أ َ َب ر ا ۞ َشا َ ه ُ ت م ئ ُ مل لي َ الغ َّ ر َ ا ح َ ه ُ د م ر َ ب م ي شف َ م ك ي م ن ۞ م ٌ لَة م ب ُ ب ق م ي َكئ ون ُ ز م َح م ل م َل ه


Click to View FlipBook Version